VI SA/Wa 697/17

WyrokWSA w Warszawie2019-08-07

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Joanna Wegner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o wymierzenie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty zapasowej sąd administracyjny może ponownie badać zasadność ustalenia tej opłaty, jeśli kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny w postępowaniu o wymierzenie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty zapasowej nie jest uprawniony do ponownego badania, czy obowiązek zapłaty opłaty zapasowej został nałożony zgodnie z przepisami, jeśli kwestia ta została już prawomocnie przesądzona w odrębnym postępowaniu. Kara pieniężna jest pochodną nieuiszczenia określonej wcześniej opłaty, a jej zasadność zależy od prawomocności decyzji ustalającej opłatę.
Stan faktyczny
Spółka "P." Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej za okres od stycznia do kwietnia 2015 r. Spółka kwestionowała zasadność nałożenia tej kary, argumentując, że nie była zobowiązana do wnoszenia opłaty zapasowej. Kwestia ustalenia opłaty zapasowej była już przedmiotem wcześniejszych postępowań administracyjnych i sądowych, które zakończyły się prawomocnym wyrokiem NSA oddalającym kasację Spółki. Spółka wniosła skargę na decyzję Ministra Energii wymierzającą karę pieniężną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Joanna Wegner Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi "P." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Energii z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej oddala skargę Zaskarżoną w tej sprawie ww. decyzją z [...] grudnia 2016 r. Minister Energii (dalej organ, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania "P." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej skarżąca Spółka) od decyzji Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych (organ I instancji lub Prezes Agencji) z [...] sierpnia 2016 r., którą organ ten, działając na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1a, art. 63 ust. 2a, art. 64 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 21b ust. 1 i art. 21b ust. 12 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2014 r., poz. 1695 ze zm., dalej ustawa o zapasach) oraz na podstawie art. 104 § 1 kpa, wymierzył skarżącej Spółce karę pieniężną z tytułu niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości oraz terminie: 1) za styczeń 2015 r. w wysokości 32 548 zł, 2) za luty 2015 r. w wysokości 39 276 zł, 3) za marzec 2015 r. w wysokości 45 824 zł, 4) za kwiecień 2015 r. w wysokości 13 042 zł; tj. w łącznej wysokości 130 690 zł, którą należało uiścić w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji na rachunek bankowy Funduszu Zapasów Agencyjnych. Obowiązek opłaty zapasowej, której kwot skarżąca Spółka nie uiściła, za co została wymierzona jej ww. kara pieniężna, wynikał z faktu przywozu przez skarżącą w zakresie prowadzonej działalności oleju napędowego. Opłata ta została określona przez Prezesa Agencji decyzją z [...] grudnia 2015 r., wydaną na podstawie art. 21b ust. 1, ust. 2, ust. 12, ust. 13 oraz ust. 14 ustawy o zapasach, za styczeń, luty, marzec oraz kwiecień 2015 r. odpowiednio w kwocie 16 274 zł, 19 638 zł, 22 912 zł oraz 6 521 zł. Minister Energii ostateczną decyzją z [...] marca 2016 r. utrzymał w mocy wymienioną decyzję Prezesa Agencji z [...] grudnia 2015 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) wyrokiem z 13 grudnia 2016 r. VI SA/Wa 1122/16 oddalił skargę skarżącej Spółki od decyzji Ministra Energii z [...] marca 2016 r. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z 21 maja 2019 r. II GSK 1609/17 oddalił kasację skarżącej Spółki od wyroku WSA z 15 grudnia 2016 r., przesądzając tym samym prawomocnie zasadność określenia tej opłaty przez wymienione organy administracji. NSA – wobec zarzutów skarżącej Spółki, która sprzeciwiała się opłacie – wskazał w szczególności na prawidłowość uznania przez WSA (a wcześniej przez organy administracji), że skarżąca Spółka jest handlowcem w rozumieniu art. 5 ust. 1(w zw. z art. 2 pkt 19a) ustawy o zapasach. W świetle tej regulacji handlowcem jest bowiem przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie przywozu ropy naftowej lub paliw. Skoro Spółka zgodnie z udzielonymi wyjaśnieniami przywozi na terytorium Polski olej napędowy o kodzie CN 27 10 19 43, który jest paliwem w świetle art. 2 pkt 3 ustawy, i który wykorzystywany jest do produkcji oleju smarowego produkowanego przez skarżącą, to jest handlowcem w podanym rozumieniu. Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o zapasach (wszystko w brzmieniu przepisów tej ustawy z daty podjęcia zaskarżonej decyzji) paliwa zostały zdefiniowane jako produkty naftowe określone w pkt 2 lit. f)-n), w tym również zawierające dodatki bez względu na ich ilość. W powołanym pkt 2 wymieniono następujące produkty naftowe: f) gaz płynny (LPG), g) benzyny silnikowe, h) benzyny lotnicze, i) paliwa typu benzyny do silników odrzutowych, j) paliwa typu nafty do silników odrzutowych, k) inne nafty, l) oleje napędowe, m) lekkie oleje opałowe i pozostałe oleje napędowe, n) ciężkie oleje opałowe. Dopiero zaś w art. 2 pkt 2 lit. p) ustawy o zapasach wymieniono smary. Zatem zwykła wykładnia językowa prowadzi do wniosku, że smary produkowane przez skarżącą nie były paliwami w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy o zapasach. Skoro więc prawidłowe było ustalenie, że w świetle art. 5 ust. 1 i w zw. z art. 2 pkt 3 ustawy o zapasach skarżąca była zobowiązana do tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw, to tym samym zgodnie z art. 21b ust. 1 ustawy o zapasach była zobowiązana do wnoszenia opłaty zapasowej. Wcześniej, bo przed ww. wyrokami WSA i NSA, w sytuacji braku po wydaniu ww. decyzji z [...] marca 2016 r. – mimo wezwania w trybie art. 64 ust. 2a ustawy o zapasach - wpłat określonej tą decyzją opłaty zapasowej, Prezes Agencji pismem z dnia 2 czerwca 2016 r. zawiadomił Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia należnej opłaty zapasowej za miesiące styczeń 2015 r., luty 2015 r., marzec 2015 r. oraz kwiecień 2015 r., a następnie - po przeprowadzeniu postępowania – ww. decyzją z [...] sierpnia 2016 r. wymierzył Spółce karę pieniężną w łącznej wysokości 130 690 zł za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości oraz terminie za miesiące styczeń 2015 r., luty 2015 r., marzec 2015 r. oraz kwiecień 2015 r. W ocenie organu niedopełnienie przez Spółkę obowiązku uiszczenia należnej opłaty zapasowej w terminie wynikającym z art. 21b ustawy o zapasach stanowi przesłankę wymierzenia Spółce kary pieniężnej na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1a tej ustawy. Termin do uiszczenia opłaty zapasowej, należnej z tytułu przywozu przez Spółkę paliwa w styczniu 2015 r., lutym 2015 r., marcu 2015 r. oraz kwietniu 2015 r., upłynął odpowiednio w dniu 29 lutego 2015 r., 31 marca 2015 r., 30 kwietnia 2015 r., oraz w dniu 31 maja 2015 r. Kwoty tej opłaty wynikają z ww. decyzji Prezesa Agencji z [...] grudnia 2015 r., utrzymanej w mocy decyzją Ministra Energii z [...] marca 2016 r. Jak już wzmiankowano kwoty te wynoszą odpowiednio 16 274 zł za styczeń 2015 r., 19 638 zł za luty 2015 r., 22 912 zł za marzec 2015 r. i 6 521 zł za kwiecień 2015 r.; stanowią zaległość w opłacie zapasowej, a tym samym podstawę do obliczenia wysokości kary pieniężnej, o której mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1a w związku z art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach, według następującego wyliczenia wysokości kary pieniężnej: - 32 548 zł (2 x 16 274 zł) - za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej należnej za miesiąc styczeń 2015 r. w terminie do dnia 29 lutego 2015 r., - 39 276 zł (2 x 19 638 zł) - za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej należnej za miesiąc luty 2015 r. w terminie do dnia 31 marca 2015 r., - 45 824 zł (2 x 22 912 zł) - za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej należnej za miesiąc marzec 2015 r. w terminie do dnia 30 kwietnia 2015 r., -13 042 zł (2 x 6 521 zł) - za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej należnej za miesiąc kwiecień 2015 r. w terminie do dnia 31 maja 2015 r.; co łącznie stanowi kwotę 130 690,00 zł. Sprzeciwiając się tej karze Spółka wskazała w odwołaniu na naruszenie przez organ art. 21b i art. 63 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapasach poprzez przyjęcie, że jest zobowiązana do wnoszenia opłaty zapasowej, a w konsekwencji podlega karze pieniężnej z tytułu niedopełnienia obowiązku jej uiszczenia. Wnosiła też o zawieszenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu rozpatrzenia przez WSA (w ww. sprawie VI SA/Wa 1122/16) skargi Spółki na decyzję Ministra Energii z [...] marca 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji z dnia [...] grudnia 2015 r określającą wysokość zobowiązania w tej opłacie. Organ odwoławczy nie uwzględniając tego stanowiska podniósł w zaskarżonej decyzji, że Prezes Agencji przeprowadził postępowanie administracyjnie zgodnie z przepisami kpa oraz ustawy o zapasach i tym samym słusznie wymierzył skarżącej Spółce przedmiotową karę. Organ odwoławczy przytoczył następnie przepisy ustawy o zapasach regulujące problematykę opłaty zapasowej i kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku jej nieuiszczenia w należnej wysokości lub w terminie, o którym mowa w art. 21b ust. 12 ww. ustawy. Stosownie do art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 a, kara pieniężna wynosi dwukrotność należnej kwoty opłaty zapasowej albo dwukrotność różnicy pomiędzy uiszczoną kwotą a należną kwotą opłaty zapasowej. Kara ta jest wymierzana obligatoryjnie, nie zależy od uznania organu, a przesłanką jej nałożenia kary jest wyłącznie niedopełnienie przez zobowiązany podmiot obowiązku uiszczenia tej opłaty w należnej wysokości albo w terminie; ma charakter zobiektywizowany, tj. ponoszona jest na zasadzie ryzyka lub braku w nadzorze, a jedyną okolicznością pozwalającą zmniejszyć wysokość kary - nawet do zera, jest uiszczenie opłaty zapasowej w należnej wysokości (tj. razem z odsetkami za zwłokę) najpóźniej w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o którym mowa w art. 64 ust. 2a ustawy o zapasach. Spółka dokonując przywozu oleju napędowego (czego nie kwestionowała, także w zakresie wielkości przywozu tego oleju we wskazanych miesiącach 2015 r.) była niewątpliwie handlowcem w rozumieniu ustawy o zapasach. Jako handlowiec była zobowiązana do uiszczania opłaty zapasowej w terminie wskazanym w art. 21b ust. 12 ustawy o zapasach na rachunek Funduszu Zapasów Agencyjnych. W związku z jej nieuiszczeniem w należnej wysokości oraz przewidzianym terminie, organ I instancji był zobowiązany do wszczęcia postępowania i nałożenia ww. kary zgodnie przepisami ustawy o zapasach. Zarzuty odwołania sprowadzają się do kwestii odliczenia przywiezionego przez Spółkę oleju napędowego (paliwa w rozumieniu ustawy o zapasach) wykorzystanego do produkcji preparatu smarowego, który następnie zostaje wywieziony z terytorium RP, do obliczania wysokości opłaty zapasowej ponoszonej przez Spółkę; jednak rozstrzygnięcie tej kwestii nie jest przedmiotem tej decyzji, odnosi się ona bowiem do problematyki obciążenia Spółki karą pieniężną za niezapłacenie w terminie należnej opłaty zapasowej. Obowiązek naliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez skarżącą Spółkę w należnej wysokości, jak i kwestia możliwości odliczenia przez Spółkę oleju napędowego wywiezionego z Polski w produkcie finalnym wyprodukowanym przez Spółkę od ilości przywiezionego oleju napędowego, były przedmiotem analizy dokonanej przez Prezesa Agencji w ww. decyzji z [...] grudnia 2015 r. oraz Ministra Energii w ww. decyzji z [...] marca 2016 r., jak i kontroli przez WSA, który ww. wyrokiem z 13 grudnia 2016 r. VI SA/Wa 1122/16 oddalił skargę Spółki na decyzję Ministra Energii z [...] marca 2016 r. , Stanowisko organów obu instancji w ww. kwestii jest więc prawidłowe. Z uwagi na ten wyrok organ nie uwzględnił – jako bezprzedmiotowego - wniosku strony o zawieszenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu rozpatrzenia przez WSA skargi Spółki na decyzję Ministra Energii z dnia [...] marca 2016 r. Spółka zaskarżyła powyższą decyzję do Sądu; w skardze zarzuciła jej naruszenie: 1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 21b ustawy o zapasach poprzez przyjęcie, iż Spółka była zobowiązana do wnoszenia opłaty zapasowej, b) art. 63 ust. 1 pkt. 1a ustawy o zapasach poprzez przyjęcie, iż w zaistniałej sytuacji Spółka podlega karze pieniężnej z tytułu nie dopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej, 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 kpa z uwagi na fakt, iż organ drugiej instancji w prowadzonym postępowaniu działał w sprawie bez poszanowania naczelnych norm prawnych przyjętych w polskim systemie prawa, art. 77 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób należyty całego materiału dowodowego. Wniosła z tych powodów o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Energii z [...] grudnia 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji z [...] sierpnia 2016 r. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi m.in. wskazała ww. wyrok WSA z 13 grudnia 2016 r. VI SA/Wa 1122/16 oddalający skargę Spółki na decyzję Ministra Energii z [...] marca 2016 r. w przedmiocie określenia wysokość opłaty zapasowej. Spółka złożyła wniosek o uzasadnienie tego wyroku; do dnia sporządzania skargi wyrok z uzasadnieniem nie został jej doręczony. Spółka sprzeciwiła się stanowisku organów, że błędnie uważa, iż dokonuje wywozu "paliw" (w rozumieniu ustawy o zapasach) z terytorium RP, lecz w rzeczywistości dokonuje wywozu produktu o kodzie CN 34031910 wyprodukowanego z "paliw", co skutkuje brakiem możliwości pomniejszenia ilości przywiezionych paliw stanowiących podstawę obliczenia kwoty opłaty zapasowej o ilość wywiezionego produktu o ww. kodzie CN, który to paliwo zawiera. W konsekwencji organ naliczył Spółce opłatę zapasową z okres styczeń - kwiecień 2015 r., a następnie karę za nieuiszczenie tej opłaty. Jednak w ocenie Spółki naliczenie opłaty zapasowej było nieprawidłowe. W konsekwencji Spółka kwestionuje również zasadność ukarania jej przedmiotową karą pieniężną. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko; wniósł o oddalenie skargi akcentując, że kwestia określenia wysokości należnej opłaty zapasowej nie była przedmiotem tego postępowania, które odnosi się do problematyki obciążenia Spółki karą pieniężną za niezapłacenie w terminie tej opłaty. Obowiązek naliczenia i zapłaty opłaty zapasowej w należnej wysokości, jak i kwestia możliwości odliczenia przez Spółkę oleju napędowego wywiezionego z Polski w produkcie finalnym wyprodukowanym przez Spółkę od ilości przywiezionego oleju napędowego stanowiącego podstawę obliczenia opłaty zapasowej, były przedmiotem decyzji Prezesa Agencji z [...] grudnia 2015 r. oraz Ministra Energii z [...] marca 2016 r. Organ nie jest w postępowaniu o wymierzenie ww. kary pieniężnej uprawniony do ponownego badania, czy obowiązek zapłaty opłaty zapasowej został nałożony na Spółkę zgodnie z przepisami ustawy o zapasach. Kwestia ta została już bowiem przesądzona ww. decyzjami i wyrokiem WSA z 13 grudnia 2016 r. VI SA/Wa 1122/16. Postanowieniem z 25 stycznia 2019 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez NSA kasacji od ww. wyroku WSA z 13 grudnia 2016 r. oddalającego skargę strony na decyzję organu z [...] marca 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty zapasowej, która to decyzja warunkowała wydanie zaskarżonej decyzji w sprawie niniejszej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia tej opłaty. Postanowieniem z 6 czerwca 2019 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie wobec ustalenia, że NSA wyrokiem z 21 maja 2019 r. II GSK 1609/17 oddalił kasację skarżącej Spółki od ww. wyroku WSA z 13 grudnia 2016 r., przesądzając tym samym prawomocnie zasadność określenia tej opłaty przez wymienione organy administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że – jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę – przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną w niniejszej sprawie do Sądu ww. decyzją organu z [...] grudnia 2016 r. była problematyka obciążenia Spółki karą pieniężną za niezapłacenie w terminie kwot opłaty zapasowej, a nie ustalenie obowiązku obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej (określenie opłaty zapasowej) w należnej wysokości, i związana z tym kwestia podnoszonego przez Spółkę odliczenia oleju napędowego wywiezionego z Polski w produkcie finalnym wyprodukowanym przez Spółkę od ilości przywiezionego oleju napędowego stanowiącego podstawę obliczenia opłaty zapasowej. Określenie opłaty zapasowej (i podmiotu zobowiązanego do jej uiszczenia) było przedmiotem ww. decyzji Prezesa Agencji z [...] grudnia 2015 r. utrzymanej następnie w mocy decyzją Ministra Energii z [...] marca 2016 r. (od której to decyzji WSA ww. wyrokiem z 13 grudnia 2016 r. VI SA/Wa 1122/16 oddalił skargę Spółki, a NSA ww. wyrokiem z 21 maja 2019 r. II GSK 1609/17 oddalił kasację Spółki od wyroku WSA). Wskazane decyzje organów I i II instancji oraz wyroki sądów (WSA i NSA) zawierają szczegółową, wyczerpującą argumentację na temat określenia opłaty zapasowej (w tym co do okresów za jaki została obliczona, jej wysokości z podziałem na kwoty, podmiotu zobowiązanego do zapłaty oraz terminów wpłat). Jednocześnie decyzje te, wobec uprawomocnienia się – skutkiem oddalonej kasacji - wyroku WSA z 13 grudnia 2016 r. VI SA/Wa 1122/16, w sposób definitywny przesądzają samą zasadę, wysokość i obowiązek Spółki uiszczenia tej opłaty, tak że w tej sprawie na obecnym etapie postępowania (w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty w terminie i wysokości wynikającej z prawomocnej decyzji organu o jej określeniu) nie ma prawnej możliwości, żeby tę problematykę na nowo rozstrzygać. W postępowaniu o wymierzenie kary pieniężnej, które jest postępowaniem następczym wobec postępowania w przedmiocie określenia opłaty zapasowej, organ administracji (ani obecnie Sąd) nie jest uprawniony do ponownego badania, czy obowiązek zapłaty opłaty zapasowej (i jej wysokość) został nałożony na Spółkę zgodnie z przepisami ustawy o zapasach. Kwestia ta została już bowiem prawomocnie przesądzona. Tym samym przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest wyłącznie zaskarżona decyzja organu obejmująca swoim zakresem rozstrzygnięcie o wymierzeniu Spółce kary pieniężnej z tytułu niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości oraz terminie. Zarzuty skargi nie podważają zasadności tego rozstrzygnięcia. W istocie bowiem Spółka kwestionuje (por. argumentację skargi) karę pieniężną nie z powodu naruszenia przepisów ustawy dotyczących tej kary, tylko z powodu braku po jej stronie zobowiązania do wnoszenia opłaty zapasowej w określonej wysokości, czyli samą zasadę obliczenia/określenia tej opłaty, która to zasada została już – w myśl ww. uwag - prawomocnie przesądzona. Tak sprecyzowany zarzut nie może odnieść skutku w obszarze problematyki związanej z wymierzeniem kary pieniężnej, która jest pochodną nieuiszczenia określonej wcześniej opłaty zapasowej, a określenie to/obliczenie ze wskazaniem podmiotu zobowiązanego zostało pod każdym względem przesądzone. Sąd w tej sprawie kontrolował zatem decyzję organu o wymierzeniu skarżącej Spółce kary pieniężnej z tytułu niedopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości i terminie za poszczególne ww. miesiące roku 2015. Nie zajmował się natomiast kwestią samej zasady obliczenia opłaty zapasowej i podmiotu zobowiązanego do jej uiszczenia, która została rozstrzygnięta ww. prawomocną – w następstwie wzmiankowanych wyroków WSA i NSA - decyzją organu z [...] marca 2016 r. Decyzja ta zapadła w odrębnym dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym, a więc z wyczerpaniem trybu postępowania przed organami administracji i gwarancją praw procesowych strony w tym postępowaniu – realizowanych ( o czym była mowa) w drodze skargi na tę decyzję do WSA, a następnie kasacji od wyroku WSA do NSA. Oddalając kasację NSA przesądził, że skarżąca Spółka jest handlowcem w rozumieniu przepisów ustawy o zapasach, jak również zasadność obliczenia oraz wysokość opłaty zapasowej obciążającej skarżącą Spółkę za poszczególne miesiące roku 2015. Obecnie skarżąca Spółka podnosi de facto zarzuty w kwestiach już – w myśl powyższego – ostatecznie rozstrzygniętych; podważa bowiem obowiązek/zasadę opłaty zapasowej, w sytuacji gdy - jak wyżej podkreślono - Sąd w tej sprawie nie może się tą kwestią zajmować, skoro została ona rozstrzygnięta w innym postępowaniu, a Sąd związany jest wynikiem tego rozstrzygnięcia. Kontrolując natomiast zaskarżoną decyzję w obszarze zarzutu skargi kwestionującego ustalenie organu, że Spółka podlega karze pieniężnej z tytułu nie dopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej oraz nałożenie tej kary na Spółkę, Sąd potwierdza prawidłowość działania i rozstrzygnięcia organu w tym względzie. Zresztą skarżąca nie formułuje żadnych konkretnych zarzutów na tle wyliczeń i wysokości tej kary, tylko podważa ją z powodu negowania samej zasady podlegania opłacie zapasowej w ustalonej wysokości tej opłaty, co w tej sprawie nie może odnieść skutku. Zaskarżona decyzja opiera się na wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym sprawy, poddanym zasadnej subsumpcji pod mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 21b ust. 12 ustawy o zapasach opłatę zapasową producenci i handlowcy zobowiązani są wpłacać w terminie do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła produkcja lub przywóz paliw. Oznacza to, że każdy producent i handlowiec, w rozumieniu odpowiednio art. 2 pkt 18 i 19a ustawy o zapasach, zobowiązany do uiszczania opłaty zapasowej, powinien obliczyć i wpłacić tę opłatę bez wezwania w terminie określonym w art. 21b ust. 12 ustawy o zapasach. Przepis art. 63 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapasach stanowi, że karze pieniężnej podlega ten, kto nie dopełnia obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo terminie, o którym mowa w art. 21b ust. 12 ustawy o zapasach. Niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości albo w terminie wynikającym z art. 21b ust. 12 ustawy o zapasach stanowi więc przesłankę wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1a tej ustawy (po uprzednim wezwaniu – stosownie do art. 64 ust. 2a ustawy - zobowiązanego producenta lub handlowca do uiszczenia opłaty zapasowej w należnej wysokości w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania). Sposób określenia/naliczenia ww. kary pieniężnej został wskazany w art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach. Jak wynika z akt administracyjnych w sprawie wyczerpano tryb wymierzenia skarżącej Spółce kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej. Fakt niedopełnienia obowiązku uiszczenia - mimo wezwania - opłaty zapasowej obligował Prezesa Agencji do wydania, na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapasach, decyzji nakładającej na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości określonej art. 63 ust. 2a ustawy o zapasach, tj. dwukrotność należnej kwoty opłaty zapasowej albo dwukrotność różnicy pomiędzy uiszczoną kwotą a należną kwotą opłaty zapasowej. W sprawie kwota kary pieniężnej za niedopełnienie przez Spółkę obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej za poszczególne miesiące – styczeń, luty, marzec, kwiecień 2015 r. w przewidzianych terminach i kwotach oraz kwocie łącznej została naliczona prawidłowo, zgodnie z zasadami wynikającymi z ww. przepisów ustawy (por. szczegółowe rozliczenie tych kwot i kwoty łącznej kary w decyzjach organów I i II instancji oraz wyżej na stronie 3 tego uzasadnienia); zresztą na tle tego naliczenia skarżąca nie sprecyzowała żadnych zarzutów poprzestając na kwestionowaniu samej zasady zobowiązania do wnoszenia opłaty zapasowej, a w konsekwencji nałożenia kary pieniężnej za jej nieuiszczenie. Jak natomiast już wskazano zasada ta została przesądzona w odrębnym postępowaniu, a tym samym nałożenie na skarżącą przedmiotowej kary pieniężnej stało się uzasadnione. Wszczęcie postępowania przez organ w przedmiocie kary pieniężnej było w niniejszej sprawie związane tylko i wyłącznie z brakiem uiszczenia w terminach przewidzianych ustawą o zapasach opłaty zapasowej oraz powstaniem w związku z tym obowiązku zapłaty kary pieniężnej, gdyż ostatecznym terminem, w którym skarżąca zobowiązana była do zapłaty opłaty zapasowej w należnej wysokości był 7 - dniowy termin od otrzymania wezwania do zapłaty. W związku z tym, iż w dacie tej skarżąca nie dokonała zapłaty opłaty zapasowej za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień 2015 r. zobowiązana była w dalszym ciągu do jej zapłaty w pełnej wysokości; od tej wysokości naliczona też została przedmiotowa kara pieniężna. W przepisie art. 63 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapasach określającym powstanie obowiązku zapłaty kary pieniężnej ustawodawca posłużył się zwrotem "nie dopełnił obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej (...) w terminie", co oznacza, iż sam fakt braku uiszczenia opłaty zapasowej w ustawowym terminie skutkuje obowiązkiem zapłaty kary pieniężnej. W świetle powyższego - wbrew zarzutom skargi – brak jest podstaw do uwzględnienia wskazanych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 21b i art. 63 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapasach; przepisy te nie zostały naruszone. Nie można mówić też o naruszeniu w sprawie przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na marginesie tej ostatniej uwagi można jedynie odnotować, że postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty zapasowej wszczęto i prowadzono mimo niezakończenia postępowania w przedmiocie określenia tej opłaty, a więc przesądzenia samej zasady tego zobowiązania, któremu skarżąca Spółka konsekwentnie się sprzeciwiała. Mankamentem procedowania organu było w tej sytuacji niezawieszenie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej do czasu uprawomocnienia się ww. wyroku WSA z 13 grudnia 2016 r. VI SA/Wa 1122/16 oddalającego skargę strony na decyzję organu określającą tę opłatę, gdyż uchylenie tego wyroku przez NSA podważyłoby decyzję o nałożeniu kary, która z istoty swojej jest pochodną uprzedniego określenia opłaty i braku jej uiszczenia przez podmiot zobowiązany. W ostatecznym rachunku jednak kwestia ta nie zaważyła w żaden sposób na wyniku sprawy w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, gdyż - jak już wyżej wzmiankowano – NSA wyrokiem z 21 maja 2019 r. II GSK 1609/17 oddalił kasację Spółki od wyroku WSA, co skutkowało uprawomocnieniem się tego wyroku oraz ww. decyzji ostatecznej organu z [...] marca 2016 r. określającej opłatę zapasową i podmiot zobowiązany do jej uiszczenia, potwierdzając tym samym zasadność decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za nieuiszczenie tej opłaty. Z tych wszystkich powodów, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz nie stwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło