VI SA/Wa 696/18

WyrokWSA w Warszawie2018-09-12

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Joanna Kruszewska-Grońska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podmiot wykonujący przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, gdy przewożony ładunek jest podzielny, może zostać umorzona na podstawie przepisów o wyłączeniu odpowiedzialności, jeśli podmiot ten nie dochował należytej staranności lub miał wpływ na powstanie naruszenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, gdy przewożony ładunek jest podzielny, jest zasadna. Podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zapewnić normatywność pojazdu lub uzyskać stosowne zezwolenie. Brak należytej staranności, wpływ na powstanie naruszenia oraz możliwość uzyskania zezwolenia wykluczają możliwość umorzenia postępowania lub uwolnienia od odpowiedzialności na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o ruchu drogowym.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę T. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł. Kara została nałożona za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, co stwierdzono podczas kontroli, gdy nacisk na pojedynczej osi napędowej wynosił 10,95 t, przekraczając dopuszczalny limit 8 t. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie oceny okoliczności egzoneracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant st. spec. Patrycja Kumicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ II instancji", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, 189a § 2, art. 189d, art. 189e i art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r, poz. 1257; dalej: "k.p.a."), art. 2 pkt 35a, art. 64 ust 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r, poz. 1260 ze zm.; dalej: "p.r.d ") oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r, poz. 2222 ze zm.; dalej: "u.d.p."), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD", "organ I instancji") z [...] listopada 2017 r. o nałożeniu na T. P. (dalej: "skarżący"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w [...], kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii I. Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] sierpnia 2017 r. w okolicy miejscowości [...] koło [...] na drodze wojewódzkiej nr [...] (o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 8t) zatrzymano do kontroli dwuosiowy ciągnik siodłowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Powyższym pojazdem członowym kierował D.S., który w imieniu skarżącego wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy (karmy dla psów zapakowanej w 3- i 12-kilogramowe worki umieszczone na paletach), na trasie [...] u [...] (Czechy) - [...] (Szwecja). Kontrolowany pojazd skierowano do ważenia w punkcie kontroli pojazdów ciężarowych w [...]. Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z 26 maja 2010 r. zatwierdzającym stanowisko do kontroli pojazdów. Ważenie pojazdu odbyło się przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urząd Miar w [...] z terminem ważności odpowiednio do: 28 lutego 2019 r. i 31 marca 2019 r. Powyższe dokumenty okazano kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został także poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. W wyniku dokonanych pomiarów (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę), stwierdzono, że nacisk na pojedynczej osi napędowej wynosi 10,95 t (przekroczenie o 2,95 t). Jednocześnie ustalono, iż podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Kierowca nie wnosił o powtórne ważenie. Odmówił podpisania protokołu kontroli, nie podając przyczyny oraz nie zgłaszając zastrzeżeń do protokołu. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka w dniu kontroli zeznał, że dwukrotnie pobierał ładunek w Czechach i był obecny przy załadunku. O rozmieszczeniu ładunku decydował magazynier. Pojazd nie był ważony. Nie jest też wyposażony w urządzenia wskazujące nacisk na oś. Po opuszczeniu Pragi w Czechach, kierowca jechał w kierunku [...] drogą nr [...], a potem drogą nr [...]. W [...] zjechał z drogi nr [...], aby zatankować pojazd na stacji paliw w [...] przy ul. [...], ponieważ posiada kartę paliwową "Eurowag". W drodze do Szwecji tankuje tylko w okolicach bazy albo na ww. stacji. Kierowca jechał drogą wojewódzką, a nie [...], gdyż musiałby wracać do stacji paliw. Oświadczył, iż nie wiedział o przekroczeniu nacisku na osi napędowej. Nie posiada jakiegokolwiek zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W piśmie z 6 listopada 2017 r. skarżący (reprezentowany przez radcę prawego M.L.) wniósł o przesłuchanie skarżącego oraz kierowcy pojazdu. Pismem z 13 listopada 2017 r organ I instancji poinformował skarżącego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz w oparciu o art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów jako dotyczących okoliczności stwierdzonych innymi dowodami. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, WITD decyzją z [...] listopada 2017 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 1.500 zł za stwierdzone podczas kontroli naruszenie. W odwołaniu od ww. decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 6, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także naruszenie art. 140aa, art. 140abi art. 140acp.r.d. przez nieprzeprowadzenie oceny istnienia (lub braku) okoliczności naruszenia będących następstwem działań niezależnych od kierowcy oraz skarżącego, jak również zarzucił swobodną ocenę zebranych dowodów i niepowołanie w decyzji pierwszoinstancyjnej przepisów prawa materialnego. Po rozpoznaniu odwołania, powołaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2018 r. GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Odnosząc się natomiast do zarzutu strony odnośnie nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy oraz strony na okoliczność ustalenia: braku wpływu strony na powstanie naruszenia, czy strona mogła przewidzieć wystąpienie naruszenia, prawidłowości dokonanego pomiaru, przyczyn nieprzeprowadzenia ponownego ważenia kontrolowanego pojazdu, organ odwoławczy wyjaśnił, iż ze znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy materiału dowodowego wynikało niedochowanie przez stronę należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie w przypadku nienormatywności pojazdu powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe. Ponadto organ II instancji zaznaczył, iż ważenie odbyło się za pomocą zalegalizowanych przyrządów i takie wyniki ważenia organ może uznać za wiarygodne. Wynik wskazany na wyświetlaczu wagi jest podstawą do wymierzenia sankcji administracyjnej, gdyż ma on rękojmię prawa. Ważenia pojazdu dokonano za pomocą wag posiadających ważne świadectwa legalizacji i w miejscu do tego typu czynności zatwierdzonym. Co do zasady wykonywane jest jedno ważenie pojazdu, ponownego ważenia dokonuje się wyłącznie na wniosek kierowcy, który w rozpatrywanym przypadku o to nie wnosił. Zatem, według GITD, przeprowadzenie ww. dowodów prowadziłoby jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania. W kwestii zarzutu strony, iż wbrew twierdzeniu kontrolującego kierowcy nie zostały okazane świadectwa legalizacji wag SA W 10C/II użytych podczas ważenia, instrukcja ich obsługi, świadectwo legalizacji przymiaru wstęgowego, świadectwo legalizacji przyrządu do pomiaru wysokości i protokołu pomiaru pochyłości terenu na stanowisku ważenia, GITD wyjaśnił, że protokół kontroli, jako podstawowy dowód w sprawie, sporządzony przez organ kontrolny, ale przy współudziale kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wizji zdarzeń, jest w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., dokumentem urzędowym. Dokument ten sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego. co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kierowca podczas kontroli jest jedynym reprezentantem podmiotu wykonującego przejazd. Ustawodawca przyjął bowiem założenie, iż wiarygodny materiał dowodowy, w tak uproszczonym postępowaniu, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, można zgromadzić jedynie "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. To nakłada dużą odpowiedzialność na prowadzących postępowanie inspektorów transportu drogowego, by w trakcie dość krótkotrwałego, z reguły kilkudziesięciominutowego postępowania, ustalono wszelkie niezbędne okoliczności. Jednakowo duża odpowiedzialność ciąży również na kontrolowanym, by w sposób czynnym uczestniczył w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszał zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisane do protokołu. W przedmiotowym stanie faktycznym kierowca nie podpisał protokołu kontroli, jednak nie wskazał żadnych uwag, bądź to w miejscu przeznaczonym na "uwagi osoby kontrolowanej", bądź też przy ręcznie składanym podpisie. Natomiast jak wynika z protokołu kontroli, kierowcy okazano świadectwa legalizacji (lub odpowiednio świadectwa wzorcowania) przyrządów pomiarowych użytych do pomiarów wymiarów zewnętrznych, nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej oraz dokument dopuszczający miejsce ważenia do przeprowadzania pomiarów. W tym miejscu należy wskazać, iż strona chcąc obalić prawidłowość danych zawartych w protokole powinna przedstawić jakiekolwiek dowody świadczące o nieprawdziwości tych danych. Strona żadnych dowodów nie przedstawiła. Ponadto organ odwoławczy zaakcentowął, iż instrukcja obsługi urządzeń pomiarowych przeznaczona jest dla osób dokonujących pomiarów, czyli w tym przypadku inspektorów transportu drogowego, a nie dla osób kontrolowanych. Osobę kontrolowaną poucza się pokrótce o sposobie przeprowadzenia pomiarów, o czym świadczy pouczenie w protokole kontroli. Organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., gdyż skarżący nie dostarczył takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu (w rozumieniu ukształtowanym przez orzecznictwo sądowoadministracyjne) na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy jedynie zakwestionować swojej odpowiedzialności. To podmiot wykonujący przejazd przecież decyduje o wyborze trasy czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przejazdu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport, jak i innych uczestników ruchu. Zatem ciąży na nim obowiązek podjęcia odpowiednich działań w celu weryfikacji wielkości załadunku przed rozpoczęciem przejazdu, tak, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych parametrów. Natomiast w przypadku pojazdu nienormatywnego powinien wystąpić i uzyskać stosowne zezwolenie na przejazd. Powyższe rozstrzygnięcie GITD skarżący zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa proceduralnego a w szczególności - art. 140aa, art. 140ab. art. 140ac ustawy p.r.d. przez nieprzeprowadzenie oceny istnienia (lub braku) wymienionych tam okoliczności egzoneracyjnych za naruszenia będące następstwem działań niezależnych od kierowcy jak i skarżącego; - art. 6. art. 7. art, 10, art. 77 ust. 1. art. 81 k p a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym, nienależyte uzasadnienie decyzji, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej, co skutkowało nie wy kazaniem w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia przez stronę naruszeń; - art. 107 § 1 wr zw. z art. 104 § 4 k.p.a. polegające na nieodniesieniu się w: uzasadnieniu decyzji do wszystkich faktów i dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania zarówno przez organ I instancji jak i organ II instancji. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz umorzenie postępowania (alternatywnie przekazanie jej WITD do ponownego rozpoznania), a także zwrot kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Wobec podniesionych przez skarżącego zarzutów proceduralnych (naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.), należy podkreślić, że o ich skuteczności nie decyduje każde naruszenie przez organ administracji przepisów postępowania, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a."). Zatem dla uwzględnienia tego rodzaju zarzutów wymagane jest uprawdopodobnienie istnienia związku przyczynowego między podnoszonym w skardze naruszeniem a treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zarzucając organom zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego skarżący akcentował zaniechanie przesłuchania skarżącego oraz ponownego (uzupełniającego) przesłuchania kierującego pojazdem w zakresie braku wpływu na powstanie naruszenia oraz prawidłowości przeprowadzonych pomiarów. Natomiast skarżący nie negował stwierdzonego podczas kontroli naruszenia w postaci przekroczenia o 1,8 t nacisku na pojedynczej osi napędowej. Zaznaczyć należy, że realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Jednocześnie, w świetle uregulowań zawartych w k.p.a,, dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie do ustalenia konsekwencji prawnych tych faktów - fundamentalne znaczenie ma zasada wyrażona w art. 7 k.p.a., a rozwinięta w innych przepisach (art. 75 - 86 k.p.a.), zobowiązująca organ administracji do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracji jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, czyli ustalić jakie dowody są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy. Stosownie do art. 75 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. organ w toku postępowania wyjaśniającego zobowiązany jest zebrać cały materiał dowodowy rozumiany jako suma konkretnych dowodów w danej sprawie, by następnie po ich rozpatrzeniu, wydać decyzję administracyjną. Nie jest w tym względnie skrępowany żadnymi ograniczeniami co do mocy wiążącej poszczególnych dowodów, gdyż każdy z dowodów może być w trakcie postępowania zakwestionowany innym dowodem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 775/08, Lex nr 515976). Oceniając przebieg postępowania dowodowego w niniejszej sprawie w świetle ww. przepisów, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno w ocenie dowodów dokonanej przez organy, jak też w ustalonym na tej podstawie stanie faktycznym. Przede wszystkim wskazać należy, iż kierowca został przesłuchany w charakterze świadka w dniu kontroli, tj. [...] sierpnia 2017 r. (vide karty 32- 32 verte akt administracyjnych). Zeznał wówczas m.in., że zdecydował się na zjazd z drogi nr [...] i obranie drogi wojewódzkiej (zamiast [...]), bo chciał dotrzeć do stacji paliw, na której zawsze tankuje pojazd (posiada bowiem kartę "Eurowag"). Przyznał, że pojazd nie był ważony, a on nie miał świadomości przekroczenia nacisku na oś. Kierowca nie wniósł żadnych zastrzeżeń, o których mowa w art. 74 ust. 4 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), mimo że skorzystał z przewidzianego w art. 74 ust. 2 ww. ustawy prawa do odmowy podpisania protokołu. W świetle powyższych ustaleń słusznie G!TD stwierdził brak podstaw do przeprowadzenia dodatkowego postępowania, w tym przesłuchania kierowcy. Jego zeznania, złożone w dniu [...] sierpnia 2017 r. są wystarczające odnośnie okoliczności przewozu towaru. Ponawianie tego dowodu byłoby więc bezcelowe; jedynie przedłużyłoby postępowanie. Definicję pojazdu nienormatywnego zawiera art. 2 pkt 35a p.r.d. - jest nim pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem: 1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy, 2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1. W myśl art. 64 ust. 2 p.r.d. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii l lub kategorii II. Stosownie do treści art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Według art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Droga wojewódzka nr [...] należy do sieci dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 81 (vide art. 41 ust. 3 u.d.p.). Według okazanego do kontroli dokumentu dostawy nr [...], masa przewożonego ładunku (tj. karmy dla psów pakowanej w worki po 3 kg i po 12 kg umieszczone na paletach) wynosiła 24.210 kg. Decydując się na transport takiego ładunku, skarżący powinien przedsięwziąć kroki mające na celu zapewnienie normatywności pojazdu (przy czym ta weryfikacja nie może ograniczać się do masy pojazdu, lecz powinna obejmować także inne cechy, w tym naciski osi), alternatywnie wystąpić o stosowne zezwolenie dla nienormatywnego pojazdu. Tymczasem z zeznań kierowcy wynika, że skarżący nie ingerował w dobór trasy przejazdu, zaś sam kierowca "nie wiedział, ze ma za dużo ładunku na osi napędowej". W ocenie Sądu, organ odwoławczy, analizując przesłanki z art. 140aa ust. 4 p.r.d., trafnie stwierdził brak podstaw do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego jako wykonującego transport, a w konsekwencji umorzenia postępowania. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. Mając na względzie niekwestionowany w sprawie podzielny charakter ładunku, nie sposób dopatrzeć się braku realnego wpływu skarżącego na powstanie naruszenia. Wręcz przeciwnie, jego bierność w kwestii wyboru trasy przejazdu świadczy tym, że nie zadbał o bezpieczeństwo kierowcy oraz innych uczestników ruchu drogowego, a także stan dróg, a w rezultacie naraził siebie na sankcje administracyjne. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 maja 2016 r., sygn. akt. VI SA/Wa 2769/15, często pojawiające się argumenty skarżących przewoźników, w ramach których powołują się oni na okoliczności związane z brakiem nie tylko możliwości zważenia pojazdu z uwagi na brak wagi w miejscu załadunku towaru i konieczności oparcia się przez kierowcę na dokumentacji przewozowej i zapewnieniach załadowcy, ale przede wszystkim brakiem takiego obowiązku po stronie podmiotu dokonującego przewóz, w żaden sposób nie mogą świadczyć o tym, że dochowują oni należytej staranności. Należy też podnieść, iż odpowiedzialność podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym, jest odpowiedzialnością dodatkową i niezależną od odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wykonującego przejazd. Nie ma zatem możliwości uniknięcia przez stronę odpowiedzialności z tytułu stwierdzonych naruszeń poprzez "przeniesienie" jej na załadowcę. Oczywiście nie wyklucza to możliwości wszczęcia dodatkowego postępowania i nałożenia kary pieniężnej również na ten podmiot, po spełnieniu przesłanek określonych w art. 140aa ust 3 pkt. 2 p.r.d. Stanowi to jednak odrębne postępowanie administracyjne. W myśl Ip. 1 załącznika nr 1 do p.r.d. zezwolenie kategorii I wydawane jest na przejazd pojazdów nienormatywnych poruszających się po drogach gminnych, powiatowych i wojewódzkich wskazanych w zezwoleniu: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych, b) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 1,5 t. Za brak zezwolenia kategorii I-II przepis art. 140ab ust. 1 pkt 1 p.r.d. przewiduje karę pieniężną w wysokości 1.500 zł. Zgodnie z art. 189a g 2 kpa w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej. 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów-' niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 140aa ust.1 p.r.d. W odniesieniu zaś do wysokości kary to należy zauważyć, iż art. 140ab prd określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W niniejszej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz art. 189f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 prd mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 140aa ust. 4 prd. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w: przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się. Reasumując, przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, możliwy jest tylko na podstawie zezwoleń kategorii l lub II (art. 64 ust. 2 p.r.d.). Stosownie do art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym, na podmiot wykonujący ten przejazd, nakłada się w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną, jak za przejazd bez zezwolenia (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.). Zdaniem Sądu, organy ITD dokonały jego prawidłowej kwalifikacji ujawnionego podczas kontroli naruszenia. Przedmiotem przewozu były bowiem rzeczy (3- i 12-kliogramowe worki z karmą dla psów umieszczone na paletach - ładunek podzielny), zatem zasadnie stwierdzono, iż występuje brak zezwolenia kategorii I, ze względu na parametry wagowe uzyskane podczas czynności kontrolnych, kategorię drogi na której zatrzymano pojazd (droga wojewódzka o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t) oraz rodzaj ładunku, tj. jego podzielność. Na aprobatę zasługuje stanowisko organów ITD, że podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe. Zatem organy obu instancji prawidłowo wymierzyły skarżącemu karę pieniężną w kwocie 1.500 zł. Wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgromadziły materiał dowodowy, dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, jak również zastosowały odpowiednie przepisy do ustalonego stanu faktycznego, który jest wyczerpujący i nie wymaga dokonywania dodatkowych ustaleń. W tym stanie rzeczy, uznając skargę za bezpodstawną, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło