VI SA/Wa 496/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-02
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Pamela Kuraś-Dębecka, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy załadowca ponosi odpowiedzialność za naruszenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i nacisku osi, jeśli nie dokonał ważenia pojazdu przed załadunkiem i wyjazdem na drogę publiczną, a droga ta ma ograniczenia nacisku na oś?Ratio decidendi
Załadowca, jako profesjonalny podmiot gospodarczy, ponosi odpowiedzialność za naruszenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i nacisku osi, jeśli nie podjął działań w celu weryfikacji parametrów wagowych pojazdu przed jego wyjazdem na drogę publiczną, co świadczy o co najmniej godzeniu się na naruszenie przepisów. Odpowiedzialność ta opiera się na zasadzie winy, a brak należytej staranności w weryfikacji parametrów pojazdu uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną na T. Sp. z o.o. jako załadowcę za przejazd pojazdem o przekroczonej dopuszczalnej masie całkowitej i nacisku osi. Kontrola wykazała, że pojazd z ładunkiem sypkim ważył 19,24 t (przekroczenie o 6,89% dopuszczalnej masy całkowitej 18 t) i nacisk osi napędowej wynosił 10,55 t (przekroczenie o 31,87% dopuszczalnego nacisku 8 t na drodze gminnej). Skarżący kwestionował prawidłowość pomiarów wagowych oraz swoją odpowiedzialność jako załadowcy, twierdząc, że dochował należytej staranności i nie miał wpływu na wybór trasy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości
Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej: "GITD") decyzją z [...] grudnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, nazywanej dalej: "K.p.a."), art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 2, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit a), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., nazywanej dalej "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm., nazywanej dalej: "u.d.p."), § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951), po rozpatrzeniu odwołania spółki T. Sp. z o.o. w W. (nazywanej dalej: "Stroną", "Skarżącym"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2014 r., nr [...], nakładającą na Stronę karę pieniężną w wysokości 15.000.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
[...] czerwca 2014r. w L., na drodze gminnej, zatrzymano do kontroli pojazd marki M. o nr rejestracyjnym [...], którym kierował K. W., wykonując krajowy transport drogowy rzeczy z L. do K. na rzecz przedsiębiorstwa J. s.c. J. K., J. K. ładunku sypkiego – suchego betonu. Całość przewożonego ładunku została załadowana na kontrolowany pojazd samochodowy przez pracowników przedsiębiorstwa: T. Sp. z o.o. z siedzibą w W., ul. K., w należącym do tego przedsiębiorstwa zakładzie produkcyjnym w L., ul. J., skąd wyjechał on na drogę publiczną, tj. drogę gminną, na której dozwolony jest ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi 8,0 t.
W wynik kontrolnego ważenia wykonanego w L., na wadze stacjonarnej przedsiębiorstwa K. ustalono, że rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosiła 19,24 t. Ważenia dokonano na wadze nieautomatycznej, elektronicznej, samochodowej TAMTRON SYSTEMY OY-Finlandia, znak fabryczny [...], nr fabryczny [...] posiadającej świadectwo legalizacji ponownej wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w L. ważne do 30 września 2015 r. Z informacji zawartych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu (rubryka F2) dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu dwuosiowego wynosiła 18.000 kg. Stwierdzono przekroczenie o 6,89%. Pomiaru nacisku osi dokonano na wagach INTERCOMP CO. znak fabryczny LP600, nr fabryczny [...] (świadectwo legalizacji ponownej ważne do 31 lipca 2014 r.) i [...] (świadectwo legalizacji ponownej ważne do 31 lipca 2015 r.). Stanowisko do ważenia pojazdów posiadało "protokół z pomiarów pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów" z 11 marca 2011 r. W wyniku kontrolnego ważenia ustalono, że nacisk osi napędowej przy uwzględnieniu ewentualnych błędów pomiaru wynosił 10,55 tony. Nacisk osi napędowej został przekroczony o 2,55 t, tj. o 31,87%.
Przesłuchany w charakterze świadka kierowca pojazdu zeznał, że przed wjazdem na załadunek oraz po załadunku pojazd nie został poddany ważeniu. Nie proszono kierowcy o dowód rejestracyjny pojazdu. Kierowca po załadunku nie dolewał paliwa, ani żadnych innych płynów, a także nie doładowywał innego materiału.
Ustalenia kontroli utrwalono w protokole kontroli z [...] czerwca 2014 r. nr [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] sierpnia 2014 r., na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 P.r.d. oraz art. 104 § 1 K.p.a., nałożył na Stronę jako na załadowcę, karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych, za wpływ lub godzenie się na przejazd po drodze publicznej pojazdem nienorrnatywnym o parametrach wagowych odpowiadających zezwoleniu kategorii VII, z naruszeniem zakazu przewozu ładunku innego niż ładunek niepodzielny. Organ stwierdził, że parametry wymiarowe pojazdu samochodowego mieściły się w wartościach dopuszczalnych.
Pismem z [...] sierpnia 2014 r., Strona wniosła odwołanie od decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Strona zakwestionowała dokonanie pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu wagą, będącą własnością prywatnej firmy, o nie ustalonej zdatności do użycia przez służby kontrolne, jak również przyjęcie, że zebrane dowody w sposób jednoznaczny wskazują na wpływ lub zgodę Strony na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Strona poddała też w wątpliwość miejsce do ważenia pojazdów, procedurę ważenia i uzyskane wyniki ważenia.
Strona podkreśliła, że jako załadowca nie miała żadnego wpływu na wybraną przez przewoźnika trasę przejazdu drogą o naciskach na oś ograniczonych do 8 t, a także, że nie otrzymała od przewoźnika dokumentów pojazdu, na podstawie których mogłaby zweryfikować, czy w związku z załadunkiem mogło dojść, czy też doszło do naruszenia przepisów. Każdy natomiast, wydawany ładunek jest tak przygotowywany, aby nie przekroczyć DMC pojazdu. Przewożony był ładunek sypki, który podczas przewozu mógł ulec przemieszczaniu, a wobec wątpliwego ustalenia przekroczenia DMC, zdaniem Strony, organ nie powinien nakładać kary.
Za niezrozumiały Strona uznała brak doręczenia aktualnych legalizacji wag użytych podczas przedmiotowej kontroli, wraz z instrukcją użytkowania, którymi dokonano ważenia kontrolowanego pojazdów, prawidłowego protokołu pomiaru pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów znajdującego się w na drodze gminnej nr [...] w L. i szczególnie na terenie H. na ul. Z., w miejscach ważenia, aktualnych na dzień kontroli oraz pełnego protokołu kontroli traktującego o dwóch osobnych ważeniach, gdyż z jego obecnej wersji, w związku z niezwykle nieczytelną treścią, szczególnie tabelą wyników pomiarów, nie można było zweryfikować wszystkich ważnych dla Strony postępowania informacji i poprawności pomiarów.
Rozpatrując odwołanie GITD wskazał, że stosownie do treści art. 140ab ust. 2 P.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Według organu II instancji, w sprawie prawidłowo ustalono Stronę postępowania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 140aa ust.3 pkt 2 P.r.d., w związku z przepisami Prawa przewozowego, obowiązki załadowcy nie kończą się tylko na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu ze swojego terenu. Jest on odpowiedzialny za dokonanie załadunku i to takiego, który nie będzie skutkował naruszeniem norm w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu. Podstawowe instrumenty do zbudowania odpowiedniego stanu prawnego pojazdu, na który dokonywany jest załadunek, spoczywają w rękach załadowcy, który kierował czynnościami załadunkowymi. To on też czuwa nad wykonaniem właściwego finału transakcji handlowej, poprzez wydanie towaru w takiej ilości, jaka była zamówiona i opłacona przez nabywcę.
W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że Strona, jako załadowca towaru, miała wpływ oraz godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. W toku kontroli kierowca pojazdu zeznał, że załadowca nie ważył pojazdu pod kątem przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu lub nacisków na oś. Zaznaczył także, że załadowca nie sprawdzał danych dotyczących ładowności pojazdu przed załadunkiem. Dopuszczalna masa całkowita pojazdu, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego pojazdu samochodowego - 18 t. Kontrola wykazała przekroczenie masy całkowitej pojazdu o 1,24 t (po odjęciu błędów pomiarów w wysokości 2% i zaokrągleniu do 0,1 t w górę dla każdej osi), co miało bezpośrednie przełożenie na przekroczenie nacisków poszczególnych osi. Mimo powyższego załadowca umożliwił wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną.
Tym samym argumenty Strony, jak wskazał organ, oceniane z innymi dowodami w sprawie nie pozwoliły na przyjęcie, że Strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z załadunkiem. W ocenie organu odwoławczego zarzuty Strony nie wyłączały jej odpowiedzialności, jako profesjonalnego przedsiębiorcy zobligowanego do dołożenia należytej staranności przy realizacji zlecenia.
GITD uznał, że organ I instancji stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d. prawidłowo nałożył karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, w wysokości 15.000 złotych. Organ wyjaśnił, że ustalając kategorię zezwolenia organ kieruje się określonymi kryteriami: rodzajem drogi, na której stwierdzono nienormatywność pojazdu, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów.
GITD wskazał, że droga gminna nr [...] nie została ujęta w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). W związku z tym zastosowanie znajdował art. 41 ust. 3 u.d.p., zgodnie z którym drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Organ dodał, że świadectwo legalizacji ponownej wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w L. ważne do 30 września 2015 r., dla nieautomatycznej wagi elektronicznej TAMTRON SYSTEMY OY-Finlandia, znak fabryczny [...], nr fabryczny [...], na której pojazd został zważony, jak i protokół z pomiarów pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów z 11 marca 2011 r., zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po zważeniu i dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli, który kierowca podpisał bez uwag.
W odniesieniu do wniosku Strony o przesłanie kserokopii aktualnych legalizacji wag oraz protokołu pomiaru pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów GITD zaznaczył, że wskazane dokumenty znajdowały się w aktach sprawy. Strona była pouczona o treści art. 73 K.p.a., w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Żądanie Strony o przedłożenie upoważnienia dla [...] WITD do korzystania z wagi na terenie H. w L., GITD uznał za nieuzasadnione z uwagi na brak wpływu wnioskowanego dokumentu na ocenę naruszenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] stycznia 2015 r., na decyzję GITD z [...] grudnia 2014 r., Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości wraz z decyzją ją poprzedzającą. Skarżący podtrzymał w całości zarzuty podniesione w odwołaniu z [...] sierpnia 2014 r., wnosząc o uwzględnienie całości treści uzasadnienia tego odwołania jako integralnej części skargi. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 8 K.p.a., art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji i art. 7 Konstytucji RP, poprzez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem, co bez wątpliwości jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa;
2. art. 156 § 1 pkt. 7 K.p.a. - poprzez wydanie decyzji zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, tj. naruszenie art. 107 K.p.a. - brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarogodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, brak ustosunkowania się do zarzutów Strony wniesionych w odwołaniu, powielenie treści decyzji organu I instancji;
3. art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji, aby Strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej;
4. zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 K.p.a., tj. zasady praworządności i działania na podstawie przepisów prawa, zasady dążenia do prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, zasady udzielania informacji;
5. art. 77 § 1 i art. 30 K.p.a., poprzez dokonanie ustalenia stanu faktycznego, z pominięciem obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego i z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady dążenia do prawdy obiektywnej;
6. art. 77 i art. 136 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a brak pełnego materiału dowodowego w sprawie nie pozwalał na wydanie decyzji;
7. art. 8 i art. 11 w z w. z art. 107 K.p.a., poprzez sporządzenie ogólnikowego i dowolnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie przedstawiającego w sposób dostateczny zasadniczych powodów rozstrzygnięcia opartych jedynie na decyzji organu I instancji;
8. art. 80 K.p.a., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów stanowiącej o obowiązku dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a w następstwie tego dokonanie błędnego przypisania przedsiębiorcy materialnoprawnej podstawy odpowiedzialności, podczas gdy ocena materiału dowodowego dokonana przez organ I instancji i organ odwoławczy, w oparciu o który wydano decyzje, wskazywała na wątpliwości dotyczące przypisania przedsiębiorcy stwierdzonych naruszeń, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy;
9. art. 7 K.p.a. i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady praworządności i dążenia do prawdy obiektywnej, art. 9 K.p.a. i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady informowania strony i art. 77 i art. 78 § 1 K.p.a., poprzez niezbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego i niewystarczającego materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz uchylanie się organu I instancji i organu odwoławczego od ustalenia całokształtu okoliczności faktycznych;
10. art. 7 oraz art. 8 K.p.a., poprzez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem, co bez wątpliwości jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez dokonanie pomiaru rzeczywistej masy całkowitej (RMC) pojazdu poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi wagami, za pomocą których ustalanie RMC jest niedopuszczalne, co zostało potwierdzone w przytoczonym, w uzasadnieniu odwołania, raporcie Najwyższej Izby Kontroli z 26 marca 2012 r., do którego nie odnosi się organ.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że użycie w sprawie wagi służącej do wykonywania pomiarów statycznych typu LP600, celem ustalenia masy całkowitej pojazdu dyskwalifikowało ustalenia kontroli. Skarżący następnie podniósł, że zasadnym było żądanie przedłożenia upoważnienia dla [...] WITD do korzystania z wagi na terenie H.w L., albowiem tylko na tej wadze stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Zatem upoważnienie dla organu do korzystania z wagi będącej własnością i znajdującej się na terenie K., winno być uregulowane i dopuszczone przez przepisy obowiązującego prawa dla zapewnienia legalność kontroli.
Skarżący stwierdził następnie, że wagi SAW to też wagi statyczne, niemal bliźniacze i często wespół wymieniane w wagami LP600, zatem zasadnym było odwołanie się do świadectwa homologacji UE nr D98-09-08 wagi nieautomatycznej SAW 10C/II, zgodnie z którą służy ona jedynie do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag). Urządzenie to nie posiada homologacji na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów oraz nacisków osi wielokrotnych.
Według Skarżącego, ważenia dokonano z naruszeniem procedury kontrolnej i instrukcji producenta wagi poprzez pomiar rzeczywistej masy całkowitej pojazdu wagami nieprzeznaczonymi do tego typu kontroli, ważenia pojazdu dwiema wagami co jest niedopuszczalne, a co potwierdził raport NIK opublikowany 26 marca 2012 r., a także wbrew wewnętrznym przepisom regulujących postępowanie podczas kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych - instrukcji ważenia. Wobec wag SAW10C/II i LP600 Najwyższa Izba Kontroli w swojej informacji pokontrolnej (nr ewidencyjny [...]) uznała za nieodpowiednie do pomiaru całkowitej masy pojazdu. Negatywnie oceniła praktykę sumowania poszczególnych wyników ważenia osi i na tej podstawie wyznaczania rzeczywistej masy pojazdu. Ważenie pojazdów w Polsce odbywa się albo za pomocą wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych albo za pomocą wag do pomiarów dynamicznych. Powolny przejazd samochodu przez pomost wagowy, charakterystyczny dla dynamicznego ważenia, a następnie kontroli wyników ma swoje umocowanie w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych z dnia 25 września 2007 r. (Dz. U. Nr 188, poz. 1345). Tak więc pomiar wagowy pojazdu w ruchu został w polskim porządku prawnym dopuszczony i uregulowany. Natomiast ważenie statyczne, wykonywane gdy pojazd nie pozostaje w ruchu nie ma absolutnie żadnej podstawy prawnej w sensie proceduralnym. Nie określono procedury przeprowadzenia takiego ważenia, ani nie uregulowano w drodze rozporządzenia wymagań, którym powinny być poddane wagi do ważeń statycznych. Pomimo braku odpowiedniej regulacji, urzędy działając poza granicami prawa wydawały świadectwa legalizacji, a inspekcje na podstawie nieprawidłowych legalizacji wag dokonywały pomiarów masy całkowitej oraz nacisku na oś. Kary pieniężne nałożone w takim trybie oczywiście powinny być uchylone. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że obie wagi użyte do ważeń podczas tego ważenia (tych ważeń), zatem wagi LP600 i SCALEX1700, są wagami do ważeń statycznych.
Skarżący podniósł również, że zapisy zawarte w protokole kontroli były niewystarczające dla stwierdzenia, czy miejsce ważenia było przystosowane w chwili kontroli do korzystania na nim z wag do pomiarów statycznych, nie ma informacji czy ITD było upoważnione do używania wagi na terenie H. i czy wyniki z tej wagi mogły być brane pod uwagę do nakładania kar pieniężnych, a wbrew opinii organu informacja ta była niezwykle ważna by ustalić legalność procedury pomiarowej.
Skarżący podkreślił, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z załadunkiem, gdyż każdy ładunek jaki wydaje jest zawsze starannie przygotowany tak, by nie przekraczać DMC pojazdu i do tej pory wszystkie ładunki miały prawidłową masę. W związku z czym, ocenę w tym zakresie Skarżący uznał za niewystarczającą.
Skarżący też zakwestionował prawidłowość określenia nośności drogi gminnej nr [...], wskazując na standardy unijne, mówiące o drogach o nacisku do 11,5 tony. Kontrola pojazdów na drogach o niższej nośności niż 11,5 t i wymierzanie kary, gdy przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zostało błędnie stwierdzone jest bezpodstawne na drogach nowo wybudowanych lub modernizowanych ze środków unijnych.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, za przewóz ładunku podzielnego, pojazdem nienormatywnym – załadowcy. Zastosowanie zatem mają w niniejszej sprawie przede wszystkim przepisy art. 64 ust. 2, art. 140aa ust. 3 pkt 2 oraz art. 140ab ust. 2 P.r.d.
Zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 2 P.r.d., karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Z art. 140aa ust. 1 P.r.d., wynika natomiast, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Ponieważ jednak niniejsza sprawa dotyczy przewozu ładunku podzielnego, należy wskazać, że przepis art. 64 ust. 2 P.r.d., zabrania przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Obie kategorie zezwoleń nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Zezwolenie kategorii I, w świetle załącznika nr 1 do ustawy P.r.d., lp. 1, dotyczy wprawdzie m.in. dróg gminnych, jednak nie dotyczy pojazdów, których wymiary oraz rzeczywista masa całkowita są większe od dopuszczalnych, w niniejszej sprawie natomiast doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Zezwolenie kategorii II natomiast, jak stanowi art. 64b. ust. 1 tej ustaw, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej.
Wyjaśnić również należy, że pojazdem nienormatywnym, zgodnie z art. 2 pkt 35a P.r.d., jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Z art. 140ab ust. 2 P.r.d. wynika, iż w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Z art. 64 ust. 3, art. 64a-64g oraz z załącznika nr 1 do P.r.d. wynika, iż ustawodawca przewidział siedem kategorii zezwoleń, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 P.r.d., uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń. Organ I instancji nałożył na Skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d., karę pieniężną, jak za brak zezwolenia kategorii VII – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%.
Skarżący nie podniósł w skardze, jak i w odwołaniu od decyzji I instancji zarzutów dotyczących przywołanych powyżej przepisów prawa materialnego. Podniesione przez Skarżącego zarzuty mają charakter proceduralny, Skarżący bowiem, podważa dokonane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego w niniejszej sprawie, ustalenia faktyczne dotyczące: 1) wyników ważenia pojazdu, 2) przyjętego przez organy dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej na drogę gminną, na której doszło do kontroli pojazdu samochodowego oraz 3) uznania, iż Skarżący godził się lub miał wpływ na przejazd po drodze publicznej pojazdu o nienormatywnych parametrach wagowych. Zasadność powyższych zarzutów skutkowałaby nieprawidłową subsumpcją stanu faktycznego do przytoczonych powyżej przepisów prawa materialnego, istota sprawy zatem, sprowadza się do zbadania legalności dokonanych w niniejszej sprawie przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, ustaleń stanu faktycznego.
Skarżący zakwestionował wyniki ważeń pojazdu dokonanych zarówno na przenośnych wagach LP600, jak i na stacjonarnej wadze Scalex1700, należącej do przedsiębiorstwa K. Tytułem wyjaśnienia jednak, należy wskazać, że organy Inspekcji Transportu Drogowego przyjęły w niniejszej sprawie, wyniki ważenia dokonanego na przenośnych wagach LP600, jako podstawę ustalenia nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu, natomiast wyniki ważenia dokonanego na stacjonarnej wadze Scalex1700, jako podstawę ustalenia rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Tymczasem, zarzuty Skarżącego, dotyczące użycia w niniejszej sprawie przenośnych wag LP600, dotyczą zakwestionowania możliwości wykorzystywania tych wag do pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu oraz do pomiaru nacisku osi wielokrotnych w układzie wymagającym dokonywania sumowania pojedynczych ważeń osi, każdej z osobna. W niniejszej sprawie, w zakresie ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, takie zastosowanie tych wag nie miało miejsca. W związku z tym Sąd stwierdza, że zarzuty Skarżącego, odnośnie zastosowania w niniejszej sprawie przenośnych wag LP600, w tym m.in. powołanie stanowiska Najwyższej Izby Kontroli, jak i Głównego Urzędu Miar, co do stosowania powyższych wag, czy też powołanie orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie, nie odnoszą się do istoty niniejszej sprawy, ponieważ nie dotyczą sposobu w jaki wagi te zostały zastosowane w niniejszej sprawie.
Należy natomiast zauważyć, że zgodnie z instrukcją obsługi wag typu LP600, której organ nie dołączył do akt administracyjnych sprawy, a która jednak znana jest Sądowi z racji wielości rozpatrywanych spraw tego typu, wagi LP600 mogą pracować każda oddzielnie lub w zespole ważącym, co umożliwia pomiary nacisku kół i nacisku osi pojazdu. W taki też sposób wagi te zostały wykorzystane w niniejszej sprawie. Dodać przy tym należy, że w aktach administracyjnych sprawy, znajdują się świadectwa legalizacji ponownej obu użytych w niniejszej sprawie wag LP600, wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. oraz protokół z pomiarów pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów z 11 marca 2011 r. Z tych też względów, stwierdzony w niniejszej sprawie przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, nacisk pojedynczej osi napędowej w wysokości 10,55 t, po odjęciu błędów w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę, przekraczający o 2,55 t dopuszczalny nacisk, co stanowi przekroczenie o 31,87 % dopuszczalnej na drogach gminnych normy, Sąd uznaje za wiarygodny. Droga na której doszło do zatrzymania pojazdu stanowi drogę gminną nr [...], jak wynika natomiast z art. 41 ust. 3 u.d.p., drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Powyższe ustalenie przesądziło o wysokości kary pieniężnej w niniejszej sprawie wymierzonej na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d. Ustalenie to wykluczyło również możliwość wymierzenie kary w oparciu o zezwolenie kategorii III i V, przewidzianych dla sytuacji gdy naciski osi nie są większe od dopuszczalnych dla danej kategorii dróg. Kategoria drogi na której doszło do naruszenia dopuszczalnych norm wagowych, wykluczyła natomiast możliwość wymierzenie kary w oparciu o zezwolenie kategorii IV i VI, przewidzianych dla dróg krajowych.
Sąd uznał również za wiarygodne wyniki ważenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, na stacjonarnej wadze Scalex1700. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się świadectwo legalizacji ponownej wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w L. W ocenie Sądu, nie jest istotne w sprawie, iż przedmiotowa waga stanowiła własność przedsiębiorstwa K. Przepisy nie regulują kwestii własnościowych wag, którymi organy Inspekcji Transportu Drogowego dokonują pomiarów w trakcie kontroli drogowych. Sama zatem okoliczność, iż powyższe przedsiębiorstwo udostępniło organom przedmiotową wagę, nie stanowi podstawy do podważenia wyników dokonanego ważenia w niniejszej sprawie. Istotny jest bowiem fakt, iż pomiaru dokonał uprawniony do tego organ stosując odpowiednią, uregulowaną przepisami prawa procedurę, z wykorzystaniem wagi spełniającej wymagane kryteria techniczne, te natomiast nie zostały przez Skarżącego podważone w niniejszej sprawie.
Jak wynika z § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r, poz. 951 z późn. zm.), dopuszczalna masa całkowita pojazdu, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego pojazdu samochodowego - 18 t. W niniejszej sprawie ustalono masę całkowitą dwuosiowego pojazdu, po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę dla każdej osi, w wysokości 19,24 t, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 1,24 t, czyli o 6,89% dopuszczalnej normy. Ustalenie powyższego naruszenia, wykluczyło możliwość zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d., zgodnie z którym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. W niniejszej sprawie, przewożony był ładunek podzielny, sypki w postaci suchego betonu, jednak stwierdzone naruszenie dotyczyło nie tylko przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi, ale również dopuszczalnej masy całkowitej.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że w obowiązującym systemie prawnym, brak jest przepisów prawa regulujących procedurę ważenia statycznego, należy podnieść, że sama czynność ważenia jest czynnością techniczną, istotną natomiast kwestią jest aby użyte do ważenia urządzenia spełniały wymogi określone w przepisach prawa oraz aby zostały użyte zgodnie z zaleceniami producenta w instrukcji obsługi, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Dodać ponadto należy, że wymogi techniczne, jakie powinny spełniać nieautomatyczne wagi służące do pomiarów statycznych, jakimi są też wagi typu LP600, reguluje dyrektywa Rady 90/384/EWG z dnia 20 czerwca 1990 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych, wdrożona do porządku krajowego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Wyniki pomiarów dokonanych wagami spełniającymi wymogi tych regulacji, w tym wagami LP600, z zachowaniem zaleceń producenta tych wag, należy zdaniem Sądu, uznać za miarodajne i wiarygodne.
Sąd też nie zgadza się ze stanowiskiem Skarżącego w kwestii nieodpowiadającego unijnym standardom dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej do 8 t, na drogach gminnych. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 7 Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r., zmienionej Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 lutego 2002 r., "Niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów.". W polskim prawodawstwie kwestia ta uregulowana została w przepisie art. 41 u.d.p. W ust. 1 tego artykułu zostały implementowane normy unijne co do dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej na drogach publicznych do 11,5 t. W ust. 2 i ust. 3, ustawodawca uregulował możliwe w świetle przytoczonej regulacji dyrektywy, odstępstwa od powyższej reguły. W tej sytuacji, niezasadne jest stanowisko Skarżącego w kwestii nieodpowiadającego unijnym standardom dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej do 8 t, na drogach gminnych.
Przechodząc do zasad odpowiedzialności załadowcy za naruszenie dopuszczalnych norm nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu, należy wskazać, że zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, za przejazd pojazdem nienormatywnym, znacznie różnią się od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym i jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym – np. nadawca, załadowca lub spedytor ładunku, ponoszą odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu i jest to odpowiedzialność na zasadzie winy. Pojęcie winy odnosi się do sfery zjawisk psychicznych, jako stosunek psychiczny sprawcy do dokonanego czynu. Oznacza to, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym uzależniona jest od posiadania przez niego świadomości, że przewoźnik naruszy obowiązki lub warunki związane z wykonywanym przez niego przejazdem, a mimo to temu nie przeszkodził ("godził się"), lub wręcz do tego się przyczynił ("miał wpływ"). Użycie przez ustawodawcę nieostrego kryterium "miał wpływ lub godził się" przy jednoczesnym braku wskazania konkretnych, oczekiwanych przez niego zachowań, powoduje, że na pewno sankcją za przejazd pojazdem nienormatywnym, objęte jest zachowanie mające znamiona zamiaru bezpośredniego wyrażającego się w chęci naruszenia norm prawnych, jak również prawdopodobnie w znacznej części przypadków – zachowanie o znamionach zamiaru ewentualnego wyrażające się w przewidywaniu możliwości czy wręcz konieczności przekroczenia norm prawnych i godzeniu się na to. Natomiast w odniesieniu do winy nieumyślnej możliwość zastosowania przedmiotowej sankcji będzie uzależniona od konkretnych okoliczności faktycznych, różnych w każdym indywidualnym przypadku (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 155/12).
Dodać należy, że nałożenie sankcji administracyjnej mogą uzasadniać tylko i wyłącznie takie ustalenia, które znajdując odzwierciedlenie w okolicznościach sprawy i zebranych w niej dowodach jednoznacznie wskazują, że dany podmiot zrealizował swoim działaniem/zaniechaniem znamiona deliktu administracyjnego. Organ administracji musi zatem, jednoznacznie wykazać w toku postępowania administracyjnego że okoliczności sprawy i dowody w niej zgromadzone jednoznacznie wskazują na wpływ lub zgodę podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 654/13).
W niniejszej sprawie kluczowym dowodem są zeznania kierowcy pojazdu, który wyjaśnił, że przed wjazdem na załadunek oraz po załadunku pojazd nie został poddany ważeniu, nie proszono go też o dowód rejestracyjny pojazdu. Skarżący nie zakwestionował powyższych zeznań kierowcy, powołał się natomiast na dotychczasową praktykę polegającą na starannym przygotowywaniu każdego wydawanego ładunku, tak aby nie przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej. Skarżący też podniósł w skardze, że pojazd był załadowany zgodnie z telefonicznym zaleceniem przewoźnika, co do masy pojazdu. Skarżący nie wskazał, czy pojazd był ważony, ani jakie procedury stosuje aby zapewnić normatywność pojazdów, nie wyjaśnił zatem, w jaki sposób wykonał to zalecenie przewoźnika, natomiast z dokumentu potwierdzającego wydanie towaru wynika, że ilość wydanego towaru określana była w metrach sześciennych. W ocenie Sądu potwierdza to, zeznania kierowcy pojazdu, iż pojazd nie był ważony po jego załadowaniu i przed wyjazdem na drogę publiczną. Skarżący też podniósł, że nie miał wpływu na wybór drogi przejazdu przez przewoźnika, podczas gdy, jak wynika z wyjaśnień organu, jedyną możliwą drogą wyjazdu z terenu zakładu Skarżącego, był wyjazd właśnie na drogę gminną, na której doszło do skontrolowania pojazdu.
Okoliczności te, a więc brak ważenia pojazdu przed jego wyjazdem z terenu zakładu Skarżącego bezpośrednio na drogę gminną, na której dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej wynosi 8 ton, świadczy w ocenie Sądu, co najmniej o godzeniu się na naruszenie przepisów co do normatywności pojazdu.
Na Skarżącym, jako profesjonaliście zajmującym się m.in. hurtową sprzedażą materiałów budowlanych i z tej racji będącym również załadowcą w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym, ciążą określone obowiązki wynikające z przepisów prawa. Zgodnie z art. 61 ust. 1 P.r.d., ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, zgodnie natomiast z ust. 2 pkt 2, ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Z okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy nie wynika natomiast, aby Skarżący podjął działania mające na celu realizację powyższych obowiązków poprzez weryfikację parametrów wagowych pojazdu. W świetle powyższego Skarżący, jako profesjonalny podmiot gospodarczy, mógł przewidywać, że przedmiotowy pojazd może nie spełniać dopuszczalnych norm wagowych, nie podejmując natomiast działań mających na celu skontrolowanie zachowania tych norm, skarżący godził się na ich przekroczenie.
Sąd zgadza się zatem, z ustaleniami organów Inspekcji Transportu Drogowego w tym zakresie, które w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy miał podstawy do uznania, że Skarżący jest odpowiedzialny za przedmiotowy delikt administracyjny na zasadach określonych w art. 140aa ust. 3 pkt 2 P.r.d.
W ocenie Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego zgromadziły wyczerpujący materiał dowodowy, co pozwoliło na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Zdaniem Sądu organy te dokonały również prawidłowej oceny zgromadzonego materiały dowodowego. Znalazło to odzwierciedlanie w uzasadnieniu decyzji obu instancji, w których zostały wyjaśnione podstawy prawne rozstrzygnięcia oraz stan faktyczny ze wskazaniem faktów, które organy uznały za udowodnione oraz dowodów na których się oparły. W związku z powyższym Sąd nie stwierdził naruszenia zasad ogólnych postępowania w niniejszej sprawie, tj. zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, zasady udzielania informacji stronom postępowania, czy też zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i przepisów art. 6-11, art. 77, art. 78 § 1, art. 107 § 3, art. 136 oraz art. 156 § 1 K.p.a. Sąd nie stwierdził również aby organy Inspekcji Transportu Drogowego zastosowały w niniejszej sprawie procedury kontrolne niezgodne z prawem, z czym Skarżący wiąże zarzut naruszenia art. 8 K.p.a., art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji oraz art. 7 Konstytucji RP.
W tych też warunkach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło