VI SA/Wa 754/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-08
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości utrzymująca w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej ustalającą negatywny wynik egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką jest zgodna z prawem, w szczególności w kontekście prawidłowości sformułowania pytań testowych i zakresu materiału egzaminacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, ponieważ stwierdzone uchybienie organu (nieprawidłowe sformułowanie jednego pytania testowego) nie miało wpływu na wynik sprawy. Pomimo wadliwości pytania nr 186, pozostałe pytania zostały ocenione jako prawidłowo sformułowane, a wynik egzaminu ustalony przez Komisję Egzaminacyjną i utrzymany w mocy przez Ministra Sprawiedliwości, był zgodny z prawem.Stan faktyczny
Skarżący przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, uzyskując 185 punktów, co skutkowało negatywnym wynikiem. Po odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej, Minister Sprawiedliwości utrzymał ją w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra do WSA, zarzucając m.in. wadliwe sformułowanie pytań egzaminacyjnych, w tym pytań z zakresu prawa podatkowego, które miały wykraczać poza ustawowy zakres egzaminu. Skarżący kwestionował również prawidłowość odpowiedzi na kilka pytań testowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2009 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oddala skargę
M. L. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], którą to decyzją Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 75j ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, ze zm.) utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 20 września 2008 r. skarżący przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, przeprowadzonego przez Komisję Egzaminacyjną Nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...].
Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że skarżący uzyskał z testu wyboru 185 punktów. Komisja Egzaminacyjna podniosła, że zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu konkursowego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 190 punktów, a zatem uzyskana przez skarżącego liczba punktów przesądziła o negatywnym wyniku egzaminu.
W odwołaniu od powyższej uchwały skarżący wniósł o zaliczenie jako prawidłowych odpowiedzi na pytania nr 95, 176, 186, 193, 201, 203, 248. Wskazał również, że pytania o numerach 193, 196, 197, 198, 200, 202, 203 były z zakresu prawa podatkowego, co oznacza, że wykraczały poza zakres ustawowy.
Minister Sprawiedliwości rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, iż rozpoznając odwołanie poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu. W wyniku analizy całości dokumentacji związanej z egzaminem ustalił, że egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2159, z późn. zm.). Ponowna analiza testu wraz z kartą odpowiedzi skarżącego i przeliczenie punktacji wykazała zaś, że wynik egzaminu konkursowego skarżącego został ustalony prawidłowo, a zatem uzyskał on z egzaminu 185 punktów. Organ podkreślił przy tym, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa w art. 75i ust. 3 jednoznacznie przesądza bowiem, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów.
Organ w zaskarżonej decyzji odniósł się do zarzutu dotyczącego rzekomego wykroczenia poza zakres ustawowy i zamieszczenia pytań z zakresu prawa podatkowego. Minister Sprawiedliwości uznał zarzut ten za bezpodstawny. W ocenie organu, zakres tematyczny egzaminu jest opisany poprzez enumeratywne wyliczenie zakresów prawa. Zarzut skarżącego został umotywowany błędną tezą, iż według doktryny prawniczej prawo podatkowe nie jest elementem składowym większej całości jaką jest prawo finansowe. W ocenie organu, zasadne jest zaliczenie prawa podatkowego do działów prawa finansowego. Kwestia ta również nie była kwestionowana na etapie przeprowadzonych w latach poprzednich egzaminów na aplikację adwokacką.
Organ odnosząc się do pozostałych zakwestionowanych pytań, nie podzielił zarzutów skarżącego wobec zakwestionowanych przez niego pytań uznając, że zostały sformułowane w sposób prawidłowy.
Pytanie nr 95 brzmiało:
"Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna, Sąd Najwyższy:
A. pozostawia skargę bez rozpoznania,
B. odrzuca skargę,
C. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania."
W odwołaniu skarżący zarzucił, że wskazana w kluczu podstawa prawna odpowiedzi na to pytanie nie wynika z powołanych przepisów, gdyż dotyczy ona skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a nie skargi kasacyjnej.
Organ podniósł, iż zgodnie z przepisem art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c, Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania między innymi, jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Jeżeli warunkiem przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej jest to, by była oczywiście uzasadniona, to a contrańo, bezsprzecznie Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi oczywiście bezzasadnej. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że odpowiedź na kwestionowane pytanie nie wynika w ogóle z przepisów k.p.c, wynika ona bowiem a contrario z treści art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Pytanie nr 176 brzmiało:
"Zgodnie z ustawą o gospodarce komunalnej, komunalna działalność gospodarcza gminy, wykraczająca poza zadania o charakterze użyteczności publicznej jest prowadzona w formie:
A. państwowego zakładu budżetowego,
B. komunalnego zakładu budżetowego,
C. spółki prawa handlowego gminy."
W odwołaniu skarżący zarzucił, że pytanie dotyczy materii, która jest przedmiotem sporu w doktrynie, a dodatkowo żaden z wymienionych wariantów odpowiedzi nie jest prawidłowy, co jego zdaniem, całkowicie uniemożliwia udzielenie odpowiedzi na to pytanie. Podniósł, że w celu zapewnienia precyzyjności i poprawności odpowiedzi na to pytanie wariant prawidłowy odpowiedzi winien brzmieć "C. handlowe spółki kapitałowe", a nie spółki prawa handlowego gminy, które to określenie krytycznie oceniane jest w doktrynie.
W ocenie organu, omawiane pytanie odnosi się do kwestii formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej gminy, a nie do odrębnego zagadnienia warunków utworzenia przez gminę spółki prawa handlowego. Organ zwrócił uwagę na brzmienie art. 7 ustawy o gospodarce komunalnej. W ocenie organu przepis ten wyklucza wariant odpowiedzi "A" i "B", albowiem działalność gospodarcza gminy wykraczająca poza zadania o charakterze użyteczności publicznej nie może być prowadzona w formie ani państwowego zakładu budżetowego (odpowiedź "A"), ani w formie komunalnego zakładu budżetowego (odpowiedź "B"). Z kolei art. 2 ustawy o gospodarce komunalnej wymienia zakład budżetowy i spółki prawa handlowego jako formy prowadzenia działalności komunalnej przez jednostki samorządu terytorialnego. Niewątpliwie gmina jest jednostką samorządu terytorialnego, ale nie zawsze taka jednostka musi być gminą. Również powiaty i województwa prowadzą działalność komunalną. Z tego względu pominięcie w odpowiedzi "C". słowa "gminy" i ograniczenie się do sformułowania "spółki prawa handlowego" byłoby oczywiście błędne. Spółki prawa handlowego są tworzone także przez prywatnych przedsiębiorców i nie prowadzą działalności komunalnej w rozumieniu ustawy o gospodarce komunalnej. Oczywiście gmina nie prowadzi działalności komunalnej, gdy jest ona wykonywana w formie spółki prawa handlowego utworzonej przez inną jednostkę samorządu terytorialnego. Określenie "spółka prawa handlowego gminy" nie jest więc ustawowym sformułowaniem odnoszącym się do specyficznej formy spółki. Analogicznie jak sformułowanie "jednoosobowa spółka Skarbu Państwa" podkreśla ono, iż spółka prawa handlowego jest gminną jednostką organizacyjną powołaną do wykonywania zdań samorządu gminnego w sferze gospodarki komunalnej poza zakresem zadań użyteczności publicznej, a gmina jest "ekonomicznym właścicielem" spółki i ma status jej wspólnika. Wobec powyższego prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "C".
Pytanie nr 186 brzmiało:
"Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe, postępowanie prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest:
A. jednoinstancyjne,
B. dwuinstancyjne,
C. trójinstancyjne."
W odwołaniu skarżący zarzucił, że kwestia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w odniesieniu do zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest zagadnieniem niejednoznacznym wywołującym liczne kontrowersje w doktrynie prawniczej.
Organ nie zgodził się z powyższym zarzutem wskazując, iż prawidłowa według klucza odpowiedź "A" na to pytanie oparta jest na przepisie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 114, poz. 1178 z zm.) w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Przytoczona natomiast przez skarżącego argumentacja koncentruje się wokół kwestii istoty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ jako środka zaskarżenia. Rozważania te nie mają znaczenia dla wyboru właściwej odpowiedzi na pytanie testowe, które odnosi się do zagadnienia liczby instancji postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa NBP nie jest dewolutywny. Niewystępowanie cechy dewolutywności środka zaskarżenia powoduje natomiast ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ, który prowadził postępowanie w pierwszej instancji.
Pytanie nr 193 brzmiało:
"Zgodnie z ustawą o kontroli skarbowej, dyrektor urzędu kontroli skarbowej wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych po przeprowadzeniu:
A. postępowania podatkowego,
B. postępowania kontrolnego,
C. czynności sprawdzających."
W odwołaniu skarżący zarzucił, że poprawna jest również odpowiedź ,,A", której udzielił przytaczając argumentację z której wynika, że postępowanie kontrolne oznacza również postępowanie podatkowe.
Odnosząc się niniejszego zarzutu organ wskazał, że postępowanie kontrolne jest formą kontroli skarbowej, a nie jedną z trzech procedur podatkowych uregulowanych w Ordynacji podatkowej, tj. postępowaniem podatkowym (dział IV), czynnościami sprawdzającymi (dział V) i kontrolą skarbową (dział VI). Postępowanie kontrolne jest kontrolą skarbową wykonywaną przez organ kontroli skarbowej, zaś postępowanie podatkowe jest jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym organu podatkowego zmierzającym do stanowczego rozstrzygnięcia o indywidualnych uprawnieniach i obowiązkach podatkowych. Zatem poprawną odpowiedzią na niniejsze pytanie jest odpowiedź "B".
Pytanie nr 201 brzmiało:
"Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn, nabywca własności nieruchomości w drodze zasiedzenia:
A. należy do I grupy podatkowej,
B. należy do II grupy podatkowej,
C. nie należy do żadnej grupy podatkowej."
W odwołaniu skarżący zarzucił, że pytanie sformułowano w sposób niewłaściwy, albowiem żadna w zawartych w pytaniu odpowiedzi nie jest prawidłowa.
W ocenie organu w myśl ustawy o podatku od spadków i darowizn, zaliczenie podatnika do jednej z trzech grup podatkowych odbywa się na podstawie osobistego stosunku łączącego nabywcę z osobą, po której lub od której zostały nabyte rzeczy lub prawa majątkowe. W związku z tym, przypisanie nabywcy do grupy podatkowej ma zastosowanie wyłącznie do pochodnego nabycia rzeczy i praw majątkowych. Jednocześnie wówczas własność lub inne prawo majątkowe przechodzi ze zbywcy na nabywcę. Zasiedzenie jest natomiast pierwotnym sposobem nabycia własności. Skoro w wyniku zasiedzenia nie przechodzi na nabywcę własność lub inne prawo rzeczowe i nie występuje zbywca, bezprzedmiotowe jest rozważanie stosunku osobistego łączącego zbywcę i nabywcę, a tym samym przynależności nabywcy do grupy podatkowej w podatku od spadku i darowizn.
Pytanie nr 203, brzmiało:
"Zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług, jednym z płatników podatku od towarów i usług jest:
A. komornik sądowy,
B. urząd celny,
C. importer towarów."
W swoim odwołaniu skarżący zarzucił, że jest ono wadliwie skonstruowane, co skutkuje tym, iż odpowiedź na to pytanie jest niejednoznaczna.
Zdaniem organu spośród trzech kategorii podmiotów wymienionych jako warianty odpowiedzi jedynie komornik sądowy ma status płatnika podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług, płatnikiem tego podatku są wyłącznie organy egzekucyjne wykonujące czynności egzekucji administracyjnej lub egzekucji sądowej. Zarówno urząd celny (odpowiedź "B"), jak i importer towarów (odpowiedź "C") nie są organami egzekucyjnymi i w konsekwencji nie są płatnikami podatku VAT. W powyższym pytaniu nie odnoszono się do kwestii, w jakich sytuacjach płatnik pośredniczy pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym w zapłacie podatku VAT.
Pytanie nr 248 brzmiało:
"Zgodnie z ustawą o Rzeczniku Praw Obywatelskich, zastępców Rzecznika Praw Obywatelskich powołuje:
A. Rzecznik Praw Obywatelskich,
B. Prezydium Sejmu,
C. Marszałek Sejmu."
W odwołaniu skarżący zarzucił, że na pytanie nr 248 nie ma prawidłowej odpowiedzi, gdyż wskazana w kluczu odpowiedź nie jest właściwa.
Organ wskazał, iż istota pytania sprowadza się do tego - kto (jaki organ) powołuje zastępców Rzecznika Praw Obywatelskich. Nie ma natomiast żadnego znaczenia, że przepis mówi, iż Marszałek Sejmu czyni to na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. Takie brzmienie przepisu nie pozwala w żadnym razie na uznanie za prawidłową odpowiedzi A - Rzecznik Praw Obywatelskich. Czym innym jest wnioskowanie o powołanie zastępców, a czym innym uprawnienie do powołania.
W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1) art. 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze przez uznanie, że pytania z prawa podatkowego nie wykraczają poza ustawowy zakres egzaminu konkursowego,
2) art. 75i ust. 1 i 3 ustawy Prawo o adwokaturze, przez uznanie, że pytania egzaminacyjne nr 176, 186, 248, 203, 193, 95 i 201 testu konkursowego zostały sformułowane prawidłowo,
3) art. 7, 80 i 77 § 1 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie przez organ administracyjny materiału dowodowego oraz oparcie się tylko na części materiału dowodowego,
4) art. 6, 7 i 8 kpa poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości co do zakresu egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oraz treści ww. pytań na niekorzyść skarżącego,
5) art. 11 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy,
6) art. 12 § 1 w związku z art. 35 § 1 – 3 i art. 36 § 1 kpa poprzez niezałatwienie sprawy w terminie oraz nie podanie przyczyn zwłoki i nie wskazanie nowego terminu jej załatwienia,
7) art. 107 § 4 kpa poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których dowodom przedstawionym przez skarżącego w odwołaniu nie dał wiary.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponowił również w zakresie dotyczącym ww. pytań argumentację prezentowaną w odwołaniu.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, p. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności a nie według przesłanek celowości czy słuszności.
Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153 p. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga M. L. nie jest zasadna.
Postępowanie konkursowe na aplikację adwokacką przeprowadzane jest w trybie zgodnym z wymogami ustawy Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, p. 1058 ze zm.) i rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 roku w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, p.2160 z póżn. zm.). Jest to postępowanie administracyjne, w którym komisja egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej i przed którą odbywa się egzamin jest organem I instancji, natomiast Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji. Po przeprowadzeniu egzaminu komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały, zaś od tejże uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku tego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości (art. 75j ust 1 i 2 ustawy Prawo o adwokaturze).
Zgodnie z art. 75i ust 1,2 i 3 ustawy Prawo o adwokaturze egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat otrzymuje 1 punkt. Test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów.
Przepis art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze stanowi natomiast, że egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu prawa konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego i karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej a także warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.
Mając na uwadze wyżej zacytowane przepisy Sąd uznał za trafny jedynie zarzut skarżącego polegający na wadliwym skonstruowaniu pytania 186, w którym nie jedną ale dwie z przedstawionych propozycji odpowiedzi można uznać za prawidłowe.
Pytanie 186 brzmiało:
"Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest:
A. jednoinstancyjne
B. dwuinstancyjne
C. trójinstancyjne"
Według organu prawidłowa odpowiedź na to pytanie to odpowiedź "A", która oparta jest na art. 8 ust 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 114, p.1178 ze zm.) w zw. Z art. 127 §3 k.p.a. Skarżący dowodził natomiast, że prawidłowa na to pytanie jest zakreślona przez niego odpowiedź "B".
W ocenie Sądu zarzutom skarżącego odnośnie pytania nr 186 nie można odmówić racji. Przepis art. 8 ust 3 ustawy Prawo dewizowe stanowi, że do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydanych w sprawach związanych z udzieleniem indywidualnych zezwoleń dewizowych stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 kpa.
W myśl przepisu art. 127 § 3 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, ale strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
W tym stanie rzeczy od decyzji wydanej w I instancji przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego strona może wystąpić do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro więc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje "od decyzji wydanej w I instancji" a do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań to analiza literalnego brzmienia powyższych przepisów, w powiązaniu z treścią § 1 oraz § 2 art. 127 kpa może prowadzić do wniosku, że decyzja wydana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy jest wydaną w II instancji mimo tożsamości podmiotowej organu I i II instancji.
Według oceny Sądu, wbrew twierdzeniom organu, analiza powyższych przepisów nie prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w pytaniu 186 prawidłowa jest tylko odpowiedź "A" a nie wskazana przez skarżącego odpowiedź "B".
W doktrynie prezentowane są poglądy, że dwuinstancyjność postępowania może być rozpatrywana w aspekcie materialnym i formalnym. W aspekcie materialnym dwuinstancyjność postępowania polega na prawnej możliwości dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy pod względem merytorycznym. W aspekcie formalnym wyraża się natomiast w konstrukcji toku instancji i zakłada przesunięcie uprawnień do ponownego rozpatrzenia sprawy na organ wyższej instancji. W tym stanie rzeczy przewidziana w art. 127 § 3 kpa instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w świetle rozbieżnych poglądów doktryny i orzecznictwa nie może więc być uznana jednocześnie za wyjątek od zasady dwuinstancyjności. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest bowiem szczególnym środkiem odwoławczym występującym w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym i odpowiada swym charakterem pojęciu środka odwoławczego. Środek ten w istocie wszystkie cechy odwołania poza dewolutywnością tj. nie przesuwa rozpoznanie sprawy przez organ wyższego stopnia.
W świetle powyższych rozważań budzić może, w ocenie Sądu, uzasadnioną wątpliwość sformułowanie tego rodzaju pytania jak pytanie 186 na egzaminie konkursowym na aplikację, bowiem w teście, w którym sprawdzeniu ma podlegać wiedza przyszłych dopiero aplikantów adwokackich, winno się unikać wprowadzania takich pytań, na które jednoznaczna odpowiedź nie wynika expressio verbis z przepisów prawa, a jedynie z wykładni systemowej dokonanej przez organ oraz poglądów doktryny.
Przechodząc zaś do zarzutów skarżącego dotyczących pytań 95,176,193,201,203,248 Sąd uznał, że nie są one zasadne.
Wbrew twierdzeniom skarżącego Minister Sprawiedliwości zgodnie z wymogami z art. 6,7,8,11,77 § 1, 80, 107 kpa przeprowadził postępowanie administracyjne jak również rozstrzygnięcie organu w tym zakresie nie narusza art. 75i ust 1 Prawa o adwokaturze.
Odnośnie pytania 95 jedyną prawidłową odpowiedzią była "C", skarżący zaś udzielił odpowiedzi "B". Odpowiedź "C" wynika z obowiązujących przepisów prawa tj. a contrario z art. 3989 § 1 pkt 4 kpc oraz z art. 3989 § 2 kpc.
Wprawdzie w kluczu odpowiedzi wskazano błędnie art. 4249 kpc jako podstawę odpowiedzi, jednakże nieprawidłowość ta nie miała żadnego wpływu na trafność wyboru dokonanego przez skarżącego, albowiem w momencie rozwiązywania testu nie dysponował, rzecz oczywista, z tzw. Klucza odpowiedzi.
Co do pytania 176 jedyną prawidłową odpowiedzią była odpowiedź "C", skarżący udzielił zaś odpowiedzi "B". W pytaniu tym chodziło przede wszystkim o to, w jakiej formie gmina może prowadzić działalność gospodarczą, wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej.
Sąd podziela stanowisko organu, iż z art. 7 ustawy o gospodarce komunalnej działalność wykraczająca poza zadanie użyteczności publicznej nie może być prowadzona w formie zakładu budżetowego a więc możliwa jest tylko forma spółki.
Stąd też spośród trzech odpowiedzi na to pytanie możliwa była tylko odpowiedź "C".
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż w pytaniu 193 możliwe były dwie prawidłowe odpowiedzi tj. A i B, a nie tylko "B", jak wskazał Minister Sprawiedliwości. Jak wynika z treści pytania decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego została wydana w oparciu o ustawę o kontroli skarbowej a więc jedyną prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź "B". a nie "A", której udzielił skarżący. Jak wynika ze wskazanych przez organ przepisów ustawy o kontroli skarbowej i ordynacji podatkowej postępowanie kontrolne jest formą kontroli skarbowej a nie jedną z trzech procedur podatkowych, przewidzianych w Ordynacji podatkowej.
W przypadku pytania 201 jedyną prawidłową odpowiedzią jest "C" a nie "B" jakiej udzielił skarżący. W przypadku spadku bądź darowizny, które są sposobem nabycia własności w sposób pochodny, przepisy prawa tj. ustawa z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn wysokość podatku uzależnia od stosunku osobistego nabywcy w stosunku do zbywcy, stąd też przewidziane są grupy podatkowe zaś nabycie własności jak trafnie podniósł organ jest nabyciem własności pierwotnym a więc wysokość podatku nie zależy od zaliczenia do jakiejkolwiek grupy podatkowej stąd też tylko odpowiedź "C" jest prawidłowa.
Odnośnie pytania 203 Sąd nie powziął wątpliwości odnośnie jego sformułowania.
W tym pytaniu jedyną prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź "A" i wynika ona z art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług. Skarżący udzielił odpowiedzi "C", która jest ewidentnie nieprawidłowa gdyż importer towaru jest podatnikiem podatku VAT a nie płatnikiem, którym może być jedynie organ egzekucyjny tj. komornik.
Istota odpowiedzi na pytanie 248 sprowadzała się do tego, kto powołuje zastępców Rzecznika Praw Obywatelskich. Dlatego z wymienionych odpowiedzi prawidłowa mogła być jedynie wskazana w pkt. "C" a nie podana przez zdającego odpowiedź "A", co wynika wprost z art. 20 ust 3 ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, gdyż w pytaniu nie chodziło o tryb powoływania zastępców, lecz o wskazanie organu wyłącznie właściwego do powołania jego zastępców,
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 75a ust 3 ustawy Prawo o adwokaturze należy stwierdzić, że przepis ten przewiduje zakres przedmiotowy egzaminu konkursowego na aplikacje adwokacką. Sprawdzenie wiedzy kandydata ma dotyczyć m.in. prawa finansowego. Skarżący podnosi, iż w teście nie powinny znaleźć się pytania z prawa podatkowego, gdyż ta dziedzina prawa w jego ocenie jest odrębną gałęzią prawa, nie zaliczającą się do prawa finansowego. Według oceny Sądu organ administracji zasadnie wywiódł, iż do dziedziny prawa finansowego należy zaliczyć również prawo podatkowe, albowiem przychody podatkowe są instrumentem zasilania budżetu, stąd też ich powiązanie z działalnością finansowa Państwa jest ewidentne. Wykazanie się podstawową wiedzą z zakresu prawa podatkowego ma również i to znaczenie, że staje się ona niezbędna w wielu sprawach objętych przyszłym szkoleniem aplikanckim.
Wskazany w skardze zarzut dotyczy naruszenia przez organ terminu załatwienia spraw administracyjnych , nie ma wpływu na merytoryczną treść decyzji. Uchybienia w powyższym zakresie podlegają rozpoznaniu w skardze na przewlekłość postępowania.
Wobec tego, że uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 roku Komisji Egzaminacyjnej nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Ministra sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 roku ustalony został wynik egzaminu konkursowego skarżącego na 185 punktów, a tylko 1 z pytań według oceny Sądu zostało sformułowane nieprawidłowo, zasadnym było oddalenie skargi, albowiem stwierdzone uchybienie organu nie miało wpływu na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd orzekł jak w wyroku na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło