VI SA/Wa 661/08
WyrokWSA w Warszawie2009-01-21
Skład orzekający: Maria Jagielska, Piotr Borowiecki, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący okazjonalne przewozy krajowe pojazdem niebędącym taksówką, ale wyposażonym w taksometr, oznaczenia z nazwą i telefonem przedsiębiorcy oraz lampę na dachu, narusza przepisy ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności art. 18 ust. 5 tej ustawy, i podlega karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorca wykonujący okazjonalne przewozy krajowe pojazdem niebędącym taksówką, ale wyposażonym w taksometr, oznaczenia z nazwą i telefonem przedsiębiorcy oraz lampę na dachu, narusza zakazy określone w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Wprowadzone przepisy mają na celu odróżnienie pojazdów niebędących taksówkami od taksówek oraz ochronę licencjonowanych przewoźników taksówkowych przed nieuczciwą konkurencją. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy materialne i procesowe, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na wspólników spółki cywilnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania okazjonalnych przewozów krajowych. Stwierdzono, że pojazd był wyposażony w taksometr, oznaczenia z nazwą i telefonem przedsiębiorcy oraz lampę na dachu, co było niezgodne z art. 18 ust. 5 ustawy. Organy administracji nałożyły kary pieniężne, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 18 ust. 5 ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A. W. i A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r., wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088, z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2005 r. nałożono na przedsiębiorców – A. W., A. W. S. s.c., z siedzibą w W., karę pieniężną w kwocie 15.000,00.
Powyższą karę nałożono w następującym stanie faktycznym. Mianowicie, w dniu [...] grudnia 2005 r. ok. godziny 9:20 w W. na ulicy [...] kontrolowano pojazd marki [...] o nr rej. [...] . Kierowca p. M. P. okazał prawo jazdy, zaświadczenie, dowód rejestracyjny, ubezpieczenie, wypis nr [...] z licencji nr [...], świadectwo legalizacji taksometru o numerze fabrycznym [...]. W trakcie kontroli stwierdzono, że przedmiotowy pojazd (nie będący taksówką osobową) wyposażony był w taksometr marki [...] (fiskalny) wyprodukowany przez D. Ltd. o numerze fabrycznym [...], wyprodukowany w 2004 r. W/w taksometr posiada świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar Nr [...] w W. z ważnością do [...] lipca 2007 r. Podczas kontroli wykonano fotografię wymienionego taksometru. Z pisma z dnia [...] maja 2006 r. podpisanego przez pełnomocnika firmy A. W., A.W. S. s. c., wynika, że w okresie od dnia [...] grudnia 2005 r. do dnia [...] grudnia 2005 r. kontrolowanym pojazdem były wykonywane usługi i zgodnie z obowiązującymi przepisami wystawiane były paragony z kas fiskalnych. Ponadto stwierdzono, że kontrolowany pojazd wyposażony był w urządzenie techniczne w postaci podświetlanego transparentu z numerem telefonu i napisem (W.); co uwidoczniono w dokumentacji fotograficznej. Na pojeździe umieszczone było oznaczenie zawierające nazwę (W.) i numer telefonu ([...]) przedsiębiorcy, co uwidoczniono na sporządzonej dokumentacji fotograficznej. Ponadto zapisy na bokach pojazdu sugerowały, że jest to taksówka osobowa.
Wobec powyższego stwierdzono wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: - umieszczania lub używania w pojeździe taksometru (art. 18 ust. 5 lit a ustawy); - umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (art. 18 ust. 5 lit c ustawy);- umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy (art. 18 ust. 5 lit b ustawy).
Uwzględniając stwierdzone naruszenia nałożono – odpowiednio – stosowne kary pieniężne na podstawie lp. 2.9.2. (5.000,00 zł), lp. 2.9.3. (5.000,00 zł), lp. 2.9.1. (5.000,00 zł).
Decyzji niniejszej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik przedsiębiorców wnosząc o uchylenie na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. w całości decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., nakładającej karę pieniężną, oraz o umorzenie postępowania pierwszej instancji w powyższej sprawie.
W uzasadnieniu podniesiono, że kara pieniężna w przedstawionej kwocie została na wspólników spółki cywilnej nałożona bezpodstawnie, z naruszeniem procedury administracyjnej, jak również w wyniku błędnej interpretacji przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji wskazano, że w innej podobnej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. wstrzymał natychmiastową wykonalność decyzji.
Podniesiono również, iż w sprawie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o transporcie drogowym, które zdaniem organu mogły być naruszone przez odwołującą się firmę, została złożona skarga konstytucyjna do Trybunału Konstytucyjnego.
Decyzja została wydana z naruszeniem art. 77 K.p.a., gdyż organ nie zebrał i należycie nie rozpatrzył materiału dowodowego. Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynikał fakt współpracy strony z innym podmiotem. Podstawę tej współpracy stanowiła umowa zawarta na podstawie art. 3531 kc., tzw. umowa nienazwana. Przedsiębiorcy są tylko współpracownikiem użyczającym pojazd na rzecz innego podmiotu korzystając z powiernictwa w zakresie udzielonej im licencji. Art. 5 ustawy o transporcie drogowym dopuszcza takie świadczenie usług na cudzą rzecz. W ramach współpracy niezbędne było również wzajemne rozliczanie, co uzasadniało obecność w pojeździe urządzenia nazwanego w decyzji taksometrem.
Oznaczenia na pojeździe nie naruszały również zakazu, gdyż nie zawierały oznaczenia przedsiębiorcy, bowiem nazwa przedsiębiorcy jest inna niż nazwa zamieszczona na pojeździe, a wskazany numer nie jest numerem telefonu do przedsiębiorcy. Organ, posługując się pojęciem nazwy przedsiębiorcy, powinien stosować się do definicji oznaczenia przedsiębiorcy zawartej w art. 434 i art. 435 kc stanowiących, że firmą osoby fizycznej jest jej imię, nazwisko i ewentualne dodatkowe inne określenia, a firmą osoby prawnej jest jej nazwa. W tym kontekście pełnomocnik strony zwrócił uwagę na treść art. 601 § 3 kodeksu wykroczeń, przewidującego penalizację braku ujawnienia firmy i siedziby przedsiębiorcy wykonującego działalność gospodarczą. Skarżonej decyzji pełnomocnik strony zarzucił nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych w tym zakresie. W szczególności wskazał, że w rozpatrywanym przypadku nie można mówić o nazwie przedsiębiorcy, albowiem jest to nazwa własna radia taxi, które ma podpisaną umowę reklamową z innym podmiotem na zamieszczanie na pojeździe reklam tego podmiotu. Organ I instancji nie przeprowadził żadnego dowodu na okoliczność nazwy i telefonu przedsiębiorcy oraz adresu jego strony internetowej.
Pełnomocnik stron podniósł też zarzuty rażącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. W jego ocenie przepis ten nasuwa istotne wątpliwości interpretacyjne, których wyjaśnienie wymaga wykładni systemowej, uwzględniającej także regulacje zawarte w innych przepisach ustawy, zwłaszcza zaś w jej przepisach ogólnych (Rozdział 1 ustawy, art. 3 i 4). Wykładnia systemowa, jak również wykładnia celowościowa pozwalają uznać, w ocenie pełnomocnika, że przepis art. 18 ust. 5 nie powinien być odnoszony do przedsiębiorcy, który profesjonalnie, na podstawie licencji, prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przewozu drogowego osób. Zakazy z art. 18 ust. 5 mogą natomiast dotyczyć tych przedsiębiorców, którzy wykonują przewozy okazjonalne zarobkowe jako działalność "uboczną", w stosunku do swej podstawowej działalności.
Reasumując przeprowadzone rozważania, pełnomocnik strony stwierdził, że zakazy wprowadzone przepisami art. 18 ust.5 ustawy:
- nie dotyczą przewoźników - przedsiębiorców wykonujących przewozy okazjonalne w krajowym transporcie drogowym profesjonalnie, jako działalność podstawową, zgodnie z uzyskaną licencją, nie naruszają licencji wydanych przed datą ich wprowadzenia, a tym samym nie zmieniają warunków wykonywania przewozów okazjonalnych przez licencjonowanych przewoźników.
Niezależnie od powyższego, przepisy art. 18 ust. 5:
- mogą zostać uznane za sprzeczne z Konstytucją, w szczególności z przepisami art. 2, 20 i 22 (zasada demokratycznego państwa prawnego i wyprowadzane z niej bardziej szczegółowe zasady legislacji i ochrony interesów w toku oraz zasada swobody i wolności działalności gospodarczej);
- pozostają w kolizji z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807, z późn. zm.);
- kolidują z przyjętymi w prawie Unii Europejskiej zakazami podejmowania działań ograniczających podaż usług transportowych oraz różnicowania warunków działania przewoźników świadczących usługi równoważne.
Nadto zwrócono uwagę, iż w zaskarżonej decyzji znajduje się nieprawdziwy zarzut, że samochód o numerach rejestracyjnych [...] nie został zgłoszony do licencji. Jest to nieprawda. Wbrew twierdzeniom organu do zgłoszenia doszło, co potwierdza zaświadczenie z Urzędu Miasta W. z dnia [...] listopada 2006 r.
Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w zw. z art. 18 ust. 5, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, lp.2.9 pkt 1,2 i 3 załącznika do w/w ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika stron od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r. o nałożeniu na w/w przedsiębiorców kary pieniężnej, utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Uzasadniając decyzję Główny Inspektor odwołał się przede wszystkim do obowiązujących w rozpatrywanej sprawie przepisów prawnych stwierdzając, że zgodnie z art.4 pkt 11 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Zgodnie z art.18 ust.5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru, b) umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Zgodnie z art. 92 ust. l w/w ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej.
Zgodnie z treścią lp.2.9 pkt 1 załącznika do w/w ustawy karze w wysokości 5.000 złotych podlega wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru.
Zgodnie z treścią lp. 2. 9 pkt 2 w/w załącznika karze w wysokości 5.000 zł podlega wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy.
Zgodnie z treścią lp.2.9 pkt 3 w/w załącznika karze w wysokości 5.000 zł podlega wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Odnosząc się kolejno do zarzutów podniesionych przez stronę organ odwoławczy uznał je za chybione.
Analiza akt dokonana przez organ odwoławczy wykazała, iż organ I instancji nie naruszył norm procesowych określonych w przywołanych przez skarżącego przepisach K.p.a. Organ podjął bowiem wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a rozstrzygnięcie wydane zostało - nie jak twierdzi skarżący jedynie w oparciu o protokół z kontroli drogowej - lecz w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym m.in.: wspomniany protokół kontroli drogowej, dokumentację ewidencjonującą działalność gospodarczą strony, umowę zlecenia zawartą pomiędzy skarżącymi a kierowcą, dokumentację fotograficzną, dokumentację transportową, protokół przesłuchania świadka-kierowcy oraz pisma wyjaśniające kierowane przez skarżących do organu w toku postępowania administracyjnego.
Za nietrafny uznano zarzut skarżącego dotyczący oznakowania pojazdu.
Z dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wynika bowiem, iż zarówno na bocznych częściach pojazdu, z tyłu, jak i na zamontowanym na dachu podświetlanym urządzeniu technicznym naniesione zostało oznaczenie z nazwą i numerem telefonu przedsiębiorstwa świadczącego usługi przewozów okazjonalnych.
Z kolei wyjaśnienie pełnomocnika stron, że używanie taksometru było niezbędne dla rozliczania się w ramach wzajemnej współpracy, nie może – w ocenie organu - stanowić podstawy uwzględnienia odwołania, bowiem sposób wzajemnego rozliczania stron stosunku cywilnoprawnego powstałego na skutek zawarcia umowy zlecenia nie może naruszać wymogów i warunków ustanowionych mocą przepisów administracyjnych. Nic nie stało na przeszkodzie, aby strony ustanowiły inny system wzajemnego rozliczania, tym bardziej, iż większość firm trudniących się przewozami okazjonalnymi wszelkie rozliczenia z zatrudnianymi kierowcami przeprowadza bez konieczności stosowania taksometrów. Najczęściej rozliczenia te następują w oparciu o wskazania drogomierza.
Za bezzasadne uznano też uwagi pełnomocnika stron dotyczące treści art.18 ust.5 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu, przepis ten jest na tyle jasny i precyzyjny, że nie wymaga żadnej szczególnej interpretacji. Norma ta, jako norma zakazująca, precyzyjnie określa krąg adresatów, których dotyczy (wszystkie podmioty wykonujące przewozy okazjonalne pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą), jak również enumeratywnie wymienia te czynności, których realizacja jest zabroniona (umieszczanie i używanie w pojeździe taksometru; umieszczanie na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, umieszczanie na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych).
Co do zarzutu sprzeczności normy zakazującej zredagowanej w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym z normą penalizującą zredagowaną w art. 601§ 3 Kodeksu wykroczeń Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 92 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, stosuje się wyłącznie przepisy ustawy o transporcie drogowym.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik stron zarzucając jej:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowania art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym,
2. naruszenie przepisów postępowania art. 7, 10, 77 K.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W związku z podniesionymi zarzutami strony wniosły o :
1) na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodów naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) na podst. art. 61 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi powtórzono w zasadzie argumentację podniesioną w odwołaniu, rozszerzając ją (do 20 stron) przez dodanie argumentacji mającej uzasadnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz argumentacji teoretyczno-prawnej, dotyczącej m.in. rozumienia zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.), a w odniesieniu do zarzutów procesowych – argumentacji dotyczącej m.in. konstrukcji swobody umów na gruncie prawa cywilnego, pojęcia praworządności (materialnej i formalnej), relacji interesu publicznego i indywidualnego, zasad przeprowadzania postępowania dowodowego oraz interpretacji przepisów, różnic postępowania dowodowego w postępowaniu cywilnym i administracyjnym, a także obowiązków organu administracji wynikających z art. 10 K.p.a.
Pełnomocnik skarżących ponownie podniósł również, że oznaczenia na pojeździe nie naruszały zakazu, gdyż nie zawierały oznaczenia przedsiębiorcy, bowiem, nazwa przedsiębiorcy jest w oczywisty sposób inna niż nazwa zamieszczona na pojeździe, a wskazany numer nie jest numerem telefonu do przedsiębiorcy. Oznaczenie na samochodzie nie jest nazwą przedsiębiorcy w rozumieniu kodeksu cywilnego, a nr tel. nie jest telefonem do przedsiębiorcy. Nazwą przedsiębiorcy w przedmiotowej sprawie jest A. W., A. W., gdyż stosownie do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcami są wspólnicy spółki cywilnej, a nie spółka cywilna.
W odpowiedź na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi w całości oraz o oddalenie wniosku o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Podtrzymując na użytek odpowiedzi na skargę stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz biorąc pod uwagę treść skargi, organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego starannie dokonano ustaleń faktycznych i stosownie do tego zastosowano obowiązujące przepisy. Odzwierciedleniem tego jest uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, w którym stan faktyczny i prawny szczegółowo został wyartykułowany. Zważywszy na treść zarzutów, argumentacja przedstawiona w decyzji organu odwoławczego pozostaje aktualna dla potrzeb niniejszej odpowiedzi na skargę.
Wobec faktu, że strona nie wykazała istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji organ uznał za nieuzasadniony, a stąd podlegający oddaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r., którą nałożono na skarżących: A. W., A. W. wspólnicy s.c. [...] S. z/s w W., karę pieniężną w kwocie: 15 000,00 zł.
W ocenie Sądu kontrola i przeprowadzone postępowanie wykazały bez żadnej wątpliwości, iż stroną postępowania, która popełniła stwierdzone naruszenia, są wspólnicy w/w spółki cywilnej – adresat zaskarżonej decyzji. Umowa, na którą przedsiębiorcy się powołują, mająca charakter umowy nienazwanej, z pewnymi cechami umowy agencyjnej, z kierującym pojazdem, nie przekreśla faktu, iż prowadzili oni działalność gospodarczą samodzielnie, a kierowca działał na ich rzecz.
Organ orzekający w sprawie, którego decyzję zaskarżono, prawidłowo uznał, że w dniu kontroli, tj. [...] grudnia 2005 r. wykonywany był przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania lub używania w pojeździe taksometru, umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy, a także umieszczania lamp i innych urządzeń technicznych, co wyczerpało znamiona naruszenia określonego w art. 18 ust. 5 lit. a). b) i lit. c) ustawy o transporcie drogowym.
Oczyszczając przedpole należy przede wszystkim zauważyć, że postanowieniem z dnia 21 lipca 2007 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu przywołanemu przez stronę wnioskowi O. z dnia [...] września 2007 r. o zbadanie zgodności przepisu art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym z Konstytucją RP. W wyniku rozpatrzenia zażalenia od w/w rozstrzygnięcia Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 11 marca 2008 r. nie uwzględnił zażalenia w/w organizacji.
Tak więc w rozpatrywanej sprawie, mimo sugestii pełnomocnika skarżących, brak jest podstaw do zawieszenia postępowania.
Konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką było wprowadzenie w ustawie o transporcie drogowym art. 18 ust. 5 lit. a) - c), zgodnie z którym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,
b) umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także
c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Dokonując nowelizacji powołanych przepisów w lipcu 2005 r. ustawodawca kierował się potrzebą wyraźnego odróżnienia pojazdów nie będących taksówką od taksówek, a zarazem potrzebą stosownej ochrony działających na rynku licencjonowanych przewoźników taksówkowych, działających w oparciu o licencje wydane na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym; szło tu wyraźnie o ochronę przed nieuczciwą konkurencją ze strony podmiotów działających bez licencji taksówkarskiej i wykonujących przewozy osób w sposób okazjonalny na podstawie posiadanych ogólnych licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, wydanych na podstawie art. 5 ust. 1 cyt. ustawy.
Na gruncie powołanych przepisów ustawy umieszczania i używania w pojeździe taksometru oraz sposób oznaczania pojazdu, wskazane w art. 18 ust. 5 lit. a), b) i c) ustawy o transporcie drogowym, należą ewidentnie do cech charakterystycznych pojazdów służących do świadczenia usług przewozu osób w ramach licencji taksówkowej. W tej sytuacji inni przedsiębiorcy, którzy nie posiadają licencji taksówkowej, nie mogą - zgodnie z powołanym przepisem ustawy - wykonywać usług pojazdem, który swymi cechami ewidentnie przypomina, czy też sugeruje transport drogowy osób taksówką.
Biorąc pod uwagę istotne różnice występujące w zakresie wymagań dotyczących przedsiębiorców prowadzących przedsiębiorstwa taksówkowe w porównaniu z innymi przewoźnikami, działającymi na podstawie ogólnych licencji lub stosownych zezwoleń, należy stwierdzić, iż konsument korzystający z przewozu nie może być wprowadzany w błąd i musi mieć pewność, że wchodząc do samochodu oznaczonego jako taksówka, korzysta z usług przedsiębiorcy, który ma stosowną licencję na transport drogowy osób taksówką.
Organy obu instancji słusznie przyjęły, iż swoboda prowadzenia działalności gospodarczej musi być w tym przypadku ograniczona, przede wszystkim z uwagi na dobro konsumenta.
Trudno zatem przyjąć za zasadną tezę skarżących jakoby unormowania przepisu art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym naruszały w jakimkolwiek zakresie konstytucyjną zasadę wolności gospodarczej (art. 20 i art. 22 Konstytucji RP), albowiem wprowadzone przez ustawodawcę zakazy dotyczące sposobu wykonywania przewozów okazjonalnych: po pierwsze - nie dotykają istoty tej konstytucyjnej swobody, a ponadto - są zgodne z zasadą proporcjonalności. Sama zasada wolności działalności gospodarczej nie ma również charakteru absolutnego, co wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny w swym orzecznictwie (tak np. wyrok TK z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 33/03, OTK-A 2004/4/31).
Trudno również uznać, aby postanowienia przepisu art. 18 ust. 5 cyt. ustawy prowadziły do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
Jeśli chodzi o zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP należy zauważyć, iż przyjęta przez Konstytucję RP formuła równości wobec prawa mieści się w ogólnym, opisowym pojęciu równości jako przynależności danych podmiotów do tej samej klasy, którą wyróżniamy z punktu widzenia cechy uznanej za istotną i nie jest tożsama z pojęciem identyczności. Równość wobec prawa należy rozumieć tak, iż wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących (L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, wydanie 5, LIBER, Warszawa 2001, s. 94 i nast.).
Mając na względzie przedstawione poglądy doktryny, jak również orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, należy stwierdzić, iż podważane przez skarżących unormowania art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym nie naruszają konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w przepisie art. 32 Konstytucji RP. Negowane przez skarżących zakazy ustawowe nie łamią zasady równości, albowiem nie różnicują w prawach przedsiębiorców transportowych, odwołując się jedynie do kryterium sposobu świadczenia usług przewozowych. Niewątpliwie regulacja przyjęta w 2005 r. przez ustawodawcę traktuje jednakowo wszystkich przedsiębiorców wykonujących swoją działalność na podstawie ogólnej licencji transportowej, wydanej w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zmierzając jedynie do wyraźnego odróżnienia tych przedsiębiorców od podmiotów świadczących specyficzne usługi transportu drogowego osób taksówką (na podstawie art. 6 ust. 1), które w świetle tej ustawy zobowiązane są do spełnienia wielu innych, surowszych wymogów w zakresie prowadzonych usług przewozowych.
W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że zarzut skarżących, iż w wyniku zastosowania przez organy Inspekcji Transportu Drogowego i uregulowań prawnych przyjętych w drodze nowelizacji art. 18 ustawy o transporcie drogowym naruszone zostały jakiekolwiek konstytucyjne uprawnienia przedsiębiorcy, jest bezzasadny.
Nie można zgodzić się również ze skarżącymi – co już wcześniej stwierdzono - że organ nie uwzględnił, iż skarżący, prowadzący działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej, działając w oparciu o przepis art. 5 ust. 3 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowy, posiadając licencję na krajowy przewóz osób, powierzyli wykonywanie przewozu osobie trzeciej, wykonującej przewozy na ich rzecz.
Według Sądu, z akt sprawy wynika, iż skarżący zawarli stosowną cywilnoprawną umowę nienazwaną, zbliżona do umowy agencyjnej, z kierowcą, na mocy której kierujący pojazdem wykonywał przewozy na ich rzecz, stosując określony klucz rozliczeń ze zleceniodawcą. Potwierdził to m.in. sposób rozliczeń, do których służył taksometr fiskalny.
Powyższe świadczy ewidentnie o tym, iż to skarżący, a nie osoba działająca na zlecenie odpowiadała za sporny przewóz okazjonalny, dopuszczając się naruszenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 lit. a) b) i c) ustawy o transporcie drogowym, za które to naruszenia ustawa w art. 92 ust. 1 przewiduje karę pieniężną w wysokości wskazanej przez art. 92 ust. 4 w jej załączniku.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a., stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu jest niezasadny. Zauważyć trzeba, iż organ I instancji w piśmie informującym o wszczęciu postępowania administracyjnego nie tylko powiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami administracyjnymi, lecz również wezwał ją do złożenia wyjaśnień i zajęcia stanowiska.
W konsekwencji Sąd uznał, iż skoro wykonywany przez skarżących w dniu [...] grudnia 2005 r. przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą wykonywany był z ewidentnym naruszeniem zakazu: a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru, b) umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych, organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.9.1, 2.9.2, 2.9.3 załącznika do tej ustawy, który karami o sumie 15.000,00- zł, sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem w/w zakazów.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji rozstrzygając sprawę oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 K.p.a.
Zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz stosownych przepisów w unormowaniach wspólnotowych, regulujących wykonywanie transportu drogowego, jak również przepisów K.p.a., w tym w szczególności art. 7 K.p.a., art. 10 K.p.a. oraz art. 77 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło