VI SA/Wa 701/10
WyrokWSA w Warszawie2010-07-07
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Andrzej Czarnecki, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić dopuszczenia dowodu z dokumentu potwierdzającego uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych, powołując się wyłącznie na brak trwale umieszczonej na szybie winiety, mimo istnienia innych dowodów potwierdzających uiszczenie opłaty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji naruszył przepisy postępowania, odmawiając dopuszczenia dowodu z dokumentu potwierdzającego uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych, opierając się jedynie na braku trwale umieszczonej winiety. Brak winiety nie wyłącza możliwości udowodnienia faktu uiszczenia opłaty innymi środkami dowodowymi, zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. Organ powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe z uwzględnieniem przedstawionych przez stronę dowodów.Stan faktyczny
Kontroli drogowej poddano zespół pojazdów należący do przedsiębiorcy P. J. Stwierdzono, że pojazd poruszał się w okresie obowiązywania zakazu ruchu dla pojazdów o masie powyżej 12 ton oraz że brak było na przedniej szybie winiety potwierdzającej uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych, mimo posiadania przez kierowcę odcinka kontrolnego i dowodu wpłaty z poczty. Organ I instancji nałożył kary pieniężne za oba naruszenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzje, zarzucając błędy w wykładni przepisów i naruszenie zasad postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w części nakładającej karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. W pozostałej części skargę oddalił. Stwierdził, że decyzje w uchylonej części nie podlegają wykonaniu. Zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we [...] z [...] maja 2008 r. w części nakładającej karę pieniężną w kwocie 3.000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. stwierdza, że decyzje w zakresie opisanym w pkt 1 nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. J. kwotę 160 (sto sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
[...] kwietnia 2008 r. w miejscowości K. na [...] km autostrady [...] (droga krajowa) został zatrzymany do kontroli drogowej zespół pojazdów (ciągnik siodłowy – [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą – [...] o numerze rejestracyjnym [...]) kierowany przez J D. Wykonywał on w imieniu przedsiębiorcy "P. J. – H." przewóz międzynarodowy z Czech do Niemiec, o czym świadczył okazany dokument przewozowy i wypis z licencji nr [...]. Stwierdzono, że kontrolowana jednostka poruszała się podczas zakazu ruchu pojazdów o masie całkowitej powyżej 12 t, co stanowiło naruszenie przepisu art. 92 ust. 1 pkt 5 i art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm., dalej: u.t.d.) oraz lp. 13.2 załącznika do ww. ustawy.
Ponadto, kontrola wykazała brak winiety umieszczonej na przedniej szybie pojazdu, kierowca zaś okazał do kontroli jedynie odcinek kontrolny winiety miesięcznej ważnej od 1 kwietnia 2008 r. Tym samym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych z naruszeniem art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. oraz lp. 4.1 załącznika do tej ustawy.
Z kontroli sporządzony został protokół, podpisany bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem.
Przedsiębiorca pismem z dnia 15 maja 2008 r. wyjaśniał, że przejazd był opłacony, w czasie kontroli kierowca okazał odcinek kontrolny karty i dowód wniesienia opłaty drogowej – pokwitowanie pocztowe nr [...]. Był wyposażony także w winietę samoprzylepną, lecz z niewiadomych przyczyn nie nakleił jej na szybę pojazdu i nie okazał do kontroli. Przedsiębiorca powoływał się na kontrolę, która miała miejsce wcześniej w tym samym miesiącu, w której kierowca okazał oba odcinki kontrolne karty opłaty, co miało dowodzić, że był wyposażony w wymagane oba dokumenty. W związku z tym przewoźnik wnosił o umorzenie postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął postępowanie administracyjne, o czym poinformował P. J., a następnie decyzją z [...] maja 2008 r. nałożył na tego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 1000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń określonej kategorii pojazdów, co stanowi naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 5, art. 92 ust. 4 u.t.d. oraz lp. 13.2 załącznika do tej ustawy, oraz karę pieniężną w wysokości 3000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, stanowiące naruszenie art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. oraz lp. 4.1 załącznika do ww. ustawy.
