VI SA/Wa 619/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-15
Skład orzekający: Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz, Agnieszka Łąpieś – Rosińska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa cywilnoprawna zawarta między klubem sportowym a trenerem, który jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą, może stanowić tytuł do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przez organ art. 153 PPSA, ponieważ organ nie zastosował się do wskazań zawartych w poprzednim orzeczeniu WSA, które nakazywało zbadanie, czy umowa zawarta między L.O. a skarżącą spółką jest umową o świadczenie usług, czy też umową zawartą w ramach prowadzonej przez L.O. działalności gospodarczej. Organ nie ustalił, czy czynności wykonywane przez L.O. wypełniały przesłanki do uznania ich za świadczenie usług, ale nie stanowiące działalności gospodarczej, co było kluczowe dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdzającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego L.O. z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej ze spółką K. S.A. Spółka kwestionowała tę decyzję, argumentując, że L.O. prowadził działalność gospodarczą, a umowa obejmowała również usługi reklamowo-marketingowe. WSA w Warszawie uchylił poprzednią decyzję organu, wskazując na konieczność zbadania charakteru umowy i działalności L.O. Organ ponownie wydał decyzję, która została zaskarżona przez spółkę.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję w całości oraz zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej K. S.A. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania umowy cywilnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej K. S.A. z siedzibą w [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 8 stycznia 2013 r. Z. w K. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym L. O. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej u płatnika składek K. S.A. z siedzibą w K. od dnia 15 czerwca 2011 r.
Rozpatrując wniosek Z. dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] maja 2013 r. wydał decyzję nr [...], w sprawie stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego L. O. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej u płatnika składek K. S.A. z siedzibą w K. od dnia 15 czerwca 2011 r. do nadal.
Od decyzji odwołanie wniosła spółka K. S.A. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata A. W. w dniu 31 maja 2013 r. Odwołanie wniesione zostało w terminie.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia poinformował A. W., pełnomocnika K. S.A. i L. O., zgodnie z art. 10 k.p.a., o toczącym się postępowaniu, możliwości zapoznania się z dokumentami oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień mających wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] maja 2013 r.
Od powyższej decyzji, spółka K. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2511/13, uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia naruszył przepisy postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego, pełnego rozstrzygnięcia sprawy i niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5oraz art. 66 ust. 1 pkt lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego przez spółkę K. S.A. z siedzibą w K., reprezentowaną przez adwokata A. W., od decyzji nr [...], wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] maja 2013 r., w sprawie stwierdzenia, że L. O. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług zawartej z K. S.A. w okresie od 15 czerwca 2011 r. do nadal, uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz stwierdził, że L. O. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy cywilnej na rzecz płatnika K. S.A. z siedzibą w K., w okresie od 15 czerwca 2011 r. do 30 czerwca 2013 r.
Rozpatrując ponownie sprawę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonej przez ZUS kontroli płatnika, wnioskodawca ustalił, iż spółka K. S.A. z siedzibą w K. zawarła z ubezpieczonym, od dnia 15 czerwca 2011 r., umowę cywilną: "umowa trenera" na świadczenie usług sportowych, z której treści, w ocenie ZUS wynika, iż była umową zlecenia. Przywołano także informację, iż płatnik składek nie dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego L. O. z tytułu wykonywanej ww. umowy we wskazanym okresie. Do wniosku dołączono kopię protokołu kontroli płatnika, aneks do protokołu oraz kopię umowy trenera.
Prezes zauważył, że z wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, prowadzonej przez ministra właściwego do spraw gospodarki, wygenerowanego z systemu komputerowego w dniu 21 czerwca 2013 r. wynika, iż L. O. rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej, polegającej na wykonywaniu pozaszkolnych form edukacji sportowej oraz zajęciach sportowych i rekreacyjnych, od dnia 15 listopada 2007 r.
