VI SA/Wa 759/13
WyrokWSA w Warszawie2013-08-13
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Andrzej Czarnecki, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy znak towarowy może zostać unieważniony z powodu naruszenia prawa do firmy, gdy jego nazwa częściowo pokrywa się z wcześniejszą nazwą przedsiębiorcy, a zakresy działalności i terytorialne obu podmiotów się krzyżują?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Urząd Patentowy prawidłowo unieważnił prawo ochronne na znak towarowy. Spełnione zostały przesłanki z art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p., ponieważ znak towarowy w całości zawierał wyróżniający element nazwy przedsiębiorcy, który działał wcześniej, a zakresy przedmiotowe i terytorialne działalności obu podmiotów pokrywały się lub krzyżowały, co mogło wprowadzić klientów w błąd co do pochodzenia usług.Stan faktyczny
Skarga została wniesiona przez E. B. na decyzję Urzędu Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, która unieważniła w części prawo ochronne na znak towarowy P. na rzecz E. B. w klasach 35 i 36. Sprzeciw wniósł R. T., twierdząc, że znak narusza jego prawo do firmy "P.", którą prowadzi od 2002 r. Urząd Patentowy uznał sprzeciw za zasadny, stwierdzając pokrywanie się wyróżniającego elementu nazwy firmy R. T. ze znakiem towarowym, a także zbieżność zakresów przedmiotowych i terytorialnych działalności. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant ref. staż. Katarzyna Skurzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy [...] oddala skargę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 oraz art. 131 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, ze zm.), dalej jako P.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 P.w.p., unieważnił prawo ochronne na znak towarowy P. o numerze R-[...] w części dotyczącej wszystkich usług z klasy 35 oraz klasy 36, udzielone na rzecz E. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P. K. P. E. B. z siedzibą w W. – dalej jako uprawniona.
Decyzję wydano w następujących ustaleniach;
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. udzielono prawo ochronne na wymieniony słowny znak towarowy na rzecz E. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P. K. P. E. B. z siedzibą w W., z pierwszeństwem od dnia [...] czerwca 2007 r. Znak został przeznaczony do oznaczania towarów w: klasie 35 doradztwo specjalistyczne w sprawach działalności gospodarczej, doradztwo w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej; klasie 36 agencje ściągania wierzytelności i należności, doradztwo w sprawach finansowych; klasie 45 doradztwo w zakresie własności intelektualnej, badania prawne. Informacja o udzieleniu prawa ochronnego została opublikowana w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...].
W dniu [...] października 2010 r., na podstawie art. 246 w związku z art.131 ust. 1 pkt 1 P.w.p., od decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy P. o nr R-[....], do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw R.T. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. K. F. P. B. S. R. T. z siedzibą w K. Sprzeciw dotyczył znaku oznaczającego część usług z klas 35 i 36. W sprzeciwie powołano się na naruszenie praw osobistych lub majątkowych. Wnioskodawca podniósł, iż posiada prawo do firmy, które wynika z faktu prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą P. od dnia [...] grudnia 2002 r. między innymi w zakresie usług w postaci: usług marketingowych, menadżerskich, consultingowych, informatycznych, logistycznych, asystenckich, pośrednictwa szkoleniowego, pośrednictwa w zakresie obsługi wierzytelności. Na potwierdzenie przedmiotu swej działalności przedstawił wypis z rejestru Ewidencji Działalności Gospodarczej, prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2002 r., oraz wypis uzupełniający w zakresie usług reklamowych, finansowych i prowadzenia ksiąg rachunkowych z [...] maja 2003 r. Ponadto podkreślił, że prawo do firmy, jako dobro chronione przepisami Kodeksu cywilnego, obejmuje również osoby fizyczne, jako podmioty obrotu gospodarczego. Wyjaśnił, iż normy wynikające art. 4010 k.c., dają mu prawo do żądania zaniechania działań podmiotów godzących w jego prawa do posługiwania się oznaczeniem firmy. Na potwierdzenie używania firmy w obrocie gospodarczym dołączył dokumentację stanowiącą zestawienia sprzedaży dla firmy P. K. F. P. B. S. R. T. z siedzibą w K., za rok 2005 oraz rok 2006.
Wnioskodawca podniósł, iż wymienione w zestawieniach sprzedaży rodzaje czynności wchodzą bezpośrednio w zakres usług objętych ochroną w ramach znaku P. R-[...]. Jego zdaniem, wymienione w wykazie towarów i usług znaku R-[...] "doradztwo specjalistyczne w sprawach działalności gospodarczej, doradztwo w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej" można było zdefiniować m.in. jako "usługi księgowe, usługi kadrowe, usługi konsultingowe, zeznania podatkowe" wymienione w przedstawionym zestawieniu sprzedaży usług jego firmy. Dodatkowo "sporządzanie wezwań do zapłaty oraz obsługa wierzytelności, monitoring płatności" również wymienione w zestawieniu sprzedaży, pokrywa się z przedmiotem usług świadczonych w ramach "agencji ściągania wierzytelności i należności, doradztwa w sprawach finansowych" wymienionych w wykazie znaku spornego P. R- [...].
Potwierdzeniem używania oznaczenia w obrocie, zdaniem wnoszącego sprzeciw, jest również posługiwanie i nabycie, przez niego domeny internetowej [...], zarejestrowanej w rejestrze domen od dnia [...] marca 2003 r., którą posługuje się firma od chwili rejestracji jej działalności. Zdaniem wnioskodawcy, uprawniona z rejestracji znaku P. R-[...], działając w tym samym sektorze usług oraz podejmując działania reklamowe nie mogła nie wiedzieć o istnieniu firmy wnioskodawcy. Podkreślił, iż uzyskanie przedmiotowego prawa ochronnego, w przypadku tożsamości świadczonych usług, stanowi naruszenie jego praw osobisto-majątkowych. Jedynym wyróżnikiem jego firmy jest właśnie słowo P., zaś pozostałe elementy towarzyszące, są umieszczone tam jedynie informacyjnie, zgodnie z wymogami przyjętymi w obrocie gospodarczym.
W wyniku zawiadomienia o sprzeciwie, uznając go za bezzasadny, uprawniona do znaku, pismem z dnia [...] lutego 2011 r., odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów k.c. wyjaśniła, iż wnioskodawca prowadzi działalność w K., zaś uprawniona w W., zatem brak było kolizji w terytorialnym zakresie prowadzonej działalności. Ponadto podkreśliła, że jej firma prowadzi usługi w zakresie pomocy prawnej, wnioskodawca zaś usługi księgowe, przedmiot tych działalności różni się znacznie, zatem brak jest obaw, że klient nie odróżni obu podmiotów. Dodatkowo zauważyła, iż ewentualna bezprawność jej działania, bądź przypuszczalne naruszenie dóbr osobistych, wnioskodawca winien dochodzić na drodze sądowej, a nie w postępowaniu przed Urzędem Patentowym.
Uprawniona podniosła, że zgodnie z art. 123 P.w.p., pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy oznacza się według daty zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. Zatem twierdzenia wnioskodawcy, iż używa nazwy P. do oznaczenia prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, od dnia [...] grudnia 2002 r. nie mają żadnego znaczenia. Wyjaśniła, że przed wystąpieniem o udzielenie przez Urząd Patentowy prawa ochronnego na znak towarowy P., sprawdzono w rejestrze, czy prawa ochronne dotyczące przedmiotowego znaku towarowego, w klasach objętym wnioskiem były już udzielone – uzyskano odpowiedź przeczącą. Wnioskodawca nie zgłosił znaku, w związku z powyższym pierwszeństwo w korzystaniu z zarejestrowanego znaku, ma ten podmiot, który poniósł koszty jego rejestracji.
Wyjaśniła ponadto, iż oba sporne znaki wykazują znaczące cechy odróżniające, wykluczające wprowadzenie w błąd odbiorców usług.
Pismem z dnia [...] listopada 2011 r., wnioskodawca odnosząc się do odpowiedzi na sprzeciw wyjaśnił, iż przedmiotem oceny firmy danego podmiotu, powinna być firma w całości w pełnym brzemieniu. Nadmienił, iż w tym przypadku, dla przedsiębiorców działających w tej samej branży, firmy je identyfikujące powinny posiadać większy stopień odróżnienia, niż w przypadku podmiotów działających w różnych obszarach. Podkreślił, że człon fantazyjny jego firmy, czyli słowo P., stało się jej wyróżnikiem, w znacznej mierze poprzez zarejestrowaną od 2003 r. domenę oraz stosowaną od lat reklamę (wyświetleń domeny wnioskodawcy na K. było 60 tys. a na W. 9 tys., poniesiony koszt utrzymania strony to ponad 40 000 zł. oraz dodatkowo koszty reklamy na K.). Oznaczenie przedsiębiorstwa nazwą fantazyjną pozwoliło mu uzyskać rozpoznawalność na rynku oraz zdobyć klientelę, pomimo dużej liczby indywidualnych przedsiębiorców, wykonujących usługi na tym obszarze działalności. Podkreślił, iż w świadomości odbiorcy firma wnioskodawcy to P., natomiast pozostałe człony stanowią tylko formalne uzupełnienie nazwy przedsiębiorstwa i nie zawsze są kojarzone przez odbiorcę. Wyjaśnił, że dzięki medium, jakim jest Internet, działalność usługowa, polegająca na doradztwie finansowym czy prawnym, nie może być ograniczana do terenu miasta czy nawet województwa, w którym ma siedzibę dany przedsiębiorca. Wynika to z prostego faktu powszechnego dostępu do sieci Internet, w której strony internetowe posiadają zarówno wnioskodawca jak i uprawniona. Zatem potencjalny dostęp do usług obu stron postępowania mają podmioty na terenie całego kraju, za błędną należało więc uznać tezę uprawnionej o braku kolizji między firmą wnioskodawcy a znakiem uprawnionej.
W odpowiedzi pismem z dnia [...] listopada 2011 r., uprawniona wyjaśniła, że działalność obu podmiotów różni się miejscowo i przedmiotowo, co wynika z zaświadczeń z ewidencji działalności gospodarczej.
Odnośnie działalności w sieci internetowej uznała, iż jest to daleko idący pogląd, bowiem wówczas za potencjalnych konkurentów należałoby uznać przedsiębiorców na całym świecie.
Dodatkowo podkreśliła, iż jej usługi prawne nie wchodzą konkurencyjnie w obszar usług finansowych wnioskodawcy.
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r., wnoszący sprzeciw podnosił, iż działał pod nazwą P. od [...] grudnia 2002 r. początkowo w formie indywidualnej działalności gospodarczej, a następnie również w formie spółki cywilnej utworzonej [...] maja 2003 r. Spółka cywilna działająca pod firmą P. K. F. została przekształcona w spółkę jawną w dniu [...] października 2009 r. Wnioskodawca przez cały okres działalności kontynuował również prowadzenie indywidualnej działalności gospodarczej pod firmą P. Do pisma dołączył szereg dokumentów m.in. przykładowe kopie umów o obsługę wierzytelności, o prowadzeniu dodatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz przykładowe faktury dotyczące sprzedaży usług.
W dniu [...] czerwca 2012 r., na rozprawie wnioskodawca podnosił, że z informacji zawartych na stronie internetowej uprawnionej wynika, iż prowadzi ona stałą współpracę z biurem rachunkowym i doradcą podatkowym w celu kompleksowej obsługi klientów, co przeczyłoby jej twierdzeniom o wyłącznie prawniczym charakterze świadczonych przez nią usług. Współpraca ta potwierdza, iż działalność uprawnionej wchodzi w zakres działalności prowadzonej przez wnoszącego sprzeciw, co może skutkować wprowadzeniem odbiorców w błąd, co do pochodzenia usług. Uprawniona także korzysta z sieci Internet, o czym świadczy fakt posiadania przez nią własnej strony [...], a rejestrując swoją domenę z pewnością uzyskała standardową informację o tym, iż podobna domena [...] jest zarejestrowana na rzecz innego podmiotu. Jego zdaniem, potwierdzało to, iż uprawniona zgłaszając do ochrony sporny znak towarowy wiedziała lub powinna była wiedzieć o istnieniu firmy wnoszącego sprzeciw, tym samym działała w złej wierze.
Po przeprowadzeniu rozprawy została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna. Urząd Patentowy przywołując stan faktyczny sprawy wskazał na treść art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p. stwierdzając, iż prawo do firmy należy do praw majątkowo – osobistych. Zatem wskazany przepis ma zastosowanie w sprawie należącej do właściwości Urzędu Patentowego wówczas, gdy istnieje cudze prawo osobiste lub majątkowe oraz, gdy używanie znaku towarowego prawo to narusza.
Wskazując na niekwestionowanie przez uprawnioną prawa wnioskodawcy do firmy, a jedynie kwestionowanie zasięgu terytorialnego działania tej firmy i jej zakresu przedmiotowego działalności, Urząd Patentowy uznał za istotne istnienie wcześniejszego prawa wnioskodawcy do firmy od prawa ochronnego do spornego znaku. Wnioskodawca wykonuje działalność pod nazwą P. od [...] grudnia 2002 r., co potwierdzają przedłożone dokumenty o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z [...] grudnia 2002 r. i z [...] czerwca 2003 r.
Wskazując na powołane orzecznictwo sądów organ patentowy stwierdził, że do naruszenia praw osobistych i majątkowych dochodzi także w sytuacji rejestracji nie tylko całości wcześniejszej nazwy firmy, lecz także przy zgłoszeniu części tej nazwy, jeżeli ma ona charakter wyróżniający. W ocenie organu administracji bez wątpienia elementem wyróżniającym w oznaczeniach przeciwstawionych jest słowo P. Pozostałe elementy nazwy firmy wnoszącego sprzeciw "...K. F. ..." i " B. S...." mają charakter informacyjny w stosunku do wykonywanej działalności.
Mając na względzie dodatkowe przesłanki z art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p. Urząd Patentowy uznał zbieżność zasięgu terytorialnego i przedmiotowego obu praw stron postępowania stwierdzając, że bez znaczenia jest zakres działalności gospodarczej uprawnionej (działalność prawnicza), gdyż zakres ochrony spornego znaku jest znacznie szerszy.
Znak sporny został przeznaczony do oznaczania usług: "doradztwo specjalistyczne w sprawach działalności gospodarczej, doradztwo w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej" (kl. 35), które można zidentyfikować m.in. jako "usługi księgowe, usługi kadrowe, usługi konsultingowe, zeznania podatkowe" świadczone przez wnoszącego sprzeciw, zaś świadczone przez jego firmę "sporządzanie wezwań do zapłaty oraz obsługa wierzytelności czy monitoring płatności" wchodzi w skład usług uprawnionej: "agencji ściągania wierzytelności i należności, doradztwa w sprawach finansowych" (kl. 36), do oznaczania których został przeznaczony sporny znak towarowy. Wnoszący sprzeciw, na wykazanie zakresu wykonywanej działalności, przedłożył umowy i faktury sprzed daty zgłoszenia znaku, obejmujące świadczenie wymienionych usług.
Zgodnie z art. 153 P.w.p. przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynikało, iż obszarem działalności firmy wnoszącego sprzeciw jest głównie województwo [...] oraz województwa sąsiednie. W ocenie organu ta okoliczność (niezależnie od faktu, iż wnoszący sprzeciw posiada stronę internetową, za pośrednictwem której zdobywa klientów z całego kraju) świadczyła o tym, iż terytorialny zakres udzielonego prawa pokrywał się z terytorialnym zakresem działalności wnoszącego sprzeciw.
Od decyzji, E.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji i zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 131 ust 1 pkt 1 P.w.p. oraz przepisów postępowania art. 7, K.p.a., 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a.
Podtrzymując argumentację prezentowaną na etapie postępowania administracyjnego, skarżąca zarzuciła organowi niedostateczną analizę etymologiczną słowa P. pod kątem przepisu art. 131 ust. 5 P.w.p., co doprowadziło do błędnych założeń o niepospolitości tego wyrażenia.
Skarżąca wyjaśniła, że sporne słowo P., składnik firmy sprzeciwiającego i słowno-graficznego znaku towarowego uprawnionej, posiada konkretne, powszechnie znane i rozumiane znaczenie. Wyraz p. wywodzi się z łaciny, obecnie jest używany w języku włoskim i oznacza [...]. Wyraz ten jest także znany w języku polskim, rzeczownik – [...], czasownik – [...], oznaczający [...]. Przyjęcie przez organ istnienia praw mających charakter osobisty do oznaczenia wskazującego wprost umowny charakter usługi było w ocenie skarżącej błędem. Urząd nieprawidłowo przyjął, że sprzeciwiający posiada prawo do niniejszego słowa w zakresie "usług księgowych, usług kadrowych, usług konsultingowych, zeznań podatkowych, sporządzania wezwań do zapłaty oraz monitoringu płatności". Skarżąca podkreśliła, że podstawą świadczenia wymienionych przez nią usług jest [...], czyli [...]. Słowo to nie może odróżniać w obrocie gospodarczym usług sprzeciwiającego, których to wykonywanie odbywa się w oparciu o zaufanie potwierdzone w pisemnej umowie.
W skardze wskazywano także na brak konfliktu interesów stron w dacie zgłoszenia spornego znaku do ochrony, różny profil działalności skarżącej i składającego sprzeciw, różne formy używania oznaczeń oraz na różny zakres terytorialny wykonywanych działalności przez strony.
Podnosząc zarzut naruszenia wskazanych przepisów postępowania skarżąca zarzuciła organowi administracji nieodniesienie się do przesłanki z art. 131 ust. 5 P.w.p. o pospolitym charakterze wyrażenia P. oraz brak analizy celowej materiału dowodowego pod kątem używania przez składającego sprzeciw nazwy P. dla faktycznie wykonywanej działalności. W ocenie skarżącej dowody przedłożone przez stronę przeciwną nie wykazały jej praw osobistych do tego wyrażenia.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie podnosząc, iż skarżąca na etapie postępowania nie przedstawiała argumentacji na stwierdzenie, że słowo P., stanowiące znak sporny i element wyróżniający firmy wnoszącego sprzeciw jest wyrazem pospolitym. Swoje argumenty w powyższym zakresie skarżąca przedstawia dopiero w skardze, w związku z czym Urząd Patentowy nie mógł się do nich odnieść badając jednak sprawę pod kątem pozostałych przesłanek z art. 131 ust. 5 P.w.p. podnoszonych w postępwoaniu.
W piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. uczestnik postępowania podnosił jako nieuzasadniony zarzut skarżącej naruszenia prawa materialnego (art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p.) wskazując na wyjątek z ust. 5 tego przepisu. Zdaniem uczestnika postępowania skarżąca kładzie nacisk na brak konfliktu interesów stron ze względu na pospolitość brzmienia firmy uczestnika oraz lokalny charakter jego działalności w sytuacji, w której kwestia owej pospolitości nie była podnoszona w postępowaniu administracyjnym, aczkolwiek nie można uznać za pospolite lub ogólnoinformacyjne wyrażenie P. w stosunku do usług wykonywanych przez uczestnika postępowania. Wyrażenie P. pochodzi z języka łacińskiego, którego znajomość w Polsce nie jest powszechna, dlatego wyrażenie P. dla usług uczestnika postępowania będzie miało charakter fantazyjny. Także nie można przyjąć, by działalność uczestnika postępowania miała charakter lokalny, gdyż w jego działalności brak cech uniemożliwiających wykonywanie tej działalności poza miejscem jej rejestracji. Co do braku konfliktu interesów stron wskazano na posługiwanie się przez uczestnika postępowania oznaczeniem P. przed pojawieniem się na rynku znaku skarżącej, a więc skarżąca dokonując zgłoszenia oznaczenia do ochrony działała w złej wierze.
Podkreślano również brak podstaw do stawiania zarzutu Urzędowi Patentowemu naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.
Unieważnienie znaku spornego skarżącej w części określającej usługi w kl. 35 i 36 Urząd Patentowy oparł na kolizji spornego znaku P. R-[...] z nazwą przedsiębiorstwa uczestnika postępowania, który pod nazwą P. K. F. P. B. S. R. T. z siedzibą w K. od [...] grudnia 2002 r. (wpisy do ewidencji działalności gospodarczej z [...] grudnia 2002 r. i z [...] czerwca 2003 r. oraz uzupełniający z dnia [...] maja 2003 r.) wykonuje działalność w zakresie usług: marketingowych, menadżerskich, consultingowych, informatycznych, logistycznych, asystenckich, pośrednictwa szkoleniowego, pośrednictwa w zakresie obsługi wierzytelności, reklamowych, finansowych i prowadzenia ksiąg rachunkowych. Znak sporny został w kl. 35 przeznaczony do oznaczania usług: doradztwo specjalistyczne w sprawach działalności gospodarczej, doradztwo w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej, a w kl. 36 dla usług: agencji ściągania wierzytelności i należności, doradztwa w sprawach finansowych.
Sprzeciw złożony przez R.T. opierał się na art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p. zarzucając spornemu oznaczeniu (P. R-[...]) naruszenie dóbr osobistych i majątkowych uczestnika postępowania, odnoszących się do nazwy prowadzonego przedsiębiorstwa – P. W związku z tym należało rozważyć, czy w świetle art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p. R.T. (uczestnik postępowania) mógł wystąpić w trybie art. 246 P.w.p. ze sprzeciwem, żądając unieważnienia znaku skarżącej – P. R-[...].
Zgodnie z art. 246 ust. 1 P.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, przy czym podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji (ust.2). Wymienione warunki wniesienia sprzeciwu zostały zachowane, tak pod względem terminu do wniesienia sprzeciwu i wskazania podstawy prawnej, jak i w zakresie wskazanym w ust. 2 art. 246.
Stosownie do art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p. nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich.
Sporny znak towarowy skarżącej P. R-[...] został zgłoszony do ochrony [...] lutego 2007 r. Natomiast uczestnik postępowania swą działalność gospodarczą pod nazwą przedsiębiorstwa P. K. F. P. B. S. R. T wykonuje od [...] grudnia 2002 r. Należy w tym miejscu podnieść, iż firma (nazwa przedsiębiorstwa) jest dobrem intelektualnym niejednokrotnie o znacznej wartości majątkowej, któremu ustawodawca przyznaje ochronę. Ma ona charakter prawa podmiotowego bezwzględnego skutecznego erga omnes, przysługującego przedsiębiorcy. Ochrona na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o ochronie dóbr osobistych jest najszersza, realizowana jest nie tylko w obrocie gospodarczym, ale i poza nim i może być skierowana przeciwko każdemu, kto dopuszcza się naruszenia interesu przedsiębiorcy związanego z jego firmą. Dlatego też ochrona ta może krzyżować się z ochroną wynikającą z innych przepisów w tym z przepisów ustawy – Prawo własności przemysłowej. Sporny znak został zgłoszony później od zaistnienia na rynku nazwy przedsiębiorstwa R. T. – P. Zgodnie więc z powołanym przepisem art. 131 ust. 1 pkt 1 ustawy, znak skarżącej naruszył prawa osobiste i majątkowe uczestnika postępowania przez zakłócenie informacji o cechach i walorach wykonywanej działalności przez R. T. sprowadzając niebezpieczeństwo wprowadzenia klientów w błąd co do tożsamości świadczonych usług, jednakże dla stwierdzenia tej okoliczności, warunkującej unieważnienie znaku towarowego zgłoszonego z naruszeniem prawa do nazwy (firmy) przedsiębiorstwa, wymagane jest spełnienie dodatkowych przesłanek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2006 r. wydany w sprawie II GSK 31/06 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie VI SA/Wa 1324/08). Do tych przesłanek (warunków) uzasadniających wystąpienie ze sprzeciwem ze względu na naruszenie praw z art. 131 ust. 1 pkt 1 P.w.p. wymagane jest, by znak towarowy (późniejszy), w całości lub w części wyróżniającej się (dominującej), pokrywał się z wcześniejszą nazwą przedsiębiorstwa, by przedmiot działalności przedsiębiorcy składającego sprzeciw, ze względu na tożsamość znaku towarowego zgłoszonego później z nazwą jego przedsiębiorstwa, pokrywały się w całości lub w części (lecz w części istotnej), a także by granice terytorialne wykonywanej działalności przez oba te podmioty pokrywały się lub krzyżowały. W takich warunkach przedsiębiorca chroniący nazwę swojego przedsiębiorstwa, pod którą z wcześniejszym pierwszeństwem od zgłoszenia znaku towarowego wykonywał działalność gospodarczą, może domagać się unieważnienia znaku towarowego w tym celu, by nie dochodziło do możliwości zaistnienia pomyłek, co do pochodzenia towarów lub usług. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie warunki te zostały spełnione, co zostało ustalone i właściwie umotywowane w zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego.
Urząd Patentowy zasadnie, w ocenie składu orzekającego Sądu w sprawie uznał, podzielając argumentację R. T., że znak skarżącej (P. R-[...]) w całości pokrywa się z nazwą przedsiębiorstwa uczestnika postępowania P. występującą dwukrotnie w nazwie przedsiębiorstwa R. T., gdyż pozostałe elementy tej nazwy (K. F. ... B. S. R. T.) faktycznie mają jedynie charakter informacyjny i uzupełniający w stosunku do wykonywanej działalności gospodarczej uczestnika postępowania. W sytuacji zatem, w której sporny znak towarowy w całości zawiera wyróżniający element oznaczenia przedsiębiorstwa (P.), oba oznaczenia są tożsame.
Także w zakresie wykonywanej działalności gospodarczej przez uczestnika postępowania i świadczonych przez skarżącą usług oznaczanych znakiem spornym (w kl. 35 i 36) Urząd Patentowy prawidłowo uzasadnił zaskarżoną decyzję oceniając, że przedmiotowo usługi te pokrywają się w wymienionych zakresach. Znak sporny został przeznaczony do oznaczania usług: "doradztwo specjalistyczne w sprawach działalności gospodarczej, doradztwo w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej" (kl. 35), które odpowiadają usługom świadczonym przez uczestnika postępowania jako "usługi księgowe, kadrowe, konsultingowe, zeznania podatkowe". Usługi świadczone pod firmą (nazwą) przedsiębiorstwa uczestnika postępowania – "sporządzanie wezwań do zapłaty oraz obsługa wierzytelności czy monitoring płatności", wchodzą w skład usług świadczonych przez skarżącą i oznaczanych spornym znakiem – "agencji ściągania wierzytelności i należności, doradztwa w sprawach finansowych" (kl. 36). Niektóre usługi o charakterze finansowym, co podkreślał uczestnik postępowania, skarżąca wykonuje we współpracy z innymi podmiotami specjalizującymi się w tym zakresie, co w ocenie Urzędu Patentowego ma znaczenie, a nie to, iż skarżąca wskazywała jedynie na działalność prawniczą. Sąd orzekający w sprawie uznał trafność tego spostrzeżenia, gdyż w istocie usługi wykonywane przez skarżącą w ramach K. P. zostały zdefiniowane zakresem przedmiotowym udzielonego prawa ochronnego, który to zakres, w relacji do działalności przedsiębiorstwa uczestnika postępowania, był przedmiotem rozważań organu administracji.
W ocenie składu orzekającego Sądu, Urząd Patentowy również właściwie ocenił pokrywanie się zakresu terytorialnego świadczonych usług przez obie strony, mając na względzie art. 153 ust. 1 P.w.p. odnoszący się do prawa skarżącej. Jeżeli bowiem zakres terytorialny spornego znaku towarowego obejmuje świadczenie usług w kl. 35 i 36 na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, a jednocześnie działalność uczestnika postępowania obejmuje także województwo sąsiednie województwa [...], tj. województwo [...], to również zakresy terytorialne działalności stron się pokrywają/krzyżują.
W tych warunkach, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Powoływanie się bowiem przez skarżącą dopiero w skardze na zarzut z art. 131 ust. 5 P.w.p. o pospolitości wyrażenia P. nie mógł stanowić podstawy do uchylenia decyzji, gdyż w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym ta kwestia nie była podnoszona i argumentowana, a tym samym organ administracji nie mógł w zaskarżonej decyzji do tego zarzutu się odnieść, co w konsekwencji nie dawało podstaw Sądowi do kwestionowania legalność decyzji, gdyż postępowanie przed sądem administracyjnym nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego dającą możliwość sądowi czynienia własnych ustaleń faktycznych (wyrok NSA z dnia 22 maja 2013 r. w sprawie II GSK 363/12). Niemniej organ patentowy rozważył w decyzji pozostałe przesłanki z art. 131 ust. 5 P.w.p., o czym nadmienił w odpowiedzi na skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło