VI SA/Wa 543/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-30

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który dwukrotnie uzyskał odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie głównej, może uzyskać takie zwolnienie w odrębnym postępowaniu wszczętym skargą na przewlekłość postępowania, jeśli wykaże zmianę swojej sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Skarżący, który dwukrotnie uzyskał odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie głównej, może uzyskać takie zwolnienie w odrębnym postępowaniu wszczętym skargą na przewlekłość postępowania, jeśli wykaże istotną zmianę swojej sytuacji majątkowej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych, nawet jeśli wcześniej nie wykazał tej sytuacji w sposób wystarczający.
Stan faktyczny
Skarżący M. Z. i Z. Z. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Dwukrotnie odmówiono im przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w tej sprawie, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny. Następnie M. Z. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed WSA w Warszawie, do której załączył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. NSA przekazał tę skargę do WSA w celu rozpatrzenia wniosku o prawo pomocy. M. Z. wykazał zmianę swojej sytuacji majątkowej, wskazując na brak dochodów i majątku.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono M. Z. od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 543/11.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 543/11 ze skargi M. Z. i Z. Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wprowadzenia do obrotu partii nawozu niezgodnie z warunkami z określeniem terminu jej wycofania oraz nałożeniem opłaty sankcyjnej postanawia: zwolnić M. Z. od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 543/11. M. Z. i Z. Z., wspólnicy [...] s. c., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wprowadzenia do obrotu partii nawozu niezgodnie z warunkami z określeniem terminu jej wycofania oraz nałożeniem opłaty sankcyjnej. M. Z. i Z. Z. złożyli na urzędowych formularzach wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z przedmiotowej skargi. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] września 2011 roku odmówiono M. Z. i Z. Z. przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. sygn. akt [...] oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. W związku z kolejnym wnioskiem skarżących o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych, postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] lipca 2012 r. ponownie odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odmawiając skarżącym przyznania prawa pomocy, w ww. orzeczeniach wskazano, że skarżący nie wykazali rzeczywistej sytuacji majątkowej i braku zdolności do poniesienia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w szczególności nie przedłożyli żądanych przez Sąd dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii wszystkich posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji. Ponadto skarżący Z. Z. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...], które w szerokim zakresie zajmuje się produkcją i sprzedażą nawozów naturalnych. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżący M. Z. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Do powyższej skargi na przewlekłość postępowania załączył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał powyższą skargę na przewlekłość postępowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w celu rozpatrzenia zawartego w niej wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego M. Z. wskazał, iż od kwietnia 2012 r. nie prowadzi działalności w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej, z której wcześniej uzyskiwał dochody. Obecnie pozostaje bez pracy, zamieszkuje w domu rodziców, środki niezbędne do utrzymania otrzymuje od bliskich i krewnych. Referendarz sądowy rozpoznając przedmiotowy wniosek, zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że wniosek M. Z. i Z. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych został dwukrotnie oddalony – postanowieniem Sądu a następnie referendarza sądowego. Istotnym jest przy tym, iż ze względu na solidarny charakter ciążącego na M. Z. i Z. Z. obowiązku uiszczenia kosztów sądowych związanych z wywołanym wniesioną przez nich skargą postępowaniem sądowoadministracyjnym, w ramach rozpoznania wniosków skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych, ich sytuacja majątkowa podlegała łącznej ocenie. Aktualnie rozpoznaniu podlega wniosek złożony jedynie przez M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi, którą M. Z. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt [...]. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał bowiem powyższą skargę na przewlekłość postępowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w celu rozpatrzenia zawartego w niej wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, z późn. zm.) wpis sądowy od skargi na przewlekłość postępowania wynosi 100 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w ramach postępowania wszczętego skargą na przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wynika z wyjaśnień skarżącego M. Z., prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się właściwie z pomocy rodziny. Nie posiada przy tym żadnego majątku, jak również środków finansowych. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że skarżący aktualnie nie prowadzi już działalności w zakresie produkcji w ramach działów specjalnych produkcji rolnej jako wspólnik spółki cywilnej pod nazwą [...] s. c. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący M. Z. istotnie nie ma możliwości poczynienia oszczędności, aby ponieść koszty sądowe wywołane wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 543/11, w tym uiścić wpis w kwocie 100 złotych. W związku z powyższym, uznając za zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło