VI SA/Wa 704/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-02-09
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała swoją trudną sytuację życiową i majątkową, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Pomimo wcześniejszego postanowienia referendarza o odmowie, nowe dowody w postaci dokumentów potwierdzających zajęcie konta bankowego przez komornika na pokrycie należności wobec Urzędu Skarbowego i ZUS, a także inne obciążenia finansowe, uniemożliwiają skarżącej poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca A. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie dotyczącej cofnięcia licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. Wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma małoletnimi dziećmi, a jej działalność gospodarcza nie przyniosła dochodów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej. Po wniesieniu sprzeciwu i przedstawieniu dodatkowych dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową (zajęcie komornicze konta bankowego), Sąd rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla A. J. radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. J. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 704/09 o odmowie ustanowienia dla skarżącej radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego postanawia ustanowić dla A. J. radcę prawnego z urzędu
Skarżąca, A. J., złożyła w dniu [...] lipca 2009 r. (data nadania) na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r., w przedmiocie cofnięcia licencji wspólnotowej na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. We wniosku podniosła, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwojgiem małoletnich dzieci, przy czym na jednego z synów zasądzone zostały alimenty w kwocie 240 zł. Skarżąca wyjaśniła, iż prowadzona przez nią działalność gospodarcza nie przyniosła jej w bieżącym roku żadnych dochodów. W rubryce 5 Formularza wskazała, iż po uiszczeniu raty kredytu mieszkaniowego oraz niezbędnych opłat pozostaje jej do dyspozycji kwota 1450 zł. miesięcznie. Skarżąca zaciągnęła także inne kredyty które, jak podkreśliła, przeznaczane są na bieżące utrzymanie. Majątek skarżącej to kupiony na kredyt dom oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,37 ha.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej wezwano skarżącą nadesłania w terminie 14 dni:
a) zeznania podatkowego skarżącej za rok 2009, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie,
b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku bieżącym z działalności gospodarczej przez skarżącą (w zależności od formy opodatkowania np. kopia księgi przychodów i rozchodów czy też ewidencję przychodów),
c) dokumentów potwierdzających zobowiązania kredytowe skarżącej wskazane w rubryce 5 i 7 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy,
d) kopii ostatniego orzeczenia Sądu zasądzającego świadczenie alimentacyjne wobec syna skarżącej – M.W.,
e) wyjaśnienia kwestii pokrywania kosztów utrzymania syna skarżącej – E. M. o- przez drugiego z rodziców,
f) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
g) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń.
W dniu 3 listopada 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy - wydał postanowienie, odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu postanowienia powołując się na przepisy art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazano, iż strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż skarżąca nie przedłożyła bowiem żadnych dokumentów wskazujących na wysokość dochodów osiąganych przez nią w 2008 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca przedstawiła jedynie dokumenty potwierdzające wysokość obciążeń z tytułu zaciągniętych przez nią kredytów i pożyczek bankowych, a nie przedłożyła dokumentów określających wysokość osiąganych przez nią dochodów, brak zatem było możliwości zweryfikowania podanych przez skarżącą informacji o jej sytuacji majątkowej. Dodatkowo wskazano, iż w ubiegłym roku skarżąca osiągnęła z działalności gospodarczej dochód sięgający kwoty 69 tysięcy złotych, jednak podkreśliła, iż dotknął ją kryzys gospodarczy. Nie wykazała jednak tej okoliczności poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów. Dodatkowo podkreślono, iż z przedłożonego wyciągu bankowego, nie wynikało aby nie miała środków na pokrycie pomocy prawnej. Skarżąca nie wykazała zarazem, dlaczego nie miałaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego środków, którymi kilkukrotnie dysponowała na rachunku bankowym.
W dniu 25 listopada 2009 r. skarżąca A. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. W złożonym sprzeciwie skarżąca podniosła, iż jej firma jest na skraju upadłości, a w związku z chorobą w późniejszym terminie prześle uzupełnienie sprzeciwu.
Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r., skarżąca nadesłała dokumentację potwierdzającą aktualną sytuację materialną w firmie, tytuły wykonawcze i wydruki potwierdzające egzekucję komorniczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw.
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Rozpatrując przedmiotowy sprzeciw Sąd miał na względzie przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
Po ponownej analizie dokumentacji nadesłanej przez stronę skarżącą dokumentów oraz informacji zawartych we wniosku o ustanowienie pełnomocnika wynika, iż skarżąca znalazła się w trudnej sytuacji życiowej.
Jak potwierdzają to dokumenty złożone w sprawie, skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym razem z dwoma synami. Ponadto A. J., przedstawiła dokumenty potwierdzające, iż od czerwca 2009 r., komornik sądowy dokonał zajęcia konta bankowego na pokrycie należności na rzecz Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (k. 101-189 akt sądowych).
Mając powyższe na uwadze, nie jest możliwe poczynienie przez ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania skarżącej.
W związku z powyższym, uznając za zasadne przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie racy prawnego z urzędu, w myśl art. 246 § 3 pkt 1 w zw. art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło