VI SA/Wa 550/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2010 r. sprawy ze skargi K. P. na orzeczenie Polskiego Związku Tenisa Stołowego z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie przyznania licencji dla M. z siedzibą w M. do udziału we współzawodnictwie sportowym w tenisie stołowym w sezonie 2009/2010 postanowił zawiesić postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA) p. K. P. wniósł – na podstawie art. 30 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. z dnia 17 sierpnia 2005 r.) o: - potwierdzenie lub zaprzeczenie, że licencja sportowa zawodnika K. P. o numerze [...] wydana przez Polski Związek Tenisa Stołowego (dalej: PZTS) w sierpniu 2009 r. została wydana zgodnie z art. 29 wspomnianej ustawy o sporcie kwalifikowanym i nosi znamiona decyzji administracyjnej; - na podstawie art. 6 ust 7 ustawy o sporcie kwalifikowanym o unieważnienie decyzji Zarządu PZTS przyznającej licencję klubową na sezon 2009/2010 jednostce administracyjnej – M. w M. (dalej: M.) M., z siedzibą w Mysłowicach, której właścicielem jest Urząd Miasta [...]. W odpowiedzi na skargę PZTS uznał, że pismo skarżącego zawiera w istocie dwie skargi na: - orzeczenie PZTS z [...] września 2009 r. w sprawie przyznania licencji sportowej skarżącemu – K. i P., - orzeczenie PZTS z [...] lipca 2009 r. w sprawie przyznania licencji sportowej klubowi sportowemu M., z siedzibą w M., oraz wniósł o rozdzielenie obu powołanych skarg na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) do odrębnych postępowań, w tym o odrzucenie lub o oddalenie obu skarg. Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie zarządził rozdzielenie w/w skarg. W odniesieniu do drugiej kwestii podniesionej w skardze – obecnie: odrębnej skargi rozpatrywanej pod powołaną wyżej sygnaturą - skarżący wskazał, że przyznanie licencji klubowej uprawniającej do udziału w rozgrywkach sportowych, a szczególnie w rozgrywkach na szczeblu centralnym, odbywa się na podstawie "REGULAMINU nadawania licencji klubowej, uprawniającej do udziału we współzawodnictwie sportowym w tenisie stołowym", wydanego na podstawie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym oraz przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o Stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z późn. zm.). W myśl tego regulaminu jednostka organizacyjna zwracająca się o przyznanie licencji klubowej winna spełniać wymogi wynikające z wspomnianej ustawy o sporcie kwalifikowanym wymienione w ust. 6 w pkt. 2 ppkt 1 i 2 powołanej ustawy. Wymogi te jasno określają, że jednostka organizacyjna musi nosić cechy klubu sportowego, takie jak samodzielność podmiotowa wyrażona poprzez odpowiedni wpis rejestrowy właściwy dla danej podmiotowości, posiadać statut lub umowę spółki. Te dwie podstawowe cechy determinują posiadanie cech właściwych dla klubu sportowego wymienionego w ustawie o sporcie kwalifikowanym czy w ustawie o kulturze fizycznej. Jednostka organizacyjna, jaką jest M. w M., której jako jednemu z wydziałów Urzędu Miejskiego w [...] udzielono licencję klubową umożliwiającą uczestnictwo w rozgrywkach sportowych, drużynowych, nadzorowanych przez PZTS, nie spełnia żadnego z wymienionych przez ustawę o sporcie kwalifikowanym warunków uprawniających do nadania licencji klubowej i jako jednostka organizacyjna organu samorządowego, nie posiadająca podmiotowości prawnej, jest niezdolna do podejmowania samodzielnie czynności prawnych w zakresie przyjmowania zobowiązań prawnych, jak i majątkowych. W ocenie skarżącego, nadanie licencji klubowej M. przez PZTS na sezon 2009/2010 zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa, a także naruszyło zasady sprawiedliwości społecznej, gdyż podważyło zasadę zaufania do państwa prawa, ponieważ PZTS - w myśl ustawy o sporcie kwalifikowanym - w zakresie wydawania licencji sportowych pełni funkcję organu administracyjnego. W związku z powyższym skarżący wniósł o uznanie, że decyzja PZTS przyznająca licencję klubową na sezon 2009/2010 M. w M. jest niezgodna z "REGULAMINEM nadawania licencji klubowej, uprawniającej do udziału we współzawodnictwie sportowym w tenisie stołowym" wydanym na podstawie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym oraz przepisów ustawy Prawo o Stowarzyszeniach i o uznanie ją za nieważną. W odpowiedzi na skargę PZTS wskazał, że w dniu [...] lipca 2009 r. przyznał - na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o sporcie kwalifikowanym - klubowi sportowemu M. licencję uprawniającą powołany klub do uczestnictwa w rozgrywkach tenisa stołowego organizowanych przez PZTS. Wniosek złożony przez M. zawierał dokumenty określone w art. 6 ust. 2 powołanej ustawy oraz opłatę ustaloną przez PZTS na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy. Mając na uwadze powyższe, PZTS wydał orzeczenie zgodne z wnioskiem M. Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy o sporcie kwalifikowanym, w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji od orzeczeń polskiego związku sportowego klubowi sportowemu przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W dniu [...] stycznia 2010 r. p. K. P. wniósł do WSA w Warszawie za pośrednictwem PZTS skargę na orzeczenie PZTS przyznające licencję klubowi sportowemu M. Skarżący wniósł o unieważnienie powołanego orzeczenia PZTS. Powyższa skarga powinna, w ocenie PZTS, podlegać odrzuceniu. Po pierwsze, skarga ta została wniesiona przez podmiot nieuprawniony. Jak wynika z art. 6 ust. 7 w/w ustawy, w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji od orzeczeń polskiego związku sportowego tylko i wyłącznie klubowi sportowemu przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Co oczywiste, skarżący nie ma przymiotu klubu sportowego, więc nie przysługuje mu legitymacja do zaskarżenia orzeczenia, na podstawie którego została przyznana licencja sportowa klubowi sportowemu. Zatem, skarga na podstawie art. 58 § 1 ust. 1 pkt 8 p.p.s.a. powinna podlegać odrzuceniu. Po drugie, skarga została wniesiona po terminie. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Do wydania zaskarżonego orzeczenia doszło w dniu [...] lipca 2009 r., jak również tego samego dnia doszło do opublikowania informacji o nadaniu licencji M. w systemie komputerowym obsługującym rozgrywki organizowane przez PZTS. Nie ulega więc wątpliwości, że termin określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. już dawno minął. W świetle powyższego, skarga na podstawie art. 58 § 1 ust. 1 pkt 2) p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Podsumowując powyższe zarzuty, PZTS stwierdził, że do zaskarżenia orzeczenia PZTS dotyczącego przyznania licencji klubowej M. uprawniony był wyłącznie klub sportowy M. i to w terminie 30 dni od dnia opublikowania informacji o wydaniu orzeczenia. W przypadku gdyby Sąd nie odrzucił skargi z przyczyny określonych powyżej, PZTS wniósł o jej oddalenie. Skarżący podniósł, że zaskarżone orzeczenie PZTS podjęte zostało z rażącym naruszeniem prawa, a także narusza zasady sprawiedliwości społecznej. Skarżący nie wskazał jednak, które z przepisów prawa narusza zaskarżone orzeczenie. Powołanie się w ogólnikowy sposób na niezgodność orzeczenia PZTS z Regulaminem Polskiego Związku Tenisa Stołowego pn. "Regulamin nadawania licencji klubowej, uprawniającej do udziału we współzawodnictwie sportowym w tenisie stołowym", bez wskazania przy tym konkretnego przepisu, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności orzeczenia PZTS. Polemika z tak ogólnym zarzutem postawionym przez skarżącego jest w zasadzie niemożliwa. Mając na uwadze, iż ciężar dowodu leży w przedmiotowej sprawie na skarżącym (to skarżący ma udowodnić, że orzeczenie PZTS jest niezgodne z prawem, a nie PZTS ma udowadniać, że jego orzeczenie jest zgodne z prawem), PZTS ograniczył się do stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie PZTS odpowiada w pełni prawu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie należy zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na orzeczenie PZTS z [...] lipca 2009 r., wydane na podstawie art. 6 ust. 7 ustawy o sporcie kwalifikowanym, w sprawie przyznania licencji sportowej klubowi sportowemu M. , z siedzibą w M. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1153/09, WSA w Warszawie na podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102 , poz. 643 z późn. zm.) przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: - czy przepis art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (...) jest zgodny z art. 2, art. 10 ust. 1, art. 173 oraz art. 184 i art. 31 ust 1- 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Sąd zawiesił z urzędu postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (zgodnie z wymogami art. 124 § pkt 5 p.p.s.a.) Powyższe pytanie zostało sformułowane przy rozpatrywaniu sprawy ze skargi "L." Spółki Akcyjnej, z siedzibą w L., na decyzję Polskiego Związku Piłki Nożnej z siedzibą w Warszawie – Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych w przedmiocie odmowy wydania licencji uprawniającej do uczestnictwa w rozgrywkach Ekstraklasy w sezonie 2009/2010. Pytanie skierowane do Trybunału nie ogranicza się jednak do kwestii związanych z organizacją rozgrywek piłki nożnej, lecz podnosi kwestie ogólniejsze, związane z charakterem prawnym samej licencji. I tak, WSA w Warszawie w pytaniu do TK zauważył (w pkt 3 uzasadnienia), że: "Licencja na uczestnictwo w sporcie kwalifikowanym powszechnie traktowana jest w piśmiennictwie zgodnie jako cywilnoprawny, wewnętrzny stosunek łączący federację sportową oraz klub sportowy. W piśmiennictwie tym wskazuje się, że stosunek ten nie powstaje na podstawie władczego, jednostronnego aktu woli organu administracji państwowej lub innego podmiotu wykonującego w danej sprawie jego funkcję (Tak m.in. W Cajsel, Ustawa o sporcie kwalifikowanym. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 58-63 oraz A. Wach, Rozstrzyganie sporów ze stosunków społeczno-prawnych związanych z organizowaniem i uprawianiem sportu zawodowego, [w:] Prawne problemy sportu zawodowego, pod red. A. Kijowskiego, Polskie Towarzystwo Prawa Sportowego, Poznań 1995, s. 65-86). Trzeba także mieć na względzie fakt, że organizacja sportu kwalifikowanego w Polsce, który z założenia korzysta ze swoistej autonomii, nie leży w sferze państwowego imperium. Wynika to z uregulowań ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (...) - art. 2 tej ustawy. Ponadto rozstrzygnięcie właściwych organów związkowych w kwestii udzielenia lub odmowy udzielenia licencji dotyczy praw i obowiązków podmiotu powiązanego organizacyjnie z polskim związkiem sportowym - polskie związki sportowe zrzeszają w sposób pośredni lub bezpośredni w kluby sportowe (art. 7 ust. 1 u.s.k. w związku z art. 8 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej ...). Brak administracyjnoprawnego charakteru wewnątrzorganizacyjnych rozstrzygnięć polskich związków sportowych podnoszony był również w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym - w tym zakresie należy wskazać na niepublikowane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I SA 832/89. Ważna jest także okoliczność, iż z woli ustawodawcy tryb udzielania licencji nie jest określony przez Kodeks postępowania administracyjnego (przepisy ustawy o sporcie kwalifikowanym nie przewidują stosowania k.p.a. w tym zakresie) lecz stanowią, iż warunki i tryb przyznawania i pozbawiania licencji są określane w regulaminach właściwego polskiego związku sportowego (art. 6 ust 3 u.s.k.). Jednocześnie tryb ten został określony przy uwzględnieniu konieczności synchronizacji postępowania licencyjnego z wymogami federacji międzynarodowej (UEFA) - art. 1 ust. 2 u.s.k. Rozwiązanie takie, jak argumentuje strona, podyktowane jest specyfiką działalności w zakresie sportu kwalifikowanego - wiąże się ono wprost z koniecznością uwzględnienia regulacji wewnętrznej ustalanej przez organizacje międzynarodowe funkcjonujące w danej dyscyplinie sportu. Z drugiej strony brak odesłania w ustawie o sporcie kwalifikowanym do przepisów k.p.a. poddaje w wątpliwość skuteczną kontrolę sądu administracyjnego nad procesem licencyjnym. W konsekwencji przyjęcie cywilnoprawnego charakteru licencji przyznawanych klubom sportowym z założenia wyłącza drogę administracyjną co może oznaczać, że wprowadzenie przez ustawodawcę możliwości zaskarżania orzeczeń w przedmiocie przyznawania i pozbawiania tych licencji do wojewódzkiego sądu administracyjnego było istotnym błędem ustawodawcy, nie tylko z punktu widzenia celowości, racjonalności oraz precyzyjności analizowanej regulacji. W tym stanie rzeczy należy podzielić stanowisko strony, iż w istocie ingerencja sądu administracyjnego w cywilnoprawny stosunek licencji budzi zastrzeżenia z perspektywy art. 184 i art. 31 ust. 1-3 Konstytucji RP, ponieważ: a) sądownictwo administracyjne powołane jest na mocy Konstytucji RP do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej a nie do wykonywania kontroli aktywności wewnętrzorganizacyjnej podmiotów funkcjonujących w sferze prawnie zastrzeżonej autonomii; b) poddanie ww. rozstrzygnięć wewnątrzorganizacyjnych jurysdykcji sądów administracyjnych stanowi nieuprawnioną albowiem niecelową ingerencję w sferę wolności i praw zagwarantowanych konstytucyjnie. Dlatego też przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 12 lutego 2010 r. pytanie prawne wydaje się być zasadne i niezbędne dla rozstrzygnięcia toczącej się przed tym Sądem sprawy." Doceniając wagę przedstawionych wątpliwości Sąd w tym składzie orzekającym postanowił skorzystać z możliwości, jakie daje art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tzn. zawiesić postępowanie z urzędu. Przypomnieć trzeba, że powołany przepis stanowi, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania z przyczyn wymienionych w tym przepisie następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu. Sąd w tym składzie uznał, że dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy istotne znaczenie będzie miało stanowisko zajęte – w odpowiedzi na skierowane pytanie prawne - przez Trybunał Konstytucyjny. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.