VI SA/Wa 532/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi P.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów oddala skargę Pan P. C. zwrócił się w dniu [...] lipca 2006 r. do Marszałka Województwa [...] z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, o wpisie do ewidencji egzaminatorów kandydatów na kierowców z określeniem zakresu jego uprawnień. Do wniosku Pan C. dołączył zaświadczenie z KRS z [...] czerwca 2006 r., z którego wynika, że został skazany za przestępstwo z art. 228 § 3 k.k. i orzeczono wobec niego 2 lata kary zakazu wykonywania zawodu oraz zaświadczenie o wpisach w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, z którego wynikało, iż dopuścił się wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. Marszałek Województwa [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. orzekł o skreśleniu z ewidencji egzaminatorów Pana P. C., egzaminatora sprawdzającego kwalifikacje kandydatów na kierowców i kierowców, wpisanego do ewidencji Marszałka Województwa [...] pod numerem [...]. W uzasadnieniu wskazał, że Pan P. C. figuruje w kartotece karnej, popełnił wykroczenie z art. 86 § 1 k.w., zaś Sąd Rejonowy w R. wyrokiem z dnia [...] marca 2005 r. skazał go na pozbawienie prawa wykonywania zawodu egzaminatora przez okres dwóch lat. W związku z tym ww. nie daje należytej rękojmi wykonywania zawodu. Od powyższej decyzji odwołał się Pan P. C. Wskazał, że okres zakazu wykonywania zawodu już upłynął. Skazany został za przestępstwo z art. 228 k.k., który nie jest przestępstwem przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym, zaś wykroczenie z art. 86 § 1 k.w. miało charakter jednostkowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, w uzasadnieniu wskazało, że podniesione przez skarżącego zarzuty nie są zasadne. Zgodnie z art. 113 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 110 ust. 1 pkt. 5 i 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o ruchu drogowym (Dz. U. 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm.) skreśleniu z listy egzaminatorów podlega osoba, która m.in. była karana za wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym oraz nie daje rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków. Fakt ukarania skarżącego za wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego określone w art. 86 § 1 k.w. jest potwierdzony wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] października 2005 r. Jest to już wystarczająca przyczyna dla skreślenia skarżącego z ewidencji egzaminatorów. Art. 228 § 3 k.k. z kolei w istocie nie jest przestępstwem przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Jest to przyjęcie korzyści majątkowej, tzw. łapówki. Orzeczony wyrokiem sądu zakaz wykonywania zawodu egzaminatora już upłynął, tym niemniej organ I instancji trafnie wskazał, że trudno mówić o tym, by osoba skazana za takie przestępstwo dawała w ogóle jakąkolwiek rękojmię należytego wykonywania obowiązków egzaminatora. Jest powszechnie wiadome, że przyjmowanie korzyści majątkowych przez egzaminatorów jest czynem szczególnie niebezpiecznym, albowiem prowadzi do przyznania uprawnień do kierowania pojazdami osobom, które nie posiadają odpowiednich umiejętności, co dodatkowo zagraża bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Jest to także czyn wysoce naganny etycznie i rzucający cień na cały ośrodek ruchu drogowego, w którym wykonywał swoje obowiązki taki egzaminator. Podważa także zaufanie do uczciwych egzaminatorów, którzy nigdy żadnej korzyści majątkowej nie przyjęli. Zatem obie powyższe okoliczności stanowią wystarczającą podstawę do skreślenia skarżącego z ewidencji egzaminatorów sprawdzających kwalifikacje kandydatów na kierowców i kierowców z art. 113 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o ruchu drogowym (Dz. U. 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm.) Art. 113 nie daje przy tym podstawy do orzekania w oparciu o zasady uznania administracyjnego, lecz wiąże organ. W związku z tym wykreślenie skarżącego z przedmiotowej ewidencji egzaminatorów było w pełni zasadne. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący P. C. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 113 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 110 ust. 1 pkt. 5 i 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 z późn. zm.), nadużycie zasady swobodnej oceny dowodów oraz błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i mających wpływ na treść decyzji, podczas gdy właściwa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do przeciwnego wniosku aniżeli wysnuty przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wnosił o uchylenie ww. decyzji oraz ponowne wpisanie go do ewidencji egzaminatorów jako egzaminatora sprawdzającego kwalifikacje kandydatów na kierowców wpisanego do ewidencji Marszałka Województwa [...] pod numerem [...], ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w treści uzasadnienia decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, iż podstawę do skreślenia go z listy egzaminatorów stanowił art. 113 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 110 ust. 1 pkt. 5 i 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r.:, Nr 58, poz. 515 z późn. zm.), w myśl którego skreśleniu podlega osoba, która m. in. była karana za wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym oraz nie daje rękojmi należytego wykonywania swoich obowiązków. Faktem jest, iż skarżący został ukarany wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] października 2005 r. za wykroczenie z art. 86 § 1 k.w., [...] W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, iż okolicznością potwierdzającą konieczność utrzymania w mocy decyzji Marszałka o skreśleniu z ewidencji egzaminatorów jest fakt orzeczonego w stosunku do niego wyroku z art. 228 § 3 k.k. Skarżący podkreślił, iż dyspozycja tego przepisu świadczy o tym, iż nie stanowi on wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Okolicznością bezsporną jest, iż w wyniku wydania wyroku z dnia [...] marca 2005 r. skarżący został skazany na okres dwóch lat zakazu wykonywania zawodu, a więc orzeczona w stosunku do niego kara została już wykonana w 2007 r., tym samym jego powrót do wykonywanego zawodu instruktora nauki jazdy oraz egzaminatora jest od tego czasu realny. Ponadto zauważyć należy, iż treść przepisów, na które powołuje się Samorządowe Kolegium Odwoławcze daje organowi je stosującemu pewien luz decyzyjny, a przesłanka "rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora" jest klauzulą generalną, która zależy od swobodnej interpretacji organu stosującego prawo. W przypadku zaskarżonej decyzji nie trudno oprzeć się wrażeniu, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze zbyt surowo potraktowało jego osobę i przez to nadużyło zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazało między innymi, że trudno wyobrazić sobie bardziej jaskrawy przypadek nie dawania rękojmi należytego wykonywania obowiązków egzaminatora niż skazanie za przestępstwo przyjęcia korzyści majątkowej (tzw. łapówki) właśnie w związku z wykonywaniem tego zawodu. Przyjmowanie korzyści majątkowych przez egzaminatorów jest czynem szczególnie niebezpiecznym, albowiem prowadzi do przyznania uprawnień do kierowania pojazdami osobom, które nie posiadają odpowiednich umiejętności, co dodatkowo zagraża bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Jest to także czyn rzucający cień na cały ośrodek ruchu drogowego, w którym wykonywał swoje obowiązki taki egzaminator. Podważa także zaufanie do uczciwych egzaminatorów, którzy nigdy żadnej korzyści majątkowej nie przyjęli. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA wskazał, że: "Rękojmię, o jakiej mowa w art. 110 ust. 1 pkt 9 ustawy z 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, odnieść można jedynie do osoby bez istotnych wad, która gwarantuje należyte wykonywanie swoich obowiązków. Obowiązki egzaminatora mają szczególny charakter. Wiążą się z wymogiem pryncypialnej postawy, której cechą jest m. in. bezwzględne poszanowanie prawa. Uzasadnione jest z tego powodu stosowanie surowych kryteriów oceny osób, które ubiegają się o wpis do ewidencji egzaminatorów." Analogicznie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie II SA 212/03, w sprawie dotyczącej popełnienia przez egzaminatora przestępstwa przeciwko dokumentom. Zarzut błędnych ustaleń w stanie faktycznym sprowadza się w istocie do innej oceny dowodów przez skarżącego i organy obu instancji. Podobnie zarzut nadużycia swobodnej oceny dowodów. Kwestia oceny winy skarżącego przy popełnionym wykroczeniu nie może być natomiast przedmiotem postępowania przed organami administracji, które są związane orzeczeniami zapadłymi w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Biorąc powyższe pod rozwagę należy dojść do wniosku, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, bowiem wbrew przekonaniu i zarzutom zgłaszanym przez skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną decyzji o skreśleniu z ewidencji egzaminatorów stanowił przepis art. 113 ust. 1 w związku z art. 110 ust. I pkt 2-9 ustawy z dnia 20 czerwca 2000 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zmianami). Zgodnie z art. 113 ust. 1 cyt. ustawy marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji, jeżeli nie spełnia on warunków określonych w art. 110 ust. 1 pkt 2-9. Warunek określony w art. 110 ust. 1 pkt 9 - dawanie przez osobę, która ma zostać egzaminatorem, rękojmi należytego wykonywania obowiązków ma charakter ocenny. Nie może pozostać bez wpływu na dokonywaną przez organ administracyjny ocenę osoby ubiegającej się o wpis do ewidencji egzaminatorów, orzeczenie sądu karnego stwierdzającego popełnienie przez tę osobę przestępstwa z art. 228 § 3 k.k. - tzw. Łapownictwa. Należy mieć na uwadze, że czynności, które wykonuje egzaminator prowadzić mają do wydania ubiegającej się osobie dokumentu, jakim jest prawo jazdy. Zatem należy oczekiwać, że do wykonywania tych czynności dopuszczone zostaną osoby, które nie tylko będą wypełniały warunki określone w art. 110 ust. 1 pkt 1-8, ale którym nie można również zarzucić nieprzestrzegania obowiązującego prawa. Ukaranie wyrokiem sądu karnego za przestępstwo z art. 228 § 3 k.k. stanowi rażący przypadek naruszenia porządku prawnego i musi mieć decydujący wpływ na dokonanie przez organ administracji oceny w zakresie dawania przez skarżącego rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków egzaminatora, zwłaszcza iż do przestępstwa tego doszło w związku z wykonywaniem funkcji egzaminatora. Jak stwierdził w postanowieniu z dnia 9 marca 2006 r. Sąd Najwyższy sygn. akt III KK 230/05 "Dla uznania, że przyjęcie korzyści majątkowej pozostaje w związku z pełnioną funkcją publiczną, wystarczające jest, że pełniący ją może wpływać na końcowy efekt załatwienia sprawy, a czynność służbowa stanowiąca okazję do przyjęcia korzyści choćby w części należy do kompetencji sprawcy. W wypadku żądania korzyści majątkowej sprawca nie musi w ogóle ingerować w proces podejmowania decyzji, bo okazją do żądania jest właśnie ogólna kompetencja żądającego, stwarzająca zawsze sposobność do uzyskania korzyści od podmiotu, którego ofertę przyjęto. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skazanie za przestępstwo łapownictwa nastąpiło w związku z pełnieniem funkcji egzaminatora. Oświadczenie takie złożył sam skarżący do protokołu rozprawy tak więc zdaniem składu orzekającego w tej sprawie organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły, że skarżący nie spełnia warunku z art.110 ust. 1 pkt 9 ustawy prawo o ruchu drogowym. Sam fakt, że upłynął już okres na jaki została orzeczona kara dodatkowa w postaci zakazu wykonywania funkcji egzaminatora nie ma wpływu na ocenę czy skarżący daje rękojmię należytego wykonywania zawodu, czy też nie. W aktach sprawy znajduje się ponadto wyrok Sądu Rejonowego w R. ,z którego wynika, że skarżący został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. tj. wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym; a więc ponadto skarżący przestał spełniać wymóg z art. 110 ust. 1 pkt.5 ustawy prawo o ruchu drogowym. Biorąc powyższe pod rozwagę, na zasadzie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.