VI SA/Wa 579/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji używanego odbiornika radiofonicznego i ustalenia opłaty za jego używanie oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez A. M. (dalej: "Strona", "Skarżący") jest decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji (dalej: "MAiC"), z [...] września 2015 r. nr [...], wydana na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204, dalej: "u.o.a.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z [...] lipca 2015 r., nr [...], nakazującą rejestrację jednego używanego odbiornika radiofonicznego oraz ustalającą opłatę za używanie tego odbiornika w kwocie 195,00 zł. W zaskarżonej decyzji MAiC wskazał, że [...] stycznia 2015 r. przeprowadzono kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu w B. przy ul. M., zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności przez Stronę. Kontrola została przeprowadzona w obecności A. H. Stwierdzono, iż Strona posiada jeden odbiornik radiofoniczny - bez nazwy, który w trakcie kontroli był uruchomiony i odbierał program [...]. Do odbiornika wbudowana była antena. Okres używania odbiornika radiofonicznego od 2013 r. został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia A. H. Protokół z kontroli został podpisany przez kontrolerów oraz A. H. Pismem z [...] marca 2015 r. organ I instancji zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego. Postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji z [...] lipca 2015 r., od której Strona wniosła odwołanie z [...] sierpnia 2015 r. MAiC, rozpatrując odwołanie, po przytoczeniu przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie wskazał, że w przedmiotowej sprawie protokół z kontroli został sporządzony na podstawie oświadczenia wiedzy złożonego przez A. H., która niewątpliwie posiadała wiedzę w przedmiocie prowadzonej kontroli skoro udzielała kontrolerom stosownych informacji. W ocenie organu II instancji brak jest podstaw do odmowy wiarygodności oświadczeniu A. H. odnośnie wyposażenia lokalu w odbiornik radiofoniczny i jego technicznych możliwości odbioru programów, a także okresu jego używania. Organ uznał, że nie ma też podstaw do kwestionowania tego, że A. H. nie była świadoma celu kontroli, w której brała udział. Zatem informacje od niej pochodzące stanowią pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego możliwe było dokonywanie ustaleń stanu faktycznego sprawy. Organ podkreślił, że w toku czynności kontrolnych A. H. miała możliwość złożenia zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia kontroli, czy też okoliczności w nim wskazanych. Mogła także oświadczyć, że nie posiada wiedzy w przedmiocie objętym kontrolą. Złożyła jednak precyzyjne oświadczenie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył podmiot kontrolowany, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu względnie osoby przez niego upoważnionej. W toku kontroli osoby biorące w niej udział składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. MAiC dodał, że protokół z kontroli był dowodem niekwestionowanym przez Stronę. Okoliczności sprawy natomiast, nie budziły żadnych wątpliwości. Odnosząc się do zarzutu braku zawiadomienia Strony o zamiarze dokonania kontroli, organ wyjaśnił, że kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie wpływa na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa i nie jest związana z bezpośrednim badaniem prowadzonej działalności gospodarczej. Nie jest to kontrola działalności gospodarczej i w związku z tym organ nie miał obowiązku powiadamiania Strony o terminie przeprowadzenia kontroli, przeprowadzania jej w obecności kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej, udzielania pouczeń przewidzianych przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Organ wyjaśnił ponadto, że kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie jest czynnością podejmowaną w toku postępowania administracyjnego. Stanowi ona podstawę dla wszczęcia takiego postępowania. Protokół kontroli zatem, jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy oględzin w rozumieniu przepisów K.p.a. Jednocześnie nie jest przesłuchaniem świadka, czy też strony odebranie do protokołu kontroli oświadczeń na temat liczby i rodzaju używanych odbiorników RTV od osób, które dysponują wiedzą na ten temat. Oświadczenia takie, jak również sam protokół kontroli stanowią materiał dowodowy, który podlega ocenie organu administracyjnego w myśl art. 80 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia terminów określonych w K.p.a. dotyczących wszczęcia postępowania, dostarczenia pism oraz wydania decyzji, organ II instancji wskazał, że samo przekroczenie terminów ustanowionych na załatwienie sprawy nie miało znaczącego charakteru. a ponadto Strona w toku postępowania w żaden sposób nie wykazała jak to uchybienie mogło mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] września 2015 r. Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego. tj.: art. 7 i 77 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ zarówno I jak i II instancji wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, a także art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ uzasadnienie decyzji I i II instancji nie spełniają wymogów zawartych w tym przepisie. Skarżący podniósł, że organ nie zajął się zastrzeżeniami Skarżącego do protokołu kontroli, jak i nie udzielono odpowiedzi na wnioski Skarżącego. Skarżący zarzucił, że organ drugiej instancji zamiast samodzielnie dokonać ustaleń, to w parę dni wydał decyzję podtrzymującą, w całości decyzję I instancji, opierając się na postępowaniu pierwszej instancji. Skarżący wyjaśnił, że zgodnie z prowadzoną działalnością gospodarczą dokonuje sprzedaży sprzętu RTV, w tym radioodbiorników, a ponieważ tę działalność Skarżący likwidował to pozostałości wysprzedawał w swojej filii zakładu fryzjerskiego, dlatego odbiorniki tam się znajdujące miały doklejone informacje m.in. o cenie. Skarżący dodał, że fryzjerka, którą nie pouczono o jej prawach (z wykształceniem zasadniczym i w trakcie obsługi klientów), nie musiała wiedzieć, że może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli. Ponadto, nie była zainteresowana działaniem na rzecz Skarżącego, gdyż była w okresie wypowiedzenia umowy o pracę. Skarżący dodał, że fryzjerka nie mogła wiedzieć, iż w zakładzie fryzjerskim znajduje się radio od 2013 r., ponieważ nie pracowała w tym zakładzie od 2013 r. Skarżący podniósł również, że dla ustalenia kwoty zaległej opłaty nie ma znaczenia, od którego miesiąca w 2013 r. radio znajdowało się w zakładzie. Zarzucił również, że nie zostało ustalone do kogo odbiornik radiowy należał, ponieważ odbiorniki Skarżącego są sprzętem wystawionym na sprzedaż wraz z cenówką, a w lokalu mogło znajdować się radio należące do fryzjerki lub właściciela lokalu, który wynajmował lokal Skarżącemu. Skarżący dodał, że nie została mu podana podstawa prawna, która zwalnia Pocztę Polską z obowiązków wynikających z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W piśmie procesowym z [...] września 2016 r. Skarżący wskazał, że działanie organów w niniejszej sprawie oparte na założeniu niestosowania przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, bez wyraźnej podstawy prawne, stanowi naruszenie art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. W piśmie z [...] września 2016 r. Skarżący powtórzył wyjaśnienia podnoszone w skardze. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Co do zasady, jak wynika z art. 2 ust. 4 u.o.a., opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny. Odstępstwa od tej zasady zawiera ust. 5 tego artykułu, określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych. Art. 5 ust 1 omawianej ustaw stanowi, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika (art. 5 ust. 3 u.o.a.). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 7 ust. 6 u.o.a., kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 u.o.a., przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Przytoczona powyżej regulacja prawna pozwala stwierdzić, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 6 K.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie przez organ, że kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, nie odbywa się w trybie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, na co, jak wskazał Skarżący, organy obu instancji nie wskazały podstawy prawnej. W ocenie Sąd, organy rozstrzygające w niniejszej sprawie działały na podstawie przepisów prawa. W świetle powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, że za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe i do celów pobierania tych opłat, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają zarejestrowaniu. Podstawą przeprowadzenia kontroli wykonania tych obowiązków są przepisy ustawy o opłatach abonamentowych (art. 7 ust. 1 i ust. 6 u.o.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrok z 19 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2925/14: "(...) wykonanie tych obowiązków podlega kontroli. Oczywiście nie jest to kontrola przedsiębiorstwa prowadzona w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tylko kontrola posiadania niezarejestrowanych odbiorników prowadzona w trybie ustawy o opłatach abonamentowych, zatem nie ma obowiązku ani potrzeby informowania o zamiarze jej przeprowadzenia. Informowanie o przyszłej kontroli, w istocie rzeczy udaremniałoby osiągnięcie jej celu". Słusznie zatem, MAiC wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie wpływa na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa i nie jest to kontrola działalności gospodarczej, w związku z czym organ nie miał obowiązku powiadamiania Strony o terminie przeprowadzenia kontroli, przeprowadzania jej w obecności kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej, udzielania pouczeń przewidzianych przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Podobne wyjaśnienia zostały zamieszczone również w decyzji I instancji, niezasadny jest zatem zarzut podniesiony w skardze, że w I instancji nie odniesiono się do wniosków podniesionych przez Skarżącego w piśmie z [...] kwietnia 2015 r. Kontrolując zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji Sąd doszedł do wniosku, że organy obu instancji rozstrzygające w niniejszej sprawie, nie naruszyły przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w obu instancjach stanowiło ustalenie, że w zakładzie fryzjerskim Skarżącego znajdował się niezarejestrowany odbiornik radiofoniczny uruchomiony w trakcie kontroli i odbierający stację [...]. Ustalenie zatem, że odbiornik radiofoniczny jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu zostało dokonane w sposób bezpośredni. Wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli podpisanym przez kontrolujących oraz zatrudnioną w zakładzie pracownicę na stanowisku fryzjera, która oświadczyła również do protokołu, iż odbiornik radiofoniczny znajdował się w lokalu od 2013 r. Wskazać należy, że protokół kontroli zalicza się do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 K.p.a., który traktuje jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W protokole kontroli utrwala się przebieg i wyniki kontroli, ma on zatem także szczególną moc dowodową stwierdzonych w nim faktów, obrazuje bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie. Dowód z protokołu może zostać skutecznie zakwestionowany poprzez przedstawienie innych wiarygodnych dowodów. W niniejszej sprawie jednak, Skarżący, kwestionując oświadczenie wiedzy złożone do protokołu przez A. H., takich dowodów nie przedstawił. Skarżący nie wykazał żadnym dokumentem, że A. H., została zatrudniona w zakładzie fryzjerskim później niż w 2013 r., co mogłoby podważyć Jej oświadczenie o okresie używania spornego odbiornika radiofonicznego. Nie udowodnił również twierdzenia, że A. H. znajdowała się w chwili kontroli w okresie wypowiedzenia umowy o pracę. Należy podkreślić, że fakt, iż odbiornik radiofoniczny jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu został wykazany przez kontrolerów w sposób bezpośredni odbiornik był bowiem uruchomiony w trakcie kontroli. Ustalenie zatem tej okoliczność nie opiera się na oświadczeniu A. H. W tym stanie rzeczy, twierdzenie Skarżącego, że sporny odbiornik radiofoniczny znajdował się w zakładzie fryzjerskim jedynie w celach jego sprzedaży, jest całkowicie niewiarygodne. Dodać też należy, że nie może stanowić skutecznego podważenia dowodu z protokołu kontroli, przedstawienie wszelkich możliwych hipotetycznych stanów faktycznych, jak np. twierdzenie Skarżącego, iż sporny odbiornik radiofoniczny mógł być własnością fryzjerki, czy też właściciela lokalu, jeżeli Strona nie przedstawi na daną okoliczność wiarygodnych dowodów. Przyjęcie w związku z powyższym przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy wypełnienia domniemania wynikającego z art. 2 ust. 2 u.o.a., było w pełni uzasadnione. Wyjaśnienia też wymaga, że nie ma znaczenia dla ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego dokładne ustalenie okresu używania spornego odbiornika. Jak to zostało wskazane wcześniej opłata ta, wynikająca z art. 5 ust. 3 u.o.a., jest niezależna od okresu używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego i wynosi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. Ustalenie okresu używania odbiornika, jest natomiast istotne ze względu na to, że podmiot, który wchodzi w posiadanie takiego odbiornika jest obowiązany do dokonania jego zgłoszenia rejestracyjnego w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiornika, co wynika z § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 roku w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). W niniejszej sprawie, w sposób niebudzący wątpliwości zostało ustalone, że okres używania spornego, niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego przekraczał okres 14 dni. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu, w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie organ miał w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na Skarżącego opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego. W ocenie Sądu, organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy. Niezasadny jest zatem, podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7, art. 77 K.p.a. Argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie stwierdził również w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji odpowiadają prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), skargę oddalił.