VI SA/Wa 628/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej postanawia: odmówić przyznania K. M. prawa pomocy w żądanym zakresie. K. M. (dalej jako skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Z informacji podanych we wniosku oraz z przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, iż umową z dnia [...] listopada 1991 r. skarżący i jego żona wyłączyli małżeńską wspólność ustawową. Obie pełnoletnie córki skarżącego są studentkami studiów stacjonarnych. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu renty inwalidzkiej w kwocie 2 209 zł. miesięcznie. Wskazał ponadto w formularzu, iż nie posiada żadnych nieruchomości, jak też zasobów pieniężnych a jedynym składnikiem majątku ruchomego, jaki posiada w ramach współwłasności z bratem, jest samochód osobowy z 1994 r. Z przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia z banku wynika, iż w ciągu ostatnich 6 miesięcy średnie miesięczne saldo wynosiło 20 817 zł., średnie miesięczne obroty kredytowe wynosiły 11 314 zł., średnie miesięczne obroty debetowe wynosiły 10 023 zł, a saldo na rachunku na dzień wystawienia zaświadczenia wyniosło 15 400 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (sygn. akt GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OZ 533/11). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, iż skarżący nie wykazał, że znajduje się w takiej sytuacji życiowej, w której zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy bowiem zauważyć, iż skarżący dysponował na rachunku bankowym na dzień [...] marca 2011 r. kwotą przekraczającą 15 000 zł. Otrzymuje zarazem stały miesięczny dochód z tytułu renty inwalidzkiej w kwocie 2 209 zł. Z powyższych okoliczności wynika, iż sytuacja majątkowa skarżącego pozwala mu na akumulowanie części środków finansowych. Podkreślenia wymaga przy tym, iż z przedstawionej przez skarżącego argumentacji nie wynika konieczność przeznaczenia posiadanych środków finansowych na zabezpieczenie bieżących potrzeb życiowych rodziny skarżącego w sposób powodujący spadek środków pozostających do dyspozycji skarżącego. W szczególności skarżący nie wskazał, w jakiej części partycypuje w kosztach utrzymania córek, czy też w bieżących wydatkach związanych chociażby z zabezpieczeniem potrzeb mieszkaniowych rodziny. Reasumując stwierdzić należy, iż skarżący jest w stanie zabezpieczyć środki niezbędne do pokrycia kosztów niniejszego postępowania. W związku z powyższym w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.