VI SA/Wa 752/11
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-23
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych może zostać oddalony z powodu niewykazania przez stronę rzeczywistej sytuacji majątkowej poprzez nieprzedłożenie żądanych dokumentów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym należy oddalić, jeśli strona nie przedłoży na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, co uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskującym, a brak współpracy skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Z. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Spółka wskazała trudną sytuację finansową związaną z brakiem zleceń w okresie zimowym oraz przedstawiła dane o kapitale zakładowym, środkach trwałych i stanie rachunków bankowych. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające sytuację majątkową, które nie zostały dostarczone mimo przedłużenia terminu i dwukrotnego awizowania przesyłki.Rozstrzygnięcie
Odmówił Z. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W., o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia p o s t a n a w i a: odmówić Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej też jako skarżąca, spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu (PPPr) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Strona skarżąca podnosiła we wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych, gdyż firma prowadząc działalność transportową w okresie zimowym nie posiada zleceń, narosły różnego rodzaju zobowiązania firmy. Spółka, mimo braku wpływów, musiała ponosić koszty związane z wypłatą wynagrodzeń dla pracowników, zakupem materiałów bezpośrednich i usług niezbędnych do kontynuowania działalności. Skarżąca nie przewidywała takiej sytuacji i nie gromadziła środków na ewentualne postępowanie sądowe. Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej spółki wynosiła [...] zł, wartość środków trwałych to [...] zł. Skarżąca spółka podała, iż na jednym rachunku bankowym posiada [...] złotych a na drugim debet w kwocie [...] złotych.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie:
a/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2011,
b/ sprawozdania z działalności w 2011 r. (o którym mowa w art. 49 ustawy o rachunkowości),
c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie,
d/ ostatniej złożonej w 2012 roku przez skarżącą spółkę deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7).
e/ dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego przez skarżącą spółkę w bieżącym roku.
Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 1 października 2012 roku, przy czym pismem z dnia 15 października 2012 roku spółka wystąpiła o przedłużenie terminu o kolejne 14 dni. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 22 października 2012 roku wyznaczono stronie kolejny termin na przedłożenie żądanych dokumentów wynoszący 14 dni. Przedmiotowe wezwanie wysłane na podany w skardze adres skarżącej po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniu 29 października 2012 r. i w dniu 6 listopada 2012 r., z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił do Sądu.
Stosownie do postanowień art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270, dalej też jako p.p.s.a.), w razie, gdy nie jest możliwe ani doręczenie właściwe, ani zastępcze pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu.
W niniejszej sprawie spełniono powyższe wymogi, bowiem przesyłka została dwukrotnie awizowana a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w pocztowej skrzynce oddawczej. Mając powyższe na uwadze zarządzeniem referendarza sądowego uznano przesyłkę za doręczoną z dniem 12 listopada 2012 r. a zatem termin do przedłożenia żądanych dokumentów upłynął w dniu 26 listopada 2012 r. Skarżąca spółka tymczasem do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawiła.
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak tez wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło