VI SA/Wa 711/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej p o s t a n a w i a: 1. zwolnić A. Sp. z o. o. z siedzibą w S.od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2012 roku, 2. odmówić A. Sp. z o. o. z siedzibą w S. zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 roku oddalił skargę A. Sp. z o. o. w S. (dalej też jako skarżąca, spółka) na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2012 roku nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia wydanego na rzecz spółki na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Od powyższego wyroku spółka wniosła skargę kasacyjną wnosząc jednocześnie o zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, przy czym w złożonym następnie Formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zaznaczyła, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka podniosła, iż w związku z toczącymi się postępowaniami Głównego Inspektora Farmaceutycznego przeciwko skarżącej (w sprawie unieruchomienia prowadzonej przez nią hurtowni farmaceutycznej, a następnie postępowania o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie tej hurtowni), w związku z wydaniem przez organ decyzji odpowiednio unieruchamiającej a następnie cofającej zezwolenia i opatrzenie ich klauzulami natychmiastowej wykonalności, skarżąca od końcówki marca 2011 r. faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. W jej ocenie należy mieć na względzie to, że pomimo tego, że prowadzona przez nią do kwietnia 2011 r. działalność (to jest handel produktami leczniczymi) była działalnością dochodową, to jednak przy konieczności dysponowania znacznymi środkami obrotowymi na prowadzenie takiej działalności oraz wysokich kosztach własnych (pracownicy, magazynowanie, przepakowywanie towaru, transport - wszystko wysoce specjalistyczne i kosztowne, w związku z przedmiotem sprzedaży), skarżąca nie jest w stanie w chwili obecnej - niemal półtora roku po przymusowym wstrzymaniu prowadzenia działalności - ponieść kosztów opłat sądowych. W związku z przymusowym charakterem wstrzymania jej działalności gospodarczej nie była ona w stanie przygotować się na konieczność natychmiastowego poniesienia kosztów związanych z takim zatrzymaniem, w tym odpraw dla pracowników, wypowiedzeniem umów terminowych, itd.), a sytuacja była tym trudniejsza, że nie była nawet w stanie spieniężyć pozostałych "na stanie" zapasów, co wynika z tego, że zapasami tymi były leki, których w związku z unieruchomieniem jej hurtowni skarżąca nie mogła nikomu sprzedać. Nadto, wobec braku możliwości prowadzenia działalności i "zamrożenia" znacznej ilości środków spółki w towarze przestała ona regulować zobowiązania wobec swoich dostawców co doprowadziło w ekspresowym tempie do powstania stanu niewypłacalności. Skarżąca zaznaczyła, że jedynym powodem, dla którego nie złożyła do tej pory wniosku o upadłość jest brak środków na jej przeprowadzenie oraz w zasadzie niemożliwość jego przeprowadzenia (brak możliwości sprzedaży swoich zapasów). Jednocześnie prowadzone postępowania egzekucyjne przeciwko skarżącej pozbawiły ją wszelkich środków pieniężnych, a wszystkie dające się spieniężyć ruchomości spółki zostały zajęte przez komornika i zostały albo w niedługim czasie zostaną sprzedane w celu zaspokojenia wierzycieli. Zdaniem skarżącej jest przy tym jasne, że wobec wysokości jej zobowiązań (np. [...]- ok. [...] zł, [...] - ok. [...] zł, [...] - ok. [...] zł) po dokonaniu licytacyjnej sprzedaży majątku skarżącej dającego się sprzedać (którego wartość oszacowano łącznie na ok. [...] zł), żadne kwoty nie zostaną skarżącej przekazane. Jedyny przychód zaksięgowany przez skarżącą w 2012 roku wynikał z zawartej tuż przed unieruchomieniem działalności umowy komisu, której termin płatności przypadał w 2012 r., a który został w całości przekazany na zobowiązania skarżącej. Podsumowując, sytuacja majątkowa skarżącej nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania, które jest niezbędne dla obrony jej słusznych praw i interesów. Skarżąca, w związku z przymusowym wstrzymaniem prowadzenia działalności w roku 2011 poniosła stratę w wysokości [...] zł, a w 2012 w wysokości [...] zł, wszelkie zaś składniki jej majątku (w tym w szczególności pieniądze i dające się spieniężyć wierzytelności), są przedmiotem postępowań egzekucyjnych na bardzo wysokie kwoty - daleko wyższe niż wartość dającego się sprzedać majątku skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca nadesłała między innymi wydruk z rachunku bankowego potwierdzający fakt blokady środków w związku z zajęciem rachunku przez organ egzekucyjny oraz brak środków na drugim rachunku bankowym. Skarżąca przedłożyła także zawiadomienia komornika o zajęciu rachunku bankowego, wszczęciu egzekucji, zajęciu wierzytelności (na podstawie różnych tytułów wykonawczych), czy też obwieszczeniu o licytacji ruchomości. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Istotnym jest przy tym, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Należy podkreślić, że rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy na gruncie art. 246 § 2 p.p.s.a. ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Ponadto, zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem, z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony – jej możliwości finansowych (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 września 2012 roku, sygn. akt II GZ 312/12). W ocenie rozpoznającego wniosek, w świetle powyższych wytycznych, zasadnym będzie przyznanie prawa pomocy A. Sp. z o. o. z siedzibą w S. poprzez zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2012 roku. Za takim rozstrzygnięciem przemawiają takie okoliczności, jak fakt poniesienia wysokiej straty za 2011 i 2012 rok, sytuacja na kontach skarżącej prowadzonych w dwóch bankach, zajęć oraz postępowań egzekucyjnych prowadzonych w stosunku do skarżącej a także niemożności prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej z powodu cofnięcia zezwolenia organu administracji publicznej. W zaistniałej sytuacji, przy blokadach rachunków bankowych oraz prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych, w tym licytacji należącego do skarżącej majątku, stwierdzić należy, iż w istocie wykazała ona brak dostatecznych środków na pokrycie w całości kosztów postępowania sądowego. Zasadnym jest więc przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2012 roku. Natomiast, skoro na aktualnym etapie postępowania nie występują dodatkowe koszty sądowe, których obowiązek zapłaty uniemożliwiałby nadanie biegu złożonej skardze kasacyjnej, w pozostałym zakresie wniosek skarżącej, ponad zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, należało oddalić. Tym samym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.