Organ zauważył, że w toku postępowania strona przedstawiła opinię prawną sporządzoną przez Dyrektora Departamentu Prawnego PZPN prof. dr hab. A. W. zgodnie, z którą zawodnikiem profesjonalnym jest także osoba, z którą klub piłkarski nawiązał współpracę na innej podstawie niż umowa o pracę lub umowa cywilno - prawna (np. umowa zlecenia), w szczególności dopuszczając możliwość, że dana osoba będzie świadczyć usługi sportowe w ramach działalności gospodarczej. Jak wskazuje płatnik, działalność taką należy rozumieć wg art. 2 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie. Jednocześnie płatnik powołał stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2012 r. (sygn. akt III SA/Wa 2755/11), zgodnie z którym "Płatnik nie ma przy tym obowiązku badać, czy podatnik uzyskujący przychody z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 2 i 8 u.p.d.o.f wykonuje usługi wchodzące w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy".
Prezes NFZ stwierdził, że NSA i wojewódzkie sądy administracyjne stoją zatem na stanowisku, iż działalność sportową organizuje i prowadzi z założenia związek sportowy. Zatem to kluby sportowe prowadzą i organizują działalność sportową, zaś zawodnicy, czy trenerzy w nich zrzeszeni nie prowadzą działalności w sposób zorganizowany, pozwalający na przyznanie ich aktywności charakteru zorganizowanej pozarolniczej działalności gospodarczej. Pozostają oni jedynie w dyspozycji klubu, podporządkowując się tym samym, w ramach zawartego kontraktu, prowadzonej przez ten klub działalności sportowej, reprezentując jego barwy klubowe. Sądy podkreślają również, iż można uprawiać profesjonalnie sport tylko na rzecz jednego klubu. Zawierając umowę w charakterze trenera z jednym, konkretnym klubem, trener zobowiązuje się zatem przez okres kontraktu reprezentować tylko jego barwy klubowe, a zatem (poza innymi ograniczeniami wynikającymi z umowy), nie może uczestniczyć w obrocie gospodarczym, jak pozostali przedsiębiorcy i oferować swoich usług innym klubom sportowym. Okoliczności te zatem zdecydowanie różnicują status zawodników profesjonalnie uprawiających sport od innych przedsiębiorców.
Powyższe zdaniem organu potwierdza § 6 umowy z dnia 9 czerwca 2011 r. zawartej pomiędzy L. O. a Klubem K. S.A.
Organ odwołując do orzecznictwa SN wskazał, że specyficzne cechy działalności gospodarczej, to zawodowy, a więc stały charakter, powtarzalność podejmowanych działań, podporządkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania, uczestnictwo w obrocie gospodarczym.
Organ stwierdził, że analiza treści umowy z dnia 9 czerwca 2011 r. zawartej pomiędzy płatnikiem K. S.A z siedzibą w K. a Firmą B. –L. O. wskazuje, iż wiodącym zakresem niniejszej umowy jest świadczenie usług sportowych. Niezależnie od faktu zawarcia przedmiotowej umowy nazwanej "[...]", L. O. posiada aktywny wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z którego wynika, iż prowadzi pozaszkolne formy edukacji sportowej oraz zajęcia sportowe i rekreacyjne.
Organ zauważył, że praca trenera to proces szkolenia, jest to świadczenie starannego działania, a wyniki, czy określenie konkretnego rezultatu, nie zawsze zależą wyłącznie od trenera. Istotną cechą pozarolniczej działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności zarobkowej w sposób zorganizowany, we własnym imieniu i na własny rachunek. Zdaniem Prezesa NFZ w celu umożliwienia sportowcom profesjonalnego uprawiania sportu działalność sportową organizuje i prowadzi związek sportowy lub podmioty (kluby sportowe) działające z jego upoważnienia. Oznacza to, że działalności tej, w sposób zorganizowany oraz we własnym imieniu i na własny rachunek - nie prowadzi trener, który podpisze kontrakt z klubem sportowym.
