VI SA/Wa 539/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne Skarżący – A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt VISA/Wa 1719/05. Dnia [...] października 2005 r. Sąd skierował do skarżącego wezwanie. Przesyłka pocztowa zawierająca powyższe wezwanie została zwrócona do Sądu z adnotacją poczty "adresat nie żyje". W konsekwencji Sąd zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w O. o nadesłanie odpisu aktu zgonu skarżącego, z którego wynikało, iż A. S. zmarł dnia [...] października 2005 r. Wobec powyższego Sąd postanowieniem z dnia 14 grudnia 2005 r., na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), cytowana dalej p.p.s.a. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z urzędu. Dnia 16 marca 2009 r. do Sądu wpłynęło pismo organu, w załączeniu którego znalazła się decyzja organu I instancji umarzająca należność pieniężną, nałożoną na skarżącego zaskarżoną decyzją. Dnia 26 marca 2009 r. Sąd postanowił podjąć postępowanie sądowoadministracyjne zawieszone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1719/05, a następnie zarządził wpisać sprawę pod nową sygn. akt VISA/Wa 539/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W niniejszej sprawie na skarżącego została nałożona w drodze decyzji administracyjnej kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Wobec tego, że skarżący zmarł Sąd obowiązany jest rozstrzygnąć, czy w rozpoznawanym przypadku zachodzi ww. przesłanka zawarta art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jako podstawa do umorzenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Z zasady w prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa, niemniej jednak mogą występować takie sytuacje, kiedy określone prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej mogą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu. W odniesieniu do takich sytuacji Sąd musi ocenić, czy w przypadku śmierci skarżącego, będącego adresatem zaskarżonego aktu lub czynności, wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego osób zgłaszających swój udział w miejsce spadkodawcy (vide: Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2005 r. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis str. 495). Zawisła przed tutejszym Sądem sprawa dotyczy nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Powyższa kara pieniężna nałożona została na skarżącego decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...]. Śmierć skarżącego (odpis skrócony aktu zgonu wystawiony w dniu [...] listopada 2005 r. przez Urząd Stanu Cywilnego w K. k. 31 akt) oraz nadesłanie do Sądu dnia 16 marca 2009 r. pisma organu, w załączeniu którego znalazła się decyzja organu I instancji umarzająca należność pieniężną, nałożoną na skarżącego zaskarżoną decyzją postawiły Sąd przed koniecznością ustalenia, czy wynik postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego w rozpoznawanej sprawie, dotyczyć będzie interesu prawnego spadkobierców skarżącego. W tym celu należało ustalić, czy kara pieniężna będąca przedmiotem niniejszego postępowania, wymierzona przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej wchodzi do spadku i podlega dziedziczeniu w świetle obowiązujących przepisów kodeksu cywilnego. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93) nie podaje definicji sensu stricto pojęcia spadek a jedynie wskazuje, jakie prawa i obowiązki wchodzą, a jakie nie wchodzą w jego skład. Jak przyjęto w orzecznictwie, dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, a więc mające charakter cywilnoprawny. Należy zatem przyjąć, iż nie wchodzą w skład spadku prawa i obowiązki wynikające ze stosunków karnoprawnych, administracyjnoprawnych, finansowoprawnych (vide: Skowrońska-Bocian Elżbieta Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki. Warszawa 2006 r. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie VII) str. 298). Pogląd ten jest w pełni akceptowany w doktrynie. Kolejną ważną kwestią, która musi zostać wykazana jest to, czy zaskarżona decyzja została wykonana. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego umorzył należność z tytułu kary pieniężnej nałożonej zaskarżoną decyzją. Fakt ten dowodzi, że przedmiotowa kara pieniężna nie została zapłacona, a zatem spadkobiercy nie będą mieli interesu prawnego w ewentualnym dochodzeniu od Skarbu Państwa zwrotu uiszczonej kwoty tytułem zapłacenia kary w sytuacji, gdyby okazało się, że zaskarżona decyzja wydana została w sprzeczności z prawem. Nie można bowiem nałożyć kary pieniężnej na kogoś, kto nie popełnił czynu zabronionego, a więc np. na spadkobiercę (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 267/07). W tych okolicznościach Sąd stwierdził, iż kara pieniężna, będąca przedmiotem toczącego się postępowania, wymierzona przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, nie będzie wchodziła do spadku, bowiem nie została ona wykonana z uwagi na to, że organ I instancji umorzył należność z tytułu kary pieniężnej nałożonej zaskarżoną decyzją.. Mając powyższe na uwadze Sądu uznał, że wobec śmierci skarżącego oraz niewykonania zaskarżonej decyzji – nieuiszczenia kary pieniężnej nią nałożonej, należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z 161 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji postanowienia.