VI SA/Wa 716/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego ze środków budżetu państwa oddala skargę Pismem z dnia 7 kwietnia 2017 r. B. S. (skarżąca w niniejszej sprawie) zwróciła się do Ministra Sportu i Turystyki z wnioskiem o przyznanie jej świadczenia pieniężnego ze środków budżetu państwa na podstawie art. 36 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o Sporcie (Dz. U z 2018 r., poz. 1263). Minister Sportu i Turystyki, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], na podstawie art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o sporcie w związku z art. 104 § 1 ustany z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.), odmówił przyznania B. S. świadczenia pieniężnego ze środków budżetu państwa. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że załączona do wniosku Informacja o Osobie z Krajowego Rejestru Karnego zawiera informację o skazaniu skarżącej przez [...] (Wielka Brytania) prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo. Organ nie uwzględnił przesłanej opinii Kancelarii Prawnej [...] w której wskazano, iż zarówno w świetle prawa brytyjskiego jak i polskiego skazanie strony powinno ulec zatarciu i być uznawane za niebyłe ponieważ w brytyjskim systemie ECRIS skarżąca figuruje jako osoba karana. Tym samym strona nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 36 ust. 2 pkt 6 ustawy o sporcie tj. braku skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo. Na skutek wniesionego przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Sportu i Turystyki decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 36 ust. 1, 2 i 4 ustawy o sporcie uchylił decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. i orzekł o przyznaniu B. S. świadczenia pieniężnego ze środków budżetu państwa w terminie od miesiąca lutego 2018 roku. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister Sportu i Turystyki wyjaśnił, że rozstrzygnięcie postępowania w niniejszej sprawie zależało od przedstawienia przez stronę odpowiednich dokumentów potwierdzających jednoznacznie, że strona nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstw o skarbowe. Organ, działając na wniosek strony, na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. w dniu 10 lipca 2017 r. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu przedstawienia przez stronę odpisu wyroku sądu brytyjskiego, który powinien być przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego na język polski. Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2017 r. strona wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu. Strona przedstawiła także tłumaczenie orzeczenia sądu brytyjskiego sporządzone przez tłumacza przysięgłego, na okoliczność braku skazania B. S. prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Postanowieniem z dnia 22 września 2017 r. organ na podstawie art. 123 § 1 k.p.a. w związku z art. 101 § 1 k.p.a. podjął zawieszone postępowanie. W związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1600) w art. 36 ust. 2 ustawy o sporcie dodano pkt 7 stanowiący, iż osoba ubiegająca się o przedmiotowe świadczenie pieniężne ze środków budżetu państwa nie może być karana dyscyplinarnie za doping w sporcie dyskwalifikacją w wymiarze jednostkowym większym niż 24 miesiące lub więcej niż raz bez względu na jej jednostkowy wymiar. Wykazanie ww. przesłanki następuje w drodze złożenia stosownego oświadczenia woli na piśmie przez wnioskodawcę. Stosownie do art. 7 ustawy zmieniającej do postępowań w sprawie świadczenia pieniężnego ze środków budżetu państwa wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się art. 36 ustawy o sporcie w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. W związku z powyższym organ wezwaniem z dnia 25 września 2017 r. poinformował Stronę o konieczności usunięcia braku formalnego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie miesiąca od dnia otrzymania przedmiotowego wezwania poprzez przedstawienie dokumentów świadczących o braku karania dyscyplinarnie za doping w sporcie dyskwalifikacją w wymiarze jednostkowym większym niż 24 miesiące lub więcej niż raz bez względu na jej jednostkowy wymiar lub złożenie stosownego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. W dniu 7 listopada 2017 r. skarżąca przekazała organowi oryginał zaświadczenia [...] z [...] października 2017 r. w przedmiocie niekaralności dyscyplinarnej za doping w sporcie. Organ w toku prowadzonego postępowania zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości z prośbą o opinię, czy załączony przez skarżącą dokument sądu brytyjskiego w myśl polskich przepisów dowodzi spełnienia przesłanki braku skazania B. S. prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe i czy w kontekście uregulowań prawa polskiego B. S. mogłaby być uznawana za osobę skazaną prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo bądź umyślne przestępstwo skarbowe. Departament Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka w Ministerstwie Sprawiedliwości wskazał w odpowiedzi na powyższe pismo z dnia 3 października 2017 r., że partnerzy europejscy przekazują polskiemu rejestrowi karnemu informację o skazaniu w trybie Decyzji Ramowej Rady 2008/675/WSiSW z dnia 24 lipca 2008 r. w sprawie uwzględniania w nowym postępowaniu karnym wyroków skazujących zapadłych w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Ponadto wskazano, że do organu stosującego ustawę o sporcie należy ocena, czy pomimo nie zawarcia w niej odpowiednika art. 114a k.k. wdrażającego do prawa polskiego ww. Decyzję Ramową, przez "skazanie" w rozumieniu art. 36 ust. 2 pkt 6 ustawy o sporcie, należy rozumieć także skazanie przez sąd państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Pismem z dnia 20 grudnia 2017 r. skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie. Strona podkreśliła, że istotnym zagadnieniem w sprawie jest okoliczność, czy w kontekście wyroku sądu brytyjskiego, na podstawie którego prowadzone wobec niej postępowanie karne zostało warunkowo umorzone, można mówić o skazaniu prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo, lub umyślne przestępstwo skarbowe. Postępowanie karne zostało warunkowo umorzone na mocy ww. wyroku na okres próby wynoszący [...] miesięcy, a termin ten upłynął, wobec czego postępowanie nie zostało podjęte w tym okresie i nie może zostać już podjęte. Skarżąca jednoznacznie zakwalifikowała orzeczenie sądu brytyjskiego jako wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne, co prowadzi do wniosku, że nie jest to - w myśl polskich przepisów oraz ugruntowanej linii orzeczniczej polskich sądów i przedstawicieli polskiej doktryny - wyrok skazujący. Mając na uwadze wskazane okoliczności organ uznał, że B. S. wykazała spełnienie warunków o których mowa w art. 36 ust. 2 pkt 1-5 ustawy o sporcie, co uzasadniało przyznanie jej świadczenia pieniężnego ze środków budżetu państwa. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, B. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego: - art. 36 ust. 2 ustawy o sporcie poprzez błędne jego zastosowanie i przyznanie skarżącej świadczenia pieniężnego ze środków budżetu państwa w terminie od miesiąca lutego 2018 roku, a nie od dnia spełniania przez nią przesłanek do uzyskania świadczenia, tj. złożenia wniosku o jego przyznanie oraz spełnienia przesłanek wymienionych w art. 36 ustawy o sporcie. - art 36 ust. 5 ustawy o sporcie poprzez uznanie, że wnioskodawczym nie przedłożyła wszystkich dokumentów wymaganych do wykazania spełniania przez nią przesłanek do otrzymania świadczenia pieniężnego z art. 36 ustawy o sporcie, w sytuacji, gdy przedłożone przez nią dokumenty były wystarczające do wykazania spełniania tych przesłanek. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Ministra Sportu i Turystyki nr [...] z dnia [...] lutego 2018 roku w części dotyczącej określenia terminu od którego zostało przyznane świadczenia i zobowiązanie organu do przyznania świadczenia na rzecz B. S. od czerwca 2017 roku. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że w dniu złożenia wniosku przedłożyła wszystkie wymagane dokumenty, z których wynikało spełnienie przez nią przesłanek na dzień 30 maja 2017 r. tj. na dzień ukończenia przez nią 40-tego roku życia oraz na dzień wydania pierwotnej decyzji tj. [...] czerwca 2017 roku. Dokumenty przedkładane przez skarżącą w późniejszym okresie dotyczyły jedynie wykładni prawa i znaczenia instytucji prawa brytyjskiego - conditional discharge. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017, poz. 2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a.). Dokonując analizy przedmiotowej sprawy Sąd uznał, iż zarzuty skargi są niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie dokonane przez Ministra Sportu i Turystyki jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa, a argumenty zawarte w skardze zasadności tego rozstrzygnięcia nie podważają. Zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy o sporcie świadczenie ze środków budżetu państwa przysługuje osobie, która: 1) zdobyła co najmniej jeden medal na zawodach sportowych, o których mowa w ust. 1; 2) ukończyła 40. rok życia; 3) nie uczestniczy we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy; 4) ma obywatelstwo polskie; 5) (...); 6) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 7) nie była karana dyscyplinarnie za doping w sporcie dyskwalifikacją w wymiarze jednostkowym większym niż 24 miesiące lub więcej niż raz bez względu na jej jednostkowy wymiar. Osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia zobowiązana jest udokumentować, iż spełnia wszystkie warunki uzyskania świadczenia pieniężnego (art. 36 ust. 5 ustawy o sporcie). Ustawodawca nałożył na wnioskodawcę obowiązek udokumentowania, a więc wykazania spełnienia przesłanek za pomocą dokumentu. Przepisy jednak nie precyzują, jakie dokumenty będą wystarczające. Każdorazowo zatem podlegać one będą ocenie ministra właściwego do sprawy kultury fizycznej, będącego organem przyznającym świadczenie. Co do wymogu niekaralności, właściwym dokumentem w tym zakresie jest zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego wydane w trybie przepisów ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 292 z późn. zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, każdej osobie przysługuje prawo do uzyskania informacji, czy jego dane osobowe zgromadzone są w tym rejestrze. Strona przedstawiła uzyskaną Informację o Osobie z Krajowego Rejestru Karego w której znajdywał się wpis o ukaraniu na podstawie prawomocnego orzeczenia - wyroku sądu brytyjskiego – [...] (sygn. akt. sprawy - 15/2572/126398Y). Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów podkreślić należy, że rozstrzygnięcie postępowania w niniejszej sprawie zależało od przedstawienia przez skarżącą odpowiednich dokumentów potwierdzających jednoznacznie, że nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Skarżąca wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia nie przedstawiła kluczowego orzeczenia sądu brytyjskiego, którego analiza, w kontekście wpisu o ukaraniu w polskim Krajowym Rejestrze Karnym, pozwoliłaby organowi na podjęcie szeregu działań oraz odmienne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Brak przedstawienia orzeczenie sądu brytyjskiego spowodował konieczność zawieszenia postępowania do czasu uzupełnienia przez skarżącą brakującego dokumentu. Dopiero wówczas gdy skarżąca przedstawiła tłumaczenie orzeczenia sądu brytyjskiego sporządzone przez tłumacza przysięgłego, na okoliczność braku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, możliwe było ustalenie, czy załączony dokument sądu brytyjskiego w myśl polskich przepisów dowodzi spełnienia przesłanki braku skazania skarżącej prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, czy też w kontekście uregulowań prawa polskiego skarżąca mogłaby być uznawana za osobę skazaną prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo bądź umyślne przestępstwo skarbowe. Jedocześnie po ustaleniu charakteru prawnego ww. dokumentu oraz jego wpływu na sytuację prawną B. S. odpowiedzi wymagało czy na gruncie prawa polskiego orzeczone wobec strony środki karne ulegają zatarciu, a jeśli tak w jakim terminie, a także czy wpis ich dotyczący podlega wykreśleniu. Orzeczenie sądu brytyjskiego nie przesądzało bowiem w sposób jednoznaczny o spełnieniu przez skarżącą przesłanki ujętej w art. 36 ust. 2 pkt 6 ustawy o sporcie i wymagało pogłębionej analizy prawnej instytucji prawa brytyjskiego i polskiego. Dopiero wówczas organ mógł wydać w sprawie decyzję. Ostateczny moment przyznania skarżącej świadczenia w przedmiotowej sprawie stanowił więc wynik postępowania rozpoczętego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 36 ust. 7 ustawy o sporcie świadczenie jest wypłacane co miesiąc przez urząd obsługujący ministra właściwego do spraw kultury fizycznej, począwszy od miesiąca, w którym świadczenie zostało przyznane. Na mocy zaskarżonej decyzji świadczenie pieniężne zostało przyznane skarżącej w terminie od miesiąca lutego 2018 r. Należy zauważyć, że decyzje o przyznaniu tzw. "świadczenia olimpijskiego", określonego w art. 36 ust. 4 powołanej ustawy, mają charakter konstytutywny i wpływają na dotychczasowy zakres uprawnień strony. Z tego powodu mogą one wywierać wyłącznie skutki ex nunc - z mocą od wydania decyzji i brak jest podstaw by w trybie powołanych przepisów ustawy o sporcie modyfikować to uprawnienie z mocą wsteczną (ex tunc). Decyzja konstytutywna tworzy bowiem nowy stan prawny, a w tym przypadku przepisy ustawy o sporcie nie upoważniały organu do działania z mocą wsteczną. Należy podkreślić, że aby możliwe było wydanie decyzji, która regulowałaby na nowo i odmiennie sytuację strony z mocą wsteczną, to musiałaby istnieć ku temu podstawa prawna (vide: wyroki NSA z 16 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1280/12 i I OSK 1281/12). Decyzje konstytutywne zgodnie z doktryną prawa administracyjnego nie mogą działać wstecz, a mogą jedynie wywoływać skutki na przyszłość (ex nunc). Mając na uwadze, że decyzja ostatecznie przyznająca świadczenie mogłaby wejść do obiegu prawnego w miesiącu lutym 2018 roku, przyznanie świadczenia przed tą datą, byłoby decyzją wywołującą skutki prawne z mocą wsteczną (ex tunc), co w niniejszej sprawie nie jest dopuszczalne. W ocenie Sądu okoliczności przedstawione przez skarżącą w żaden sposób nie podważają zasadności wydania zaskarżonej decyzji, ani też rozstrzygnięcia, jakie w niej zapadło. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i właściwie zastosował obowiązujące przepisy prawa. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.