VI SA/Wa 615/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi "S." Sp. z o.o. z siedzibą w U. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez "S." Spółka z o.o. z siedzibą w U. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżąca") jest decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa (dalej: "MIiB") z [...] stycznia 2017 r. nr [...], wydana na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204, dalej: "u.o.a.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: "K.p.a."), utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z [...] listopada 2016 r. W decyzji tej, nr [...], wydanej na podstawie art. 7 ust. 6 u.o.a. i § 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. poz. 1140) oraz art. 104 w zw. z art. 1 pkt 2 K.p.a., Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A., ustalił Stronie opłatę za używanie dwudziestu czterech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie [...] zł. W zaskarżonej decyzji MIiB wskazał, że [...] lipca 2016 r., przeprowadzona została w Spółce kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Kontrola została przeprowadzona w obecności L. S. W trakcie kontroli ujawniono w lokalu Spółki 25 odbiorników telewizyjnych marki S. oraz O. Do odbiornika doprowadzony był dekoder D. Stwierdzono, że 25 odbiorników telewizyjnych jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Stwierdzony okres używania odbiorników w tym lokalu wynosi dwa miesiące i został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia L. S. Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez L. S. Do protokołu załączono oświadczenie L. S., opatrzone datą [...] lipca 2016 r., z którego wynikało, że 25 odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez Stronę jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z następujących przyczyn: pokoje hotelowe są zajęte przez gości. MIiB wskazał następnie, że pismem z [...] lipca 2016 r. L. S. przesłała dowód rejestracji odbiorników oraz dowód uiszczenia opłaty. Po wszczęciu postępowania w I instancji Strona w piśmie z [...] sierpnia 2016 r., zwrócił się o ponowne przeprowadzenie kontroli użytkowania odbiorników telewizyjnych. Wskazała, że L. S. jest córką Prezesa Zarządu spółki, pracowała w branży hotelarskiej w W. a z końcem sezonu turystycznego przejmie zarządzanie Spółką. Nie ma ona wiedzy o sposobie rejestracji odbiorników RTV w Polsce i opłatach. Podana przez nią ilość odbiorników była do celów statystycznych. Spółka nie posiada odbiorników marki O. Spółka prowadzi działalność sezonową od czerwca do września. Na sezon 2016 Spółka zamówiła 25 odbiorników, o czym wiedziała L. S., ale odbiorniki nie zostały jeszcze dostarczone i zewidencjonowane jako środki trwałe. Dostawa i uruchomienie nastąpi w pierwszej połowie sierpnia 2016 r. Z ostrożności L. S. opłaciła z góry należność za 25 odbiorników a rejestracja nastąpi po faktycznym uruchomieniu. W dniu kontroli osoba ta nie miała żadnych uprawnień do składania oświadczeń w imieniu Strony. MIiB następnie odnosząc się do zarzutów odwołania z [...] grudnia 2016 r. od decyzji I instancji, w którym Strona powtórzyła powyższe wyjaśnienia, stwierdził, że jakkolwiek Strona wniosła o przeprowadzenie ponownej kontroli to kwestionując ustalenia kontroli nie przedstawiła żadnych dowodów ją podważających. Także oświadczenie wiedzy złożone przez osobę uczestniczącą w kontroli nie zostało przez nią odwołane ani zmienione. W ocenie organu II instancji ewentualne ponowne przeprowadzenie kontroli nie stanowiłoby dowodu niezaprzeczalnie obalającego stan z dnia pierwszej kontroli, który kilka miesięcy po niej mógłby być trudny do odtworzenia. Okoliczność używania przez Stronę 25 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych potwierdzają ustalenia kontroli oraz niezwłoczne (dwa dni po kontroli) uiszczenie opłaty abonamentowej za ich używanie. MIiB wyjaśnił, że złożone przez osobę uczestniczącą w kontroli oświadczenie, wobec którego nie przedstawiono wiarygodnych przeciwdowodów jest jak najbardziej dopuszczalne i wiarygodne. Organ stwierdził, że ustalony w czasie kontroli stan faktyczny nie dostarczył wątpliwości w zakresie ilości odbiorników, ich stanu umożliwiającego natychmiastowy odbiór programu oraz okresu ich używania. Organ wykonał ciążące na nim obowiązki dowodowe i ustalił okoliczności faktyczne niezbędne do wydania decyzji. Strona nie obaliła ustaleń kontroli zatem okoliczność używania w dniu kontroli wskazanych w protokole odbiorników nie budzi wątpliwości. MIiB wyjaśnił również, że żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu przez osoby wchodzące w skład takiego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. W toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Zdaniem organu odwoławczego, Strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o braku wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli w przedmiocie kontroli. L. S. dysponowała pieczęcią spółki, udzieliła precyzyjnych wyjaśnień i bez znaczenia w związku z tym pozostaje wyjaśnienie, iż nie posiada wiedzy dotyczącej abonamentu RTV w Polsce. L. S. posiadała wiedzę w przedmiocie dotyczącym przeprowadzonej kontroli skoro złożyła stosowne oświadczenie wiedzy. Niewątpliwie protokół z kontroli wskazuje na cel przeprowadzonej kontroli w związku z czym trudno dać wiarę wyjaśnieniom, iż L. S., podając liczbę używanych odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu uczyniła do "dla celów statystycznych". Protokół z kontroli podpisała bez zastrzeżeń. Okoliczność, iż osoba uczestnicząca w kontroli jest córką prezesa zarządu spółki nie podważa wiarygodności udzielonych przez nią wyjaśnień do protokołu z kontroli. MIiB stwierdził zatem, że mając na względzie fakt dokonania przez Stronę po kontroli rejestracji ujawnionych odbiorników telewizyjnych organ I instancji słusznie orzekł jedynie w zakresie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] lutego 2017 r. Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie dla Strony kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzuciła wydanej decyzji naruszenie art 75 K.p.a., poprzez wadliwą interpretację i uznanie za podstawowy dowód w postępowaniu administracyjnym protokołu z kontroli i odmowę przeprowadzenia dodatkowych dowodów oraz naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., nakładających na organ administracji obowiązek wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla wyniku sprawy okoliczności, poprzez odmowę przesłuchania świadka. W uzasadnieniu skargi, Skarżąca wskazała, że obowiązujący Kodeks postępowania administracyjnego nie tworzy gradacji dowodów, ani nie "faworyzuje" określonych dowodów. Nie istnieje żaden specjalny reżim odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Organ administracji przedstawia na poparcie swoich tez protokół kontroli. Strona w odpowiedzi żąda przesłuchania świadka. Sama taka okoliczność powoduje wątpliwość. Powtarzanie w treści decyzji wielokrotnie zwrotu "nie budzi wątpliwości" - nie jest żadnym środkiem dowodowym i niczego nie wnosi do sprawy. L. S. nie miała w dacie kontroli nic wspólnego z działalnością Skarżącej. Pracowała wówczas jako menadżer w hotelu na terenie W. [...] lipca 2016 r. rozmowę z osobami kontrolującymi złożyła pod nieobecność osób zarządzających obiektem. Spółka nie posiada telewizorów marki O. Wpisanie archaicznych modeli telewizorów z lat 90-tych XX w., jasno świadczy o braku wiedzy składającego oświadczenie i braku dobrej woli kontrolujących. Telewizory zostały istotnie zarejestrowane po ich zakupie i wyrejestrowane po zakończeniu działalności hotelowej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Co do zasady, jak wynika z art. 2 ust. 4 u.o.a., opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny. Odstępstwa od tej zasady zawiera ust. 5 tego artykułu, określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych. Art. 5 ust 1 omawianej ustaw stanowi, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika (art. 5 ust. 3 u.o.a.). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 7 ust. 6 u.o.a., kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 u.o.a., przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. W świetle powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, że za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe i do celów pobierania tych opłat, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają zarejestrowaniu. Podstawą przeprowadzenia kontroli wykonania tych obowiązków są przepisy ustawy o opłatach abonamentowych (art. 7 ust. 1 i ust. 6 u.o.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrok z 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2925/14: "(...) wykonanie tych obowiązków podlega kontroli. Oczywiście nie jest to kontrola przedsiębiorstwa prowadzona w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tylko kontrola posiadania niezarejestrowanych odbiorników prowadzona w trybie ustawy o opłatach abonamentowych, zatem nie ma obowiązku ani potrzeby informowania o zamiarze jej przeprowadzenia. Informowanie o przyszłej kontroli, w istocie rzeczy udaremniałoby osiągnięcie jej celu". Kontrolując zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji Sąd doszedł do wniosku, że organy obu instancji rozstrzygające w niniejszej sprawie, nie naruszyły przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w obu instancjach stanowiło ustalenie, że w lokalu Spółki znajdowało się 25 odbiorników telewizyjnych marki S. oraz O., będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a ich okres używania wynosi dwa miesiące. Okoliczności te zostały ustalone na podstawie ustnego oświadczenia L. S., która podpisała protokół z kontroli bez zastrzeżeń. Uruchomienie odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe ponieważ pokoje hotelowe były zajęte przez gości. Należy wskazać, że protokół kontroli zalicza się do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 K.p.a., który traktuje jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W protokole kontroli utrwala się przebieg i wyniki kontroli, ma on zatem także szczególną moc dowodową stwierdzonych w nim faktów, obrazuje bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie. Dowód z protokołu może zostać skutecznie zakwestionowany poprzez przedstawienie innych wiarygodnych dowodów. W niniejszej sprawie jednak, Skarżąca, kwestionując oświadczenie wiedzy złożone do protokołu przez L. S., takich dowodów nie przedstawiła. Przyjęcie w związku z powyższym przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy ilości znajdujących w lokalu Spółki odbiorników telewizyjnych oraz wypełnienia domniemania wynikającego z art. 2 ust. 2 u.o.a., było w pełni uzasadnione. Podkreślenia wymaga, że protokół kontroli nie stanowił w niniejszej sprawie jedynego dowodu potwierdzającego wskazane powyżej ustalenia, ponieważ do protokołu zostało załączone oświadczenie L. S., dotyczące ustalonych w sprawie kwestii jak również L. S. przesłała do organu dowód rejestracji odbiorników telewizyjnych po dokonanej kontroli oraz dowód uiszczenia opłaty. Sąd uznał zatem, że organy nie naruszyły art. 75 K.p.a. Skarżący zakwestionował zgodność ze stanem faktycznym oświadczeń L. S. podnosząc, że nie miała one wiedzy na temat posiadanych przez Spółkę odbiorników telewizyjnych. W wyjaśnieniach przedstawionych w postępowaniu I instancji, Skarżąca wskazała, że na sezon 2016 Spółka zamówiła 25 odbiorników, o czym wiedziała L. S., ale odbiorniki nie zostały jeszcze dostarczone i zewidencjonowane jako środki trwałe. Dostawa i uruchomienie miało nastąpić w pierwszej połowie sierpnia 2016 r. Skarżąca jednak nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających nabycie, czy też dostawę do lokalu Spółki spornych odbiorników telewizyjnych po przeprowadzonej w niniejszej sprawie kontroli. Dlatego też zdaniem Sądu, przesłuchanie świadka wnioskowane przez Skarżącą nie stanowiłoby skutecznego dowodu podważającego ustalenia zawarte w protokole kontroli potwierdzone oświadczeniem złożonym przez L. S., tym bardziej, że jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji, L. S. nie odwołała swojego oświadczenia. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu, w stanie faktycznym ustalonym w sprawie organ miał w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na Skarżącą opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. W ocenie Sądu, organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy. Niezasadny jest zatem, podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie stwierdził również w sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji odpowiadają prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), skargę oddalił.