VI SA/Wa 530/09
WyrokWSA w Warszawie2009-05-29
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczących prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie stanu faktycznego w zakresie przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi i szerokości pojazdu było wadliwe z powodu rozbieżności między protokołem kontroli a dowodami legalizacji użytych urządzeń pomiarowych oraz braku dokumentów legalizacyjnych dla niektórych urządzeń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na T. D. za przejazd pojazdem nienormatywnym, w tym za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi i szerokości pojazdu. Organ pierwszej instancji nałożył karę, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy decyzją odwoławczą. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniu stanu faktycznego, kwestionując wyniki pomiarów i brak okazania dokumentów legalizacyjnych urządzeń pomiarowych. Skarga została uwzględniona przez WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego T. D. kwotę 1567 (jeden tysiąc pięćset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 13g ust. 1, 1a, ust. 2, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – udp -(tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.). art. 61 ust.1,2, 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) i art. 104 § 1 k.p.a. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [..] z dnia [...] lipca 2008 r. nałożył na skarżącego T. D. karę pieniężną w wysokości 9160 złotych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 ton oraz za przekroczenie szerokości pojazdu lub pojazdu z ładunkiem od wartości dopuszczalnej 2,55 m do 3,2 m szerokości pojazdu włącznie.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, zarzucił organowi podjęcie rozstrzygnięcia w błędnie ustalonym stanie faktycznym. Zakwestionował wyniki przeprowadzonych pomiarów oraz zarzucił nieokazanie dokumentów legalizacyjnych urządzeń użytych do ich wykonania.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40c, art. 41 ust.4 i 5 uodp oraz lp. 6 pkt 6 lit. d), l.p. 3 lit.a) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż stosownie do treści art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. W myśl natomiast art. 13g ust. 1 uodp za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 40c uodp w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...). Wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Organ nadmienił, iż droga wojewódzka nr [...] na której przeprowadzono kontrolę nie jest w tych rozporządzeniach wymieniona zatem zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje przepis art. 41 ust. 6 uodp, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. W przypadku potrójnych osi pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 21,8 t, w myśl zapisów lp. 6 pkt 6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których nowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 uodp), za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach. Organ stwierdził, że w myśl zapisów l.p. 3 lit. a) załącznika nr 2 do uodp dopuszczalna szerokość pojazdu może wynosić maksymalnie 2,55 m.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Organ podniósł, że sporny pojazd został zważony za pomocą nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych o numerach fabrycznych [...] i [...]. Obie wagi legitymowały się ważnymi na dzień kontroli świadectwami legalizacji ponownej do odpowiednio: [...] grudnia 2009 r. i [...] lipca 2008 r. GITD podkreślił, że powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Za bezzasadne zatem uznał organ twierdzenie strony, iż dane zapisane w protokole kontroli nie są wiarygodne. Organ zaakcentował, że szerokość pojazdu również została zmierzona za pomocą legalizowanych przyrządów, nie ma więc podstawy do twierdzenia, iż wyniki pomiarów były nieprawidłowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania T. D. ponowił zarzuty podnoszone w toku postępowania administracyjnego, a nadto zarzucił naruszenie art. 40 c) ust.1 uodp poprzez wydanie decyzji przez osobę nieuprawnioną w związku z art. 268 a) k.p.a. i przyjęcie, że przepis ten może mieć zastosowanie do delegacji w sytuacji gdy ustawa o drogach publicznych takiej możliwości nie daje.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 40 c) ust. 1 uodp GITD uznał ten zarzut za bezzasadny i stwierdził, że kwestie realizacji zadań Inspekcji Transportu Drogowego uregulowane są w ustawie o transporcie drogowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.
Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 40 c ust. 1 uodp, przez wydanie decyzji o wymiarze kary przez osobę nieuprawnioną. W myśl powołanego przepisu, w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego lub funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej ustalonej zgodnie z art. 13 g ust.2 uodp.
W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na miejsce kontroli, organem pierwszej instancji był [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Tenże organ wydał w dniu [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] decyzję o nałożeniu kary. Organem wyższego stopnia (w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego) w stosunku do WITD jest Główny Inspektor Transportu Drogowego. Faktem jest, że podpisana pod decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. R. S. nie piastuje stanowiska Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jednakże zgodnie z upoważnieniem udzielonym na podstawie art. 268a) k.p.a. w dniu [...] grudnia 2007 r. Nr [...] przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego Pani R. S. zlecono do załatwiania w imieniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego sprawy z zakresu m.in. ustawy o drogach publicznych w tym wydawania decyzji administracyjnych. To upoważnienie było w niniejszej sprawie aktualne w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy. Stąd Pani R. S. w dniu [...] stycznia 2009 r. była umocowana do wydania przedmiotowej decyzji w imieniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Uwzględniając powyższe, zarzut naruszenia art. 40 c ust. 1 uodp jako niezasadny nie mógł prowadzić do uwzględnienia niniejszej skargi.
Uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz organu I intencji nastąpiło w rozpatrywanej sprawie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. z uwagi na naruszenie art. 7, 77 , 107 §3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, na podstawie dokumentów zawartych w nadesłanych aktach administracyjnych brak jest podstaw do przyjęcia, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Jak wynika z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. pomiarów nacisku dokonano przenośnymi wagami o numerach fabrycznych 963528, CH 963334. W aktach sprawy znajduje się dowód legalizacji pierwszej z wymienionych wag natomiast nie ma dowodu legalizacji wagi [...]. Za to w aktach znajduje się dowód legalizacji wagi o numerze [...], która nie jest wymieniona w protokole kontroli. Powyższe dokumenty legalizacji ([...] oraz [...]) zostały okazane kierowcy skontrolowanego pojazdu, co wynika z adnotacji uczynionych na kopiach wymienionych dokumentów legalizacyjnych. Z powyższego wynika, że wbrew twierdzeniom organu istnieje rozbieżność zapisów protokołu kontroli w zakresie użytych wag z okazanymi dokumentami legalizacji tych urządzeń. Ani decyzja organu I instancji ani organu odwoławczego nie wyjaśnia istniejących różnic, co w aspekcie zarzutu strony o nieprawidłowych pomiarach i nieokazaniu dokumentów legalizacyjnych uzasadnia twierdzenie, że przyjęte przez organ ustalenie przekroczenia dopuszczalnych nacisków na oś nastąpiło bez dostatecznego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Podobnie ma się rzecz z nałożeniem kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej szerokości pojazdu. Organ odwoławczy odpierając zarzuty strony dotyczące nieprawidłowo przeprowadzonych pomiarów szerokości pojazdu stwierdza, że wzmiankowanych pomiarów dokonano przy pomocy legalizowanych przyrządów. Jednocześnie ani w samym protokole kontroli ani w aktach sprawy nie znajdują się jakiekolwiek informacje dotyczące użytych mierników, a także brak jest dowodu ich legalizacji na którą to legalizację powołuje się organ w zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z uchybieniem przepisu art. 7 k.p.a. wbrew dyspozycji art. 77§1 k.p.a. nakazującej wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Powyższe naruszenia prawa procesowego, jak już na wstępie stwierdzono, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Przygotowanie akt sprawy i ich przesłanie jest obowiązkiem organu (art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd administracyjny ma zatem prawo do przyjęcia oceny, że przedstawione akta sprawy są pełne. W świetle tych rozwiązań nie można przyjąć, że sąd administracyjny ma prowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w celu ustalenia brakujących akt sprawy (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2006 r. w sprawie I OSK 493/06 LEX nr 321155)
Uwzględniając powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego dnia [...] sierpnia 2008 r. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. O niewykonywaniu uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a natomiast o kosztach postępowania obejmujących wpis oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym - na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło