VI SA/Wa 60/11
WyrokWSA w Warszawie2011-04-20
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Grażyna Śliwińska, Izabela Głowacka-Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nazwa handlowa "Pasztet drobiowy" jest dopuszczalna dla produktu, który zawiera znaczną ilość tłuszczu wieprzowego i inne składniki pochodzenia wieprzowego, a także czy wymagane jest precyzyjne określenie gatunku drobiu oraz alergenów w składzie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nazwa handlowa "Pasztet drobiowy" jest myląca dla konsumenta, gdy produkt zawiera znaczną ilość tłuszczu wieprzowego i inne surowce wieprzowe, co narusza przepisy dotyczące jakości handlowej i bezpieczeństwa żywności. Ponadto, sąd potwierdził obowiązek precyzyjnego określenia gatunku drobiu oraz alergenów (jak seler) w składzie produktu, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego i rozporządzeniami.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą zmianę oznakowania partii przetworu mięsnego "P." konserwa sterylizowana. Organ uznał, że nazwa "Pasztet drobiowy" jest myląca, ponieważ produkt zawierał znaczną ilość tłuszczu wieprzowego (ponad 12%) i inne surowce wieprzowe, a także nie precyzowano gatunku drobiu oraz alergenów. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, powołując się na Polskie Normy i interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zmiany oznaczenia partii zafałszowanego przetworu mięsnego oddala skargę
A. S.A. z siedzibą w M. (dalej też jako strona, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] października 2010 r. nr [...], który po rozpoznaniu odwołania strony utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] nakazującą zmianę oznakowania partii zafałszowanego przetworu mięsnego o nazwie "P." konserwa sterylizowana a’ 160 g, z partii 394,24 kg (2464 szt. opakowań), oznaczonej "Najlepiej spożyć przed: data i nr partii na wieczku, tj. 12.11.2011. KRN.1" na zgodnie ze szczegółowo podanymi w decyzji przepisów.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał:
- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U poz. 1071, z późn. zm.), dalej k.p.a.
- art. 29 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.) dlej jako ustawa o jakości handlowej,
w związku z:
- art. 3 pkt 5 i 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej
- art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 47 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.) dalej jako ustawa o bezpieczeństwie żywności
- § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a, § 5 ust. 12, § 6 ust. 1 pkt 3 lit. a, § 8 ust. 2, 5 i 6 oraz § 9 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966, z późn. zm.), dalej jako rozporządzenia w sprawie znakowania
- art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), dalej jako rozporządzenie (WE) Nr 178/2002
- art. 1, art. 5 ust. 1 i art. 17 dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 109 z 06.05.2000, str. 29, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 75) dalej jako dyrektywa 2000/13/WE.
Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych.
W dniach [...] i [...] maja 2010 r. oraz [...] i [...] czerwca 2010 r., działając na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, inspektorzy z WIJHARS w [...] przeprowadzili kontrolę jakości
handlowej przetworów mięsnych w A. S.A. w M., w Oddziale w D. Jak wynika z protokołu kontroli Nr [...] z dnia [...].06.2010 rj., w toku kontroli pracownicy WIJHARS w [...] sprawdzili m.in. prawidłowość znakowania produktu o nazwie "P." konserwa sterylizowana a'160 g, z partii 394,24 kg (2464 szt. opakowań), oznaczonej "Najlepiej spożyć przed: data i nr partii na wieczku, tj. 12.11.2011. KRN.1". został sporządzony także protokół oględzin artykułu rolno-spożywczego z dnia [...].06.2010 r. stanowiący załącznik do protokołu kontroli oraz zdjęcie etykiety.
Ustalono, że w oznakowaniu produktu zamieszczono nazwę "K.", a także napis "P.". Poniżej podano informację o składzie w następujący sposób: "Skład: woda, surowce drobiowe 33% (mięso z kurcząt 13%, wątroba drobiowa, mięso oddzielone mechanicznie drobiowe, tkanka łączna drobiowa), tłuszcz wieprzowy, tłuszcz roślinny utwardzony, mąka pszenna/gluten/, sól, białko sojowe i zwierzęce, skrobia, przyprawy i ekstrakty przypraw, bulion, dekstroza, stabilizator E-412,przeciwutleniacz E-316, regulator kwasowości E-330, substancja wzmacniająca smak i zapach E-621, substancja konserwująca E-250". Oznakowanie zawiera informację "Zawiera jaja, seler.".
Umieszczono również dane identyfikacyjne producenta, informację o warunkach przechowywania oraz o dacie minimalnej trwałości. Na tej podstawie organ ocenił, że artykuł nie spełnia wymagań jakości handlowej odnoszących się do znakowania środków spożywczych.
Ustalono że zgodnie z normą zakładową [...] (Załącznik Nr 9 do Protokołu kontroli z dnia [...].06.2010 r.) produkt zawiera 12,27% tłuszczu wieprzowego, co stanowi 27% surowców pozyskanych z ubijanych zwierząt i ptaków.
W związku z powyższymi ustaleniami [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w dniu [...].06.2010 r. wydał decyzję nr [...], nakazującą zmianę oznakowania partii zafałszowanego przetworu mięsnego o nazwie "P." konserwa sterylizowana a'160 g, z partii 394,24 kg (2464 szt. opakowań),oznaczonej "Najlepiej spożyć przed: data i nr partii na wieczku, tj. 12.11.2011. KRN.1" zarzucając
- podanie w nazwie handlowej "P." (drobiowy) podczas, gdy w wykazie składników podano także tłuszcz wieprzowy,
- podanie w składzie m.in. "mięso oddzielone mechanicznie drobiowe, tkanka łączna drobiowa" bez podania nazwy wskazującej na gatunek zwierzęcia,
- podanie w składzie "białko zwierzęce" bez określenia, że pochodzi ono z jaj kurzych,
- brak podania w składzie "aromatu" bardziej szczegółowej nazwy albo opisu danego środka aromatyzującego.
Organ I instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie podnosząc, że organ I instancji naruszył przepisy:
1) § 5 ust. 1 i 12, § 8 ust. 5 i 6 oraz § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie znakowania,
2) art. 3 pkt 10, art. 6 ust. 2 i art. 7 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności ,
3) art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002,
4) art. 5 ust. 1 i art. 17 dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 109 z 06.05.2000, str. 29, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 75) oraz art. 1 dyrektywy 2001/101/WE Komisji Europejskiej z dnia 26 listopada 2001 r. zmieniającej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 31 z 28.11.2001, str. 19),
5) art. 6, art. 7 i art. 80 k.p.a.
w związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz o wstrzymanie natychmiastowego jej wykonania.
Strona podniosła, że produkt nie może mieć w nazwie "wieprzowy", ponieważ to oznaczenie nie kojarzy się z produktem drobiowym, a tłuszcz wieprzowy nie jest istotny dla scharakteryzowania pasztetu drobiowego, bo zapis jest zgodny z § 8 ust. 5 rozporządzenia w sprawie znakowania. Uznała, że podane w składnikach "mięso oddzielone mechanicznie drobiowe, tkanka łączna drobiowa" stanowi o gatunku zwierzęcia, ponieważ "drób to wszystkie udomowione gatunki ptaków hodowanych przez człowieka" i zapis jest zgodny z § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia. Wskazała, że skoro w składzie podano "białko zwierzęce" a także, że produkt zawiera "jaja", to został spełniony wymóg z § 5 ust. 12 ww. rozporządzenia. Ponadto w składzie podano "przyprawa" i że przyprawa zawiera aromat i zapis ten jest zgodny z art. § 5 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia, gdyż jest to składnik złożony i nie zawiera środków aromatyzujących o których mowa w art. 3 ust. 2 lit. b-h Rozporządzenia (WE) nr 133/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r.
Odnosząc się do nazwy "P." strona wskazała, że nazwa nigdy była kwestionowana przez konsumentów, a nakazana zmiana nazwy na "pasztet drobiowo-wieprzowy" będzie wprowadzał konsumenta w błąd, sugerując w składzie mięso wieprzowe, którego w pasztecie nie ma, a tłuszcz wieprzowy jest tylko w ilości 8 %. Wskazywała, że poprzednio obowiązujące Polskie Normy wskazywały, że w skład pasztetu drobiowego wchodzą także surowce podrobowe i inne mięsa jako nośniki smaku, przy czym dodanie mięsa wieprzowego uzasadnione jest od strony technologii. Nie ma żadnych możliwości technologicznych wyprodukowania "czystego" pasztetu drobiowego.Tym samym uznała, że produkt nie jest zafałszowany, bo nie zachodzi żadna z przesłanek z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, a ujawniony jest rzeczywisty skład produktu. Podniosła, że lista składników, zgodnie z dyrektywą 2000/13/WE zawiera wszystkie składniki środka spożywczego w kolejności mającej ich zawartość, nazwane nazwa własną. Przepisy prawa krajowego mogłyby ustanowić, że nazwa pod która jest sprzedawany określony środek spożywczy ma być uzupełniona wzmianką o poszczególnym składniku, ale w przypadku pasztetu drobiowego takiego przepisu nie ma. Strona powołała się na "model świadomego konsumenta" o którym mowa w art. 8 ust.1 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Zarzuciła brak prawidłowej oceny prawnej wszystkich prawotwórczych w niniejszej sprawie faktów, co oznacza naruszenie art. 80, 6 i 7 k.p.a.
Rozpoznając odwołanie organ II instancji nie podzielił zarzutów strony i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powołał się na obowiązujące, wskazane w decyzji normy prawne. Na ich postawie, szeroko zacytowanej nie zgodził się ze stroną, że organ I instancji naruszył przepisy przywołanej przez stronę dyrektywy 2001/101/WE z dnia 26 listopada 2001 r. zmieniającej dyrektywę 2000/13/WE, dotyczące podawania w oznakowaniu informacji o gatunku zwierząt, z których pochodzi mięso mechanicznie odkostnione. Podkreślił, że także w preambule dyrektywy 2001/101/WE wyraźnie podkreślono obowiązek podawania gatunku zwierząt, z których uzyskano surowce do produkcji. Stosownie do pkt 8 preambuły "mięso odkostnione (odzyskane) mechanicznie" powinno być oznaczone swą gatunkową nazwą "mięso odzyskane mechanicznie" oraz nazwą gatunków, zgodnie z regułą określoną w art. 6 ust. 6 dyrektywy 2000/13/WE. Niniejszą regułę etykietowania stosuje się do produktów objętych Wspólnotową definicją "mięso odzyskane mechanicznie". Zgodnie z pkt 9 preambuły, pozostałe części zwierząt nadające się do spożycia przez ludzi, ale nieobjęte definicją "mięso", do celów etykietowania powinny zostać nazwane własną nazwą gatunkową na takich samych zasadach.
Organ odwoławczy potwierdził, że producent w oznakowaniu produktu podał jako składniki "wątroba drobiowa 10%", "mięso oddzielone mechanicznie drobiowe", "tkanka łączna drobiowa", gdy tymczasem winien wskazać jednoznacznie z jakiego gatunku drobiu pochodzą dane składniki (z gęsi, z kurcząt, z indyka itp.), np. "mięso oddzielone mechanicznie z kurcząt". Wśród surowców użytych do produkcji danego wyrobu był tłuszcz wieprzowy, który stanowił ponad 12 % wszystkich składników produktu. Zgodnie z normą zakładową [...] produkt zawiera 12,27% tłuszczu wieprzowego, co stanowi aż 27% surowców pozyskanych z ubijanych zwierząt i ptaków. Oznacza to, że produkt został wytworzony przy znacznym udziale surowców wieprzowych. Z tego względu nazwa "Pasztet drobiowy" jest niezgodna ze
stanem faktycznym.
Organ odwoławczy uznał, że zastosowana nazwa oraz brak informacji o gatunku drobiu z jakiego pozyskano surowce ("wątroba drobiowa 10%", "mięso oddzielone mechanicznie drobiowe", "tkanka łączna drobiowa") do wyprodukowania danego produktu sprawia, że konsument może być wprowadzany w błąd co do rodzaju i pochodzenia produktu. Nieprawidłowe znakowanie powinno być poprawione niezależnie od tego, czy fakt pomyłki konsumenta już nastąpił. Organy urzędowej kontroli żywności mają za zadanie eliminację z rynku także potencjalnych zagrożeń dla ekonomicznych interesów konsumenta, ponieważ zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, a prawo żywnościowe ma na celu zapobieganie wszelkim praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.
Odpierając zarzut odwołania stwierdził, że prawo polskie nie jest bardziej rygorystyczne od dyrektywy 2000/13/WE. Stosownie do art. 5 ust.1 tej dyrektywy nazwa, pod którą sprzedawany jest środek spożywczy jest nazwą przewidzianą w przepisach wspólnotowych, mających do niego zastosowanie. Jeżeli brak takich przepisów, nazwa powinna być "nazwą zwyczajową w Państwie Członkowskim", w którym produkt jest sprzedawany konsumentowi końcowemu, ale zdaniem organu brak jest w Polsce zwyczaju według którego przetwory drobiowo-wieprzowe należy znakować jako "drobiowe".
Zaznaczył, że na żadnym etapie postępowania nie było kwestionowane użycie słowa "pasztet", którym określa się m.in. niektóre rodzaje konserw drobiowych sterylizowanych, ale również konserwy z innego rodzaju mięsa (np. wieprzowego, wołowego). Jako przykład przytoczył definicje zawarte w Polskich Normach, które co prawda są do dobrowolnego stosowania, ale mogą być pomocne przy stosowaniu nazwy zwyczajowej "pasztet". Zgodnie z pkt 5.9 Polskiej Normy PN-A-82023, konserwa typu pasztet, w skład której wchodzi wątroba oraz inne surowce podrobowe, mięsne i tłuszczowe zwierząt rzeźnych lub dziczyzny zmielone i/lub zhomogenizowane, surowce uzupełniające, przyprawy i substancje dodatkowe dozwolone. Mając na uwadze skład produktu i sposób jego produkcji, należy uznać go za pasztet. Natomiast wprowadzające w błąd jest użycie określenia "drobiowy". Użycia nazwy "pasztet drobiowy" nie uzasadnia Polska Norma PN-A-86525, zgodnie z którą konserwa drobiowa sterylizowana to "przetwór z mięsa drobiowego i innych składników według receptury oraz przypraw, ..." (pkt 1.2.2). "Innymi składnikami" mogą być m.in. produkty zbożowe, skrobia, warzywa, substancje zagęszczające, które nie stanowią jednak o rodzaju i charakterystyce danego środka spożywczego.
Organ odwoławczy wskazał, że nie należy utożsamiać z "innymi składnikami" mięsa, tłuszczu i podrobów pochodzących ze zwierząt innych niż drób, ponieważ taki składnik produktu wyraźnie zmienia właściwości i charakterystykę danego środka spożywczego. Nie jest to już konserwa drobiowa, ale np. drobiowo-wieprzowa, drobiowo-wołowa. Podkreślił, że producent środków spożywczych jest zobowiązany stosować nazwę, która właściwie charakteryzuje produkt. W przypadku kiedy do słowa pasztet dodawane jest dodatkowe określenie, mające na celu umożliwienie odróżnienia go od innych podobnych artykułów (pasztetów), określenie to powinno ilustrować, z jakich zwierząt rzeźnych pochodzą surowce użyte do produkcji danego artykułu rolno-spożywczego, ponieważ jest to istotne z punktu widzenia konsumenta. Podanie w składzie produktu surowców wieprzowych nie zwalnia z obowiązku stosowania nazwy zgodnej z rzeczywistym składem. Organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 359/09, który dotyczył pasztetu wyprodukowanego z surowców drobiowych i wieprzowych.
Podniósł nadto, że producent nie może wykorzystywać oznaczeń do wytworzenia skojarzeń z zupełnie innym produktem. Użycie nazwy "P." sugeruje, że jest to produkt czysto drobiowy, bez dodatków surowców pochodzących z uboju innych zwierząt i takie oznakowanie może wprowadzać w błąd.
Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie nakazu precyzyjnego podania informacji o rodzaju białka zwierzęcego wykorzystanego w produkcji, tj. białka z jaj kurzych organ powołał się na § 5 ust. 12 rozporządzenia w sprawie znakowania, według którego każdą substancję wykorzystaną do produkcji środka spożywczego i nadal obecną w gotowym środku spożywczym, nawet w zmienionej formie, w tym również substancje, o których mowa w ust 8 pkt 1-4 pochodzących za składników alergennych wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia uznaje się za składniki i znakuje z wyraźnym odniesieniu do nazwy składnika alergennego, z którego ona pochodzi. Skoro skład artykułu rolno-spożywczego jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych i jeżeli niezgodności te w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, mamy do czynienia z artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym – w myśl art. 3 pkt 10 lit. b ustawy o jakości handlowej. W oznakowaniu podano bowiem nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą.
Organ wskazał, że przyjmując nawet niezamierzone działanie producenta, to produkt zupełnie odmienny rodzajowo od użytej w oznakowaniu nazwy jest obiektywnie produktem zafałszowanym. W niniejszej sprawie ma miejsce podanie w oznakowaniu konserw mięsnych sterylizowanych typu pasztet nazwy "Pasztet drobiowy", kiedy konserwy te wyprodukowano przy udziale surowców wieprzowych (12 % tłuszczu wieprzowego oraz 33 % surowców drobiowych).
Skoro nazwa produktu jest niezgodna ze stanem faktycznym organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do zarzutów naruszenia art. 46 ust 1 pkt 1 lit. a i art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i art. 3 pkt 10 lit. b, art. 6 ust 2 i art. 7 ustawy o jakości handlowej.
Odnosząc się do nakazania wskazania procentowej zawartości tłuszczu wieprzowego w produkcie, organ II instancji odwołał się do § 9 ust. 1 pkt. 1 i pkt 3 rozporządzenia. Obowiązek podawania procentowej zawartości tłuszczu w produkcie wynika, w ocenie organu, z § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, ponieważ jest to składnik istotny dla scharakteryzowania środka spożywczego i odróżnia go od innych środków, z którymi może być mylony ze względu na podobieństwo wyglądu. W szczególności dotyczy to konserw wytworzonych z surowców drobiowych, bez dodatku surowców wieprzowych.
Organ ponadto wskazał, wbrew zarzutowi strony, że ani z sentencji ani z uzasadnienia decyzji nie wynika, by przyjął, że tłuszcz wieprzowy jest mięsem.
Odnosząc się do zarzutu w zakresie obowiązku podania przy informacji "ekstrakt pieprzu" określenia "aromat" zaznaczył, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 lit. a rozporządzenia w sprawie znakowania, zamieszczając w wykazie składników środki aromatyzujące (aromaty) podaje się z zastrzeżeniem ust 4 określenie "aromaty" albo jego szczególną nazwę albo opis danego środka aromatyzującego, jeżeli składnik aromatyzujący zawiera środki aromatyzujące, tzn. w oznakowaniu tego wyrobu należy zamieścić informację o występującym składniku aromatyzującym w postaci "aromatu".
Organ odwoławczy wskazał, powołując się na § 5 ust. 10 rozporządzenia, iż nazwę każdego składnika alergennego wykorzystywanego do produkcji środka spożywczego i nadal obecnego w danym środku spożywczym, nawet w zmienionej formie, oraz nazwę każdego składnika pochodzącego ze składnika alergennego, w tym również w przypadku środków spożywczych, o których mowa w § 2 ust. 3, oraz składników, o których mowa w ust. 5 i § 8 ust.1, podaje się z wyraźnym odniesieniu do nazwy składnika określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
Wskazał, że producent nie dopełnił tego obowiązku, ponieważ nie wskazał składnika-alergenu selera wchodzącego w skład przyprawy "leśna", która została użyta do wytworzenia tego środka spożywczego. Zdaniem organu, treść art. § 5 ust 5 pkt 1 rozporządzenia nie zwalnia od podania informacji o aromatach zawartych w składniku. Tym samym nie zachodzi żadna przesłanka zwalniająca przedsiębiorcę z obowiązku podania nazwy produktu oraz składników precyzyjnie, zgodnie z powołanymi wymogami w przepisach określonych w decyzji.
O rygorze natychmiastowej wykonalności decyzji organ orzekł z obowiązku jaki jest konsekwencją nakazania poddania produktu określonym zabiegom zgodnie z art. 29 ust 1 pkt 1-3 ustawy o jakości handlowej. Nie znalazł możliwości wstrzymania wykonania decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 29 ust. 3).
Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami w zakresie naruszenia procedury art. 6, 7 i 80 k.p.a.
Zwrócił uwagę na obowiązek umieszczenia i oznakowania na opakowanych przetworach mięsnych firmy oraz adresu producenta, czyli siedziby spółki.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca Spółka wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem kosztów postępowania.
Zarzuciła naruszenie przepisów:
1) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.
2) art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 pkt lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.);
3) art. 7 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w związku z art. 47 ust. 1 pkt lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia;
4) § 9 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych.
Wskazała m.in., że Polska Norma PN-92-A-86528 dopuszcza nazywanie produktu, którego dotyczy decyzja jako "drobiowy", ponieważ większość surowców jest pochodzenia drobiowego i inna nazwa byłaby tu niewłaściwa. Jej zdaniem nazwę produktu "pasztet drobiowy" należy traktować jako nazwę fantazyjną produktu mięsnego. Zastosowana nazwa produktu jest dla niego adekwatna, ponieważ tłuszcz wieprzowy użyty przy jego produkcji nie stanowi o rodzaju i charakterystyce przedmiotowego środka spożywczego i nie jest konieczne podanie jego zawartości procentowej.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do argumentu skarżącej, że zgodnie z Polską Normą "pasztet drobiowy" może mieć w swoim składzie tłuszcz wieprzowy wskazał, że strona niewłaściwie ją interpretuje. Powołał się na zasadę jaka określa przetwór drobiowy, jako wyrób mięsny tłuszczowy gotowy do spożycia otrzymany w wyniku określonego procesu technologicznego z surowców drobiowych będących jedynym lub przeważającym składnikiem tego wyrobu (pkt 2.2.1 Polskiej Normy PN-92-A-86521). Natomiast w myśl pkt 1.3.7 Polskiej Normy PN-96-A-865218 pasztet drobiowy to wyrób garmażeryjny gotowy wyprodukowany z mięsa drobiowego (w tym wątroby), innych surowców mięsno- tłuszczowych poddanych wstępnej obróbce termicznej, następnie rozdrobnionych z dodatkami surowców uzupełniających.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną/uchwałę/ lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. W związku z tym niespełnienie wymagań w zakresie znakowania artykułu rolno-spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie:
a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;
b) fałszowaniu żywności, oraz
c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.
Stosownie do art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Oznacza to, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności.
Przepis art. 45 ust. 2 tej ustawy stanowi, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.
Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej w przypadku artykułu rolno-spożywczego będącego środkiem spożywczym nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności. Stosownie zaś do art. 47 ust. 1 tej ustawy, nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów. Oznakowaniem są zatem wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli. Znakowanie musi być wykonane w języku polskim, a także w sposób czytelny, zrozumiały i widoczny. Nie może m.in. wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji. W związku z tym wszelkie elementy etykiety i opakowania (nawet pełniące zadanie dekoracyjne), także gdy są zastrzeżonym znakiem towarowym, stanowią oznakowanie, w rozumieniu powyższych przepisów.
Ma rację organ, że stosownie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania mięśnie szkieletowe ssaków i ptaków gatunków uznanych za zdatne do spożycia przez ludzi wraz z przeponą i żwaczem, z wyłączeniem serca, języka, mięśni głowy innych niż żwacze, mięśni nadgarstka, stepu i ogona, wraz z naturalnie zawartą lub przynależną tkanką (mięso ssaków i ptaków), z wyłączeniem mięsa oddzielonego mechanicznie, stanowiące składnik środka spożywczego, podaje się w wykazie składników poprzez użycie określenia "mięso", z podaniem nazwy wskazującej na gatunek zwierzęcia, z którego ono pochodzi. Zgodnie z ust. 5 tego paragrafu, mięso oddzielone mechanicznie, stanowiące składnik środka spożywczego, podaje się w wykazie składników poprzez użycie określenia "mięso oddzielone mechanicznie" z podaniem nazwy gatunku zwierzęcia, z którego ono pochodzi. Podobna zasada dotyczy również podawania informacji o częściach zwierząt i ptaków innych niż mięso, stanowiących składnik środka spożywczego, które podaje się w wykazie składników poprzez użycie ich nazwy wraz z podaniem nazwy gatunku zwierzęcia, z którego pochodzą (ust. 6). Przepisy tego paragrafu stanowią wprost, że konieczne jest podanie gatunku zwierzęcia, z którego uzyskano surowiec. A zatem producent zobowiązany jest do podania pełnej informacji o gatunku zwierząt, z których pochodzi mięso, mięso oddzielone mechanicznie, czy inne części zwierząt np. podroby, tłuszcz.
Zgodnie z art. 17 dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych. Państwa Członkowskie przy wdrażaniu dyrektywy zasadniczo nie powinny ustalać bardziej rygorystycznych wymagań w zakresie znakowania niż określone w tej dyrektywie. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie prawo polskie nie jest bardziej rygorystyczne. Stosownie do art. 5 ust. 1 dyrektywy 2000/13/WE nazwa, pod którą sprzedawany jest środek spożywczy, jest nazwą przewidzianą w przepisach wspólnotowych, mających do niego zastosowanie. Jednak jeśli brak takich przepisów "nazwa, pod którą produkt jest sprzedawany, jest nazwą przewidzianą w przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych mających zastosowanie w Państwie Członkowskim, w którym produkt jest sprzedawany konsumentowi końcowemu lub zakładom żywienia zbiorowego".
W sytuacji, gdy nie ustanowiono takich przepisów nazwa powinna być "nazwą zwyczajową w Państwie Członkowskim, w którym produkt jest sprzedawany konsumentowi końcowemu lub zakładom żywienia zbiorowego, lub opisem środka spożywczego oraz, jeżeli to niezbędne, opisem jego użycia, który jest wystarczająco zrozumiały, by umożliwić nabywcy rozpoznanie jego prawdziwego rodzaju oraz odróżnienie go od innych produktów, z którymi może być on mylony".
Z interpretacji językowej i celowościowej wskazanych przepisów wynika, że w przypadku braku określenia nazwy w przepisach prawa, należy stosować nazwy zwyczajowe. Sąd nie podziela wywodów skarżącej, że zastosowana nazwa produktu jest podana prawidłowo. Brak jest w Polsce zwyczaju, według którego przetwory drobiowo-wieprzowe należy znakować jako "drobiowe". Podobny pogląd został wyrażony przez tut. Sąd w wyroku z 21 kwietnia 2009 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 359/09, gdzie w uzasadnieniu wskazano, że "nazwa środka spożywczego ma precyzyjnie informować konsumenta o rodzaju środka spożywczego, umożliwiać odróżnienie go od podobnych środków spożywczych. Nazwie powinny towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spożywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji, w szczególności określające, czy jest to środek: sproszkowany, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony - w przypadku gdy brak tej informacji może wprowadzić konsumenta w błąd". WSA wskazał także, że "nazwa jest jednym z obligatoryjnych elementów oznaczenia środka spożywczego. Główną funkcją nazwy jest; po pierwsze przekazanie precyzyjnej informacji odnośnie rodzaju produktu, po drugie nazwa ma za zadanie umożliwiać odróżnienie danego produktu od podobnych produktów".
Innymi słowy, mając na względzie także treść art. 6 ust. 5 ustawy o jakości, nazwa produktu musi być tak sformułowana, aby nie stwarzała niebezpieczeństwa wprowadzenia konsumenta w błąd także co do składu tego produktu. Nie może być także stosowana "nazwa fantazyjna" co podnosi w skardze strona, która może wprowadzać konsumenta w błąd co do składu produktu spożywczego.
W ocenie Sądu, na gruncie niniejszej sprawy organy inspekcji handlowej słusznie uznały, że umieszczona na etykiecie nazwa "pasztet drobiowy" jest myląca dla konsumenta z uwagi na skład pasztetu do produkcji której użyto także tłuszcz wieprzowy. Podobny pogląd zaprezentował także tut. Sąd w wyroku z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1774/07, iż "Etykiety i kontretykiety mają znaczenie dla decyzji konsumenta. Faktem jest, że w aktualnych warunkach rynkowych konsumenci świadomi są ogromnej różnorodności oferowanych im towarów i z rozwagą podchodzą do sposobu, w jaki są one prezentowane, ale producent nie może wykorzystywać oznaczeń do wywołania skojarzeń z zupełnie innym produktem."
W ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo zatem oceniły, że użycie przez producenta nazwy "P." sugeruje, iż jest to produkt czysto drobiowy, bez dodatku surowców pochodzących z uboju innych zwierząt, a takie oznakowanie może wprowadzać w błąd.
Ma rację organ odwoławczy, że producent był także zobowiązany do precyzyjnego podania informacji o rodzaju białka zwierzęcego, wykorzystanego w produkcji, tj. białka z jaj kurzych. Stosownie do § 5 ust. 12 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, każdą substancję wykorzystywaną do produkcji środka spożywczego i nadal obecną w gotowym środku spożywczym, nawet w zmienionej formie, w tym również substancje, o których mowa w ust. 8 pkt 1-4, pochodzącą ze składników alergennych wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, uznaje się za składnik i znakuje z wyraźnym odniesieniem do nazwy składnika alergennego, z którego ona pochodzi.
Podkreślić należy, że artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów (art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych). Stosownie do art. 3 pkt 10 lit. b tej ustawy, z produktem zafałszowanym mamy do czynienia w każdym przypadku, kiedy w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą.
Ma zatem racje organ odwoławczy, iż podanie w oznakowaniu konserw mięsnych sterylizowanych typu pasztet nazwy "Pasztet drobiowy", kiedy przedmiotowe konserwy wyprodukowano przy udziale surowców wieprzowych (12% tłuszczu wieprzowego oraz 33% surowców drobiowych) jest podaniem nazwy niezgodnej z prawdą bez względu na to, czy działanie producenta było zamierzone, czy niezamierzone.
Prawidłowe są także ustalenia i idąca za nimi ocena organu, iż nazwa produktu jest niezgodna ze stanem faktycznym, zatem zarzut naruszenia art. 46 ust. 1 pkt 1 lit, a i art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 3 pkt 10 lit, b, art. 6 ust. 2 i art. 7 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie znajduje uzasadnienia.
Nie znajduje podstaw zarzut naruszenia 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie oznakowania środków spożywczych. Należy także wskazać, że zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 tego rozporządzenia, w oznakowaniu opakowanego środka spożywczego podaje się ilościową zawartość składnika lub kategorii składników tego środka spożywczego, jeżeli:
- nazwa składnika lub kategorii składników występuje w nazwie środka spożywczego lub nazwa tego środka spożywczego jest zazwyczaj kojarzona przez konsumenta z zawartością składnika lub kategorii składników w tym środku spożywczym (pkt 1)
- składnik lub kategoria składników jest istotny dla scharakteryzowania środka spożywczego i odróżnienia go od innych środków spożywczych, z którymi może być mylony ze względu na podobieństwo nazwy lub wyglądu (pkt 3).
Należy przyznać rację stronie, że z § 9 ust. 1 pkt 1 nie wypływa obowiązek podawania procentowej zawartości tłuszczu w produkcie, jednak wynika on z § 9 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia. Jest to składnik istotny dla scharakteryzowania środka spożywczego i odróżnienia go od innych środków, z którymi może być mylony za względu na podobieństwo wyglądu. W szczególności dotyczy to konserw wytworzonych z surowców drobiowych, bez dodatku surowców wieprzowych.
Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 1 dyrektywy 2001/101/WE oraz § 8 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, przez uznanie w składzie tłuszczu wieprzowego w ilości 8 % jako mięsa, ponieważ z sentencji, ani uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, iż organ przyjął, że tłuszcz wieprzowy jest mięsem.
Odnosząc się do zarzutu, że decyzja narusza § 6 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, ponieważ wynika z niej obowiązek podania przy informacji "ekstrakt pieprzu" określenia "aromat", należy wskazać, że zgodne z § 6 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 lit. a rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, zamieszczając w wykazie składników środki aromatyzujące (aromaty), podaje się, z zastrzeżeniem ust. 4, określenia " aromat(y) " albo bardziej szczegółową nazwę, albo opis danego środka aromatyzującego, jeżeli składnik aromatyzujący zawiera środki aromatyzujące, tj. w oznakowaniu tego wyrobu należy zamieścić informację o występującym składniku aromatyzującym w postaci "aromat". Organ zasadnie wskazał, że na mocy § 5 ust. 10 ww. rozporządzenia, nazwę każdego składnika alergennego wykorzystywanego do produkcji środka spożywczego i nadal obecnego w gotowym środku spożywczym, nawet w zmienionej formie, oraz nazwę każdego składnika pochodzącego ze składnika alergennego, w tym również w przypadku środków spożywczych, o których mowa w § 2 ust. 3, oraz składników, o których mowa w ust. 5 i § 8 ust. 1 podaje się z wyraźnym odniesieniem do nazwy składnika określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Innymi słowy, znalazło potwierdzenie ustalenie organu, że producent zatem nie dopełnił tego obowiązku, ponieważ nie wskazał składnika alergenu (seler) wchodzącego w skład przyprawa "Leśna", którą została użyta do wytworzenia przedmiotowego środka spożywczego. Nie ma zatem racji strona, że nie miała takiego obowiązku z uwagi na treść § 5 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia. Przepis ten nie zwalnia od podania informacji o aromatach zawartych w składniku. Stosownie do art. 17 ust. rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów.
Sąd podziela argumentację, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna przesłanka zwalniająca przedsiębiorcę z obowiązku podania nazwy produktu oraz składników precyzyjnie, zgodnie z wymaganiami jakości handlowej.
W konsekwencji, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej wykonując zadania, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a wojewódzki inspektor, w drodze decyzji, może nakazać poddanie artykułu, o którym mowa w pkt 1 określonym zabiegom o ile stwierdzono, iż nie spełnia on wymagań jakości handlowej nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Organy urzędowej kontroli żywności mają za zadanie eliminację z rynku także potencjalnych zagrożeń dla ekonomicznych interesów konsumenta, ponieważ zgodnie z wykładnią językową i celowościową przepisu art. 8 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, prawo żywnościowe ma na celu zapobieganie wszelkim praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Z przepisu art. 29 ust. 3 ustawy o jakości handlowej wynika zaś, że podlegają natychmiastowemu wykonaniu.
W ocenie Sądu, organy I i II instancji prawidłowo sformułowały treść obowiązku strony, przywołały jego podstawę prawną oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Zastosowana interpretacja przepisów prawa żywnościowego nie jest wadliwa. Wbrew zarzutom skarżącej nie dokonano wykładni rozszerzającej przepisów określających zasady znakowania artykułów rolno-spożywczych.
Także organ nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Stosownie do art. 6 k.p.a., decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa. Organ szczegółowo wyjaśnił stan faktyczny sprawy i wydał decyzję mając na względzie priorytet interesu społecznego (art. 7 k.p.a.). Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 6, art. 7 i 80 k.p.a. w sposób, który istotnie miałby wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się zarzutów podniesionych w skardze należy podkreślić, że organ powołał się na pkt 2.2.1 Polskiej Normy PN-92-A-86521, który określa przetwór drobiowy jako "wyrób mięsny lub tłuszczowy gotowy do spożycia, otrzymany w wyniku określonego procesu technologicznego z surowców drobiowych będących jedynym lub przeważającym składnikiem tego wyrobu". Zgodnie z pkt 1.3.7 Polskiej Normy PN-96-A-865218, pasztet drobiowy to "wyrób garmażeryjny gotowy wyprodukowany z mięsa drobiowego tym z wątroby), innych surowców mięsno-tłuszczowych poddanych wstępnej obróbce termicznej, następnie rozdrobnionych; z dodatkiem surowców uzupełniających, substancji przyprawowych, poddany ponownej obróbce termicznej, schłodzony; porcjowany lub nie porcjowany; opakowany lub bez opakowania jednostkowego". Stąd nie można zgodzić się z interpretacją, iż na jej podstawie dopuszczalne jest używanie nazwy "pasztet drobiowy" dla spornego produktu.
Takie rozumowanie, że z przetworem drobiowym mamy do czynienia, gdy przeważającym składnikiem do jego wytworzenia były surowce drobiowe oznacza, że w produkcji przetworów drobiowych można użyć również innych surowców, takich jak np. skrobia, jaja, warzywa, białko roślinne, sól, przyprawy itp., bez których to dodatkowych składników nie jest możliwe wyprodukowanie danego artykułu. Innymi surowcami mięsno-tłuszczowymi są np. skórki drobiowe, tłuszcz drobiowy, mięso drobiowe mechanicznie odkostnione (odzyskane mechanicznie).
Podkreślić należy także, że w pkt 2.2.2 Polskiej Normy PN-92-A-86521, jako surowiec drobiowy wymieniono mięso drobiowe, mięso drobiowe bez kości oraz mięso drobiowe odzyskane mechanicznie. Zatem ani Polska Norma PN-92-A-86521 ani Polska Norma PN-96-A-865218 nie są podstawą do stosowania przy produkcji przetworów drobiowych tłuszczu innych gatunków zwierząt niż drób.
O ile wśród surowców użytych do produkcji kontrolowanego wyrobu był tłuszcz wieprzowy, oznacza to, że produkt nie jest przetworem czysto drobiowym. Zastosowana zaś nazwa sprawia, że konsument może być wprowadzany w błąd co do rodzaju i pochodzenia produktu. Nieprawidłowe znakowanie powinno być poprawione niezależnie od tego czy fakt pomyłki konsumenta już nastąpił. A w niniejszej sprawie, co należy na marginesie podnieść, to konsumentka zawiadomiła organ kontroli, że kupując "pasztet drobiowy" dla dziecka była zaskoczona zawartością tłuszczu wieprzowego w jego składzie, czego po nazwie produktu nie spodziewała się. Potwierdza to ocenę organu, że użycie przez producenta nazwy "P." sugeruje, że jest to produkt czysto drobiowy bez dodatku surowców z uboju innych zwierząt. Innymi słowy, nazwa niewłaściwie charakteryzowała produkt, wprowadzając konsumenta w błąd.
W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło