VI SA/Wa 704/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-03
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mimo wezwań, nie przedłożyła dokumentów obrazujących wysokość uzyskiwanych dochodów, a jedynie wydatki, co uniemożliwiło weryfikację jej sytuacji majątkowej. Dodatkowo, w poprzednim roku osiągnęła znaczący dochód, a jej rachunek bankowy wykazywał okresowo wysokie salda.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego) w sprawie dotyczącej cofnięcia licencji wspólnotowej na międzynarodowy transport drogowy. We wniosku podała swoje dochody i wydatki, wskazując na trudną sytuację finansową. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i dochody. Skarżąca częściowo uzupełniła wniosek, ale nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, zwłaszcza dotyczących dochodów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania A. J. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego postanawia: odmówić przyznania A. J. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego
A. J. (dalej jako skarżąca) złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego.
We wniosku podniosła, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwojgiem małoletnich dzieci, przy czym na jednego z synów zasądzone zostały alimenty w kwocie 240 zł. Skarżąca wyjaśniła, iż prowadzona przez nią działalność gospodarcza nie przyniosła jej w bieżącym roku żadnych dochodów. W rubryce 5 Formularza wskazała, iż po uiszczeniu raty kredytu mieszkaniowego oraz niezbędnych opłat pozostaje jej do dyspozycji kwota 1450 zł. miesięcznie. Skarżąca zaciągnęła także inne kredyty, które, jak podkreśliła, przeznaczane są na bieżące utrzymanie. Majątek skarżącej to kupiony na kredyt dom oraz nieruchomość rolna o pow. 0,37 ha.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:
a) zeznania podatkowego skarżącej za rok 2009, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie,
b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku bieżącym z działalności gospodarczej przez skarżącą (w zależności od formy opodatkowania np. kopia księgi przychodów i rozchodów czy też ewidencję przychodów),
c) dokumentów potwierdzających zobowiązania kredytowe skarżącej wskazane w rubryce 5 i 7 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy,
d) kopii ostatniego orzeczenia Sądu zasądzającego świadczenie alimentacyjne wobec syna skarżącej [...],
e) wyjaśnienia kwestii pokrywania kosztów utrzymania syna skarżącej – [...]
f) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
g) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń.
W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, iż ze względu na brak obowiązku składania w 2009 r. zeznań podatkowych urząd skarbowy nie wyda jej stosownego zaświadczenia o wysokości dochodu uzyskanego w bieżącym roku. Podkreśliła, że działalność gospodarcza przynosi straty, co przełożyło się na redukcję etatów. Skarżąca przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego, umowy kredytowe oraz protokół z posiedzenia Sądu Rejonowego, na którym zasądzono alimenty na rzecz syna skarżącej. Wyjaśniła, iż na drugiego syna nie otrzymuje alimentów. W odpowiedzi na kolejne wezwanie referendarza sądowego przedłożyła zeznanie podatkowe o dochodzie osiągniętym w 2008 r., z którego wynika, iż przy przychodzie sięgającym 7 434 263 zł osiągnięty przez skarżącą dochód wyniósł 69 458 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie przedłożyła bowiem żadnych dokumentów wskazujących na wysokość dochodów osiąganych przez nią w 2008 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, np. odpisów z prowadzonych ksiąg rachunkowych. Skarżąca przedstawiła co prawda dokumenty potwierdzające wysokość obciążeń z tytułu zaciągniętych przez nią kredytów i pożyczek bankowych. Wyjaśniła przy tym, iż po dokonaniu niezbędnych opłat dysponuje miesięcznie kwotą ok. 1450 zł. Jeżeli jednak skarżąca przedstawiła wyłącznie dokumenty wskazujące na wysokość ponoszonych przez nią wydatków, a nie przedłożyła dokumentów określających wysokość osiąganych przez nią dochodów, brak jest możliwości zweryfikowania podanych przez skarżącą informacji o jej sytuacji majątkowej. Dodatkowo wskazać należy, iż w ubiegłym roku skarżąca osiągnęła z działalności gospodarczej dochód sięgający kwoty 69 tysięcy złotych. Co prawda wyjaśniła, że z powodu kryzysu gospodarczego działalność gospodarcza w bieżącym roku przestała przynosić zysk, jednakże, jak wyżej wspomniano, nie wykazała tej okoliczności poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów. Fakt ten z pewnością nie wynika z przedłożonego wyciągu bankowego, gdzie widnieją wielokrotne wpłaty od podmiotów gospodarczych a saldo oscylowało od kwoty 18 775 zł. do braku środków (za okres od [...] maja 2009 r. do [...] lipca 2009 r.). Skarżąca nie wykazała zarazem, dlaczego nie miałaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego środków, którymi kilkukrotnie dysponowała na rachunku bankowym.
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak tez wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło