VI SA/Wa 483/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lipca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skarg M. G. i C. Z. na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] listopada 2020 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargi W dniu 29 marca 2019 r. do Prezesa ULC w [...] wpłynęła skarga M. G. oraz C. Z. na naruszenie postanowień rozporządzenia (WE) nr [...] przez przewoźnika lotniczego [...] S.A. dotycząca rezerwacji na lot nr [...], planowanego do wykonania na dzień [...]-10-2014 r., na trasie [...] - [...]. Zgodnie z informacjami uzyskanymi ze skargi pasażerów wynikało, że podczas lotu docelowego nastąpiła nieregularność. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Prezes ULC odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Prezes ULC stwierdził, że z posiadanych przez Prezesa ULC akt sprawy wynika, że skarga ww. pasażerów w sprawie ww. lotu została już wniesiona do Urzędu i toczy się pod inną sygnaturą. Prezes ULC podkreślił, że w stosunku do obu postępowań zachodzi tożsamość zarówno przedmiotowa - w zakresie podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania stron - jak i przedmiotowa. Stwierdzenie tożsamości obu spraw administracyjnych w takim zakresie prowadzi do wniosku, iż w sprawie występuje powaga rzeczy osądzonej, res iudicata. Dlatego też wszczęcie nowego postępowania i wydanie w jego wyniku decyzji w przedmiotowej sprawie, obarczone byłoby wadą rażącego naruszenia prawa ze względu na stan powagi rzeczy osądzonej, a zatem wystąpiłaby sytuacja określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Pismem z dnia [...] stycznia 2020r. M. G. i C. Z. wnieśli zażalenie na ww. postanowienie Prezesa ULC. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020r. nr [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 w zw. z art. 5 § 2 pkt 4, art. 66 § 3 i art. 6la § 1, art. 62, art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256), art. 20 ust. 1 i art. 205a ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. - Prawo lotnicze (Dz.U. z 2018 r. poz. 1183), po rozpoznaniu zażalenia M. G. oraz C. Z., na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie żądania dotyczącego lotu nr [...], planowanego do wykonania na dzień [...]-10-2014 r., na trasie [...], w sprawie naruszenia przez [...] S.A. przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz. Urz. WE L 46 s.1, 2004, s.1), orzekł o utrzymaniu zaskarżonego postanowienie w mocy. W uzasadnieniu Prezes ULC wskazał, że w przedmiotowej sprawie skarżący uznają, że przedmiotowy lot został odwołany natomiast organ rozpatrujący sprawę pod sygn. [...] stwierdził opóźnienie w dolocie do miejsca docelowego. Niemniej jednak nie ma żadnej wątpliwości, że chodzi o ten sam rejs i ten sam stan faktyczny choć zachodzi różnica w ocenie czy lot był opóźniony czy odwołany. W opinii organu sporny lot był lotem opóźnionym a nie odwołanym jak utrzymują skarżący i postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2018r. nr [...] wydaną w następstwie rozpatrzenia wniosku ww. pasażerów. W związku z tym organ nie ma możliwości prawnej orzekać ponownie w sprawie stanu faktycznego co do którego zapadła już ostateczna decyzja. Pismami z dnia [...] stycznia 2021. M. G. i C. Z. wnieśli do WSA w Warszawie skargi na powyższe postanowienie zarzucając naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 156 § 1 ust. 3 kpa poprzez błędne ustalenie, że w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej w sytuacji, gdy w przedmiotowym postępowaniu wnioskodawcy dochodzą roszczenia z tytułu innej podstawy faktycznej (odwołania rejsu), niż błędnie określonej podstawy faktycznej w poprzednim postępowaniu (opóźnienia rejsu). Wobec powyżej przedstawionych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że strona skarżąca wniosła o stwierdzenie przez Prezesa ULC naruszenia prawa i wyznaczenie terminu jego usunięcia, w związku z niewykonaniem przez przewoźnika lotniczego [...] S.A., obowiązku określonego art. 7b rozporządzenia (WE) 261/2004, powstałego na skutek odwołania rejsu [...] z dnia [...] listopada 2014 roku, relacji, [...]. Postanowieniem Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego postanowiono odmówić wszczęcia postępowania z uwagi na prawomocne rozpoznanie sprawy. W opinii skarżących wydane postanowienie obarczone jest wadą, albowiem w niniejszym postępowaniu skarżąca dochodzi innego roszczenia (z tytułu odwołania rejsu), nie zaś z tytułu jego opóźnienia, jak błędnie wskazano w treści skargi zakończonej decyzją [...]. Skarżący wyjaśnili, że posiadali rezerwację na rejs [...] z dnia [...] października 2014 roku, relacji [...] liniami przewoźnika [...] S.A. W związku z odwołaniem w/w rejsu pasażerowie wnieśli o wszczęcie postępowania administracyjnego, zmierzającego do ustalenia obowiązku przewoźnika w zakresie treści art. 7 ust. 1b rozporządzenia (WE) 261/2004 polegającego na ustaleniu obowiązku wypłaty na rzecz w/w kwot po [...] euro. Decyzją administracyjną nr [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego umorzył postępowanie wywołane skargą w odniesieniu do opóźnienia rejsu [...] z dnia [...] października 2014 roku, relacji [...]. Skarżący podkreślili, że w niniejszym postępowaniu pasażerowie wnoszą o wszczęcie postępowania w odniesieniu do przypadku odwołania rejsu [...] z dnia [...] października 2014 roku, relacji [...] (w poprzedniej skardze błędnie określono jej podstawę, jako opóźnienie). Skarżący wskazali, że postępowanie umorzone nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia, tym samym skarżący posiadają uprawnienie do ponownego wszczęcia postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe w omawianym przypadku nie doszło do naruszenia powagi rzeczy osądzonej, wobec czego skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. 2019 poz.2325). Rozpoznając skargi w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie są one zasadna. Stosownie do art. 205a. ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo Lotnicze (Dz.U.2020.1970) Prezes Urzędu kontroluje przestrzeganie przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 - a w szczególności rozpatruje skargi, o których mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004. W myśl art. 16 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 każdy pasażer może wnieść do każdego organu wyznaczonego na przez Państwo Członkowskie jako organ odpowiedzialny za wykonywanie postanowień tego rozporządzenia w odniesieniu do lotów z lotnisk znajdujących się na jego terytorium oraz lotów z krajów trzecich na te lotniska lub do każdego innego właściwego organu wyznaczonego przez Państwo Członkowskie, skargę na naruszenie niniejszego rozporządzenia, na które miało miejsce na jakimkolwiek lotnisku znajdującym się na terytorium Państwa Członkowskiego, lub dotyczącą jakiegokolwiek lotu z kraju trzeciego na lotnisko znajdujące się na tym terytorium. W niniejszej sprawie skarżący wnieśli skargę na naruszenie postanowień rozporządzenia (WE) nr 261/2004 przez przewoźnika lotniczego [...] S.A. dotycząca rezerwacji na lot nr [...], planowanego do wykonania na dzień [...]-10-2014 r., na trasie [...] wskazując na odwołanie rejsu [...], wskazując, że w poprzedniej skardze błędnie określono jej podstawę, jako opóźnienie. Prezes ULC odmówił wszczęcia postepowania podnosząc, że skarga ww. pasażerów w sprawie ww. lotu została już wniesiona do Urzędu została zakończona ostateczną decyzją umarzającą postępowanie. W stosunku do obu postępowań zachodzi zatem tożsamość zarówno przedmiotowa - w zakresie podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony - jak i przedmiotowa. Stwierdzenie tożsamości obu spraw administracyjnych w takim zakresie prowadzi do wniosku, że w sprawie występuje powaga rzeczy osądzonej, res iudicata. Dlatego też wszczęcie nowego postępowania i wydanie w jego wyniku decyzji w przedmiotowej sprawie, obarczone byłoby wadą rażącego naruszenia prawa ze względu na stan powagi rzeczy osądzonej, a zatem wystąpiłaby sytuacja określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W ocenie sądu rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe. Z posiadanych przez Prezesa ULC akt sprawy wynika, że Prezes ULC w ramach innego postępowania prowadzonego w sprawie dotyczącej tego samego lotu, tego samego stanu faktycznego, tych samych pasażerów oraz tego samego przewoźnika, decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2018r. nr [...] umorzył postępowanie. W ramach ww. postępowania administracyjnego przewoźnik lotniczy wezwany do złożenia wyjaśnień na temat przyczyn opóźnienia skarżonego lotu, wyjaśnił, że [...] października 2014 r. nie wykonywał lotu [...], na dowód czego przesłał stosowne dokumenty. Skarżący zatem wnieśli skargę co do błędnego przewoźnika lotniczego [...] S.A., który nigdy nie był i nie miał być operatorem skarżonego lotu, a tym samym nie był stroną postępowania, co czyniło to postępowanie bezprzedmiotowym. Podkreślenia wymaga, że prawomocnym wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1726/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę innych pasażerów na powyższą decyzję. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono m.in., że nie istniała żadna umowa wiążąca biuro podróży - organizatora wycieczki - z [...] S.A. w zakresie dotyczącym przedmiotowego lotu [...] na trasie [...], jak i to, że przewoźnikiem obsługującym skarżony lot był [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] a nie [...] S.A. W ocenie Sądu, powoływanie się przez skarżących na użycie w rezerwacji desygnatora "[...]" jest niewystarczające do wykazania tożsamości przewoźnika lotniczego – [...] S.A. Prezes ULC uzyskał także informacje od organizatora wycieczki, że lot ten nie był lotem ani odwołanym ani opóźnionym, co w ocenie Sądu tym bardziej uzasadniało umorzenie postępowania z uwagi na przesłankę bezprzedmiotowości tego postępowania. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Mając powyższe na uwadze, zdaniem sądu, organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Sprawa dotycząca tego samego lotu, tego samego stanu faktycznego, tych samych pasażerów oraz tego samego przewoźnika została już bowiem rozstrzygnięta decyzją o umorzeniu postępowania, która zamyka dopuszczalność prowadzenia w sprawie, na tych samych podstawach materialnoprawnych i takim samym stanie faktycznym, wszczęcia postępowania i wydania decyzji. Ponadto podkreślić należy, że wbrew twierdzeniu skarżących decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego wywołuje skutki proceduralne, takie jak każda decyzja merytoryczna - kończy sprawę w danej instancji, chyba że jest decyzją częściową. Umorzenie postępowania zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Stabilność decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania korzysta z tej samej ochrony jak każda inna decyzja. Wzruszenie takiej decyzji może nastąpić jedynie w jednym z nadzwyczajnych trybów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, a nowa decyzja w tej samej sprawie wydana w zwyczajnym trybie zawsze musi spotkać się ze skutecznym zarzutem nieważności, stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Niezależnie od powyższego, jak słusznie zauważył organ, ten sam rejs nie może być odwołany i opóźniony jednocześnie. Tym samym nie sposób uznać, jak chcą tego skarżący, aby w sprawie nie zachodziła powaga rzeczy osądzonej, wobec faktu, iż w przedmiotowym postępowaniu wnioskodawcy dochodzą roszczenia z tytułu innej podstawy faktycznej (odwołania rejsu) niż błędnie określonej podstawy faktycznej w poprzednim postępowaniu (opóźnienia rejsu). Mając na uwadze powyższe sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.