Organ wskazał na osobisty charakter czynności wykonywanych przez trenera sportowego w ramach kontraktu zawartego z klubem sportowym, podnosząc że trener zatrudniany jest z uwagi na swoje zdolności czy umiejętności. Ponadto trener nie może powierzyć wykonywania świadczeń pracownikowi lub zlecić podwykonawcy. Trener czynności mu przynależne musi wykonać sam.
W związku z powyższym zdaniem Prezesa w sprawie znajduje zastosowanie art. 82 ust 1 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym w przypadku uzyskiwania przez ubezpieczonego przychodów z więcej niż jednego źródła tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana z każdego z tych tytułów odrębnie.
Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że przedmiotowa umowa cywilna ma charakter umowy zlecenia stanowiącej odrębny tytuł do ubezpieczenia i w konsekwencji przyjęto okres objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, jak w rozstrzygnięciu.
Pismem z dnia 26 stycznia 2015 r. spółka K. z siedzibą w K. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata A. W. wniosła na powyższą decyzje skargę. Skarżąca wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. Przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i lit. e) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( dalej jako "u.ś.o.z."), art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,(dalej jako "u.s.u.s." lub "ustawa systemowa") w zw. z art. 5 pkt 21) u.ś.o.z., art. 13 pkt 2 i pkt 4 ustawy systemowej w zw. z art. 69 ust. 1 u.ś.o.z., art. 18 ust. 1 i 3 ustawy systemowej w zw. z art. 81 u.ś.o.z., art. 82 ust. 1 u.ś.o.z., art. 5a pkt 6, art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako "u.p.d.o.f.") poprzez przyjęcie wadliwej wykładni pojęcia "osoba prowadząca pozarolniczą działalność" w kontekście tytułu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, brak uwzględnienia, iż istotnym elementem kontraktu - umowy z dnia 9 czerwca 2011 r. było świadczenie przez ubezpieczonego usług reklamowo-marketingowych, które nie rodzą obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, brak uwzględnienia, że organ ewidencyjny w odniesieniu do Ubezpieczonego nie wydał decyzji o odmowie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, przyjęcie, iż zachodzi zbieg tytułów ubezpieczenia zdrowotnego, a w konsekwencji przyjęcie, że z tytułu zawartej pomiędzy L. O. a skarżącą kontraktu - umowy z dnia 9 czerwca 2011 r. L. O. podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie wskazanym w decyzji jako osoba spełniająca warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, która jest osobą wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego (dalej jako "k.c.") stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z.).
2. Naruszenie prawa postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7, 8 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80, art. 104 § 2, art. 107 § 1 i 3 , art. 15 k.p.a. w zw. z art. 109 ust. 6 u.ś.o.z. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę prawdy obiektywnej oraz naruszający zasadę budowania zaufania do władzy publicznej, brak wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, brak rozpatrzenia zgłaszanych przez skarżącego wniosków dowodowych, dowolną ocenę materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie, że zainteresowany L. O. nie jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą.
- art. 153 p.p.s.a poprzez niezastosowanie się przez organ do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r. (sygn. akt: VI SA/Wa 2511/13).
W uzasadnieniu skarżąca spółka rozwinęła powyższe zarzuty, podnosząc że zaskarżona decyzja jest niemal tożsama z poprzednio uchyloną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzją organu numer [...] z dnia [...] lipca 2013r. przy czym zaskarżona decyzja wskazuje okres podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ,,15 czerwca 201 Ir. do dnia 30 czerwca 2013r."
W ocenie skarżącej, wbrew ustaleniom dokonanym w protokole kontroli z dnia [...] października 2012r. przez Z. oraz argumentacji przedstawionej w (skarżonej, jak i poprzedniej) decyzji wydanej przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, świadczenie usług sportowych, w tym w szczególności usług trenerskich, możliwe jest nie tylko na podstawie umowy o świadczenie usług lub umowy zlecenia, ale również w ramach prowadzonej przez trenera pozarolniczej działalności gospodarczej.
Skarżąca podkreśliła, że w przypadku zawierania przez skarżącą umów z zawodnikami i trenerami, którzy swoje usługi świadczą w formie pozarolniczej działalności gospodarczej, żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa nie nakłada na nią obowiązku weryfikowania, czy dany zawodnik (lub trener) może zgodnie z prawem prowadzić taką działalność oraz rozliczać się w określonej formie z urzędem skarbowym i Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. W szczególności wypłacającego należności nie można obciążać ryzykiem nieprawidłowej kwalifikacji źródła przychodów przez świadczeniodawcę i przerzucać na niego odpowiedzialności za taką kwalifikację oraz nakładać na niego obowiązku weryfikowania oświadczenia świadczeniodawcy, iż świadczone przez niego usługi są wykonywane w ramach prowadzonej działalności czy wręcz dokonywania interpretacji przepisów w kontekście prowadzonej przez niego działalności. Stanowisko to potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2012 r. (sygn. akt III SA/Wa 2755/11), w którym Sąd potwierdził, że "Płatnik nie ma przy tym obowiązku badać, czy podatnik uzyskujący przychody z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 2 i 8 u.p.d.o.f. wykonuje usługi wchodzące w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 tej ustawy."
Skarżąca podniosła, że organ dokonał pobieżnej analizy badanej umowy-kontraktu zawartej przez skarżącą spółkę z ubezpieczonym, albowiem poza usługami sportowymi istotnym elementem przedmiotowej umowy było świadczenie usług reklamowo - marketingowych polegających na wykorzystaniu wizerunku ubezpieczonego. Usługi te stanowią odrębną od usług sportowych część wypłacanego wynagrodzenia, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki Skarżącej jako płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne. Osoby świadczące tego typu usługi nie podlegają w ogóle ubezpieczeniom zdrowotnym z racji udzielenia innym podmiotom zezwolenia na korzystanie z wizerunku.
Spółka podkreśliła, że podział usług wykonywanych w ramach zawartej przez ubezpieczonego i skarżącą umowy znajduje odzwierciedlenie w przychodach osiąganych przez ubezpieczonego. Część z nich to wpływy sportowe związane z profesjonalnym świadczeniem usług trenerskich. Natomiast pozostała część wpływów ma charakter medialno-marketingowy i nie wiąże się z profesjonalnym uprawianiem jako trener. Taki podział i stosunek poszczególnych wpływów powinien być uwzględniony przy ocenie obowiązków skarżącej na gruncie u.ś.o.z.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracji w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r.poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
Oceniając wydaną w sprawie decyzję Sąd doszedł do przekonania, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności orzekający w niniejszej sprawie Sąd, za uzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy ubezpieczony jako trener związany umową - kontaktem ze skarżącą mógł świadczyć usługi sportowe w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej i z tego tytułu opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Uchylając poprzednio wydaną przez Prezesa NFZ decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2511/13 stwierdził, że organy NFZ były zobowiązane przede wszystkim zbadać, czy właściwym zamiarem stron i celem zawartej umowy nie było uniknięcie dopełnienia obowiązków ubezpieczonego i płatnika składek, czyli uniknięcia w drodze czynności prywatno - prawnych (zawieranej umowy) obowiązków publiczno - prawnych, wynikających z ustawy o świadczeniach oraz ustawy o systemie ubezpieczeń.
Sąd podkreślił, że dla przyjęcia, iż umowa zawarta pomiędzy L. O. a skarżącą jest umową o świadczenie usług, a nie umową zawartą w ramach prowadzonej przez L. O. działalności gospodarczej - organ realizując zasadę prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. - powinien był ustalić fakty potwierdzające, że L. O. nie prowadził działalności gospodarczej, a czynności przez niego wykonywane wypełniały przesłanki do uznania ich za świadczenie usług, ale nie stanowiące działalności gospodarczej. Tak więc rolą organów było przeanalizowanie czynności wykonywanych w ramach spornej umowy pod kątem przepisów definiujących działalność gospodarczą - a dopiero w razie stwierdzenia, że czynności te nie mogą stanowić działalności gospodarczej, przeanalizowanie tych czynności pod kątem przesłanek koniecznych do uznania ich za świadczenie usług, do których na zasadzie art. 750 k.c. stosuje się przepisy o zleceniu. Takich ustaleń zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zabrakło.
Poprzednio orzekający Sąd zauważył, że organy Narodowego Funduszu Zdrowia swoje rozstrzygnięcia oparły jedynie na analizie treści spornej umowy, bez ustalenia zamiaru i celu stron zawierających tę umowę. Nie ustalono też rodzaju, charakteru i sposobu realizacji usług świadczonych przez L. O. na rzecz skarżącej. Organy oparły się jedynie na własnych, nie popartych prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym, stwierdzeniach pomimo, iż skarżąca już na etapie postępowania odwoławczego zgłaszała zarzuty w tym zakresie. Stanowisko organów, według którego sporna umowa powinna podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu nie zostało w jasny, spójny i logiczny uzasadnione.
Pomimo zawarcia w powołanym wyroku, szczegółowych wytycznych co dalszego procedowania przez Prezesa NFZ, organ ponownie rozpoznając sprawę nie podjął jakichkolwiek działań mających na celu wyjaśnienie sprawy. Zgodnie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2511/13 organ miał ustalić, czy umowa zawarta pomiędzy L. O. a skarżącą spółką jest umową o świadczenie usług, a nie umową zawartą w ramach prowadzonej przez L. O. działalności gospodarczej.
Jedyną czynnością jaką organ podjął po zwrocie prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem było zawiadomienie strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji.
Organ nadal nie ustalił czy L. O. nie prowadził działalności gospodarczej, a czynności przez niego wykonywane wypełniały przesłanki do uznania ich za świadczenie usług, ale nie stanowiące działalności gospodarczej. Pomimo zobowiązania przez Sąd do przeanalizowania czynności wykonywanych w ramach spornej umowy pod kątem przepisów definiujących działalność gospodarczą - a dopiero w razie stwierdzenia, że czynności te nie mogą stanowić działalności gospodarczej, przeanalizowanie tych czynności pod kątem przesłanek koniecznych do uznania ich za świadczenie usług, do których na zasadzie art. 750 k.c. stosuje się przepisy o zleceniu, organ nie podjął jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak odzwierciedlania powyższych ustaleń.
Powyższe w ocenie ponownie orzekającego Sądu wskazuje, bezsprzecznie na naruszenie przez organ art. 153 p.p.s.a.
Orzekający w niniejszej sprawie ma na uwadze, że poprzednio orzekający Sąd wyraził, pogląd, iż w przedmiotowej sprawie było więc podstaw do sięgania do przepisów u.p.d.o.f., które wprawdzie zawierają definicję działalności gospodarczej oraz wśród źródeł przychodu wymieniają obok m.in. przychodów z działalności gospodarczej również przychody z działalności osobistej, ale na potrzeby regulacji podatkowych, a nie potrzeby innych regulacji prawnych, w tym np. ubezpieczeń społecznych.
