VI SA/Wa 545/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2008 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a., art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust.1 pkt 6 i art. 18 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. D., od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2007 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu [...] października 2007 r. na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wydał decyzję, mocą której cofnął stronie pozwolenie na broń palną myśliwską. Jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organ wskazał na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. warunkowo umarzający postępowanie karne toczące się przeciwko K. D. o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k. i art. 278 § 3 k.k. ([...]). Ponadto organ ustalił, że przeciwko stronie przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się jeszcze postępowanie karne o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. i z art. 12 k.k. [...]. Z tych względów organ I instancji zaliczył zatem stronę do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Od tej decyzji K. D. (skarżący) wniósł w ustawowym terminie odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Organowi I instancji zarzucił, iż błędnie utożsamił on orzeczenie warunkowo umarzające postępowanie karne z wyrokiem skazującym za przestępstwo. Odnośnie drugiego, toczącego się jeszcze przeciwko stronie postępowania karnego o czyn przeciwko mieniu, skarżący podniósł, iż organ I instancji nie wskazał tej okoliczności jako podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, a ponadto na ten temat wypowiedział się już Komendant Główny Policji w decyzji z dnia [...] marca 2003 r. wyjaśniając, że w takim przypadku należy wykazać związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zarzuconym stronie czynem, a jej dotychczasowym postępowaniem, czego organ I instancji nie uczynił. Strona posiadając od wielu lat pozwolenie na broń myśliwską, dotychczas nie użyła jej w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, przestrzega zasad bezpiecznego obchodzenia się z bronią i posiada właściwe warunki do jej przechowywania. W miejscu zamieszkania cieszy się opinią pozytywną, nie było też powodów do wydania opinii negatywnej przez środowisko łowieckie. Ponadto nie jest osobą porywczą i nie nadużywa alkoholu. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw do cofnięcia jej pozwolenia na broń. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji nie znalazł podstaw do jej zmiany lub uchylenia. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ II instancji wskazał, iż bezspornym jest, że K. D. dokonał [...], a więc popełnił przestępstwo przeciwko mieniu. Wskazuje na to stanowisko Sądu Rejonowego w [...], który w sprawie o sygn. [...] warunkowo umorzył w stosunku do niego postępowanie karne. Taka decyzja sądu może mieć bowiem miejsce, m.in., wyłączne w przypadku, kiedy wina oskarżonego nie budzi wątpliwości. Organ przyjął, iż orzeczenie warunkowo umarzające postępowanie karne co prawda nie jest orzeczeniem skazującym lecz niewątpliwie świadczy o popełnieniu przez oskarżonego zarzucanego mu czynu. Ponadto, zdaniem organu nie można zatem utożsamiać przesłanek branych przez sąd pod uwagę w przypadku stosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego z przesłankami, które wchodzą w rachubę w przypadku stosowania przez organ administracji publicznej przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Pozytywna ocena sądu postawy oskarżonego w kontekście zastosowania warunkowego umorzenia postępowania karnego nie wiąże organu Policji w postępowaniu administracyjnym co do ustalania przesłanek faktycznych i prawnych cofnięcia pozwolenia na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Organ powołał się w tym zakresie na wyrok Naczelnego Sąd Administracyjny z dnia 6 września 2002 r. ( sygn. akt III SA 377/01 Lex nr 126796), iż umorzenie postępowania, zatarcie skazania czy też upływ czasu od chwili naruszenia norm prawa nie wykluczają możliwości negatywnej oceny posiadacza pozwolenia na broń. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu a dotyczących istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zarzuconym stronie czynem, a jej dotychczasowym postępowaniem organ odwoławczy wyjaśnił, iż stanowisko to wynikało z innego stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania tej decyzji tj. w dniu [...] marca 2003 r.. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 52, poz. 451), która znowelizowała przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, wprowadzając jego obecne brzmienie, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się (a w kontekście art. 18 ust. 1 pkt 2 - cofa) osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przed tą nowelizacją, a więc w czasie, kiedy organ odwoławczy wydał wspomnianą decyzję, zgodnie z przedmiotowym przepisem pozwolenia na broń nie można było wydać (należało cofnąć) osobom, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczyło się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Ponadto, na co również wskazał organ I instancji, przeciwko K. D. toczy się jeszcze inne postępowanie karne, także o przestępstwo przeciwko mieniu, bowiem sprawa prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] dotyczy kradzieży stopów srebra na szkodę H. [...], gdzie był on zatrudniony. W tych okolicznościach, zdaniem organu odwoławczego, bezsprzecznie zachodzą przesłanki cofnięcia stronie pozwolenia na broń, a argumenty i zarzuty strony nie mogą wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia tej sprawy co do jej istoty. Jak bowiem wskazano, zastosowane przepisy prawa materialnego mają charakter obligatoryjny, w związku z czym w tego rodzaju sytuacjach organy Policji muszą jedynie ustalić fakt, np. prowadzenia przez uprawniony organ postępowania karnego (tak, np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 maja 2005r. sygn. akt VI SA/Wa 1879/04, Lex nr 168056, z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1574/06, nie publ.). Oznacza to zwolnienie organu administracji publicznej z obowiązku badania dotychczasowego życia posiadacza pozwolenia na broń i wykazywania związku przyczynowo-skutkowego między popełnionym przez niego lub zarzuconym mu przestępstwem wymienionym w przykładowym katalogu z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i dotychczasowym jego postępowaniem, a obawą, o której mowa w tym przepisie prawa. O istnieniu tej obawy rozstrzygnął sam ustawodawca, dając tym samym prymat interesowi społecznemu nad interesem obywatela (art. 7 k.p.a.). Niezależnie od powyższego organ II instancji zauważył, że skarżący - jak wynika z opinii z jego macierzystego koła łowieckiego został ukarany za nieprawidłowe wykonywanie polowania, przy czym nie było to jego jedyne naruszenie etyki łowieckiej. Wbrew dobrej opinii z miejsca zamieszkania, organ stwierdził, że strona nie przestrzega prawa, co dyskwalifikuje ją jako osobę chcącą posiadać reglamentowane uprawnienie, jakim jest pozwolenie na broń palną, w tym myśliwską do celów łowieckich. W świetle powyższego obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy jest więc w stosunku do skarżącego w pełni uzasadniona. Ustalony stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy obliguje zatem organy Policji do cofnięcia mu pozwolenia na broń myśliwską, niezależnie od tego, że stawiane mu w postępowaniach karnych zarzuty nie miały bezpośredniego związku z bronią palną. Natomiast fakt właściwego przechowywania przez stronę broni i amunicji nie ma wpływu na końcowe rozstrzygnięcie sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.D. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego zarzucając jej: - naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez przyjęcie, iż zachodzą ustawowe przesłanki nakazujące cofnięcie skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej, czyli istnieje uzasadnione podejrzenie, iż skarżący może użyć broni w sposób sprzeczny z prawem, podczas gdy jak wynika z dokumentów przyjętych w poczet materiału dowodowego, w szczególności Wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. warunkowo umarzającego postępowanie karne, brak jest uzasadnionych przesłanek uzasadniających cofnięcie udzielonego pozwolenia, - naruszenie przepisów postępowania - art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. i przyjęcie, że uczestnictwo skarżącego w Kole Łowieckim wiązało się z popełnieniem przez niego przewinień dyscyplinarnych, podczas gdy jedyne postępowania dyscyplinarne jakie toczyło się wobec skarżącego zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. wobec stwierdzenia, iż kara wymierzona przez Zarząd Koła jest adekwatna, zaś skarżący nie dopuścił się przewinienia polegającego na polowaniu niezgodnym z prawem; Ponadto skarżący wniósł o rozważanie możliwości zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego, w trybie art. 193 Konstytucji RP w związku z art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z dnia 1 sierpnia 1997 r. (Dz. U. 1997 Nr 102, poz. 643) z pytaniem, czy przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni palnej i amunicji w zakresie w jakim pozwala na cofnięcie pozwolenia na broń, jedynie z uwagi na fakt toczącego się postępowania karnego o przestępstwa wymienione w tym przepisie, jest zgodny z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż gdyby ustawodawca zamierzał sankcjonować na gruncie ustawy o broni i amunicji zachowanie objęte wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie, to by to wypowiedział wprost, skoro tego nie uczynił, to organ nie może w drodze wykładni dokonywać interpretacji dalej idącej, niż to wynika z wykładni językowej. W ocenie skarżącego nietrafne jest stanowisko organu wskazujące, iż w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, istnieje obowiązek wydania tego rodzaju decyzji, w razie ujawnienia się okoliczności z art. 15 ust. 2 ustawy o broni i amunicji. W tym zakresie skarżący powołuje się uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 236/06, Lex nr 222039), iż dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji wskazuje wprawdzie, iż jest to przepis mający charakter obligatoryjny (sformułowanie: "cofa pozwolenie") stanowiący podstawę do wydania tzw. decyzji związanej (pozbawionej uznaniowości), niemniej mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy należy przyjąć, iż taka decyzja ma w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej, albowiem w powołanym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotami nieostrymi (niedookreślonymi) przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego działanie organu (vide: zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego"). W konsekwencji tych wywodów skarżący stwierdza, iż zasadniczym kryterium jakie powinien badać organ w tego rodzaju postępowaniu, jest ustalenie, czy istnieje realna obawa użycia broni w sposób sprzeczny z prawem, domniemaniem jest zaś, iż sytuacja taka ma miejsce w razie ziszczenia się dyspozycji wskazanej w zdaniu drugim pkt. 6 ustawy o broni i amunicji. Domniemanie to podlega jednak obaleniu w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Samo przypuszczenie organu, że być może skarżący użyje broni jest w tym wypadku niewystarczające, nie znajduje bowiem poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Odnosząc się zaś do toczącego się postępowania karnego w przedmiocie przywłaszczenia mienia, które zawisło przed Sądem Rejonowym w [...], skarżący wskazał, iż takie ustawowe ujęcie możliwości cofnięcia pozwalnia na broń przed prawomocnym skazaniem, budzą poważane wątpliwości natury konstytucyjnej, zwłaszcza w kontekście ochrony praw nabytych oraz zasady domniemania niewinności. Zdaniem skarżącego sam fakt toczącego się postępowania karnego o jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, nie może być samoistną i jedyną przesłanką do cofnięcia pozwalnia na broń. Warunkiem koniecznym jest bowiem ustalenie, iż fakt wszczęcia postępowania karnego, przekłada się na obawę, iż dana osoba może użyć broni i w każdym wypadku organ winien taką okoliczność wykazać. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, a odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze uznał je za nieuzasadnione. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. Badając zaskarżoną decyzję pod tym kątem Sąd uznał, że skarga nie jest zasada. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji pozwolenie na broń cofa się jeśli osoba, której pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem prawomocne skazanie ubiegającego się o pozwolenie na broń za choćby jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ustawy o broni i amunicji nakazuje uznać taką osobę za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1879/04, Lex nr 168056). Powyższa reguła ma zastosowanie także w sprawach dotyczących cofnięcia pozwoleń na broń i znalazła swoje potwierdzenie w stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku tego Sądu z dnia 30 sierpnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1166/06. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa się za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wprowadzoną z tym dniem zmianą przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, iż taką obawę mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje, iż osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W sprawie niniejszej w stosunku do skarżącego organy powoływały się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. warunkowo umarzający postępowanie karne toczące się przeciwko K. D. o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k. i art. 278 § 3 k.k. ([...]). Ponadto zostało ustalone, że przeciwko stronie przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się jeszcze postępowanie karne o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. i z art. 12 k.k. dotyczące kradzieży stopów srebra na szkodę [...] mienia znacznej wartości [...]. Z tych względów organ I instancji zaliczył zatem stronę do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tej sytuacji, podzielając ustalony w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że chybione są argumenty skargi, iż organ Policji dopuścił się naruszenia przepisów w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy zatem podzielić argumenty Komendanta Głównego Policji, iż z cytowanych wyżej przepisów ustawy o broni i amunicji wynika, że organy policji były zobligowane cofnąć wydane pozwolenie na posiadanie broni skarżącemu jako osobie oskarżonej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Cofnięcie to następuje bez względu na inne okoliczności świadczące o posiadanych przez stronę kwalifikacjach łowieckich i nienagannej opinii w środowisku. Ustosunkowując się do zarzutu skargi w przedmiocie naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez przyjęcie, iż mimo warunkowego umorzenia postępowania karnego zachodzą ustawowe przesłanki nakazujące cofnięcie skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej należy wskazać, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany jest pogląd, że warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest oczywiście równoznaczne z wyrokiem skazującym, ale zawiera w sobie - implicite - stwierdzenie popełnienia przestępstwa.(wyrok NSA z dnia 22 listopada 2006 r. , sygn. akt II OSK 1366/05, Lex nr 318325). W konsekwencji fakt warunkowego umorzenia postępowania karnego nie wyklucza strony z katalogu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji. Jednocześnie należy - zdaniem Sądu - podkreślić, iż wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską organ co do zasady uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Z tych wszystkich względów, w ocenie Sądu, brak było uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia wniosku skargi domagającego się zakwestionowania konstytucyjności przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni palnej i amunicji. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.