VI SA/Wa 630/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z/s w M. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2019 r., [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nakazu rejestracji niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za używanie tych niezarejestrowanych odbiorników 1. uchyla zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2019 r., [...] oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] października 2019 r. 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej – A. sp. z o.o. z/s w M. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] stycznia 2018 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A., działając na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych wydał decyzję nr [...], w której nakazał spółce "A." z siedzibą w M. rejestrację [...] niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie siedemdziesięciu czterech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 50.394,00 zł. Decyzja została wydana na podstawie ustaleń z kontroli przeprowadzonej w zajmowanym przez stronę lokalu użytkowym w dniu [...] lipca 2017r. Doręczenie ww. decyzji, wobec jej nieodebrania przez stronę, nastąpiło w trybie art. 44 kpa, w dniu 9 lutego 2018 r. po dwukrotnym awizowaniu. W dniu 8 listopada 2018r. strona odebrała upomnienie nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., w którym przywołano jako podstawę roszczenia decyzję nr [...]. W dniu [...] marca 2019r. wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...], który został doręczony do I Urzędu Skarbowego w [...]. W dniu 21 marca 2019 r. strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., wskazując na zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt. 4 kpa. Zdaniem strony dowody, na podstawie których ustalono okoliczności istotne dla sprawy są fałszywe, gdyż spółka nigdy nie posiadała w kontrolowanym obiekcie 74 odbiorników telewizyjnych, a w dniu kontroli zainstalowane były tylko 4 odbiorniki. Strona stwierdziła również, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, gdyż decyzja nigdy nie została jej doręczona, zatem nigdy nie stała się prawomocna i nie może stanowić podstawy do wydania tytułu wykonawczego nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r. W dniu 10 maja 2019 r. strona wniosła zażalenie na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] kwietnia 2019 r., Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Nr [...] Minister Infrastruktury uchylił postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] kwietnia 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa ponownie odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się szczegółowo do kwestii braku istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Dokonał również merytorycznej analizy ustaleń podjętych podczas kontroli oraz w trakcie postępowania administracyjnego. Nie odniósł się natomiast wprost do wskazanych przez stronę przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 4 kpa. Jednocześnie organ całkowicie pominął zarzut strony co do zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, która zachodzi gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Strona w dniu 14 października 2019 r. złożyła zażalenie na to postanowienie, w którym zarzuciła naruszenie art. 124 § 1 k.p.a. oraz naruszenie przepisu art. 75 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Minister Infrastruktury działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. zwany dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez spółkę "A." Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S A. z dnia [...] października 2019 r., w którym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. odmówiono wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nakazującą rejestrację 74 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za używanie siedemdziesięciu czterech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 50.394,00 zł, postanowił utrzymać w mocy postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] października 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona nie wskazała żadnych okoliczności pozwalających potwierdzić, że nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym bez swojej winy. Okoliczność, że w przedsiębiorstwie strony nie został zapewniony skuteczny obieg dokumentów, a przesyłki prawidłowo nadane na adres siedziby spółki wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym nie były przez stronę podejmowane, nie może być traktowana jako obiektywna, niezawiniona przyczyna braku udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Z zatem w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, wskazana w art. 145 § 1 ust. 4 kpa. Zdaniem Ministra brak wskazania wprost przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie ma wpływu na rozstrzygnięcie tej kwestii, jeżeli organ prawidłowo odniósł się do treści w/w przepisu. Jednocześnie Minister zauważył, że organ I instancji całkowicie pominął zarzut strony co do zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, która zachodzi gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Ta okoliczność zdaniem Ministra też nie występuje. W dniu 29 stycznia 2020r. strona wniosła do WSA w Warszawie skargę na ww. postanowienie. Postanowieniu zarzucono: 1) naruszenie przepisu art.124 § 1 kpa poprzez wskazanie w zaskarżonym postanowieniu błędnej podstawy prawnej, a to art.145 §1 pkt.5 kpa, podczas gdy strona, we wniosku o wznowienie postępowania powoływała się na naruszenie przez organ przepisów art. 145 § 1 pkt 1 i art.145 §1 pkt 4 kpa; 2) naruszenie przepisu art. 124 § 2 kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia prawnego zaskarżonego postanowienia obarczonego błędem, gdyż dotyczy ono zarzutów nie podniesionych przez stronę tj. art.145 §1 pkt 5 kpa, a pomija zarzuty przez stronę podnoszone; 3) naruszenie przepisu art.75 kpa poprzez: - uznanie za dowód w sprawie "protokołu z przeprowadzonej kontroli rejestracji" z dnia [...].07.2017 r, nie podpisanego przez pracownika spółki J. K., która - co wynika z treści tego protokołu - odmówiła jego podpisu, a z którego treści wynika, że osoby przeprowadzające kontrolę, w ogóle nie przeprowadziły jakichkolwiek oględzin nawet jednego pokoju hotelowego, a stwierdziły mimo to istnienie w obiekcie hotelowym 74 sztuk odbiorników telewizyjnych, będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a nadto - uznanie za dowód "oświadczenia J. K. z 12.07.2017 r." - określonego jako załącznik nr 1 do powołanego wyżej protokołu, potwierdzającego rzekome istnienie w lokalu hotelowym 74 sztuk odbiorników telewizyjnych, w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, podczas gdy oświadczenie to również nie jest podpisane przez Jolantę Korus, a w miejscu przeznaczonym na podpis wpisana jest nazwa miejscowości - siedziby spółki "A." tj. M.. Zarzucając powyższe strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia ewentualnie o jego uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Uzasadniając zarzuty strona podniosła, że "A." spółka z o.o. z siedzibą w M. powstała w wyniku podziału spółki S. Sp. z o.o. w trybie art.529 §1 pkt 2 i została zarejestrowana w dniu 14.12.2016 r. w wyniku podziału majątku poprzednika prawnego tj. spółki S. Sp. z o.o. wnioskodawczyni przejęła część majątku w postaci budynku hotelowego "A." zlokalizowanego w M.. Budynek hotelowy w dacie przejęcia był w bardzo złym stanie technicznym i wymagał niezwłocznego remontu i przebudowy, które to działania zostały przez spółkę podjęte. Czynności te miały miejsce w czasie gdy obiekt hotelowy w części funkcjonował, a odnawiane pomieszczenia były sukcesywnie oddawane do eksploatacji i wyposażane w nowe meble i sprzęt elektroniczny w tym telewizory. Skarżąca podkreśliła, że kontrola została przeprowadzona pod nieobecność osób upoważnionych do reprezentowania spółki tj. zarządu lub prokurenta, a stosowny protokół pokontrolny został podpisany przez J. K.. Była to osoba niekompetentna i nieupoważniona do reprezentowania spółki, zatrudniona na okres próbny - pierwszy dzień pracy, przy czym umowa o pracę nie została ostatecznie zawiązana. W protokole pokontrolnym, zapisano że w obiekcie hotelowego znajdowały się 74 sztuki odbiorników telewizyjnych. Zdaniem skarżącej jest to zapis sprzeczny ze stanem faktycznym i fałszywy albowiem spółka, ani też jej poprzednik prawny S. Sp. z o.o. nigdy nie posiadały tej ilości telewizorów, a zatem wymierzenie opłaty abonamentowej w kwocie 50.394,00 zł jest błędne. Skarżąca wskazała, że 14.06.2017r. spółka zakupiła 4 sztuki nowych odbiorników telewizyjnych, które były na stanie w dniu [...].07.2017r. - wdacie kontroli, i od których winna być naliczona opłata abonamentowa. Kolejne odbiorniki zakupione zostały dopiero w dniu 31.08.2018r. w ilości 8 sztuk. Skarżąca podkreśliła, że protokół pokontrolny z [...].07.2017r. nie został doręczony osobom upoważnionym do reprezentowania spółki tj. prezesowi zarządu lub prokurentowi ani też nie została przesiany pocztą. W rezultacie spółka nie mogła zakwestionować jego ustaleń co do ilości posiadanych przez nią rzekomo odbiorników. Skutkiem nie brania przez spółkę udziału w postępowaniu była następnie decyzja z [...].01.2018 r. Przedmiotowa decyzja nie została nigdy spółce doręczona, a zatem spółka była pozbawiona również możliwości działania tj. złożenia odwołania w sprawie. Skarżąca zauważyła, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w bardzo znacznej części dotyczy zarzutu naruszenia przepisu art.145 §1 pkt 5 kpa, którego zarzutu strona w ogóle nie podniosła. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."). Podkreślić należy, że sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka wnosiła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r., w której nakazano spółce rejestrację 74 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalono opłatę za używanie siedemdziesięciu czterech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 50.394,00 zł. Jako podstawę wznowienia strona wskazała przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt. 4 kpa. Zgodnie z treścią art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Art. 148 kpa określa tryb i termin wniesienia podania o wznowienie postępowania. Stosownie do postanowień art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). W art. 149 kpa określono formę wszczęcia oraz odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. I tak zgodnie z treścią § 1 wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Również odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3). Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie(§ 4). Podkreślić należy, że postanowienie o odmowie wznowienia postępowania można wydać tylko w wypadkach, gdy żądanie wznowienia pochodzi od osoby niebędącej stroną albo od strony nieposiadającej zdolności procesowej bądź też gdy żądanie zostało wniesione po upływie terminów określonych w art. 145a § 2, art. 145b § 2 lub art. 148 (por. np. wyrok NSA z 24.03.1998 r., II SA 122/98, ONSA 1999/2, poz. 53). Ponadto gdy w podaniu o wznowienie nie powołano się na wystąpienie jakiejkolwiek z podstaw wznowienia postępowania sformułowanych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 kpa. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania nie może nastąpić badanie zaistnienia przesłanek wznowienia. W tej kwestii istnieje pełna zgodność poglądów piśmiennictwa i judykatury. Dopiero wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania otwiera drogę do zbadania, czy przesłanka, która legła u podstaw wznowienia, w rzeczywistości wystąpiła, a jeżeli tak, to czy wywarła wpływ na kształt decyzji podjętej w postępowaniu. Postanowienie o odmowie wznowienia może być wydane jedynie w wyniku postępowania wstępnego wszczynanego na wniosek. Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy naruszyły przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania. W sytuacji gdy strona skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r., wskazując na zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt. 4 kpa obowiązkiem organu pierwszej instancji było dokonanie oceny czy wniosek ten z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych jest dopuszczalny. W orzecznictwie podkreśla się, że odmowa wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 kpa, może nastąpić tylko z trzech następujących przyczyn: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w rozumieniu art. 28, podanie o wznowienie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 lub w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa (także art. 145a i 145b kpa). Jak wynika z akt sprawy, w niniejszej sprawie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. nie przeprowadził postępowania wstępnego w sprawie o wznowienie wszczętej na wniosek strony mającego na celu ustalenie czy wniosek z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych jest dopuszczalny. Zdaniem sądu organ z naruszeniem powołanych przepisów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. a po jego uchyleniu postanowieniem z dnia [...] października 2019r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r. z przyczyn merytorycznych. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się szczegółowo do kwestii braku istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję tj. przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Dokonał również merytorycznej analizy ustaleń podjętych podczas kontroli oraz w trakcie postępowania administracyjnego. Nie odniósł się natomiast wprost do wskazanych przez stronę przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 4 kpa. Jednocześnie organ całkowicie pominął zarzut strony co do zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, która zachodzi gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy powołane postanowienie. Wobec powyższego stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że strona równolegle wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r. Należy mieć jednak na uwadze, że wyrokiem z dnia 7 stycznia 2020r. sygn. akt VI SA/Wa 2079/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyrok nie jest prawomocny. W tej sytuacji powstaje uzasadniona wątpliwość co do ostateczności decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r. Dlatego też organ po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania powinien zawiesić to postępowanie do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie odwołania do decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r. Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne sąd uznał uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni wyrażone powyżej stanowisko Sądu. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015.1800).