Sąd nie wykluczył jednak możliwości stosowania tego prawa w niniejszej sprawie, wymagało to jednak od organów Narodowego Funduszu Zdrowia przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnego z regulacjami zawartymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., czego w tej sprawie zabrakło. Dlatego zwrócić należy uwagę, że w dniu 22 czerwca 2015 r., a więc po wydaniu przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zaskarżonej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II FPS 1/15 wydał uchwałę w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
W uchwale tej NSA stwierdził m.in., że "...od wejścia w życie ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej działalność sportowców, w zależności od stopnia ich profesjonalizmu, przyjętej formy współdziałania z klubami sportowymi, a także regulacji stanowionych przez związki sportowe, może być oparta na stosunku pracy wynikającym z umowy o pracę zawieranej przez klub z zawodnikiem lub umowie cywilnoprawnej zawieranej przez zawodników. Umową cywilnoprawną, jaka mogłaby regulować stosunki sportowca z klubem, według przeważających poglądów doktryny i orzecznictwa, może być umowa o świadczenie usług w rozumieniu art.750 k.c., skoro przedmiotem umowy ma być wykonanie przez sportowca czynności faktycznych (por. W.Cajsel, Podstawy prawne zatrudniania zawodników profesjonalnych, Warszawa 2004, s.19-21, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. akt IV CK 380/05, z dnia 24 stycznia 2000 r., sygn.akt III CKN 531/98, OSP z 2000 r., nr 10, poz.146). Przedmiotem takiej umowy będzie zobowiązanie zawodnika do świadczenia usług (udziału w zawodach i maksymalizowania wyników sportowych). Umowę o świadczenie usług sportowych zawrzeć może zarówno zawodnik nie prowadzący działalności gospodarczej, ale także zawodnik, który działalność taką prowadzi i umowę zawiera jako przedsiębiorca (por. W.Cajsel, Prawne aspekty zatrudniania sportowców w Polsce a prawo Unii Europejskiej [w:] Unia Europejska a sport. Implikacje członkowstwa w Unii Europejskiej dla polskiego sportu, red. J.Foks, Warszawa 2006, s.80-81).
Ustawodawca (..) pozostawił swobodę wyboru formy działania sportowca osobom zainteresowanym, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 20 i art.65 ust.1 Konstytucji RP. Nie ma w związku z tym przeszkód, aby indywidualny zawodnik prowadził działalność gospodarczą, której przedmiotem będzie świadczenie usług w postaci jego udziału w określonych zawodach sportowych w barwach określonego klubu. Działanie takie mieści się w zakresie swobody działalności gospodarczej, wynikającej z art. 6 ust.1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Prawidłowe wykonanie umowy wymagać będzie-jak w przypadku uprawiania sportu- treningów, prowadzenia określonego stylu życia, zapewnienia w razie potrzeby ewentualnego sprzętu sportowego czy stroju, zatrudnienia mechaników, masażystów i innych osób, których współdziałania wymaga uprawianie określonej dyscypliny sportu. Jednocześnie jednak celem takiej działalności, prowadzonej w sposób zorganizowany i ciągły, będzie zapewnienie źródła zarobkowania. Nie stanowi przy tym przeszkody dla uznania takiej działalności za gospodarczą fakt, że dla zleceniodawcy istotne jest, aby usługę świadczył konkretny zawodnik. Działalność gospodarcza może mieć przymiot osobistego jej wykonywania (przykładowo działalność krawca miarowego, fryzjera, gdzie istotne dla klienta może być uszycie, skrojenie ubrania, ścięcie włosów przez konkretną osobę, jedynie z pomocą innych osób), cecha ta nie jest jednak niezbędna dla tego rodzaju aktywności.
(...) Skoro sportowiec może uzyskiwać przychody zarówno ze stosunku pracy, łączącego go z klubem, z tytułu umowy cywilnoprawnej, zawartej poza i w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a także otrzymywać przychody wynikające wyłącznie z faktu uprawiania sportu (bez istnienia stosunku prawnego między nim a klubem sportowym, przewidującego wypłatę wynagrodzenia za wzajemne świadczenie sportowca), to przychody te mogą być przypisane do różnych źródeł przychodów.
(...) Jeżeli sportowiec świadczy na rzecz klubu usługi sportowe w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej (w rozumieniu art.5a pkt 6 i art.5b ust.1 u.p.d.o.f.), to przychody z tego tytułu nie stanowią przychodów z uprawiania sportu i powinny być zaliczone do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust.1 pkt 3 u.p.d.o.f.)".
Bezspornie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, wydając zaskarżoną decyzję nie mógł mieć na względzie poglądów wyrażonych w cytowanej uchwale, która jednak może mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło