VI SA/Wa 752/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-14

Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w roku obrotowym, ale osiągnęła wysoki przychód, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, nawet jeśli wykazała stratę w roku obrotowym, nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli osiągnęła wysoki przychód, który świadczy o jej zdolności do poniesienia tych kosztów. Ocena zdolności płatniczej przedsiębiorcy powinna opierać się na przychodach, a nie wyłącznie na dochodzie, ponieważ istnieją legalne instrumenty pozwalające na minimalizację obciążenia podatkowego.
Stan faktyczny
Spółka Z. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną. Spółka argumentowała trudną sytuację finansową związaną z sezonowym zastojem w branży transportowej, narastającymi zobowiązaniami i brakiem środków na pokrycie kosztów sądowych. Przedstawiła dane finansowe wskazujące na kapitał zakładowy, wartość środków trwałych, przychód w wysokości 1.603.500 zł netto i stratę w kwocie 163.303 zł za rok 2010, a także zysk ze zbycia inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono Z. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Sp. z o.o. z siedzibą we W., o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia p o s t a n a w i a: odmówić Z. Sp. z o.o. z siedzibą we W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] maja 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął złożony na urzędowym formularzu (PPPr) przez Z. Sp. z o.o. z siedzibą we W. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Strona skarżąca podnosiła we wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych, gdyż firma prowadząc działalność transportową w okresie zimowym nie posiada zleceń, narosły różnego rodzaju zobowiązania firmy. Spółka, mimo braku wpływów, musiała ponosić koszty związane z wypłatą wynagrodzeń dla pracowników, zakupem materiałów bezpośrednich i usług niezbędnych do kontynuowania działalności. Skarżąca nie przewidywała takiej sytuacji i nie gromadziła środków na ewentualne postępowanie sądowe. Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej spółki wynosiła 650.000 zł, wartość środków trwałych to 83.659 zł. Z nadesłanego przez skarżącą półkę rachunku zysków i strat za rok 2010, bilansu finansowego spółki sporządzonego na dzień 31 grudnia 2010 r. oraz sprawozdania finansowego za rok 2010 r. wynikało, iż skarżąca spółka, przy przychodzie w kwocie 1.603.500 zł netto, poniosła stratę w kwocie 163.303 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka wskazywała na swoją złą sytuację finansową związaną z sezonowym (zima) zastojem na rynku transportowymi i narastającymi w związku z tym zobowiązaniami finansowymi. W ocenie rozpoznającego wniosek niemożna dopatrzeć się przeciwwskazań do pokrycia przez stronę skarżącą kosztów sądowych przedmiotowej sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 267 zł (wysokość wpisu sądowego od skargi) W szczególności nie może o tym świadczyć przywoływany przez stronę skarżącą niski dochód, bądź też odnotowywana strata z prowadzonej działalności gospodarczej, w sytuacji w której przychód skarżącej spółki przekroczył w ubiegłym roku jeden milion sześćset tysięcy złotych, Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniu z dnia 25 lutego 2010 r. (sygn. akt I FZ 10/10), w przypadku przedsiębiorców, a do takich należy skarżąca spółka, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że strona skarżąca uzyskuje przychody i że przychody te kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Bilans przychodów i kosztów tworzony jest tymczasem na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie dochody strony skarżącej, należałoby stwierdzić, że jego działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (sygn. akt GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Trudno uznać, iż w tej kategorii mieści się przypadek strony skarżącej, uzyskującej przychód przekraczający w ubiegłym roku jeden milion sześćset tysięcy złotych. Dodatkowo wskazać należy, iż strona skarżąca w rachunku bilansu zysku i strat dodatkowo wskazała zysk ze zbycia inwestycji w kwocie 230.000 zł Nadmienić należy, iż skarżąca w piśmie dnia [...] kwietnia 2011 r. wskazała na fakt zajęć komorniczych, jednakże w aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających toczące się wobec skarżącej spółki postępowania egzekucyjne. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że skarżąca wykazała, iż spełnia warunki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a zatem że obiektywnie brak jest możliwości uzyskania środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło