VI SA/Wa 735/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-01
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą ze stratą i posiadający niskie dochody, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, który prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą straty, ma niskie dochody z pracy żony i utrzymuje syna, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. W związku z tym zasadne jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą ze stratą, a jego żona uzyskuje niskie wynagrodzenie netto. Na utrzymaniu skarżących jest syn. Skarżący nie posiada majątku ani oszczędności, a wobec niego toczy się postępowanie egzekucyjne z tytułu znaczących zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego M. K. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego M. K. od kosztów sądowych.
M. K. (dalej też jako skarżący) wniósł na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu oraz z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną i synem. Syn skarżącego jest uczniem trzeciej klasy zasadniczej szkoły zawodowej. Żona skarżącego uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia w wysokości 1.912 złotych miesięcznie netto, przy czym otrzymywane przez nią wynagrodzenie realnie wynosi 1.398 złotych z uwagi na zajęcie przez komornika wynagrodzenia w części wynoszącej 513 złotych. Sam skarżący prowadzi działalność gospodarczą, przy czym w 2012 roku przy przychodzie sięgającym 13.599 złotych koszty uzyskania przychodów osiągnęły poziom 30.179 złotych, skutkiem czego 2012 rok skarżący zakończył stratą w kwocie 16.580 złotych. Z kolei w 2013 roku przychód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego sięgnął kwoty 1.390 złotych, co przy wydatkach wynoszących 4.512 złotych oznacza stratę sięgającą kwoty 3.122 złotych. Wobec skarżącego wszczęte jest postępowanie egzekucyjne z uwagi na zobowiązania z tytułu należności podatkowych, mandatów oraz kar pieniężnych nałożonych decyzjami Głównego Inspektora Transportu Drogowego sięgającymi łącznie kwoty 130.142 złotych, do której doliczone zostały odsetki w wysokości 80.326 złotych. Skarżący wskazał, iż nie posiada żadnego majątku; zamieszkuje wraz z rodziną w domu należącym do jego teściowej. Nie dysponuje nadto żadnymi oszczędnościami, jak też przedmiotami wartościowymi.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2
października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09, publ. LEX nr 571981), udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w niewielkim rozmiarze, o czym świadczy wysokość osiąganych przez niego przychodów. Z działalności tej nie osiąga dochodu, odnotowując zarówno w 2012, jak i w 2013 roku stratę. Żona skarżącego uzyskuje dochód w kwocie 1.398 złotych. Na utrzymaniu małżonków pozostaje pobierający naukę syn. W takiej sytuacji, uwzględniając zwykłe potrzeby życiowe trzyosobowej rodziny oraz związane z nimi wydatki, w ocenie rozpoznającego wniosek referendarza sądowego, skarżący nie ma możliwości
poczynienia jakichkolwiek oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Nie sposób bowiem oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 890/04). Ponadto, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, nie dysponuje on oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Tym samym uznać należy, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a w konsekwencji zasadnym będzie przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2
pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło