VI SA/Wa 636/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. i P. P. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą A. P. od kosztów sądowych. A. P. (dalej też jako skarżąca) złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zawartych we wniosku oraz z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z 18-letnim synem. W okresie od [...] marca 2014 r. do [...] czerwca 2014 r. skarżąca była zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Od [...] lipca 2014 r. skarżąca wznowiła wykonywanie działalności gospodarczej. Jako jedyny dochód dwuosobowej rodziny skarżąca wskazała "alimenty, rodzinne" w wysokości 200 zł. Natomiast jako składniki majątku wymieniła mieszkanie o powierzchni 73,80 m kw oraz działkę. Skarżąca przedłożyła wyciąg ze swojego rachunku bankowego za okres od dnia 14 marca 2014 r. do dnia 1 lipca 2014 r., na którym saldo końcowe zamknęło się debetem w kwocie 675,05 zł. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 października 2014 roku odmówiono skarżącej A. P. przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie wykazała w sposób pełny i klarowny swojej sytuacji majątkowej. W szczególności nie wyjaśniła z jakich środków pokrywane są koszty bieżącego utrzymania jej i jej 18-letniego syna, a także koszty utrzymania mieszkania. Od powyższego postanowienia skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła sprzeciw, w którym podniosła, że przedłożone przez nią dokumenty potwierdzają złożone przez nią oświadczenia w zakresie ciężkiej sytuacji majątkowej, w jakiej się znalazła. W sprzeciwie zawarto też wniosek o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem i do dnia [...] czerwca 2014 roku była osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z przedłożonego przez skarżącą wyciągu z rachunku bankowego wynika przy tym, że przelewane są na jej rzecz regularne wpłaty w kwocie 200, 106 lub 115 złotych miesięcznie przez P. Centrum Świadczeń tytułem świadczeń rodzinnych. Są to przy tym jedyne wpłaty, jakie skarżąca uzyskuje. Skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą dopiero od połowy bieżącego roku. Do tego czasu nie uzyskiwała żadnych dochodów z tytułu zatrudnienia lub działalności gospodarczej. W tej sytuacji stwierdzić należy, że nie jest możliwe poczynienie przez nią oszczędności celem pokrycia kosztów sądowych. Ponadto zgodnie z oświadczeniem skarżącej nie dysponuje ona oszczędnościami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego a skala środków, którymi dysponuje na rachunku bankowym również nie pozwala na przeznaczenie ich na powyższy cel. W związku z powyższym, uznając za zasadne przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Bezpodstawnym jest natomiast zawarty w sprzeciwie wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zgodnie bowiem z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. W tym zakresie nie mieści się natomiast postanowienie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zapadłe w wyniku złożenia sprzeciwu od postanowoienia referendarza sądowego.