VI SA/Wa 558/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej po rozpatrzeniu wniosku F. z siedzibą w W. w przedmiocie dopuszczenia do udziału w sprawie postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie F. z siedzibą w W. Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] – skarżąca w niniejszej sprawie spółka, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy dokonania zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. F. z siedzibą w [...] (dalej wnioskodawca) złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Wnioskodawca podniósł, że jest organizacją skupiającą 71 stowarzyszeń pacjentów z całej Polski, której misją jest integracja środowiska pacjentów, ochrona ich praw oraz reprezentacja interesów, jak również dążenie do poprawy jakości opieki zdrowotnej i usług medycznych. Swoją legitymację do udziału w postępowaniu wywiódł z zapisów § 5 Statutu (winno być 2), gdzie wskazano, że podstawowym celem jest ochrona praw i reprezentowanie interesów członków w Polsce i na poziomie Unii Europejskiej oraz dążenie do poprawy jakości opieki zdrowotnej i usług medycznych w Polsce przez (...) b/ ułatwianie pacjentom dostępu do nowoczesnych i bezpiecznych produktów leczniczych, c/ wspieranie działalności naukowej, naukowo-technicznej i edukacyjnej, a także działalności w zakresie ochrony zdrowia i pomocy społecznej oraz dobroczynności. W ocenie wnioskodawcy, niniejsze postępowanie "może być rozstrzygające dla losu wielu aptek i szeregu placówek aptecznych", a także dotyczy systemu zaopatrywania polskich pacjentów w leki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Kwestię udziału organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej w charakterze uczestnika reguluje art. 33 § 2 p.p.s.a, zgodnie z którym udział w tym postępowaniu może zgłosić organizacja społeczna o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Jest to regulacja wyczerpująca (art. 9 w zw. z art. 33 § 2 p.p.s.a.). Z cytowanego wyżej przepisu wynika, że norma ta opiera dopuszczenie organizacji społecznej na wystąpieniu przesłanki - sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji społecznej. Jednakże nie wystarczy samo proste zestawienie zakresu działalności statutowej organizacji społecznej z przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej. Organizacja bowiem nie ma zapewnionego z mocy prawa udziału w postępowaniu przed sądem dotyczącym innej osoby, ale może brać udział w postępowaniu w zakresie swojej działalności statutowej, w przypadkach określonych w ustawie (art. 9 p.p.s.a.). Organizacja społeczna może zatem zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeżeli jej udział ma na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego. Tylko wyprowadzenie wartości ochrony obiektywnego porządku prawnego przez organizację społeczną uzasadnia przyznanie jej przez sąd administracyjny statusu uczestnika postępowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym (vide: postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 2, poz. 23 oraz B. Adamiak. Glosa do ww. postanowienia NSA, opubl. OSP z 2011 r., z 11, poz. 108). Nadto, zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej. Rozpoznanie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. wymaga również wyjaśnienia, czy organizacja ta w postępowaniu realizuje tylko indywidualne interesy osób należących do niej, czy też te działania mają lub mogą mieć znaczenie dla interesu ogólnospołecznego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem organów administracji (vide: M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 33 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX 2013). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że wnioskodawca nie wykazał, aby jego udział w niniejszym postępowaniu miał na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego i był bezpośrednio związany z działalnością statutową tej organizacji. F. z siedzibą w Warszawie legitymacji do udziału w postępowaniu upatrywała w zapisie § 2 Statutu, gdzie wskazano, że podstawowym celem jest integracja organizacji pacjenckich, ochrona praw i reprezentowanie pacjentów w Polsce i na poziomie międzynarodowym, podnoszenie poziomu ich wiedzy i świadomości społecznej. Przy wykładni pojęcia interesu organizacji społecznej i oceny celu statutowego należy mieć na uwadze to, że interes organizacji społecznej nie może być stawiany ponad interes stron biorących udział w postępowaniu. Udział organizacji społecznej nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Tak rozumiany cel statutowy powinien w sposób ścisły łączyć się z przedmiotem postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Tylko w takiej sytuacji można uznać żądanie organizacji za uzasadnione (vide: Robert Suwaj w glosie aprobującej do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1499/06, Lex nr 490153). Wskazane powyżej cele statutowe wnioskodawcy nie pozwalają, w ocenie Sądu, na jego przystąpienie do toczącego się postępowania sądowego, którego przedmiotem jest odmowa dokonania zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Jego działalność skupia się bowiem na ochronie praw i reprezentowaniu interesów organizacji pacjenckich, nie ma zatem związku z przedmiotem kontrolowanego postępowania. Jednocześnie, organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeżeli jej udział ma na celu ochronę porządku prawnego. Zatem tylko wyprowadzenie wartości ochrony obiektywnego porządku prawnego przez organizację społeczną uzasadnia przyznanie jej przez sąd administracyjny statusu uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie ulega wątpliwości, że w treści wniosku wnioskodawcy w ogóle nie podjęto próby wykazania, na czym konkretnie ta ochrona obiektywnego porządku prawnego w niniejszej sprawie miałaby polegać, a doznałaby wzmocnionej ochrony właśnie poprzez jego udział w postępowaniu. Z pewnością przesłanki tej nie spełniło powoływanie się na cele statutowe przez wnioskodawcę. Tym samym uznać należy, że wniosek wnioskodawcy o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi spółki nie został w żaden sposób uzasadniony, że za jego udziałem przemawia interes społeczny. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., odmówił wnioskodawcy dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania.