VI SA/Wa 743/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-17
Skład orzekający: Izabela Głowacka - Klimas, Pamela Kuraś – Dębecka, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "ec" z powodu jego podobieństwa do renomowanego znaku towarowego "CC" i ryzyka wprowadzenia konsumentów w błąd?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "ec". Stwierdzono podobieństwo towarów w klasie 3 (kosmetyki i środki czystości) oraz podobieństwo wizualne znaków "ec" i "CC", co uzasadnia ryzyko wprowadzenia konsumentów w błąd co do pochodzenia towarów. Dodatkowo, potwierdzono renomę znaku "CC" na podstawie wcześniejszych orzeczeń i publikacji, co uzasadnia zastosowanie art. 132 ust. 2 pkt 3 pwp.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Urzędu Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "ec". Sprzeciw wniósł podmiot posiadający prawo ochronne na znak towarowy "CC", argumentując podobieństwo znaków i towarów oraz renomę swojego znaku. Urząd Patentowy unieważnił prawo ochronne na znak "ec", uznając go za podobny do renomowanego znaku "CC" i stwierdzając ryzyko wprowadzenia konsumentów w błąd. Skarżący kwestionował ustalenia organu dotyczące podobieństwa znaków i renomy znaku "CC", zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2013 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr Sp. [...] po rozpoznaniu na rozprawie sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "ec" udzielonego na rzecz P. K. (zwanego dalej uprawnionym/skarżącym) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. w L., na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez C.(zwaną dalej wnoszącą sprzeciw/uczestnikiem) z siedzibą w G., Szwajcaria, działając na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.) oraz art. 98 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej (dalej: pwp)unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "ec" o numerze [...] oraz przyznał od skarżącego na rzecz uczestnika zwrot kosztów postępowania w sprawie.
Uprawniony uzyskał decyzję o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno - graficzny "ec" o numerze [...] przeznaczony do oznaczania towarów i usług ujętych w klasach 3, 5,16, 21, 42 i 44: kosmetyki pielęgnacyjne
i upiększające, dla kobiet, mężczyzn, dzieci i młodzieży, artykuły perfumeryjne, preparaty do prania, czyszczenia, szorowania, wybielania, chusteczki, wata, waciki
i patyczki do celów kosmetycznych; lecznicze: balsamy, maści, olejki, płyny, sole, żele, kremy; opakowania z tworzyw sztucznych do kosmetyków; opakowania szklane, porcelanowe i ceramiczne do kosmetyków i przybory kosmetyczne; badania w dziedzinie kosmetyków; usługi salonów kosmetycznych, usługi kliniki kosmetycznej.
W związku z udzieleniem prawa ochronnego, powołując się na art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 pwp sprzeciw wniosła C. Wnosząca sprzeciw wskazała, że sporny znak jest łudząco podobny do przysługującego jej renomowanego znaku towarowego słowno - graficznego "CC" o numerze [...], ponieważ jego kompozycja naśladuje charakterystyczny układ dwóch liter "C", które są w stosunku do siebie odwrócone i charakterystycznie splecione. Niniejszy znak jest przeznaczony do oznaczania następujących towarów w klasach 03, 09, 14, 18, 24, 25 i 26: środki do prania i bielenia, środki do czyszczenia, polerowania, usuwania tłuszczy i ścierne, mydła, produkty perfumeryjne, olejki eteryczne, kosmetyki, środki do mycia włosów, środki do mycia zębów; urządzenia i przyrządy naukowe, nawigacyjne, geodezyjne, elektryczne, fotograficzne, kinematograficzne, optyczne, wagowe, pomiarowe, sygnalizacyjne, kontrolne, ratownicze i dydaktyczne, urządzenia do nagrywania, transmisji, przetwarzania i odtwarzania dźwięku lub obrazu, magnetyczne nośniki danych, płyty (dyski) do nagrywania, automaty sprzedające i mechanizmy do urządzeń uruchamianych przez wrzucenie monety lub żetonu, kasy sklepowe, maszyny liczące, komputery i sprzęt przetwarzający dane, urządzenia do gaszenia ognia, okulary, okulary przeciwsłoneczne, oprawki i etui na okulary; metale szlachetne i ich stopy i wyroby z metali szlachetnych oraz nimi powlekane, nie zawarte w innych klasach, wyroby jubilerskie, biżuteria, ozdoby, breloczki, kamienie szlachetne, instrumenty pomiarowe i chronometryczne, zegarki, puderniczki, pudełka ozdobne, wszystkie wykonane z metali szlachetnych; skóra i imitacje skóry oraz wyroby z tych materiałów, nie zawarte w innych klasach, skóry zwierzęce, surowe, skórki futrzane, torby bagażowe, kufry i walizki, torby podróżne, akcesoria podróżne nie ujęte w innych klasach, parasole, parasolki i laski, baty, uprząż i wyroby siodlarskie, portmonetki, torebki; artykuły włókiennicze i tkaniny nie zawarte w innych klasach, narzuty na łóżka i obrusy; odzież, obuwie, półbuty i pantofle, nakrycia głowy; koronki, sznurowadła i hafty, wstążki i oploty, guziki, zatrzaski, haftki, szpilki i igły, sztuczne kwiaty.
Wnoszący sprzeciw stwierdził, że ten charakterystyczny monogram jest znany i ceniony na całym świecie, a na skutek intensywnej reklamy i kojarzenia go z doskonałej jakości produktami cieszy się w Polsce ugruntowaną renomą. Kojarzony jest on z najwyższej jakości perfumami i ubraniami oraz akcesoriami do nich. Wprowadzenie na rynek towarów oznaczanych spornym znakiem mogło zaś spowodować, że konsumenci przestaną kojarzyć znaki należące do wnoszącego sprzeciw z jego luksusowymi produktami. Zdaniem wnoszącego sprzeciw rejestracja spornego znaku mogła przynieść uprawnionemu nienależną korzyść oraz zaszkodzić odróżniającemu charakterowi i renomie monogramu "CC". Nienależna korzyść mogła polegać na skojarzeniu przez odbiorców kompozycji "CC" i w związku z tym mogli oni częściej sięgać po produkty opatrzone spornym znakiem identyfikując je z firmą C. bądź jej znakami. Działania uprawnionego mogły mieć zatem charakter pasożytniczy. Poza tym rejestracja spornego znaku może spowodować szkodę dla odróżniającego charakteru i renomy znaku "CC" poprzez jego rozwodnienie oraz utratę silnej pozycji rynkowej związanej z jego atrakcyjnością.
Wnoszący sprzeciw powołał się na orzecznictwo dotyczące ochrony znaków renomowanych oraz na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2004 r., w którym potwierdzona została renoma monogramu "CC" oraz przysługująca mu szczególna ochrona.
Uprawniony ze spornego prawa ochronnego stwierdził, że sprzeciw jest bezzasadny i wniósł o jego oddalenie.
Wobec uznania sprzeciwu za bezzasadny sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.
Na rozprawie w dniu 1 października 2010 r. i późniejszych pismach strony podtrzymały stanowiska.
Uprawniony ze spornego prawa stwierdził, że znaki towarowe "ec" i "CC" nie są do siebie podobne a kolizja pomiędzy tymi znakami jest wykluczona, ponieważ są one odmienne pod względem wizualnym, fonetycznym i znaczeniowym. Uprawniony przyznał, że oznaczane przedmiotowymi znakami towary z klasy 3 są podobne, lecz pozostałe towary i usługi ujęte w innych klasach są odmienne. Zakwestionował renomę przeciwstawionego znaku "CC" o numerze [...] stwierdzając, że wnoszący sprzeciw nie przedstawił dowodów potwierdzających renomę tego oznaczenia, lecz znaku "C.". Według niego znajomość znaku towarowego "C." nie przenosi się automatycznie na znak "CC". W piśmie z dnia 27 października 2010 r. uprawniony stwierdził, że większość dokumentów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw dotyczy znaku towarowego "C.", a nie znaku "CC". Jego zdaniem powołane przez wnoszącego sprzeciw orzeczenia nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ każda sprawa rozpatrywana przez organ zasługuje na indywidualne podejście z uwzględnieniem specyfiki konkretnego stanu faktycznego. Uprawniony podniósł również, że krąg odbiorców towarów oznaczanych znakami "ec" i "CC" jest zupełnie odmienny.
Na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. uprawniony podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz podkreślił, że odbiorcą towarów opatrzonych marką "C." są osoby zamożne i świadome wyboru. Stwierdził również, że sporny znak towarowy "ec" stanowi skrót nazwy przedsiębiorstwa "E." i nie będzie wprowadzał w błąd co do pochodzenia oznaczanych nim towarów.
W skardze na powyższą decyzję uprawniony wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 132 ust. 2 pkt. 2 pwp polegające na wadliwym przyjęciu, że znak towarowy skarżącej jest podobny do znaku "CC";
2. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 132 ust. 2 pkt. 3 pwp, w sytuacji której Urząd Patentowy błędnie przyjął istnienie renomy znaku;
3. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy,
w szczególności przepisów art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa.
Zdaniem skarżącej sprawa została rozpatrzona przez Urząd Patentowy RP
z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, bez uwzględnienia słusznego interesu uprawnionego i bez wyczerpującego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy. Wskazał, że organ uznał, że znak towarowy słowno-graficzny "CC" jest znakiem renomowanym i w związku z tym, w oparciu o przepis art. 132 ust. 2 pkt 3 pwp, unieważnił prawo ochronne na znak "ec" skarżącej. Skarżąca kwestionuje ustalenia organu w zakresie renomy należącego do wnoszącego sprzeciw znaku towarowego "CC" i tym samym kwestionuje ustalenia organu o naruszeniu przez rejestrację znaku towarowego "ec" przepisów art. 132 ust. 2 pkt 3 pwp. Zdaniem skarżącej istnienie renomy znaku towarowego "CC" powinno zostać ocenione na podstawie całokształtu zebranych materiałów dowodowych
w niniejszej sprawie. Urząd Patentowy jednakże, pomimo podnoszenia przez skarżącą, że każdą sprawę należy rozpatrywać indywidualnie, oparł się przy ocenie renomy przede wszystkim na wyrokach dotyczących znaku towarowego C. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2004 r. - sygn. akt 6 II SA 3054/03). Jednocześnie nie uwzględnił w uzasadnieniu decyzji argumentów podnoszonych przez skarżącą podważających zasadność zastosowania wskazanych wyroków w rozpatrywanej sprawie. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 2324/11, w którym Sąd uznał, że "istotne ustalenia dla wydania decyzji
w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy organ powinien dokonać samodzielnie po przeprowadzeniu wszechstronnego postępowania dowodowego, zaś sąd administracyjny ma obowiązek skontrolować takie rozstrzygnięcie w przypadku jego zaskarżenia" skarżąca wskazała, że
w rozpatrywanej sprawie, organ nie dokonał samodzielnie istotnych ustaleń w zakresie rzekomej renomy znaku "CC". Jej zdaniem w wyroku WSA z dnia 28 września 2004 r. (6 II SA 3054/03) - na podstawie, którego organ w niniejszej sprawie przyjął i zastosował przymiot renomy znaku "CC" - brak jest analizy materiału dowodowego, na podstawie której Sąd mógł uznać, że znak "CC" jest znakiem posiadającym renomę - czego w toku postępowania domagała się skarżąca i co do czego podnosiła zarzuty.
Zdaniem skarżącej, decyzję wydano z naruszeniem wynikającej z art. 8 kpa zasady zaufania obywateli do organów administracji i zagwarantowania stronie rzetelnego procesu – organ przyjął niejako automatycznie renomę znaku "CC" opierając się przede wszystkim na powyżej wskazanych orzeczeniach. Nie odniósł się przy tym do argumentacji skarżącej, że orzeczenia te nie mogą być zastosowanie w niniejszej sprawie a ich ewentualne zastosowanie wymaga gruntownej analizy.
W zaskarżonej decyzji brak jest tym samym analizy oraz rozważenia argumentacji stron, w szczególności nie wynika z niej dlaczego organ nie przyznał racji argumentom skarżącej. Ponadto organ nie przeprowadził wszechstronnego postępowania dowodowego naruszając przy tym przepisy art. 7 i 77 kpa. Powyższe uchybienia organu miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem uprawnionego, w świetle wątpliwości, jakie budzą orzeczenia stanowiące podstawę uznania renomy znaku "CC" oraz brak ustosunkowania się do tych wątpliwości w zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić, iż organ wydał decyzję
z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa.
Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2012 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2060/11), uprawniony wskazał, że "za podstawową przesłankę uznania znaku towarowego za renomowany traktuje się znajomość znaku przez znaczącą część klientów (..) W związku z tym, w tych orzeczeniach przyjmuje się, że testem na renomę znaku towarowego, poza znaczącą znajomością znaku jest: udział znaku towarowego w rynku, intensywność oraz geograficzny zasięg używania, intensywność kojarzenia towarów z tym znakiem, wielkość nakładów poniesionych na reklamę i promocję znaku". Materiałem dowodowym załączonym do niniejszego postępowania spornego na okoliczność renomy znaku "CC" były dokumenty,
z których żaden nie świadczy o renomie znaku "CC". Wszystkie załączniki dotyczą znaku towarowego C., a nie monogramu "CC". Żaden z załączników nie pokazywał udziału w rynku towarów opatrzonych znakiem towarowym "CC" w Polsce, wielkości nakładów na reklamę monogramu "CC" w Polsce przed rokiem 2003, czy dokumentów potwierdzających geograficzny zasięg używania znaku "CC" lub badania dotyczące rozpoznawalności znaku "CC" w Polsce.
Nadto skarżący kwestionuje ustalenia organu co do podobieństwa spornych znaków w rozumieniu art. 132 ust. pkt 2 pwp. Jego zdaniem organ oceniając istnienie przesłanki jednorodzajowości towarów nie powinien, jak to uczynił w niniejszej sprawie, ograniczać się wyłącznie do porównania występowania towarów w danych klasach. Zgodnie z orzecznictwem organ powinien wyjaśnić, czy jego zdaniem, towary, do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki towarowe, adresowane są do tych samych nabywców i zaspokajają te same potrzeby potencjalnych konsumentów, czy są to towary szybko zbywalne, gdzie są nabywane (w sprzedaży samoobsługowej, salonach firmowych), czy charakteryzują się wysoką jakością i ekskluzywnym charakterem, wysoką ceną. Wskazał, że organ porównując towary zawarte w wykazie towarów w klasie 3 znaku "CC" oraz znaku "ec" wadliwie uznał, że są to artykuły powszechnego użytku, które mogą być dostępne w tych samych punktach sprzedaży, czyli drogeriach oraz sklepach chemicznych
i wielobranżowych. Organ podniósł, że pomimo tego, że towary oznaczone znakiem "CC" są towarami luksusowymi, to jednak są one dostępne w dużych sieciach drogeryjnych, w których dostępne są marki kosmetyków od tych najtańszych popularnych po luksusowe. Wskazał, że organ wadliwie założył, że odbiorcami obu znaków towarowych są przeciętni odbiorcy, którzy świadomie poszukują właściwego towaru i świadomie wybierają pomiędzy dostępnymi na rynku markami. Organ uznał, że towary oznaczane spornymi znakami należą do kategorii towarów szybko zbywalnych, kupowanych często na skutek impulsywnie podejmowanych decyzji zakupowych. Towary te są często nabywane w sprzedaży samoobsługowej, co oznacza, że są dostępne na tych samych półkach, zaś konsument nabywa je bez pomocy fachowego personelu. Wszystkie te argumenty skłoniły organ do uznania, że istnieje niebezpieczeństwo, iż taki odbiorca pomyli przedmiotowe oznaczenia "ec" i "CC". Zdaniem uprawnionego towary opatrzone znakiem "CC" są towarami luksusowymi, dostępnymi obecnie w wyspecjalizowanych sklepach sprzedających luksusowe kosmetyki typu Douglas, Sephora, gdzie towary wystawione są na specjalnych regałach oznaczonych marką kosmetyku. W sklepach tych zawsze można liczyć na fachową pomoc pracowników sieci. Natomiast towary skarżącej nie są dostępne w sklepach sprzedających luksusowe kosmetyki.
Towary z klasy 3 znaku "CC" takie jak "środki do prania i bielenia, środki do czyszczenia, polerowania, usuwania tłuszczy i ścierne" należą do artykułów powszechnego użytku, lecz takie towary nigdy nie były i nie są dostępne pod znakiem "CC". Nieprawdą również jest to, że towary opatrzone znakiem "CC" były dostępne w 2003 r. w drogeriach, sklepach chemicznych lub wielobranżowych.
Zdaniem uprawnionego od wielu lat spółka C. kreuje wizerunek swoich produktów, jako produktu wyjątkowego, atrakcyjnego i pożądanego oraz niedostępnego dla masowego odbiorcy. Oferuje swoje produkty po bardzo wysokich cenach, wahających się w zależności od rodzaju produktu i jego pojemności od 200 - 600 zł lub więcej. Natomiast towary z klasy 3 znaku "ec" takie jak: "kosmetyki pielęgnacyjne i upiększające, dla kobiet, mężczyzn, dzieci, i młodzieży, artykuły perfumeryjne, preparaty do prania, czyszczenia, szorowania, wybielania, chusteczki, wata, waciki i patyczki" są dostępne w drogeriach, sklepach chemicznych lub wielobranżowych, należą do produktów tanich. Powyższe wskazuje, iż towary obu znaków są adresowane do zupełnie odmiennego kręgu odbiorców - nabywcami towarów opatrzonych znakiem "CC" są osoby zamożne, a nawet bardzo zamożne, czyli ok. 5 % - 10 % polskiego społeczeństwa, zaś w przypadku znaku "ec" to przeciętni polscy obywatele; towary są dystrybuowane odmiennymi kanałami: towary "CC" są dostępne w firmowych salonach kosmetycznych oraz sieciach sprzedających kosmetyki luksusowe, teraz są to sklepy Sephora czy Douglas
z fachową obsługą przypisaną do konkretnej marki kosmetyków, czy w salonach firmowych, zaś towary "ec" w sprzedaży samoobsługowej; towary ze znakiem "CC" charakteryzują się wysoką jakością i ekskluzywnym charakterem oraz bardzo wysoką ceną, zaś towary "ec" spełniają wymagane przez polskie prawo wysokie standardy jakości, ale jednocześnie są tanie.
Zdaniem uprawnionego organ błędnie uznał porównywane towary za podobne, nie dokonując przy tym ich analizy oraz rozważenia argumentacji stron,
a w uzasadnieniu przedstawił jedynie ogólnikowe i lakoniczne stwierdzenia. Tym samym naruszony został przez organ przepis art. 107 § 3 kpa, nakładający na organ administracji wymóg należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Ponadto organ nie uzasadnił, dlaczego pominął powołane przez skarżącą kryteria powszechnie uznawane za decydujące w kwestii braku podobieństwa towarów.
Uprawniony wskazał ponadto, iż przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy również wziąć pod uwagę obyczaje producentów dóbr luksusowych. Praktyką jest, że używają oni monogramów swoich projektantów lub założycieli. Każdy producent luksusowej odzieży oraz kosmetyków posiada swój monogram. Wadliwe zatem,
w ocenie uprawnionego, są twierdzenia, że w niniejszym przypadku należy oceniać podobieństwo znaków na podstawie istniejących między nimi podobieństw, a nie różnic. Jego zdaniem zostało wykazane, że elementy graficzne i ich ułożenie
w monogramie, które organ uznał za wyróżniające monogram "CC" na tle innych znaków, okazały się powszechnie stosowane przez wielu producentów kosmetyków. W związku z powyższym znaki towarowe składające się z monogramów należy oceniać przy uwzględnieniu występujących między nimi różnic.
W ocenie podobieństwa znaków w warstwie wizualnej organ wadliwie założył, że jedyną różnicą pomiędzy znakami jest zapis drugiej litery "c", która polega na tym, że litera "c" w znaku spornym zawiera dwie cienkie białe linie występujące w miejscu, w którym nałożono na nią pierwszą literę "e". Jego zdaniem błędne jest założenie organu, że litera "c" jest nałożona na literę "e". Splot liter "ec" stwarza dynamizm
w znaku, jakby litery były ruchome, przy czym to litera "e" jest stabilna, silna, mocna, zaś litera "c" jest wsunięta w okienko litery "e", co sprawia wrażenie, że litera "e" przytrzymuje literę "c", przy czym litera "c" może się poruszać po poziomej linii
w literze "e" do przodu i tyłu litery "e". Ponadto znak "ec" nawiązuje do drucianych łamigłówek. W znaku "ec" litery "e" i "c" nie zachodzą na siebie oraz są oddzielone od siebie pięcioma krótkimi liniami w kolorze białym, tak, że potencjalny odbiorca dostrzega, że jest to połączenie litery "e" z literą "c". Dodatkową różnicą w tym znaku jest to, że linia pozioma w literze "e" jest przerwana w połowie. Kolejną różnicą jest to, że litera "c" jest krótsza niż druga litera "C" w znaku "CC". Natomiast znak "CC" jest znakiem stabilnym. Nie ma w nim żadnych przerw w postaci linii w innym kolorze. Dodatkowo w zależności od odbiorcy znak "CC" może być odbierany za każdym razem w odmienny sposób - raz jako połączenie dwóch liter CC, z czego pierwsza litera "C" jest na wierzchu, a druga jest pod spodem. Innym razem jako połączenie dwóch liter "CC", z czego druga litera "C" jest na wierzchu, zaś pod spodem jest pierwsza litera "C". Znak może zostać odebrany również jako dwa przerwane okręgi, jak oko, czy nawet robaczek.
Uprawniony uznał, że występujące różnice w znakach są wystarczające, aby nie wprowadzić w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów polegający
w szczególności na skojarzeniu między znakami.
Wskazał, że organ rozpatrując przesłankę ryzyka wprowadzenia odbiorców
w błąd, nie dokonał całościowej oceny okoliczności sprawy, a wręcz nie wziął pod uwagę podnoszonych przez skarżącą okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie. Ocenę ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd organ ograniczył do stwierdzenia, że istnieje realne niebezpieczeństwo, że potencjalny odbiorca może uznać sporny znak za odmianę któregoś z wcześniej zarejestrowanych oznaczeń lub mylnie pomyślą, że istnieją związki organizacyjno-prawne łączące odrębne przedsiębiorstwa.
Jego zdaniem produkty sprzedawane przez skarżącą należą do dóbr powszechnego użytku, których dystrybucja zorganizowana jest w ramach dwóch kanałów sprzedaży:
- kanale hurtowym, czyli sprzedaż towarów poprzez hurtownie,
- kanale sprzedaży - sieci detaliczne, hipermarkety spożywczo- przemysłowe, cash and carry, sieci dyskontowe.
Spółka C. jest producentem luksusowych kosmetyków i odzieży. Kosmetyki opatrywane monogramem "CC" obecnie dostępne są w sieciach sklepów kosmetycznych Sephora i Douglas. Spółka C. nie posiada w Polsce żadnego sklepu firmowego.
Wskazał, że towary obu znaków są adresowane do zupełnie odmiennego kręgu odbiorców. Nabywcy towarów opatrzonych znakiem "CC" to osoby zamożne lub nawet bardzo zamożne, czyli ok. 5 % - 10 % polskiego społeczeństwa, zaś
w przypadku znaku "ec" to przeciętni polscy obywatele.
Ryzyko skojarzenia znaków należy oceniać "z uwzględnieniem warunków,
w których oznakowane towary nabywa kupujący" (E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej Przepisy i omówienie, str. 239). Produkty oznaczane znakiem "CC", są towarami luksusowymi, dostępnymi w sklepach posiadających ekskluzywne towary i dobra luksusowe, zaś towary sprzedawane przez skarżącą należą do towarów szybko zbywalnych, powszechnego użytku, które są dostępne w sieciach dyskontowych, hipermarketach czy nawet w "budce Ruchu".
Zdaniem skarżącej ustalenia organu co do podobieństwa przedmiotowych znaków w rozumieniu art. 132 ust. pkt 2 pwp zostały poczynione z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, nakładających na organ administracji obowiązek wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich okoliczności sprawy oraz uzasadnienia decyzji w sposób wyczerpujący. Ponadto decyzja została wydana z naruszeniem zasady zaufania obywateli do państwa
i równego traktowania podmiotów gospodarczych przez organ administracji.
Jego zdaniem wydanie prawidłowej decyzji powinno być poprzedzone przez dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7, 77
i 80 kpa. Nierozpatrzenie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie
w sprawie, jak również nieustosunkowanie się do części argumentów podniesionych w postępowaniu spornym narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego stanowiąc podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Zaniechanie przez organ administracji publicznej wyjaśnienia wszystkich kwestii podniesionych w toku postępowania przez skarżącą oraz przyjęcie wadliwych ustaleń okoliczności sprawy stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy i skutkuje wadliwością podjętej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności
z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U.
z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania jest skarga na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] marca 2012 r. nr [...] w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "ec".
Organ związany był rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania (art. 256 pwp). Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza m.in., że organ jest obowiązany do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art.8 kpa). Ma obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art.9 kpa). Jest obowiązany zapewnić stroną czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań. Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77
i 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.
Postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "ec"
o numerze [...] zostało wszczęte na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego z prawa ochronnego na sporny znak za bezzasadny. Zgodnie z art. 246 pwp każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. W świetle wyżej cytowanego przepisu sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu tego postępowania.
W myśl art. 315 ust. 3 pwp ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia tego znaku. Sporny znak towarowy "ec" o numerze [...] został zgłoszony do ochrony w dniu [...] listopada 2003 r., tj. pod rządami ustawy Prawo własności przemysłowej, a zatem przepisy tej ustawy będą stanowić podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten znak.
Decyzję o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy organ podjął
w oparciu o ustalenia poczynione na okoliczność podobieństwa spornych znaków oraz towarów nimi sygnowanych, a także przy uwzględnieniu stwierdzonego
w sprawie ryzyka kontuzji wśród konsumentów. Ponadto, organ decyzję oparł także na przesłankach związanych z naruszeniem renomy wcześniejszego znaku towarowego "CC" Nr [...], której istnienie stwierdził zarówno na podstawie dowodów przedłożonych w toku postępowania przez wnoszącego sprzeciw, jak również w oparciu o dotychczasowe ustalenia poczynione na tę okoliczność przez Sądy i Urząd Patentowy RP.
W rozpatrywanej sprawie wnoszący sprzeciw podniósł, że prawo ochronne na sporny znak towarowy zostało udzielone wbrew ustawowym warunkom wymaganym do uzyskania ochrony określonym w przepisach art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 pwp.
Zgodnie z treścią art. 132 ust. 2 pkt. 2 pwp: "Nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym".
Podobieństwo znaków, w rozumieniu cytowanej powyżej treści art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, winno być rozpatrywane jednocześnie w dwóch aspektach: w aspekcie podobieństwa towarów/usług, do oznaczenia, których znak został przeznaczony oraz w aspekcie podobieństwa samych znaków.
Znak towarowy ma pełnić rolę odróżniającą w taki sposób, aby nie wprowadzał w błąd uczestników obrotu gospodarczego, co do źródła pochodzenia towarów/usług. O niebezpieczeństwie wprowadzenia w błąd, a więc o istnieniu ryzyka konfuzji można mówić wtedy, gdy podobieństwo znaków i towarów sprzyja mylnemu wyobrażeniu odbiorców o pochodzeniu towarów/usług. Niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd, co do źródła pochodzenia towarów/usług jest, więc wypadkową podobieństwa towarów/ usług i podobieństwa oznaczeń.
Tak więc, aby rejestracja znaku była niedopuszczalna muszą wystąpić następujące przesłanki:
1. rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju;
2. podobieństwo do znaku zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa;
3. podobieństwo znaków musi być kwalifikowane to znaczy takie, że może odbiorcę wprowadzić w błąd co do pochodzenia towarów w szczególności poprzez ryzyko skojarzenia między znakami.
Niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. Czy obydwa znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.
W doktrynie prawa definiuje się, że "niebezpieczeństwo, wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów polega na możliwości błędnego nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony nań znak,
a ponadto iż niebezpieczeństwo to jest wynikiem podobieństwa towarów
i podobieństwa oznaczeń." (R. Skubisz "Prawo Znaków Towarowych" komentarz Wydawnictwo Prawnicze Spółka z o.o. str. 83 Warszawa 1997).
Innymi słowy niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest wypadkową podobieństwa towarów i oznaczeń.
Zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 3 pwp nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy jeżeli jest on identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli mogłoby to przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.
Organ analizując, czy znak towarowy "CC" o numerze [...] spełnia kryteria znaku renomowanego, wziął pod uwagę przede wszystkim wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2004 r. (sygn. akt 6 II SA 3054/03) oraz decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2005 r. (Sp. [...]), gdzie stwierdzono istnienie renomy znaku towarowego "CC" o numerze [...]. Powyższe orzeczenia dotyczyły znaku towarowego "C." o numerze [...], który również zawierał imitację charakterystycznego monogramu graficznego "CC" firmy C. We wskazanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że "zamieszczając w spornym znaku wspomniany monogram "CC" uczestnik postępowania, jako konkurent skarżącej, niewątpliwie wiedział, iż monogram "CC" stanowi znak towarowy skarżącej. Niewątpliwie też właśnie renoma tego znaku zadecydowała o wykorzystaniu go jako elementu znaku uczestnika postępowania. Adaptując w spornym znaku znak towarowy skarżącej, dobrze znany wśród nabywców towarów luksusowych, uczestnik postępowania zmierzał tym sposobem w zawoalowanej formie do czerpania korzyści ze sławy znaku skarżącej". W decyzji z [...] grudnia 2005 r. Urząd Patentowy RP stwierdził, że "oznaczenie "C." [...] zostało zarejestrowane z naruszeniem zasad współżycia społecznego, poprzez wykorzystanie należącego do wnioskodawcy monogramu "CC", będącego znakiem renomowanym". W powyższym orzeczeniu w sposób jednoznaczny potwierdzono istnienie renomy znaku towarowego "CC" o numerze [...].
Należy zauważyć, że w artykule opublikowanym w czasopiśmie "Bussiness Week" z września 2002 r. pt. "Najcenniejsze marki świata" markę "C." umieszczono na [...] miejscu w rankingu 100 najcenniejszych marek. Słusznie organ wskazał, że marka ta jest utożsamiana z charakterystycznym monogramem zawartym w znaku "CC" o numerze [...]. Produkty tej firmy są zazwyczaj opatrywane tym monogramem graficznym oraz słowem "C". Powyższy monogram "CC" pochodzi od inicjałów C. C., która była twórczynią firmy C. Z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że monogram graficzny "CC" oraz znak towarowy "C." od wielu lat funkcjonują obok siebie i są przez konsumentów odbierane jako oznaczenia tego samego źródła pochodzenia identyfikujące produkty firmy C., którymi są przede wszystkim luksusowe perfumy i inne kosmetyki oraz odzież.
Renoma monogramu "CC" w Polsce została wykazana, zbadana i ustalona,
a nie domniemana, czego potwierdzeniem są prawomocne orzeczenia. Dlatego też, zarzut skarżącego o błędnym i nieuprawnionym przyznaniu przez organ renomy dla znaku towarowego Nr [...] w oparciu o załączone na tę okoliczność orzeczenia i decyzje nie jest zasadny.
W ocenie Sądu konieczne było przeprowadzenie analizy porównawczej towarów. Doktryna i orzecznictwo wskazują na konieczność porównania wykazów towarów i usług analizowanych oznaczeń przed rozpoczęciem porównywania znaków towarowych. R .Skubisz w "Komentarzu do ustawy Prawo znaków towarowych" (Warszawa 1997, str. 84) podkreśla, że "problem jednorodzajowości (podobieństwa) towarów stanowi kwestię rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa oznaczeń. Dopiero stwierdzenie jednorodzajowości towarów uzasadnia rozpoczęcie badania podobieństwa oznaczeń. Używanie bowiem nawet identycznych oznaczeń dla towarów niepodobnych nie wywołuje ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów".
Należy zauważyć, że "zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy ocenie podobieństwa towarów i usług należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów i usług. Czynniki te obejmują między innymi charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób użytkowania, jak również to czy konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają".
Wnoszący sprzeciw zarzucając naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp powołał się na przysługujące mu prawo do zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem znaku towarowego "CC" o numerze [...]. Zdaniem Sądu organ słusznie uznał, że porównywane znaki przeznaczone są do oznaczania podobnych towarów w klasie 3. Sporny znak towarowy został przeznaczony do oznaczania następujących towarów: kosmetyki pielęgnacyjne i upiększające, dla kobiet, mężczyzn, dzieci i młodzieży, artykuły perfumeryjne, preparaty do prania, czyszczenia, szorowania, wybielania, chusteczki, wata, waciki i patyczki do celów kosmetycznych. Do oznaczania podobnych towarów został przeznaczony znak wcześniejszy - są to: środki do prania i bielenia, środki do czyszczenia, polerowania, usuwania tłuszczy i ścierne, mydła, produkty perfumeryjne, olejki eteryczne, kosmetyki, środki do mycia włosów, środki do mycia zębów.
Słusznie wskazano, że wskazane towary mają podobne bądź identyczne przeznaczenie, należą one do kategorii szeroko rozumianych produktów kosmetycznych oraz produktów do prania, czyszczenia, szorowania i wybielania. Są to artykuły powszechnego użytku, które mogą być dostępne w tych samych punktach sprzedaży, czyli drogeriach oraz sklepach chemicznych i wielobranżowych. Konsumenci mogą spotkać w jednym miejscu sprzedaży produkty oznaczane znakami "ec" i "CC", pomimo luksusowego charakteru i wysokiej ceny tych ostatnich. W dużych sieciowych sklepach drogeryjnych dostępne są praktycznie wszystkie dostępne na rynku marki kosmetyków, od tych najtańszych popularnych po luksusowe i renomowane. Należy podkreślić, że podobieństwo ww. towarów zawartych w klasie 3 było kwestią bezsporną pomiędzy stronami postępowania.
Sporny znak został przeznaczony również do sygnowania następujących towarów i usług ujętych w klasach 5, 16, 21, 42 i 44 - lecznicze: balsamy, maści, olejki, płyny, sole, żele, kremy; opakowania z tworzyw sztucznych do kosmetyków; opakowania szklane, porcelanowe i ceramiczne do kosmetyków i przybory kosmetyczne; badania w dziedzinie kosmetyków; usługi salonów kosmetycznych, usługi kliniki kosmetycznej. Natomiast wcześniejszy znak "CC", poza towarami
z klasy 3, przeznaczony jest do oznaczania następujących towarów ujętych
w klasach 9, 14, 18, 24, 25 i 26: urządzenia i przyrządy naukowe, nawigacyjne, geodezyjne, elektryczne, fotograficzne, kinematograficzne, optyczne, wagowe, pomiarowe, sygnalizacyjne, kontrolne, ratownicze i dydaktyczne, urządzenia do nagrywania, transmisji, przetwarzania i odtwarzania dźwięku lub obrazu, magnetyczne nośniki danych, płyty (dyski) do nagrywania, automaty sprzedające
i mechanizmy do urządzeń uruchamianych przez wrzucenie monety lub żetonu, kasy sklepowe, maszyny liczące, komputery i sprzęt przetwarzający dane, urządzenia do gaszenia ognia, okulary, okulary przeciwsłoneczne, oprawki i etui na okulary; metale szlachetne i ich stopy i wyroby z metali szlachetnych oraz nimi powlekane, nie zawarte w innych klasach, wyroby jubilerskie, biżuteria, ozdoby, breloczki, kamienie szlachetne, instrumenty pomiarowe i chronometryczne, zegarki, puderniczki, pudełka ozdobne, wszystkie wykonane z metali szlachetnych; skóra i imitacje skóry oraz wyroby z tych materiałów, nie zawarte w innych klasach, skóry zwierzęce, surowe, skórki futrzane, torby bagażowe, kufry i walizki, torby podróżne, akcesoria podróżne nie ujęte w innych klasach, parasole, parasolki i laski, baty, uprząż i wyroby siodlarskie, portmonetki, torebki; artykuły włókiennicze i tkaniny nie zawarte w innych klasach, narzuty na łóżka i obrusy; odzież, obuwie, półbuty i pantofle, nakrycia głowy; koronki, sznurowadła i hafty, wstążki i oploty, guziki, zatrzaski, haftki, szpilki i igły, sztuczne kwiaty.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, iż wymienione powyżej towary
i usługi sygnowane znakami "ec" o numerze [...] i "CC" o numerze [...] są niepodobne. Wskazane towary i usługi sklasyfikowane zostały w odmiennych klasach towarowych, ponieważ mają różny charakter i przeznaczenie.
Wobec stwierdzenia podobieństwa towarów w klasie 3 i braku podobieństwa
w zakresie pozostałych towarów i usług kluczowa staje się analiza porównawcza znaków towarowych "ec" i "CC". Zgodnie z ustaloną praktyką oraz orzecznictwem ocena porównawcza znaków powinna być dokonana na różnych płaszczyznach postrzegania - wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej - mając na uwadze to, że decydujące znaczenie dla oceny podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń ma kryterium ogólnego wrażenia, jakie znaki te wywierają na przeciętnym odbiorcy.
Po dokonaniu analizy porównawczej spornego znaku towarowego
i należącego do wnoszącego sprzeciw znaku "CC", w ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że są one podobne na płaszczyźnie wizualnej w takim stopniu, że istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie
z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym
w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły
w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 kpa.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło