VI SA/Wa 613/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-20
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Ewa Frąckiewicz, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za brak wymaganego świadectwa ATP jest zasadna, jeśli przedsiębiorca przedstawia dokumenty potwierdzające zatrudnienie kierowcy i posiadanie pojazdu spełniającego normy unijne, ale dokumenty te zostały skompletowane po dacie kontroli?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że kary pieniężne nałożone na przedsiębiorcę były zasadne. W przypadku braku licencji, kluczowe było ustalenie, że kierowca w dniu kontroli nie był pracownikiem firmy, a jedynie wykonawcą umowy o dzieło, a umowa o pracę została zawarta i zgłoszona do ZUS po dacie kontroli. W przypadku braku świadectwa ATP, sąd podkreślił, że późniejsze uzyskanie dokumentów nie niweluje naruszenia przepisów obowiązujących w dniu kontroli, a umowa ATP jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca pojazdu przewożącego schłodzone krewetki nie okazał wymaganego wypisu licencji na transport ani świadectwa ATP. Kierowca przedstawił umowę o dzieło z firmą "S.". W toku postępowania administracyjnego firma przedstawiła umowę o pracę z kierowcą, zawartą po dacie kontroli, oraz dokumenty dotyczące świadectwa ATP. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na firmę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za brak licencji i 2.000 zł za brak świadectwa ATP. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Firma złożyła skargę do WSA w Warszawie, kwestionując zasadność nałożonych kar.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Asesor WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Iwona Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
W dniu 16 maja 2005 r. na drodze krajowej nr [...] w S. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd silnikowy marki [...] o nr rej. [...], kierowany przez Pana K. K. i będący w prawnym użytkowaniu firmy "S." z M.. Pojazdem tym były przewożone schłodzone krewetki po uszlachetnieniu z ww. firmy do Niemiec. Podczas kontroli kierowca okazał zaświadczenie uprawniające do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego ładunków dla potrzeb własnych między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec i umowę o dzieło zawartą w firmą "S." z M.
Kierowca nie okazał wymaganego wypisu licencji na transport i nie był w stanie powiedzieć, czy firma taką licencję posiada. Poza tym kierowca nie okazał świadectwa ATP na kontrolowany pojazd i nie wiedział czy firma dysponuje takim zaświadczeniem. Na okoliczność kontroli sporządzono protokół, który został podpisany bez uwag przez kierowcę i przez inspektora transportu drogowego.
W tych to okolicznościach faktycznych Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] pismem z dnia 18 maja 2005 r. zawiadomił "S." o wszczęciu przeciwko niemu postępowania administracyjnego i wezwał do przedstawienia następujących dokumentów: licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, zaświadczenie na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na potrzeby własne, umowy o pracę zawartej z kierowcą samochodu, świadectwa ATP ważnego na kontrolowany pojazd.
W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie przedsiębiorca przesłał pismo z dnia 25 maja 2005 r., w którym poinformował, że z dniem 18 maja 2005 r. została podpisana umowa o pracę z Panem K. K. Poprzednio z ww. była zawarta umowa o dzieło, gdyż pan K. podjął pracę w firmie w dniu 1 kwietnia 2005 r.
Odnośnie świadectwa ATP M. K. wyjaśnił, iż samochód [...] został w dniu 5 lutego 2002 r. odkupiony od kontrahenta niemieckiego do przewozu krewetek na potrzeby własne w temperaturze +4°C do -4°C według norm weterynaryjnych na tego typu surowiec. Wyprodukowany w 1997 r. samochód przez 5 lat był używany przez kontrahenta niemieckiego również do przewozu krewetek i spełniał wszystkie normy unijne.
Do pisma przedsiębiorca dołączył zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, umowę o pracę zawartą z Panem K. K., CMR z dnia 16 maja 2005 r., fakturę zakupu samochodu.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "S" karę pieniężną w wysokości 10.000 zł., na którą składała się kara w wysokości 8.000 zł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek oraz kara w wysokości 2.000 zł. za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego świadectwa zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne ma miejsce, gdy jest on wykonywany przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. W innym przypadku, zgodnie z art. 4 pkt 3 ww. ustawy, jeżeli nie są spełnione warunki pkt 4, każdy przejazd w ramach przejazdu pomocniczego do podstawowej działalności firmy jest transportem drogowym podlegającym licencji.
W czasie kontroli kierowca przedstawił umowę o dzieło, co świadczy, że nie był pracownikiem firmy. Pracownikiem zgodnie z kodeksem pracy jest osoba zatrudniona w oparciu o umowę o pracę, na podstawie powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. W toku postępowania administracyjnego strona przedstawiła umowę o pracę zawartą z Panem K. w dniu 18 maja 2005 r., a więc dwa dni po kontroli. Natomiast nie przedłożono licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy.
W tym stanie rzeczy zasadne było nałożenie na stronę kary w wysokości 8.000 zł. na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 1.1.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088).
Ponadto w czasie kontroli stwierdzono, że przewożony ładunek podlegał umowie ATP, natomiast kierowca nie okazał świadectwa ATP. W chwili kontroli pojazd nie był zaopatrzony w tabliczkę ATP. W tym stanie rzeczy organ nałożył na stronę karę w wysokości 2.000 zł. na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 1.8.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088).
Od decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. M. K. złożył odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie, w którym wyjaśnił, że przez przeoczenie nie dołączono umowy na okres próby od dnia 4 maja 2005 r. do 17 maja 2005 r., zawartej z Panem K. K. Poza tym w dniu 11 czerwca 2005 r. eksperci z Politechniki [...] dokonali pomiarów chłodni samochodu, należącego do strony i wkrótce firma otrzyma świadectwo na kontrolowany pojazd.
Pismem z dnia 22 lipca 2005 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zwrócił się do M. K. i zobowiązał go do dostarczenia oryginału albo potwierdzonej notarialnie lub urzędowo za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentów potwierdzających fakt odprowadzania składek do ZUS od umowy o pracę z dnia 4 maja 2005 r. Z powyższego zobowiązania strona wywiązała się składając pismo z dnia 2 sierpnia 2005 r. wraz z załącznikami.
Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5, art. 8, art. 11, art. 87 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.), ust. 4 Dodatku nr 1 do Załącznika do umowy z dnia 1 września 1970 r. o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) – (Dz. U. z 1984 r., Nr 49, poz. 254)
1) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł.
2) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.
Organ II instancji podzielił w całości ustalenia faktyczne i argumentację prawną zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
Ustosunkowując się do odwołania, złożonego przez stronę i załączonych przez nią dokumentów, Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, iż umowa z dnia 4 maja 2005 r. nie jest dla niego wiarygodnym dowodem stosunku prawnego, łączącego stronę z kierowcą w dniu kontroli, albowiem zgłoszenie do ubezpieczeń Pana K. K. ZUS P ZUA, przesłanie deklaracji rozliczeniowej ZUS P DRA i polecenie przelewu składek nastąpiło w czerwcu 2005 r., tymczasem kontrola miała miejsce 16 maja 2005 r. i kierowca przedstawił umowę o dzieło oraz nie wspominał o zamiarze pracodawcy zawarcia z nim umowy o pracę.
Odnośnie drugiego naruszenia organ stwierdził, iż bezspornym jest, że w dniu kontroli strona nie posiadała wymaganych certyfikatów ATP przy wykonywaniu przewozu drogowego artykułów żywnościowych szybko psujących się. Późniejsze po kontroli uzyskanie wymaganych dokumentów nie ma znaczenia prawnego w niniejszej sprawie.
Od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] "S." złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Według oceny skarżącego, organ nie rozpatrzył dokładnie całej sprawy, dlatego też mylnie przyjął, że K. K. kierujący pojazdem skarżącego nie był jego pracownikiem w dniu kontroli, czym pracodawca naruszył rzekomo przepisy cytowanej ustawy poprzez brak posiadania licencji.
Skarżący podniósł, że przesłał do Głównego Inspektora Transportu Drogowego jako załączniki do swojego odwołania kopie umowy o pracę dla K. K. na okres próbny oraz dokumenty ZUS. Zgłoszenie pracownika do ZUS zgodnie z obowiązującymi przepisami winno być dokonywane w ciągu 7 dni od dnia podjęcia przez niego pracy. Prowadzeniem spraw kadrowych w jego firmie zajmuje się Pani D. W., pracownica biura Kancelaria Podatkowa [...] w S.
Pani W. dokonała pierwotnego zgłoszenia obowiązku opłaty składek do ZUS w dniu 24 maja 2005 r., gdzie oczywistą jej pomyłką było przyjęcie daty rozpoczęcia pracy przez K. K. w ramach nawiązanego stosunku pracy na okres dalszy z pominięciem okresu zatrudnienia na okres próbny tj. od 4 maja do 17 maja 2005 r.
Ta oczywista pomyłka skorygowana została poprzez dokonanie wyrejestrowania i ponownego zarejestrowania K. K. już z podaniem właściwej daty podjęcia przez niego pracy w ramach umowy tj. od dnia 4 maja 2005 r. Do chwili obecnej ZUS właściwy dla siedziby skarżącego nie wniósł do sprawy żadnych zastrzeżeń. W tym stanie rzeczy skoro istniały wątpliwości w powyższej sprawie, organ powinien zwrócić się z zapytaniem do właściwego Oddziału ZUS. Fakt ten uszedł jednak uwadze organu II instancji. Zdaniem skarżącego ustalenie ww. okoliczności w trybie odwoławczym miało kapitalne znaczenie przy rozstrzyganiu w przedmiocie.
Abstrahując od stwierdzonego braku posiadania, w dniu kontroli, przez skarżącego świadectwa ATP, stwierdzić należy, że żadna z firm unijnych, np. kontrahenci skarżącego w Niemczech nie posiadają ww. świadectw ATP i brak jest w tym przedmiocie uregulowań unijnych tj. dyrektyw bądź rozporządzeń. Samochód skarżącego odkupiony został od kontrahenta niemieckiego i spełniał wszelkie wymogi Przepisów Unii Europejskiej. W tym stanie rzeczy trudno dopatrzyć się nagannego działania skarżącego.
Istotnym, zdaniem skarżącego, powinien być fakt, że stworzył on 240 miejsc pracy w miejscowości i regionie narażonym na duży procent bezrobocia, dając tym samym możliwość zatrudnienia i życia wielu rodzinom popegerowskim, które egzystowały na skraju ubóstwa.
Skarżący płaci regularnie składki ZUS oraz podatki, prowadzi szeroko zakrojoną działalność charytatywną na rzecz gminy i regionu. Nakładanie na niego kary za stwierdzone uchybienie powinno być poddane wnikliwej ocenie Sądu i znaleźć swoje odzwierciedlenie w uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości, a co najmniej w części dotyczącej jej pkt-u 1, dotyczącego zarzutu braku posiadania licencji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej kierując się kryterium prawnym a nie słusznościowym tj. badają czy zaskarżona decyzja bądź też inny akt lub czynność są zgodne z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Skarga analizowana stosownie do wymienionych kryteriów, podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia 1 czerwca 2005 r. nie naruszają prawa.
W działaniu organów obu instancji wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Organy obszernie wyjaśniły przesłanki podjętego rozstrzygnięcia a przytoczona na ten temat argumentacja prawna jest wyczerpująca i Sąd całkowicie się z nią zgadza.
Ustosunkowując się zaś do zarzutów skargi, należy uznać je za bezzasadne. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi zarówno organ I instancji, jak i Główny Inspektor Transportu Drogowego, orzekając w sprawie nie naruszyły norm art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. Okoliczności błędu popełnionego przez Panią D. W. odnośnie zgłoszenia K. K. do ZUS zostały podniesione dopiero w skardze a więc nieusprawiedliwione jest twierdzenie, że Główny Inspektor Transportu Drogowego pominął te okoliczności przy rozpatrywaniu odwołania. Organ II instancji prawidłowo ocenił dowody, zgromadzone w toku postępowania administracyjnego, które uprawniały go do twierdzenia, że Pan K. K. w dniu kontroli nie był pracownikiem skarżącego albowiem okazał umowę o dzieło, które jest stosunkiem cywilno-prawnym a nie stosunkiem pracy.
Bezsporne jest, iż cała procedura związana z zatrudnieniem Pana K. K. została wszczęta już po dniu kontroli, co wynika z dat umów o pracę, zawartych z Panem K. K. oraz z daty zgłoszenia go do ZUS. Główny Inspektor Transportu Drogowego te dowody uznał za niewiarygodne i tej ocenie nie można odmówić słuszności.
Dalsze badanie tej kwestii i przesłuchiwanie świadka D. W. nie jest możliwe na etapie postępowania sądowego, albowiem sąd administracyjny poza wyjątkiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. nie prowadzi postępowania dowodowego i nie orzeka co do istoty sprawy tylko, o czym wspomniane zostało na wstępie, kontroluje legalność decyzji wydanych przez organy administracyjne.
Skarżący miał możliwość powołania wszystkich dowodów oraz składać wnioski przed wydaniem decyzji ostatecznej w sprawie a skoro zaniechał tego, obecnie nie może czynić z tego zarzutu.
Tak więc decyzja o nałożeniu na skarżącego kary w wysokości 8.000 zł. nie budzi wątpliwości i jest zgodna z prawem materialnym, tj. wskazanymi przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego przepisami ustawy o transporcie drogowym, jak również została wydana bez uchybień proceduralnych. Do analogicznych wniosków Sąd doszedł kontrolując zasadność nałożenia na skazującego kary w wysokości 2.000 zł.
Zgodnie z Oświadczeniem Rządowym z dnia 24 września 1984 r. w sprawie przystąpienia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej do Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 1984 r., Nr 49, poz. 254), art. 4 pkt 1 tej umowy do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych, wymienionych w załączniku 2 i 3 do umowy, powinny być stosowane środki transportu, wymienione w artykule 1 umowy, z wyjątkiem wypadków, gdy w związku z temperaturą przewidywaną podczas całego przewozu obowiązek ten okazuje się całkowicie zbędny do utrzymywania temperatur ustalonych w załącznikach 2 i 3 umowy. Wyposażenie środków transportu powinno być dobierane i używane w taki sposób, aby w ciągu całego przewozu mogły być utrzymywane temperatury ustalone w tych załącznikach.
Bezspornym jest, iż strona nie okazała ważnego świadectwa ATP na kontrolowany pojazd a wystąpiła o wydanie tego świadectwa już w toku postępowania administracyjnego. Okoliczność, iż Polska jest członkiem Unii Europejskiej nie zwalnia jej od przestrzegania ważnej umowy międzynarodowej, która zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) w art. 92 ust. 1 i ust. 1 pkt 6 zawiera normę sankcjonującą w przypadku naruszenia przepisów wiążącej Polskę umowy międzynarodowej, zaś wysokość kary za to naruszenie przewidziana jest w załączniku do ustawy.
W tym stanie rzeczy legalność nałożenia na skarżącego kary w wysokości 2.000 zł. nie budzi wątpliwości.
Sąd, nie negując pozytywnych i korzystnych dla regionu działań skarżącego, pragnie wyjaśnić, iż tych aspektów sprawy nie mógł uwzględnić przy orzekaniu, albowiem dokonując kontroli legalności decyzji administracyjnych kieruje się tylko kryterium prawnym a nie słusznościowym.
W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło