VI SA/Wa 694/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego T. M. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 10.2007 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 oraz lp.4.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874), § 3, § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2006 r., nr 151, poz. 1089), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 05.2007 r., nr [...] o nałożeniu na T. M. kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych. Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: W dniu [...] 05.2007 r. na drodze krajowej nr [...] zatrzymany został do kontroli pojazd członowy marki [...] o numerach rejestracyjnych [...]. Pojazdem przewożony był ładunek z [...] do [...]. Kierowca T. M. okazał do kontroli wypełniony odcinek kontrolny dobowej karty opłaty drogowej i winietę (seria [...]). Winieta samoprzylepna nie była przyklejona w sposób trwały do szyby czołowej. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 05.2007 r., nr [...] nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 3000 złotych za brak ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu odwołania T. M. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stwierdził, że w bezspornym stanie faktycznym zaistniały przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Stosownie bowiem do § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2006 r., nr 151, poz. 1089) nieumieszczenie w sposób trwały winiety samoprzylepnej wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu szyby przedniej pojazdu, nie stanowi dowodu uiszczenia wymaganej opłaty. Celem zawarcia takiego wymogu jest zapewnienie rzeczywistego przestrzegania przepisów o opłatach w transporcie drogowym. Zapobiec to ma posługiwaniu się jedną kartą przy wykonywaniu przewozów wieloma pojazdami przez jednego przedsiębiorcę. Odnosząc się do argumentów strony podnoszonych w odwołaniu, organ stwierdził, iż posiadana w dniu kontroli winieta samoprzylepna nie mogła być trwale przyklejona w miejscu do tego wskazanym, gdyż stanowiła komplet z papierem zabezpieczającym przed przypadkowym wklejeniem będącym nośnikiem foliowej części samoprzylepnej. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 10.2007 r. złożył T. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymującej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 05.2007 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia przez błędne przyjęcie, iż nie uiścił wymaganej prawem opłaty za przejazd po drogach krajowych. W czasie kontroli przedstawił dowód uiszczenia opłaty w postaci prawidłowo wypełnionego odcinka kontrolnego i samoprzylepnej winiety, która, w wyniku zbyt delikatnego przyklejenia do szyby, odkleiła się pod wpływem ciepła i zabrudzenia szyby, w przedmiotowym miejscu, na skutek wielokrotnego przyklejania i usuwania kolejnych winiet. Fakt pozostawania części paska papieru zabezpieczającego w żadnym wypadku nie wskazuje, iż w chwili jej naklejania nie była ona przymocowana w sposób widoczny i trwały. W żadnym też wypadku nie było możliwości wykorzystania przedmiotowej winiety do przewozu innym pojazdem. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 27 lutego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwiesił postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi tu o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, wg stanu faktycznego i prawnego z daty podjęcia tych aktów lub czynności, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Skargę, analizowaną w kontekście podanych wyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd, należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna podjęte zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Nie jest przedmiotem sporu, ustalony przez organy wydające decyzje, stan faktyczny sprawy. Jednak – zdaniem Sądu – został on błędnie oceniony w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym, jako wykonywanie przez skarżącego transportu drogowego bez ważnej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z art. 42 ust. 1 cyt. ustawy, podmioty wykonujące na terytorium RP przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Zdaniem Sądu, a wbrew twierdzeniom organu, T. M. uiścił wymaganą opłatę za przejazd po drogach krajowych. Niespornym jest, co przyznaje organ w swojej decyzji, że w trakcie kontroli w dniu [...] 05.2007 r. kierowca okazał prawidłowo wypełniony odcinek kontrolny dobowej karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych. Podczas kontroli ustalono, że na szybie czołowej nie jest przyklejona winieta samoprzylepna, której odcinek kontrolny i winietę kierowca okazał podczas kontroli. Powstał więc problem skutków prawnych nieumieszczenia odcinka samoprzylepnej winiety na szybie samochodu oraz sposobu dowodzenia uiszczenia opłaty drogowej. Karę w wysokości 3.000 zł - w myśl pkt 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym - nakłada się za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ustawa o transporcie drogowym używa tu zwrotu "bez uiszczenia wymaganej opłaty". Jeśli uiszczono opłatę to nie można w takim przypadku nałożyć kary pieniężnej na przedsiębiorcę. Skoro tak, to organ nie może również skutecznie argumentować, że dowodem uiszczenia opłaty jest tylko formalny dowód, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2006 r. Nr 151, poz. 1098 ze zm.), to jest karta opłaty składająca się z dwóch części - winiety samoprzylepnej (umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu) oraz odcinka kontrolnego (przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty) i twierdzić, iż skutek prawny uiszczenia opłaty następuje nie przez sam fakt wykupienia karty, ale dopiero przez jej wypełnienie i używanie w sposób przewidziany prawem. Powyższe rozporządzenie przewiduje w § 3 ust. 3, że dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona w sposób jak wyżej podany. Określa ono, iż nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty odcinek kontrolny nieprzedziurkowany lub winieta nieprzedziurkowana bądź winieta nieumieszczona ww. sposób (§ 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia). Zgodnie z art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, minister właściwy do spraw transportu upoważniony został do określenia w drodze rozporządzenia, rodzaju i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych, trybu wnoszenia i sposobu rozliczania tej opłaty, a także do określenia wzorów dokumentów potwierdzających jej wniesienie. W wyroku z dnia 8 stycznia 2009 r. o sygn. akt II GSK 593/08 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że upoważnienie ustawowe dla ministra zawarte w art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym nie obejmowało możliwości zmian zasad dowodzenia określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Przeniesienie materii regulowanej w ustawie (k.p.a.) do aktu rangi podstawowej (rozporządzenie) naruszałoby zasadę państwa prawa. W rezultacie problematykę dowodzenia i regulacji ustawowej materii zasad postępowania dowodowego, określoną w omawianym rozporządzeniu, akcie normatywnym rangi podustawowej, trudno uznać za zgodną z zasadą państwa prawnego, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Wobec tego sformułowanie "nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty", zawarte w § 3 ust. 4 rozporządzenia z dnia 8 sierpnia 2006 r. odnoszące się do nieumieszczenia winiety w sposób trwały wewnątrz pojazdu, w prawym dolnym rogu przedniej szyby, nie stanowi przesłanki wyłączającej możliwość przyjęcia, że opłata została w rzeczywistości uiszczona. Regułą jest, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Faktem jest, że w dniu kontroli winieta nie była umieszczona wewnątrz pojazdu, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu. W czasie kontroli kierowca przedstawił dowód uiszczenia opłaty w postaci prawidłowo wypełnionego odcinka kontrolnego i samoprzylepnej winiety. Ustawa o transporcie drogowym nie wprowadza jednak kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł za nieumieszczenie winiety w pojeździe w sposób przewidziany rozporządzeniem. Skarżący zatem wykonał ciążący na nim obowiązek, wynikający z dyspozycji art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a nałożenie sankcji na skarżącego nie miało normatywnego oparcia w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 05.2007 r. nakładająca omawianą karę pieniężną podlegały uchyleniu przez Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 litera a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. Stosownie do art. 152 p.p.s.a., Sąd określił, że obie decyzje w tym zakresie nie podlegają wykonaniu.