VI SA/Wa 53/07

WyrokWSA w Warszawie2007-08-08

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Zdzisław Romanowski, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.) uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mimo że przestępstwo to nie jest bezpośrednio wymienione w katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu?
Ratio decidendi
Prawomocne skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.) uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską. Sąd uznał, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, określający przesłanki cofnięcia pozwolenia, ma charakter otwarty, a prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, mimo że nie jest przestępstwem przeciwko życiu lub zdrowiu, rodzi uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co stanowi podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia.
Stan faktyczny
Skarżący A. J. został prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (3,2 promila alkoholu). Na tej podstawie Komendant Wojewódzki Policji cofnął mu pozwolenie na broń myśliwską, a decyzję tę utrzymał w mocy Komendant Główny Policji. Skarżący kwestionował cofnięcie pozwolenia, argumentując, że przestępstwo to nie jest wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jako podstawa do cofnięcia pozwolenia, a czynu nie popełnił świadomie. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Iwona Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. C. prowadzącej Kancelarię Adwokacką z siedzibą w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o 22% VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] września 2006 r., wydaną na podstawie m.in. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.) cofnięto p. A. J. pozwolenie na broń myśliwską do celów łowieckich, przyznane na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu 21 sierpnia 2006 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia wymienionemu przedmiotowego pozwolenia w związku z otrzymanym wyrokiem Sądu Rejonowego w S., VI Wydział Grodzki, sygn. [...], którym uznano p. A. J. winnym tego, że w dniu[...] grudnia 2005 r. w S. prowadził samochód osobowy będąc w stanie nietrzeźwości - 3,2 promila alkoholu we krwi, tj. o czyn z art. 178 a § 1 kk. Za popełnienie opisanego przestępstwa Sąd Rejonowy w S. skazał p. A. J. na karę roku pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności na okres 4 (czterech) lat próby. Ponadto wymierzył oskarżonemu 30 (trzydzieści) stawek dziennych grzywny w kwocie po 10 (dziesięć) złotych każda oraz na podstawie art. 49 § 2 kk. orzekł od oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 200 (dwieście) złotych na rzecz [...] Komitetu [...] w W. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeśli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 2-6 cytowanej ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wskazuje na to, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazany przepis nie zawiera zamkniętego katalogu przestępstw, których popełnianie skutkuje cofnięciem uprawnień do posiadania broni palnej. Każde, świadome naruszenie przepisów prawa powoduje utratę zaufania do takiej osoby jako posiadacza pozwolenia na broń. W rozpatrywanym przypadku nie można mówić o przypadkowym i nieświadomym naruszeniu przepisów prawa, gdyż prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości (3,2 promila alkoholu we krwi) jest godzeniem się na ewentualne tragiczne (uszczerbek na zdrowiu, a nawet śmierć) następstwa tego czynu. Zachowanie takie, chociaż jednorazowe, świadczy o lekceważącym stosunku do obowiązującego prawa oraz do życia i zdrowia osób trzecich. W stwierdzonym stanie faktycznym zachowaniu przez stronę pozwolenia na broń sprzeciwia się interes społeczny, który przejawia się tym, by broń mogły posiadać jedynie osoby, które dają pełną gwarancję bezpiecznego i zgodnego z prawem dysponowania nią. Na skutek skazania za wspomniane przestępstwo umyślne strona takiej gwarancji nie daje. Wiążącym dla organu Policji w zakresie ustalania faktycznych i prawnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń jest prawomocny skazujący wyrok sądu. Zważywszy zatem na ocenę czynu popełnionego przez p. A. J., co stwierdzone zostało orzeczeniem sądowym, organ Policji uznał, iż konieczne jest cofnięcie mu pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy o broni i amunicji. Popełniając bowiem przestępstwo, związane ze stanem nietrzeźwości i narażając na uszczerbek życie bądź zdrowie osób trzecich, nie daje on gwarancji, że będąc w podobnym stanie nie użyje broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Odwołanie od powyższej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. złożył zainteresowany wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że w rzeczywistości nie sposób przypisać mu świadomego naruszenia prawa. Po pierwsze, bardzo sporadycznie i niezwykle rzadko zdarzało mu się dotychczas spożywać alkohol, i zawsze - poza tym ostatnim razem - w bardzo niewielkich ilościach (czego organ I instancji nie kwestionuje). Po drugie, rozpoczynając spożywanie alkoholu - tzn. będąc jeszcze w pełni świadomości swoich czynów – odwołujący powziął postanowienie, że z pewnością nie wsiądzie za kierownicę samochodu. Po trzecie, nie znając dotychczas reakcji swojego organizmu i swojej psychiki na zwiększoną ilość spożytego alkoholu, utracił świadomość tego co robi, i wbrew sobie, tzn. wbrew swojemu wcześniejszemu postanowieniu rozpoczął prowadzenie pojazdu. Według skarżącego, gdy był jeszcze świadomy tego co robi nie miał zamiaru prowadzić auta po spożyciu alkoholu. Po jego spożyciu utracił świadomość swoich czynów, nieświadomie naruszając przepisy prawa. Po zaistniałym zdarzeniu skarżący - niezależnie od tego, że został ukarany - postanowił wystrzegać się spożywania alkoholu, nawet w małych ilościach. Rozumiejąc swój błąd zwrócił się do sądu o wyrażenie zgody na dobrowolne poddanie się karze. Według skarżącego nie zachodzi więc już obawa, że znowu zdarzy mu się popadniecie w stan nieświadomości, będący wynikiem stanu nietrzeźwości. Skoro zatem nie można przypisać skarżącemu świadomego naruszenia przepisów prawa oraz mając na uwadze jego postanowienie nie spożywania alkoholu należy uznać, że jego odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2006 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania p. A. J. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, iż Komendant Główny Policji po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji. W tym zakresie organ II instancji powołał się na treść cytowanych już w decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. przepisów, tzn. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji. W ocenie organu katalog przestępstw, których popełnienie może wzbudzić obawy co do zgodnego z prawem użycia broni palnej, nie jest zamknięty. Dyspozycja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi zatem dla organów Policji jedynie wytyczną interpretacyjną w sprawach cofnięcia pozwolenia na broń, co daje tym organom możliwość oceny postępowania posiadacza broni w kontekście dyspozycji tego przepisu także w przypadku popełnienia przez niego innych rodzajów przestępstw, osądzonych prawomocnym wyrokiem skazującym, lub o popełnienie których postawiono mu zarzut w postępowaniu karnym. Z materiału dowodowego bezspornie wynika, że p. J. skazano sądownie za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, tj. czynu z art. 178a § 1 kk. Prawomocny wyrok w tej sprawie wydał Sąd Rejonowy w S., który uznał p. J. winnym popełnienia przestępstwa umyślnego, którego jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy. Będąc w takim stanie kierował on w grudniu 2005 r. pojazdem na ulicy w S., za co poniósł określoną wyżej karę. W tej sytuacji, zważywszy, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, organ nie mógł wydać decyzji innej niż zaskarżona. W zakresie ustalania przesłanek faktycznych i prawnych cofnięcia prawa do posiadania broni, prawomocne wyroki sądów, potwierdzające fakt popełnienia przestępstwa (a taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie) wiążą bowiem organy Policji w postępowaniu administracyjnym. Pan J. popełnił przestępstwo z art. 178a § 1 kk., a więc jako posiadacz tak szczególnego prawa, jakim jest pozwolenie na broń, utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni w kontekście dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Prowadząc pojazd na drodze publicznej i będąc w stanie nietrzeźwości naraził on na uszczerbek nie tylko swoje życie lub zdrowie, ale także innych uczestników ruchu. Chociaż popełniony przez niego czyn nie został wymieniony w kodeksie karnym jako przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu (godzi w bezpieczeństwo w komunikacji), to jednak - pośrednio - dla dóbr tych stanowi istotne zagrożenie. Rodzaj i okoliczności popełnionego przez stronę przestępstwa pozwalają więc sformułować wniosek, iż nie daje ona rękojmi, iż w stanie nietrzeźwości nie sięgnie po posiadaną broń palną i nie użyje jej w celach, o których mowa w tym przepisie. Z tych to właśnie okoliczności wynika co do niej obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W kontekście dyspozycji tego przepisu niweczą one wiarygodność strony co do przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, a w szczególności przepisów dotyczących bezpiecznego jej posiadania i używania. W interesie społecznym nie leży więc zachowanie jej pozwolenia na broń, na co wskazał także ustawodawca nadając dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy charakter obligatoryjny. Oceny tej nie zmienia zobowiązanie strony, iż nie będzie spożywać alkoholu. Nie znosi to bowiem faktu popełnienia przez nią wymienionego w prawomocnym wyroku skazującym przestępstwa z art. 178 a § 1 kk. oraz nie likwiduje obawy, iż może użyć broni sprzecznie z prawem. Zasadne jest zatem zaliczenie strony do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy i cofnięcie jej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 pozwolenia na broń. Zawarte w odwołaniu argumenty nie mają znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, tym bardziej, że wbrew przekonaniu strony - popełnione przez nią przestępstwo jest czynem umyślnym i nie znosi tego okoliczność, iż jego sprawca utracił świadomość swego postępowania wskutek spożytego alkoholu. Z uwagi na powyższe Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji i orzekł jak w sentencji. Skargę na decyzję Komendanta Główny Policji wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zainteresowany zarzucając, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem ad 18 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, polegającym na niezasadnym cofnięciu mu pozwolenia na broń, ze względu na niesłuszne i bezpodstawne zaliczenie go do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust.1 pkt.6 ww. ustawy. Przytoczony art. 15 ust. 1 pkt 6 stanowi, że pozwolenia na broń nie może posiadać osoba, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Czyn opisany w art. 178 §1 kk., za który skarżącego prawomocnie skazano, nie został jednak przez ustawodawcę zaliczony do kategorii przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu. Poza tym czynu tego skarżący nie popełnił świadomie, co szczegółowo wyjaśnił i uzasadnił w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Komendant Główny Policji niesłusznie więc - w ślad za organem I instancji - wywodzi, że tego typu orzeczenie karne jest wystarczającą podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń. Ustawodawca zakreślając krąg osób, do których odnosi się art. 15 ust.1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji nie wskazał, że przepis ten dotyczy wszystkich skazanych prawomocnym wyrokiem karnym za jakiekolwiek przestępstwo. Ustawodawca dokonał tu ograniczenia podmiotowego tylko do osób skazanych za przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu - a skarżący za takie przestępstwo nie został skazany. Komendant Główny Policji nie wziął też pod uwagę faktu, że skarżący wykazał, iż nie istnieje zagrożenie kolejnego popełnienia przez niego czynu zabronionego - w tym także nieświadomie - i tym bardziej nie istnieje zagrożenie użycia przez niego broni sprzecznie z interesem wskazanym w ustawie. Komendant Główny Policji wbrew art. 7 K.p.a. nie wziął pod uwagę istotnych dla sprawy okoliczności - w szczególności pozytywnej opinii o skarżącym w środowisku społecznym, jego nienagannego - poza jednym przypadkiem - sposobu życia. Nie sposób zatem zgodzić się z organem II instancji, że wobec skarżącego istnieje uzasadniona obawa, iż użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa. Trudno zatem argumentację Komendanta Głównego Policji w tej kwestii uznać za uzasadnioną W odpowiedzi na skargę Komendant Główny policji wniósł o jej oddalenie. W obszernym uzasadnieniu, po przypomnieniu stanu sprawy organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Stosownie natomiast do brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Użyte w art. 18 ust. 1 ustawy sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne, co oznacza, że organy Policji mają obowiązek cofnąć pozwolenie na broń w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Dokonując natomiast analizy art. 15 ust. pkt 6 uznać trzeba, że przepis ten jedynie przykładowo wymienia jako okoliczności budzące uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, prawomocne skazanie orzeczeniem sądowym za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw; katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest więc otwarty (niewyczerpany). Wskazuje na to użyty w tym przepisie wyraz "w szczególności". Z tego też względu nie można podzielić rozumowania skarżącego, że skoro przestępstwo, za które został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w S., tj. prowadzenie samochodu osobowego w stanie nietrzeźwości, wypełniające dyspozycję art. 178 a § 1 kk., nie należy do kategorii czynów wymienionych wprost w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, to przepis ten nie znajduje do niego zastosowania i tylko skazanie lub oskarżenie o popełnienie przestępstw skierowanych przeciwko życiu lub zdrowiu dyskwalifikuje określone osoby, jako posiadaczy broni. Podkreślono także, że broń jest towarem szczególnie reglamentowanym, a dostęp do jej posiadania jest ograniczony przepisami ustawy o broni amunicji. Z tego względu zarówno od osób ubiegających się o wydanie pozwolenia na posiadanie broni, jak i od osób już posiadających przedmiotowe pozwolenie, należy wymagać, aby poza spełnieniem wymagań formalnych swoją postawą dawali gwarancję, że posiadanej broni nie będą używać w sposób sprzeczny z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym. Zdaniem organów Policji skarżący dopuszczając się wskazanego wyżej czynu zabronionego takiej gwarancji nie daje, Prowadzenie przez posiadacza broni pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzi bowiem uzasadnioną obawę, że w takim samym stanie może on skorzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie użyć jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ponadto zauważyć trzeba, że wprawdzie przypisany skarżącemu czyn zabroniony umieszczony jest w rozdziale XXI Kodeksu karnego zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji" i wymierzony jest przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, to jednak nie ulega wątpliwości, iż przedmiotem ochrony tego przepisu jest także życie i zdrowie innych uczestników ruchu (lądowego, wodnego itp.). Tego rodzaju zachowanie (tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości) często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi. Sprawca przestępstwa z art. 178 a § 1 Kodeksu karnego świadomie godzi się z ewentualnymi skutkami swojego zachowania, tj. stworzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia innych ludzi. Okoliczność ta uzasadnia ocenę, że osoba taka nie powinna posiadać pozwolenia na posiadanie broni. Dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ustawodawca nadał bowiem w takich przypadkach bezwzględny prymat interesowi społecznemu. Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję miał na względzie cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym wystawione o skarżącym pozytywną opinie Zarządu Okręgowego PZŁ w K. oraz z miejsca zamieszkania. Organ uznał jednakże, że dowody te nie dają podstaw do zachowania skarżącemu prawa do posiadania broni palnej myśliwskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2006 r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] września 2006 r., cofającą p. A. J. pozwolenie na broń myśliwską do celów łowieckich. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości. Jednoznacznie wykazano, na podstawie wyroku sądowego, że skarżący prawomocnym, powołanym wyżej wyrokiem Sądu Rejonowego w S. został skazany za czyn polegający na prowadzeniu pojazdu na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, wyczerpujące znamiona przestępstw z art. 178a § 1. Podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do pytania, czy organy Policji w związku z faktem popełnienia przez skarżącego, w stanie nietrzeźwości, przestępstwa wymierzonego przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym; rozdz. XXI K.k.: "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji"), miały prawo do zastosowania wobec skarżącego sankcji (cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską) przewidzianej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, w związku z zaliczeniem go do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 powołanej ustawy o broni i amunicji. Należy przypomnieć, że, zdaniem skarżącego, zaliczenie go do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie znajduje oparcia w treści powołanego przepisu, gdyż popełnione przez niego czyny nie miały żadnego związku z bronią. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Przepis ten – po pierwsze - nie rozróżnia rodzajów broni i wobec jego brzmienia należy przyjąć, że dotyczy on wszelkich rodzajów broni palnej objętej wspomnianą regulacją ustawową (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy), a więc również broni myśliwskiej, po drugie – nakłada na organy Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w razie wystąpienia przypadków w nim określonych (uznanie związane), po trzecie wreszcie – w rozpatrywanej sprawie jednoznacznie odsyła do przepisu art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Zgodnie z powołanym art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mającym zastosowanie (poprzez odesłanie) w rozpatrywanej sprawie, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten, wyliczający negatywne przesłanki wyłączające możliwość wydania pozwolenia na broń, mający charakter bezwzględnie wiążący, bez dopuszczenia luzów interpretacyjnych, a więc również narzucający organom Policji uznanie związane, w zestawieniu z powołanym wyżej przepisem art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji oznacza, że obligatoryjnemu cofnięciu podlega pozwolenie na broń wydane m.in. osobom, którym z określonych w tym przepisie przyczyn pozwolenie takie nie powinno być w ogóle wydane. Wykładnia powołanych wyżej przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji potwierdza ten wniosek. Mianowicie, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. "Uzasadniona obawa", o której mowa w tym przepisie jest kategorią ogólną, w ramach której mieszczą się wymienione w tym przepisie egzemplifikacje. Można dyskutować, czy – jak twierdzą organy Policji – jest to wyliczenie otwarte, dopuszczające jeszcze inne rodzaje przestępstw czy wręcz wykroczeń, czy też, jak coraz częściej uznają sądy administracyjne, o czym niżej, jest to wyliczenie zamknięte, nie pozwalające na nieustanne poszerzanie tego katalogu. Za stanowiskiem sądów przemawia możliwość doprowadzenia – w przypadku przyjęcia interpretacji organów Policji – sprowadzenia decyzji cofającej pozwolenie na broń do swego rodzaju kary dodatkowej, orzekanej przy każdym wyroku karnym, niezależnie od rodzaju przestępstwa. Są jednak również argumenty przemawiające – w ograniczonym zakresie – za stanowiskiem Policji, dostrzegającej bezpośredni związek między niektórymi rodzajami przestępstw niewymienionych w ustawie, a uzasadniającymi obawę o użycie broni przez ich sprawcę w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie ulega wątpliwości, że każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny sądu. Należy przy tym pamiętać, że dostęp do broni ma w polskim systemie prawnym charakter szczególnie reglamentowany, a od osób, które uzyskały to uprawnienie wymaga się szczególnych kwalifikacji moralno-etycznych. Dlatego też m.in. z tego powodu w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1781/05 (LEX nr 190907) stwierdzono, że: "Interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi uwzględniać fakt, że od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenia należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności. Oznacza to, że każde naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego" W rozpatrywanej sprawie skarżący nie został skazany za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, określone w powołanym przepisie. Został natomiast skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 178a § 1 kk., tj. za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, polegające na prowadzeniu pojazdów w ruchu lądowym, po drogach publicznych, w stanie nietrzeźwości. W konsekwencji określony powyżej podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie ogranicza się do pytania, czy podstawą cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń była uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a więc może naruszyć ogólną zasadę przemawiającą za przyznaniem pozwolenia na broń, czy też – i w jakim zakresie – powinien w rozpatrywanym przypadku zostać również uwzględniony fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 178a § 1 K.k., związany z jego działaniem w kwalifikowanym stanie nietrzeźwości. Ogólna zasada niewydawania pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego jest na tyle szeroka, że w jej ramach mieści się zarówno konkretne wskazanie ("w szczególności") dotyczące skazania prawomocnym orzeczeniem sądu przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, które ustawodawca potraktował jako główny (szczególny) powód cofnięcia pozwolenia na broń, jak i inne stany prawne, w tym związane z orzeczeniami sądów karnych. Orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach podobnych do rozpatrywanej było dotychczas jednolite. Mianowicie, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 1173/01, stwierdzono wprost, że "Nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni "w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary. Skłonność do nadużywania alkoholu, awantur, nadmierna porywczość dyskwalifikują posiadacza broni i urealniają obawę, że może jej użyć w celach sprzecznych z porządkiem publicznym" (LEX nr 126764). Stanowisko to uściślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 2258/02 (LEX nr 158939), który odwołał się do tezy zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt III SA 866/02, wskazując, że przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można się powoływać jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym; w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany, i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego. Ostatnio też w orzeczeniu NSA wyraźnie przedstawiono stanowisko, iż cofnięcie pozwolenia na broń nie może być traktowane jako kara dodatkowa praktycznie za każde popełnione przestępstwo. W ocenie Sądu orzekającego w tym składzie postępowanie organów Policji w rozpatrywanej sprawie odpowiadało wymogom określonym w powołanych wyżej wyrokach. Organ I instancji przywołując wyroki skazujące wyraźnie stwierdził, że strona, posiadająca pozwolenie na broń nie popełniła przestępstwa, które zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Jednocześnie wskazał, że sam fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu karnego za czyn z art. 178a § 1 kk. może rodzić obawę, o której mowa w tym przepisie. Nieodpowiedzialne zachowanie, stanowiące naruszenie porządku prawnego w sposób szczególny, bo w stanie nietrzeźwości, podważa domniemanie, iż osoba ta będzie użytkowała broń w sposób zgodny z interesem porządku publicznego. Podobne stanowisko zajął Komendant Główny Policji oceniając, że zachowanie strony świadczy o jej lekceważącym stosunku do obowiązującego prawa i jej skrajnej nieodpowiedzialności – popełniając bowiem tego rodzaju przestępstwo narażała na uszczerbek życie lub zdrowie nie tylko swoje, ale także innych uczestników ruch drogowego. Taka postawa, zdaniem Komendanta Głównego Policji, nie daje także gwarancji przestrzegania przez stronę przepisów ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza dotyczących bezpiecznego posiadania i używania broni palnej. Organy obu instancji wskazały przy tym, że prawo do posiadania broni jest prawem wyjątkowym, związanym z reglamentacją dostępu do broni. Może je zatem posiadać osoba o nieskazitelnej opinii, a skazanie prawomocnymi wyrokami Sądu za określone wyżej czyny taką opinię podważa. Tak więc, w ocenie Sądu, organy Policji wykazały w rozpatrywanej sprawie w sposób niebudzący wątpliwości istnienie bezpośredniego związku między popełnionymi przez skarżącego czynami, za które został skazany prawomocnymi wyrokami, i cechami jego charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które uprawdopodobniło obawę, że p. A. J. - posiadacz pozwolenia na broń, może użyć tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Strona nie przyjęła tych ustaleń do wiadomości przeciwstawiając im swoje oświadczenie o nieświadomym popełnieniu czynu karalnego oraz obietnicę, że w przyszłości nie będzie spożywała alkoholu. W związku z powyższymi ustaleniami należy stwierdzić, że prawomocne orzeczenia sądu karnego, skazujące za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1, tj. za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, polegające na prowadzeniu pojazdów w ruchu lądowym, po drogach publicznych, w stanie nietrzeźwości, mające charakter umyślny, są dla organów Policji wiążące co do ustalenia faktycznych i prawnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnianie przestępstwa tego rodzaju, udokumentowane prawomocnym wyrokiem sądu, choć nie mieści się w kategorii przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w sposób wystarczający uzasadnia obawę, że osoba skazana za tego rodzaju przestępstwa może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tej sytuacji właściwe organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Takie stanowisko nie jest, jak zarzuca strona, wynikiem niewłaściwej interpretacji powołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Należy ponadto wskazać, na co nie zwróciły bezpośrednio uwagi organy Policji orzekające w sprawie, że skarżący posiadał pozwolenie na broń przez stosunkowo krótki czas (nieco ponad 3 lata). Natomiast w tej sytuacji organy te trafnie uznały, że pozytywne opinie Zarządu Okręgowego PZŁ w K. oraz z miejsca zamieszkania skarżącego mają rzeczywiście ograniczoną moc dowodową w sprawie i nie dają podstaw do zachowania skarżącemu prawa do posiadania broni palnej myśliwskiej. Wobec tego należało uznać, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. jest bezpodstawny. Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło