VI SA/Wa 511/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 11 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu p o s t a n a w i a: zwolnić K. G. od kosztów sądowych. K. G. (dalej też jako "skarżący") złożył w niniejszej sprawie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu oraz z nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Matka skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 1678 złotych oraz kwotę 600 złotych z tytułu pożyczki hipotecznej. Sam skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, jak też nie dysponuje oszczędnościami. Podkreślił, że całość środków, którymi dysponują wraz z matką, przeznaczana jest na bieżące wydatki. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 z późn. zm., dalej też jako "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) instytucja prawa pomocy przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Warto nadmienić, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może wystąpić o pomoc państwa (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 862/04). Z kolei analizy pojęcia kosztów "koniecznego utrzymania", o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt II OZ 127/09. Podniósł, że w rozumieniu tego przepisu taki charakter mają niezbędne wydatki zmierzające do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, głównie mające charakter wydatków okresowych. Bezspornie za takie koszty można uznać wydatki na żywność, odzież, środki czystości, leczenie, edukację oraz wydatki na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych (stałe opłaty z tytułu czynszu, opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, wywóz śmieci). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki. Łączny dochód skarżącego, i pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym matki, wynosi bowiem niecałe dwa tysiące trzysta złotych miesięcznie. Z tych środków skarżący wraz z matką pokrywają wszystkie niezbędne koszty utrzymania, przy czym znaczną ich część stanowią wydatki mieszkaniowe, bowiem czynsz w spółdzielni mieszkaniowej oscyluje wokół kwoty 900 złotych (tak wynika z załączonego dowodu wpłaty). Uwzględniając skalę wskazanych przez skarżącego kosztów miesięcznych utrzymania w porównaniu z dochodami jego i matki, stwierdzić należy, że poniesienie przez skarżącego pełnych kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i jego matki. Ponadto zgodnie z oświadczeniem skarżącego nie dysponuje on oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W związku z powyższym, uznając za zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.