VI SA/Wa 690/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 7 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. i Z. Z. - wspólników [...] s. c. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. i Z. Z. wspólników [...] s. c. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wprowadzenia do obrotu partii nawozu niezgodnie z warunkami z określeniem terminu jej wycofania oraz nałożeniem opłaty sankcyjnej postanawia: odmówić przyznania M. Z. i Z. Z. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 23 maja 2011 r. M. Z. i Z. Z., wspólnicy [...] s. c., złożyli na urzędowych formularzach wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno -Spożywczych z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wprowadzenia do obrotu partii nawozu niezgodnie z warunkami z określeniem terminu jej wycofania oraz nałożeniem opłaty sankcyjnej. Z podanych przez skarżących w rubryce 7 Formularza informacji wynikało, iż posiadają wspólnie 5 ha nieużytków rolnych. W pozostałych rubrykach obejmujących dane dotyczące majątku i dochodów skarżący wpisali formułę "nie ma". Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżących, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 30 maja 2011r. skarżący zostali wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez: a) przesłanie zeznań podatkowych skarżących za rok 2010 ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) wskazanie czy skarżący uzyskują dochody z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej, a jeśli tak, udokumentowania powyższych dochodów c) wyciągów z posiadanych przez skarżących rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli skarżący nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać skarżących do złożenia stosownego oświadczenia), d) złożenie oświadczenia, czy skarżący otrzymali dopłaty bezpośrednie do gruntów z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak, to kiedy i w jakiej wysokości, e) określenie wysokości miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania z załączeniem dokumentów potwierdzających te dane W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżący przy piśmie z dnia 10 czerwca 2011 r. przedłożyli: a) kopię decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 14 stycznia 2010 r., w której ustalono M. Z. - prowadzącemu działalność w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej – dochód z upraw, chowu i hodowli w 2010 r. na kwotę 20.715 zł, b) kopię decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 4 lutego 2011 r., w której ustalono Z. Z. - prowadzącemu działalność w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej – dochód z upraw, chowu i hodowli w 2011 r. na kwotę 20.217 zł, c) kopię decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 18 stycznia 2010 r., w której ustalono Z. Z. - prowadzącemu działalność w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej – dochód z upraw, chowu i hodowli w 2011 r. na kwotę 20.715 zł, d) wyciąg ze z rachunku bankowego nr [...] Skarżący podkreślali w powyższym piśmie, iż ich wydatki konieczne są wyższe niż osiągane przez nich dochody z działów specjalnych produkcji rolnej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący zostali wezwani do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący w odpowiedzi przedstawili między innymi wyciąg z rachunku bankowego nr [...]. Jednakże z analizy przelewów, które miały miejsce w ramach powyższego rachunku wynikało, iż na ten rachunek dokonywane były wpłaty z dwóch innych rachunków bankowych, które należą do Z.Z. Jak wynika bowiem z zapisów przedłożonych przez skarżących wyciągów z rachunku bankowego o nr [...] na ten rachunek dokonywane były z rachunku o nr [...] wpłaty w następujących kwotach: 4 000 zł (w dniu 21 marca 2011 r.), 2 200 zł. (w dniu 27 kwietnia 2011 r.). Jednocześnie z zapisów powyższego wyciągu wynika, iż właścicielem rachunku o nr [...] , z którego dokonywano powyższych przelewów jest Z. Z. (dokładna nazwa właściciela rachunku wskazana w wyciągu brzmi [...] Z. Z. [...] ). Ponadto z zapisów przedłożonych przez skarżących wyciągów z rachunku bankowego o nr [...] wynika, iż na ten rachunek dokonana została w dniu 19 kwietnia 2011 r. z rachunku o nr [...] wpłata w kwocie 1 100 zł. Jednocześnie z zapisów powyższego wyciągu wynika, iż właścicielem rachunku o nr [...] z którego dokonano powyższego przelewu jest Z. Z. (dokładna nazwa właściciela rachunku wskazana w wyciągu brzmi [...] Z. Z.). W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż odpowiedź skarżących na wystosowane do nich wezwanie na podstawie art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, była niepełna. Skarżący Z. Z. dysponuje bowiem, jak wynika z tytułów dokonywanych przez niego przelewów, jeszcze dwoma rachunkami bankowymi. Podkreślić przy tym należy, iż każdy ze skarżących został wezwany do udokumentowania swojej własnej sytuacji majątkowej bez ograniczenia zakresu do części majątku służącej prowadzeniu działalności gospodarczej w ramach spółki cywilnej, której są wspólnikami. Spółka cywilna nie jest bowiem podmiotem prawnym odrębnym od wspólników, lecz jest dwustronnym (wielostronnym) stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wspólników (zob. uzasadnienia uchwały składów siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 1993 r., III CZP 176/92, OSNC 1993, nr 10, poz. 171 oraz z dnia 26 stycznia 1996 r., III CZP 11/95, OSNC 1996, nr 5, poz. 63, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2003 r., I CK 201/02, niepubl.). Wspólnicy zawierając umowę spółki cywilnej zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów (art. 860 § 1 k.c.). Stronami skarżącymi w niniejszym postępowaniu są natomiast M. Z. i Z. Z. i to oni zostali wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego. Tym samym, skoro zwrócili się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, koniecznym jest ocena możliwości płatniczych każdego z nich. Z kolei analiza stanu majątkowego wymaga posiadania między innymi danych dotyczących transakcji dokonywanych na wszystkich rachunkach bankowych należących do skarżących. Skarżący tymczasem przedłożyli wyłącznie wyciąg z rachunku bankowego, który obejmuje transakcje dokonywane w ramach prowadzonej przez nich wspólnie działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej. Nie przedłożyli natomiast pozostałych rachunków, które posiadają. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżący nie przesłali na wezwanie referendarza sądowego żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii wszystkich posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełniają przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.