VI SA/Wa 552/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. J. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania G. J. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. G. J. (dalej też jako skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika, adwokata [...], złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. We wniosku podniósł, iż jest właścicielem firmy budowlanej i w chwili obecnej boryka się z problemami finansowymi. Wskazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną oraz dwojgiem małoletnich dzieci. Podał, że posiada dom o powierzchni [...] m 2 oraz mieszkanie o pow. [...] m 2, zaznaczając, iż na zakup tych nieruchomości zaciągnął kredyt. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie poprzez przedłożenie dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową. Z dokumentów powyższych wynika, iż skarżący osiągnął w ubiegłym roku z prowadzonej działalności gospodarczej przychód w kwocie 586 677 zł, a kwota wpłaconego ryczałtu w oparciu o stawkę 5,5 % sięgnęła kwoty 29 525 zł. Dochód konkubiny skarżącego z tytułu zatrudnienia wynosi 4 270 zł. netto. Skarżący przedłożył wyciąg z rachunku bankowego konkubiny, z którego wynika, iż jedynym źródłem wpływów były wykonywane raz w miesiącu wpłaty własne właścicielki rachunku wynoszące około 1 700 zł. Skarżący nie przedłożył własnych wyciągów z rachunków bankowych składając oświadczenie, iż są one zajęte przez komornika sądowego. Skarżący podkreślił, iż ponosi wydatki związane z utrzymaniem rodziny, w tym urodzonej w ubiegłym roku córki a także koszty opłat za czynności adwokackie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (sygn. akt GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Taka sytuacja nie występuje na gruncie niniejszej sprawy. Skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał w ubiegłym roku znaczny przychód przekraczający pięćset tysięcy złotych. Również pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym konkubina uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia przekraczający 4 tysiące złotych miesięcznie netto. Co prawda, na skarżącym ciąży obowiązek spłaty kredytów bankowych, jednakże z przedłożonych dokumentów nie wynika, iż miałby on jakiekolwiek trudności z ich bieżącym regulowaniem. Jeżeli więc skarżący, prowadząc działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód, wywiązuje się ze wszystkich ciążących na nim obowiązków finansowych, w tym wynikających ze zobowiązań kredytowych, brak jest podstaw dla uznania, iż zdobycie przez niego środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżący nie przedłożył przy tym wyciągów z rachunków bankowych składając jedynie oświadczenie, iż są one zajęte przez komornika. Faktu tego jednakże w żaden sposób nie udokumentował, chociażby poprzez przedłożenie zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnej dłużnika, wynikającej z posiadania rachunku bankowego. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego nie są znane. Sprawą skarżącego jest bowiem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 394/08, Lex nr 565703, a także postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 335/05, Lex nr 220289). Co więcej skarżący jako znaczne obciążenia wymienił opłaty związane z pokryciem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Skoro skarżący posiada środki na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego, które znacznie przewyższają koszty sądowe w niniejszej sprawie obejmujące na aktualnym etapie wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, to należy uznać, iż dysponuje odpowiednimi środkami pieniężnymi. Mając na uwadze fakt, iż skarżący korzysta w niniejszej sprawie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, co wiąże się z koniecznością uiszczenia kosztów zastępstwa procesowego, nie jest możliwe uznanie, że wypełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W konsekwencji zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, jako rozwiązanie szczególne, odnoszące się jedynie do osób charakteryzujących się ubóstwem, nie znajduje uzasadnienia. W związku z powyższym w myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.