Organ zważył, że w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089 ze zm.), dalej jako rozporządzenia, dowód uiszczenia opłaty stanowią łącznie winieta samoprzylepna umieszczona w sposób trwały na przedniej szybie wewnątrz pojazdu oraz odcinek kontrolny przechowywany w pojeździe. W rozpoznanej sprawie brak było jednego z dwóch elementów dowodu uiszczenia opłaty, toteż organ stwierdził naruszenie przepisu art. 42 ust. 1 i 1a u.t.d. oraz § 3 wymienionego rozporządzenia. Organ podniósł ponadto, że w postępowaniu administracyjnym bada jedynie fakt naruszenia obowiązków wynikających z obowiązującego prawa, nie zaś winę czy stopień przyczynienia się przewoźnika do tego naruszenia.
Pismem z 11 czerwca 2008 r. P. J. odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Odwołujący się podniósł, że organ błędnie ustalił stan faktyczny w sprawie, gdyż nie uwzględnił innych okazanych dokumentów poświadczających, jego zdaniem, uiszczenie opłaty. Wskazał ponadto na brak w ustawie o transporcie drogowym umocowania do wyłączenia z postępowania dowodowego w drodze przepisów wykonawczych innych dowodów uiszczenia opłaty. Zauważył, że wykonywanie przewozu podczas obowiązującego zakazu ruchu niektórych pojazdów nastąpiło z wyłącznej winy kierującego pojazdem, podobnie jak niezaklejenie (zagubienie) winiety. Wniósł o przeprowadzenie na tę okoliczność dowodu z zeznań świadka – kierowcy J. D.
Decyzją z [...] września 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzję swą organ odwoławczy uzasadnił powołując się na treść art. 42 ust. 1 u.t.d. w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 8 sierpnia 2006 r. Skoro zgodnie z § 3 rozporządzenia dowód opłaty stanowią łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny oraz przedziurkowana winieta umieszczona w sposób trwały w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu, a kierujący pojazdem nie umieścił winiety w pojeździe w przewidziany prawem sposób, oczywistym jest, że nastąpiło naruszenie art. 42 ust. 1 u.t.d., a tym samym, że nałożenie kary pieniężnej było zasadne.
Co do przekroczenia upoważnienia ustawowego przez Ministra Transportu, Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł, że nie ma kompetencji w zakresie stwierdzania niezgodności przepisów obowiązującego prawa z Konstytucją i ustawami.
Organ uznał za bezsporne naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 5 z związku z § 2 ust. 1 lit. d i ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach (Dz. U. Nr 147, poz. 1040).
Co do braku winy przedsiębiorcy za działania pracownika, organ II instancji stwierdził, że zgodnie z zasadą ryzyka osobowego pracodawca obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i ponosi straty wynikłe z ich niezaradności czy braku należytego przygotowania do pracy. Odpowiedzialność przedsiębiorstwa transportowego za naruszenia przepisów przez kierowców przewiduje expressis verbis art. 10 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.
P. J. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i utrzymaną przez nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego inspektora Transportu Drogowego, wnosząc o ich uchylenie w całości. W skardze zarzucił organowi błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu § 3 ust. 4 rozporządzenia, który zdaniem strony podaje precyzyjnie enumeratywny katalog dokumentów niemogących stanowić dowodu uiszczenia opłaty. Ponadto zarzucił naruszenie art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez niedopuszczenie jako materiału dowodowego dowodu z dokumentów poświadczających uiszczenie opłaty, jak i niesprawdzenie przez organ, czy strona rzeczywiście wniosła opłatę za przejazd drogami krajowymi, oraz naruszenie art. 10 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony o przesłuchanie kierującego pojazdem w charakterze świadka.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
29 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zawiesił postępowanie sądowe w sprawie wobec zwrócenia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 7 listopada 2007 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gd 325/07 do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: "czy przepisy art. 92 ust. 1 w zw. z pkt 4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.) są zgodne z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP w zakresie w jakim zrównują odpowiedzialność osób, które uiściły opłatę za przejazd po drogach krajowych, ale nie posiadały karty opłaty drogowej w pojeździe w czasie kontroli, z osobami które należnej opłaty za przejazd nie uiściły w ogóle".
Wyrokiem z 25 marca 2010 r. (sygn. akt P 9/08) Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności art. 92 ust. 1 u.t.d. w zw. Lp. 4.1. załącznika do tej ustawy z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i ust. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim sankcja administracyjna w postaci kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych obejmuje sytuację, gdy kierowca nie posiadał karty opłaty w pojeździe w momencie kontroli.
Z uwagi na powyższy wyrok Sąd, postanowieniem z 1 kwietnia 2010 r., podjął z urzędu zawieszone postępowanie, a następnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawie nadano nową sygnaturę VI SA/Wa 701/10, pod którą jest obecnie rozpoznawana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna w części nakładającej karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. W pozostałej części Sąd skargę oddalił, uznając ją za niezasadną.
Ustalony przez oba organy stan faktyczny nie był kwestionowany. Nie ulega wątpliwości, że w dacie kontroli winieta nie została umieszczona w sposób trwały na przedniej szybie pojazdu. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych karta opłaty składa się dwóch części: winiety samoprzylepnej i z odcinka kontrolnego. Przepis ten określa również sposób umieszczenia winiety i obowiązek przechowywania w pojeździe odcinka kontrolnego i okazywania go do kontroli.
W pojeździe znajdował się i okazany został na żądanie uprawnionego organu do kontroli prawidłowo wypełniony (tj. w sposób odpowiedni przedziurkowany, z naniesionym numerem rejestracyjnym pojazdu) odcinek kontrolny opłaty miesięcznej, jak również w toku postępowania administracyjnego strona przedstawiła dokument nazwany "dowodem wniesienia opłaty drogowej", wystawiony 1 kwietnia 2008 r. przez Urząd Pocztowy w D. Ponadto powoływała się na wcześniej przeprowadzoną kontrolę tego samego pojazdu, [...] kwietnia 2008 r., (protokół [...]), tj. w tym samym miesiącu, który był objęty ważnością posiadanej karty podkreślając, że kontrola ta ustaliła posiadanie przez skarżącego obu odcinków karty opłaty. Z ustaleń tej kontroli wynikało, iż 4 kwietnia 2008 r., przedsiębiorca wyposażył kierowcę w wymagany dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, natomiast w dacie następnej kontroli z dnia 30 kwietnia 2008 r. kierowca okazał jedynie odcinek kontrolny jednakże tej samej karty opłaty, którą okazał w dniu 4 kwietnia 2008 r., nie przedstawiając do kontroli winiety.
Podstawą nałożenia kary przez organ był art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. oraz lp. 4.1. załącznika do ww. ustawy w związku z art. 42 ust. 1 tejże ustawy. Organ nałożył na przedsiębiorcę karę za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych, przyjmując na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie opłat, że brak przedziurkowanej winiety samoprzylepnej, umieszczonej w sposób trwały na przedniej szybie pojazdu, wskazywał na nieuiszczenie opłaty, a więc należało zastosować przepis lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Stwierdzając zatem, iż skarżący nie wykazał się zgodnie z § 3 ust. 4 rozporządzenia posiadaniem dowodu uiszczenia opłaty, organ odmówił dopuszczenia dowodu z przedstawionego przez skarżącego dokumentu – dowodu wniesienia opłaty drogowej – wydanego przez Urząd Pocztowy.
Podstawą odpowiedzialności wynikającej z art. 92 ust. 1 i 4 w związku z art. 42 ust. 1 u.t.d. jest niedopełnienie obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd drogami krajowymi. W świetle § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie opłat uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy na terenie Rzeczpospolitej Polskiej karty opłaty w upoważnionej do poboru opłaty jednostce. W rozumieniu tego przepisu skarżący przedmiotową opłatę uiścił na co wskazuje dokument wydany przez Urząd Pocztowy i prawidłowo wypełniony odcinek kontrolny okazany do kontroli.
W ocenie Sądu uzasadnione są zarzuty skarżącego co do naruszenia przez organ przepisów postępowania - art. 77 i art. 80 w związku z art. 7 k.p.a. Postępowanie administracyjne jest oparte na obowiązku ustalenia prawdy materialnej i oparcia rozstrzygnięcia na okolicznościach faktycznie istniejących, a nie wyprowadzonych w drodze domniemań. Realizacja tej zasady następuje przez zgromadzenie całego materiału dowodowego i właściwej jego ocenie. Stąd też zachodzi ścisły związek między zasadą ustalenia prawdy materialnej i zasadami postępowania dowodowego. Zasada ustalenia prawdy materialnej sprowadza się do nałożonego na organ obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) i dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Zasada ta wyraża się ponadto w spoczywającym na organie obowiązku gromadzenia materiału dowodowego, gdyż w świetle art. 77 § 1 to organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zdaniem Sądu, organ administracji dopuścił się naruszenia tych zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 78 i 80 k.p.a.). Organ nie uwzględnił wniosku strony o dopuszczenie dowodu z przedstawionego przez nią dokumentu, mimo że okoliczność, będąca przedmiotem tego dowodu, mogła mieć istotne znaczenie w sprawie. Podkreślić należy, iż nie jest zasadna argumentacja organu o niedopuszczalności przeprowadzenia dowodu w świetle dyspozycji przepisów § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia w sprawie opłat. Stosownie bowiem do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowód, którego przeprowadzenia domagał się skarżący nie był sprzeczny z prawem. Natomiast, jak wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 1992 r., III SA 1838/91, ONSA 1992, nr 2, poz. 45: "Ustalenie bez wyraźnej podstawy ustawowej, że pewne fakty mogą być udowodnione jedynie za pomocą ściśle określonych dowodów, jest sprzeczne z art. 75 k.p.a.". Należy przyjąć, że także przepisy prawa podustawowego, stanowiące, że dany fakt można udowodnić tylko określonymi środkami dowodowymi, są bez znaczenia wobec treści przepisu art. 75 (podobnie M. Baumgart, H. Habel, Prawo o Najwyższym Trybunale Administracyjnym, 1933, s. P31, w odniesieniu do ograniczeń dowodowych wprowadzanych przez akty wykonawcze).
Co więcej, także przepisy załącznika 4.1. do ustawy o transporcie drogowym, stanowiące podstawę do nałożenia kary w niniejszej sprawie przewidują sposób, w jaki przedsiębiorca może wykazać, że należną opłatę uiścił, pomimo że kierowca nie okazał do kontroli winiety. Możliwości te zależą od rodzaju opłaty: "Karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych". Skarżący wykazywał dokumentem wydanym przez Urząd Pocztowy oraz wskazując na prawidłowo wypełniony odcinek kontrolny karty opłaty, że opłacił kontrolowany przejazd przed jego wykonaniem, gdyż 1 kwietnia 2008 r. odcinek kontrolny wymieniał serię i numer opłaty ([...]), zgodne z tymi występującymi w dowodzie wniesienia opłaty wydanym przez Pocztę Polską. Był również prawidłowo przedziurkowany z naniesionym numerem rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu. Natomiast organ administracji nie odniósł się do tych okoliczności, jednocześnie odmawiając przeprowadzenia dowodu z załączonego dokumentu. Zachowanie to w ocenie Sądu prowadziło do naruszenia art. 7 k.p.a., jak i przepisu art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. oraz do wadliwej oceny materiału dowodowego przez naruszenie art. 80 k.p.a. w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co również skutkowało naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organ administracji nie wskazał przyczyn, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zgłoszonym przez stronę.
W świetle tych okoliczności, brak winiety samoprzylepnej, przy obowiązku dopuszczenia innych środków dowodowych, nie uprawniał do przyjęcia, że skarżący nie uiścił wymaganej opłaty, a jedynie, że kierowca nie posiadał w pojeździe stosownych dokumentów (art. 87 ust. 1 u.t.d.), co mogło ewentualnie skutkować zastosowaniem art. 92 ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w związku z lp. 1.7 lub lp. 4.3 załącznika do tej ustawy.
Należy zauważyć, że rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych wydane zostało na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, upoważniony był do określenia, w drodze rozporządzenia, rodzaju i stawek opłaty za przejazd po drogach krajowych, oraz trybu wnoszenia i sposobu rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. W zakresie dotyczącym dokumentowania wniesienia opłaty minister właściwy do spraw transportu umocowany był jedynie do określenia wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Taki też zakres regulacji określa § 1 omawianego rozporządzenia wykonawczego z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych.
Upoważnienie ustawowe nie obejmowało możliwości zmian zasad dowodzenia określonych w ustawach regulujących postępowanie administracyjne, w szczególności w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przeniesienie regulowanej ustawowo materii zasad postępowania dowodowego do aktu normatywnego rangi podustawowej naruszałoby zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Wobec tego użyte w § 3 ust. 4 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych sformułowanie "nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty" (winieta samoprzylepna nieumieszczona w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu) nie może być odczytywane inaczej jak podstawa uznania, że w opisanych okolicznościach dowód uiszczenia opłaty nie odpowiada wzorowi określonemu w omawianym rozporządzeniu. Nie stanowi natomiast przesłanki wyłączającej możność przyjęcia, że opłata w rzeczywistości została uiszczona (por wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2009 r. w sprawie II GSK 593/08; z 28 kwietnia 2009 r. w sprawie II GSK 895/08 oraz z dnia 20 stycznia 2010 r. w sprawie II GSK 334/09).
W załączniku do ustawy o transporcie drogowym prawodawca nie przewidział nakładania na przedsiębiorców sankcji za ogólnie określone niezachowanie wymogów związanych z dokumentowaniem uiszczenia opłaty, w szczególności za nieumieszczenie winiety w prawym dolnym rogu przedniej szybu pojazdu. Braku takiego przepisu nie można zastępować przepisami wykonawczymi nie mającymi oparcia w delegacji ustawowej.
W tych warunkach przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji, przy uwzględnieniu powyższych uwag, powinien w zakresie w którym Sąd uchylił przedmiotowe decyzji, przeprowadzić postępowanie dowodowe z zachowaniem przepisów postępowania (w tym wymienionych wyżej), odnosząc się także do dowodów i zarzutów skarżącego.
Sąd podzielił natomiast w zupełności argumentację organu, wyrażoną w obu decyzjach administracyjnych co do wykonywania kontrolowanego przewozu w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu odnoszących się do kontrolowanego pojazdu.
Ustalony przez oba organy stan faktyczny nie był kwestionowany. Nie ulega wątpliwości, że w dacie kontroli pojazd poruszał się w okresie obowiązującego go zakazu lub ograniczenia w ruchu, co wyczerpywało przesłanki odpowiedzialności z tytułu naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 5 i art. 92 ust. 4 u.t.d. oraz Lp. 13.2 załącznika do wskazanej ustawy, jak również § 2 pkt 2 w zw. z pkt. 1 lit. d) Rozporządzenia Ministra Transportu z 31 lipca 2007 r., w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (Dz. U. 147, poz. 1040).
Skarżący podnosi, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, jako że poinformował kierowcę o obowiązującym zakazie, ten zaś tę informację zignorował. Tym samym, zdaniem strony, do zaistniałego stanu faktycznego ma zastosowanie art. 93 ust. 7 u.t.d., statuujący ograniczoną odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy.
Taka sytuacja, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzi. W ocenie Sądu w składzie orzekającym organ administracji prawidłowo uznał odpowiedzialność pracodawcy za skutki działań wynikające w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Stosownie do przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (...) to pracodawcę obciążają skutki niewłaściwego doboru pracowników i to on ponosi odpowiedzialność za straty powstałe wskutek niezaradności i braku należytego przygotowania do pracy osób, którymi się posługuje. Zadaniem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi i takie organizowanie pracy pracowników, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów prawa. Pracodawca ma zagwarantowane przepisami regulującymi stosunek pracy odpowiednie środki dyscyplinujące pracowników, łącznie z roszczeniami finansowymi w stosunku do nich nie wyłączając zastosowania odpowiedniego trybu rozwiązania stosunku pracy. Wyłączenie odpowiedzialności w sytuacji, którą można uznać za typową, prowadziłoby do wypaczenia obowiązku nadzoru.
Przesłuchanie w charakterze świadka kierującego pojazdem na okoliczność poinformowania go przez pracodawcę o zakazie jazdy w dniu kontroli nie mogło prowadzić do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego za naruszenie wymienionych przepisów. To bowiem skarżący, prowadząc działalność gospodarczą, wykonywał usługę transportu drogowego, a nie jego pracownik – kierujący pojazdem. Zatem to, że kierowca nie zastosował się do polecenia pracodawcy, nie powoduje braku odpowiedzialności skarżącego za naruszenie stwierdzone podczas kontroli.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją w zakresie wskazanym w sentencji wyroku stwierdzając, że decyzje te w części uchylonej nie podlegają wykonaniu i postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. w pozostałej części skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło