VI SA/Wa 732/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-01

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą ze stratą i posiadający niskie dochody z tytułu wynagrodzenia żony, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że jego sytuacja materialna, charakteryzująca się stratami z działalności gospodarczej, niskimi dochodami żony oraz brakiem oszczędności, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Sąd oparł się na przepisach PPSA dotyczących prawa pomocy oraz orzecznictwie NSA podkreślającym, że pomoc ta jest przeznaczona dla osób obiektywnie niemogących pokryć kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za przejazd bez opłaty elektronicznej. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą ze stratą, a jego żona uzyskuje niskie wynagrodzenie netto, które jest dodatkowo częściowo zajmowane przez komornika. Rodzina ponosi koszty utrzymania, a skarżący ma znaczne zobowiązania z tytułu kar pieniężnych i podatków.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego M. K. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego M. K. od kosztów sądowych. M. K. (dalej też jako skarżący) wniósł na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu oraz z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną i synem. Syn skarżącego jest uczniem trzeciej klasy zasadniczej szkoły zawodowej. Żona skarżącego uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia w wysokości 1.912 złotych miesięcznie netto, przy czym otrzymywane przez nią wynagrodzenie realnie wynosi 1.398 złotych z uwagi na zajęcie przez komornika wynagrodzenia w części wynoszącej 513 złotych. Sam skarżący prowadzi działalność gospodarczą, przy czym w 2012 roku przy przychodzie sięgającym 13.599 złotych koszty uzyskania przychodów osiągnęły poziom 30.179 złotych, skutkiem czego 2012 rok skarżący zakończył stratą w kwocie 16.580 złotych. Z kolei w 2013 roku przychód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego sięgnął kwoty 1.390 złotych, co przy wydatkach wynoszących 4.512 złotych oznacza stratę sięgającą kwoty 3.122 złotych. Wobec skarżącego wszczęte jest postępowanie egzekucyjne z uwagi na zobowiązania z tytułu należności podatkowych, mandatów oraz kar pieniężnych nałożonych decyzjami Głównego Inspektora Transportu Drogowego sięgającymi łącznie kwoty 130.142 złotych, do której doliczone zostały odsetki w wysokości 80.326 złotych. Skarżący wskazał, iż nie posiada żadnego majątku; zamieszkuje wraz z rodziną w domu należącym do jego teściowej. Nie dysponuje nadto żadnymi oszczędnościami, jak też przedmiotami wartościowymi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09, publ. LEX nr 571981), udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w niewielkim rozmiarze, o czym świadczy wysokość osiąganych przez niego przychodów. Z działalności tej nie osiąga dochodu, odnotowując zarówno w 2012, jak i w 2013 roku stratę. Żona skarżącego uzyskuje dochód w kwocie 1.398 złotych. Na utrzymaniu małżonków pozostaje pobierający naukę syn. W takiej sytuacji, uwzględniając zwykłe potrzeby życiowe trzyosobowej rodziny oraz związane z nimi wydatki, w ocenie rozpoznającego wniosek referendarza sądowego, skarżący nie ma możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Nie sposób bowiem oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 890/04). Ponadto, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, nie dysponuje on oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Tym samym uznać należy, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a w konsekwencji zasadnym będzie przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło