VI SA/Wa 760/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-16
Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Ewa Frąckiewicz, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drodze publicznej, po której dopuszczalny nacisk osi wynosi 8 ton, powinna być kwalifikowana jako brak zezwolenia kategorii VII, a tym samym kara wynosić 15 000 zł, gdy nacisk osi przekroczył dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna w wysokości 15 000 zł została prawidłowo nałożona na przewoźnika za brak zezwolenia kategorii VII, ponieważ nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu przekroczył dopuszczalną normę o 46,25% na drodze, gdzie dopuszczalny nacisk wynosił 8 ton. Przekroczenie to kwalifikuje się jako przypadek "w pozostałych przypadkach" zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) Prawa o ruchu drogowym, co uzasadnia nałożenie najwyższej przewidzianej kary. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, a zarzuty skarżącego nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.Stan faktyczny
W wyniku kontroli drogowej stwierdzono, że pojazd należący do skarżącego przekroczył dopuszczalny nacisk na oś napędową (11,7 t zamiast 8 t) oraz dopuszczalną masę całkowitą (17,4 t zamiast 15,5 t). Kierowca nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących podstawy prawnej kary, kwalifikacji prawnej naruszenia oraz brak należytej staranności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości
D. C. (dalej też jako "skarżący", "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], który utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 złotych.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu II instancji stanowiły: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", art. 64 ust. 1, 2, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) zwanej dalej "prd", art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.) zwanej dalej "udp".
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
W wyniku kontroli drogowej, przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2015 r. i uzyskanych pomiarów pojazdu należącego do strony, stwierdzono nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu 11,7 ton, co oznacza przekroczenie o 3,7 t o (46,25%) dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej samochodu ciężarowego oraz stwierdzono masę rzeczywistą pojazdu 17, 4 ton w sytuacji, gdy dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu (DMC) wynosiła 15,5 tony. Kierowca nie okazał i nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] orzekł o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł w związku z brakiem zezwolenia kategorii VII.
W odwołaniu D. C. wnosił o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmniejszenie kary. Podnosił, że nałożona kara jest bardzo wysoka i nie jest adekwatna do wykroczenia, jakie popełnił kierowca.
Na skutek rozpatrzenia odwołania strony, decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Ponowił dokonane przez organ I instancji ustalenia faktyczne oparte w szczególności na protokole kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Stwierdził, że [...] sierpnia 2015 r. w T. na ul. [...], która jest drogą publiczną o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 8 ton, zatrzymano do kontroli dwuosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr. rej. [...], kierowany przez K. D., który wykonywał przejazd w ramach krajowego transportu drogowego rzeczy w imieniu przedsiębiorcy D. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą C. Przedmiotem przewozu były artykuły spożywcze na trasie T .-D..
Do ustaleń faktycznych stanowiących o odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy wykonującego transport, organ odwoławczy przyjął wyniki pomiarów nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu, tj. 11,7 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0*1 i w górę), co stanowiło na drodze o dopuszczalnym nacisku 8 ton - przekroczenie normy dopuszczalnej o 3,7 t (czyli o 46,25%), a podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Jak wskazał w tym miejscu uzasadnienia "nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu".
Organ odwoławczy powołał się m.in. na art. 41 ust. 1 udp, dopuszczający po drogach publicznych ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. Mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienie ruchu tranzytowego został określony wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2015 r. poz. 802). Stosownie do ust. 3 art. 41 udp drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Ulica [...] w T., na której zatrzymano kontrolowany pojazd została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 8 t.
W konsekwencji uznał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 prd, nałożyć w wysokości 15 000 zł - jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu:
o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,
o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Skoro podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany pojazd członowy poruszając się po ulicy [...] w T. przekroczył wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, bowiem nacisk osi wyniósł 11, 7 ton, to powyższa kwalifikacja porównuje przekroczony parametr do kategorii zezwolenia, dla której możliwe byłoby jego uzyskanie i które nie przekraczałoby maksymalnych, ściśle określonych wielkości dla danej kategorii zezwolenia. Jeżeli kontrolowany pojazd, jak w niniejszej sprawie, nie spełniał warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I - VI. W rozpatrywanym przypadku należało wymierzyć karę za brak zezwolenia kategorii VII.
Organ ustalił, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 3 listopada 2014 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...], a wagi w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. dnia 17 listopada 2014 r. na podstawie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 90/2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. (wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) i weszła w życie wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej). Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 7 załącznika nr 6, tabela, nr 2 • rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. wyprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 29 z późn. zm.). Organ odwoławczy podniósł, że powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia, także został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach (protokół kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.)
Organ odwoławczy wskazał, że przyjął stan faktyczny ustalony na podstawie: protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu członowego, prawa jazdy kontrolowanego kierowcy, wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, świadectwa zgodności wag, protokołu z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, protokołu przesłuchania kontrolowanego kierowcy w charakterze świadka, dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli.
Zdaniem organu, strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd, a zgromadzony materiał dowodowy odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny potwierdzający, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Organ uznał także, że nie zachodzi przesłanka wyłączenia odpowiedzialności strony wynikająca z art. 140aa ust. 4 prd, kiedy to nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:
dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
W rozpatrywanym przypadku przewożono artykuły spożywcze, które nie stanowiły ładunku sypkiego, ani drewna. Rozważania pojęć "należytej staranności", czy "braku wpływu" oparł, posiłkując się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym. Z kolei kwestie związane z tym, kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru uznał za nieistotne dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd od.. odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 prd. Nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności. Tymczasem, strona ani w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.
Przepis art. 61 ustawy Prawo o ruchu drogowym wyraźnie określa obowiązki w zakresie przewozu ładunku. Przepis ten był i jest skierowany do nieograniczonego kręgu adresatów. Zatem także podmioty wykonujące przejazdy mają obowiązek przestrzegania nakazów płynących z normy prawnej określonej w art. 61 prd. Brzmienie ust. 1 tegoż artykułu stanowi, iż ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Treść ust. 2 i 3, 5 art. 61 prd jasno wskazuje, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu. W rozpatrywanym przypadku środki zastosowane przez przedsiębiorcę, w celu zapewnienia zgodności przewozu z obowiązującym prawem, okazały się niewystarczające co spowodowało przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi.
Powyższe regulacje wyznaczają zbiór zakazów i nakazów, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby nie doszło do nienormatywności pojazdu. Nie dostosowanie się do nich przesądza o braku należytej staranności jak również o wpływie na powstałe naruszenie, bowiem świadczy o nieprzestrzeganiu zbioru zasad, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby do naruszenia nie doszło. Sposób doboru określonych środków (szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną, a ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.
Podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe.
Strona złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła, że
naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej ewentualnie z rażącym naruszeniem prawa gdyż powołany w sentencji zaskarżonej decyzji art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit b) dopuszcza możliwość nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2000,00 zł, tymczasem organ zaskarżoną decyzją nałożył na skarżącego karę w wysokości 15.000,00 zł;
naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
naruszenie art. 140aa ust. 1 i 4 w zw. z art. 2 ust. 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (zwanej dalej również "p.r.d.")w zw. z art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych poprzez uznanie, iż zaistniały przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego, poprzez uznanie, iż w chwili kontroli pojazd marki [...] należący do skarżącego poruszał się po drodze publicznej i niewykazanie powyższej okoliczności, poprzez uznanie, iż pojazd spełniał warunki do uznania go za pojazd nienormatywny i niewykazanie powyższej okoliczności, podczas gdy, prawidłowe zastosowanie przepisu winno prowadzić do uznania, iż przesłanki w nim wskazane nie wystąpiły i umorzenia postępowania w sprawie;
naruszenie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie zaszły przesłanki nałożenia na skarżącego kary w wysokości 15.000,00 zł podczas, gdy przesłanki te nie zaszły i nie zostały wykazane przez Organ, a prawidłowe ustalenie okoliczności w sprawie winno prowadzić do umorzenia postępowania;
naruszenie art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (zwanej dalej również "u.d.p") poprzez niewskazanie, o który ustęp wskazanego artykułu Organ oparł swoją decyzję, poprzez bezzasadne uznanie, iż w miejscu, w którym pojazd został zatrzymany do kontroli mogą się poruszać pojazdy o nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu do 8 ton, podczas gdy Organ w ogóle nie poczynił ustaleń w tym zakresie, nie przeprowadził postępowania dowodowego w tym zakresie, nie wskazał na jakich przesłankach twierdzenie powyższe opiera i nie wykazał, aby przesłanki te zostały spełnione;
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
naruszenie art. 7, 77 §1 i art. 80 w zw. z art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwany dalej również "k.p.a.") polegające na niewyczerpującym zebraniu i nie rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie po drodze jakiej kategorii poruszał się pojazd marki [...] o nr rej. [...] w chwili zatrzymania go do kontroli, niewyjaśnienie, jaka była rzeczywista masa całkowita kontrolowanego pojazdu oraz jaki był rzeczywisty nacisk osi napędowej w ww. samochodzie, niewyjaśnienie jakiego typu wag używał organ podczas kontroli w dniu [...] sierpnia 2015r., nieustaleniu w sposób dostateczny i precyzyjny, czy kontrola przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2015r. została przeprowadzona w sposób rzetelny i umożliwiający precyzyjne określenie, czy skarżący dopuścił się jakichkolwiek naruszeń, które to zaniechania spowodowały wadliwe rozstrzygnięcie w sprawie;
naruszenie art. 75 §1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez uznanie za dowód wyników użycia wag do pomiaru nacisku osi niezgodnie ze wskazaniami producenta wagi;
naruszenie art. 138 §1 ust. 1 poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy prawidłowe byłoby uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty:
Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie, w wypadku uznania, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji - wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
Ponadto wniósł o zobowiązanie Organu do przedstawienia Instrukcji obsługi wag SAW 10C i SAW 10CII sporządzonej przez producenta tych wag, z której wynikałoby w jakim trybie, w jakich okolicznościach i do jakiego celu wagi te mogą być używane. Wniósł także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Ponadto z ostrożności procesowej wniósł o przeprowadzenie dowodu z instrukcji obsługi wag SAW 10C/II na okoliczność "prawidłowego dokonania pomiaru kontrolowanego pojazdu". Instrukcja została włączona do akt administracyjnych.
Na rozprawie przed Sadem, w dniu 16 września 2016r. ani skarżący, ani przedstawiciel organu nie stawili się zawiadomieni prawidłowo o jej terminie. Sąd uwzględnił zbieżne wnioski dowodowe i na wskazane wyżej okoliczności dopuścił dowód z instrukcji obsługi wag SAW/seria II i SAW 10C.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2012 roku, poz. 270, z późn. zm.; zwaną dalej "p.p.s.a.").
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyń określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Mając na uwadze powyższe kryteria, należy po pierwsze uznać, że brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności - pomimo, że rację ma skarżący w zakresie zarzutu 1 skargi.
Wprawdzie w sentencji zaskarżonej decyzji powołany został art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit b) prd, który dopuszcza możliwość nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2000,00 zł, jednakże zarówno z sentencji jak i uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji wynika, że organ nałożył na skarżącego karę w wysokości 15.000,00 zł. Prawidłowa podstawa prawna odpowiedzialności administracyjnej skarżącego została jednak podana na stronie 3 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego poprzez jej przytoczenie i odniesienie do stanu faktycznego niniejszej sprawy. W związku z powyższym fakt podania błędnej podstawy prawnej w sentencji decyzji nie oznacza jej braku w ogóle, a błędne wpisanie w sentencji nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Powyższe uchybienie nie może skutkować także uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wprawdzie stanowi uchybienie, ale należy je zakwalifikować jako nie mające wpływu na rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy dostatecznie uzasadnił podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. W sposób nie budzący wątpliwości powołał się na zakaz określony w art. 64 ust. 2 prd stanowiący, że zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Trafnie także odwołał się do art. 41 ust. 1 udp, w którym ustawodawca co do zasady dopuszcza po drogach publicznych ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 ton, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. Mając na uwadze tylko tę zasadę, to należy wskazać, że nawet gdyby pojazd skarżącego poruszał się po drodze o takim nacisku osi, to skarżący także by ją naruszył.
W art. 41 ust. 1 udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8
- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2015 r. poz. 802). Stosownie do ust. 3 art. 41 udp drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
W związku z powyższym, ulica [...] w T. na której zatrzymano kontrolowany pojazd została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 8 t. Stąd przekroczenie dopuszczalnego nacisku 8 ton przez kontrolowany pojazd wyniosło aż 3,7 tony.
W ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym karę pieniężną należało zatem nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII. Stosownie bowiem do lp. 7 załącznika nr 1 do prd zezwolenia kategorii VII jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu:
a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,
b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Konsekwencją powyższego naruszenia prawa było zatem nałożenie kary w wysokości przewidzianej w art. 140ab ust. 1. Przewiduje on, że karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:
1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;
2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;
3) za brak zezwolenia kategorii VII:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.
Skoro nacisk pojedynczej osi napędowej tego dwuosiowego pojazdu przekroczył o ponad 46% dopuszczalną normę, to organ dokonał prawidłowej kwalifikacji odpowiedzialności przewoźnika w oparciu o pkt "c" art. 140ab ust. 1 pkt 3.
Należy podnieść, że skarżący D. C., w toku prowadzonego postępowania został zawiadomiony zarówno o jego wszczęciu jak i uprawnieniach strony płynących z art. 10 § 1 k.p.a. jak i o możliwościach jakie daje art. 140 aa ust. 4 pkt 1 prd, których treść została mu podana. W szczególności mógł dowodzić w toku prowadzonego postepowania, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, bądź że nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Powyższe zawiadomienie informujące go o uprawnieniach skarżący odebrał osobiście 14 sierpnia 2015r. Do dnia wydania decyzji organu I instancji – [...] września 2015r. – nie skorzystał z przysługującego mu prawa.
Z kolei, po otrzymaniu decyzji o nałożeniu kary w wysokości 15 000 zł wprawdzie złożył odwołanie, jednakże nie kwestionował jakichkolwiek ustaleń dokonanych przez organ I instancji, nie kwestionował oceny dowodów, nie składał jakichkolwiek dowodów, nawet nie polemizował z przypisaną mu odpowiedzialnością z tytułu stwierdzonego naruszenia. Jedyną podnoszoną w odwołaniu kwestią była wysokość kary jako nieadekwatna, według niego, do popełnionego naruszenia i wnosił o jej zmniejszenie.
W związku z powyższym decyzja organu odwoławczego, po rozpoznaniu odwołania stanowi powielenie argumentacji organu I instancji. Rozstrzygnięcie to jest prawidłowe, a ustalony stan faktyczny – mimo że organ II instancji pominął stwierdzone przy kontroli przekroczenie DMC o 1,7 tony – nie miało wpływu i nie zmienia dokonanej kwalifikacji prawnej. Trafność rozstrzygnięcia organów znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym. W szczególności, zważywszy na zeznania K. D.-kierowcy, przesłuchanego w czasie kontroli w charakterze świadka na okoliczność procedur dotyczących ładowania pojazdu, to należy uznać, że kierowca nie wykazał się jakąkolwiek wiedzą, czy przeszkoleniem przez pracodawcę w zakresie dopilnowania prawidłowego, nie przekraczającego obowiązujących norm załadunku towaru. Przeciwnie, stwierdził wprost, że nikt go nie informował o procedurach związanych z ładowaniem towaru na pojazdy, a jego zainteresowanie dotyczy wyłącznie kolejności rozmieszczenia palet według kolejności rozładunku w poszczególnych sklepach. Należy także zwrócić uwagę na to, że ani kierowca w czasie kontroli, ani skarżący w toku postępowania nie zgłaszali zastrzeżeń do prawidłowości ważenia kontrolowanego pojazdu. Kierowca podpisał protokół kontroli bez jakichkolwiek zastrzeżeń.
Tymczasem, ustalenia protokołu z kontroli drogowej, sporządzonego przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego z udziałem kierowców kontrolowanego pojazdu, dotyczące naruszenie przez przewoźnika przepisów ustawy, zwłaszcza w sytuacji, gdy zagrożone jest to sankcją w postaci administracyjnej kary pieniężnej, wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego pod względem stanu faktycznego i prawnego.
Dowód z dokumentu urzędowego, - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten, podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, tj. inspektorów i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2015r. II GSK 440/14 – LEX nr 1682660). W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że protokół kontroli korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie. Innymi słowy, protokół kontroli drogowej, o jakim mowa w art. 74 ustawy o transporcie drogowym, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód stanu faktycznego ustalonego w tym dokumencie. (np. WSA w Warszawie w wyroku z 21 marca 2013r. VI SA/Wa 2723/12 Lex nr 1321635, WSA w Gdańsku z 6 lutego 2014r. III SA/Gd 417/13 Lex nr 14715620).
Zarzuty podnoszone w skardze nie były podnoszone w toku postępowania administracyjnego, zatem organy w ramach procedowania administracyjnego nie mogły się do nich ustosunkować. Tymczasem sąd administracyjny kontroluje, co wskazano na wstępie części prawnej, legalność działania organu. Oznacza to, ze brak jakiejkolwiek aktywności skarżącego w toku postępowania przed organami administracji co do zasady utrudnia, a nawet zamyka mu, jako stronie postepowania, skuteczne podnoszenie zarzutów co do kwestii nie objętych dokonanymi przez organ ustaleniami faktycznymi. Sąd administracyjny, w ramach posiadanych kompetencji, nie dokonuje bowiem własnych ustaleń faktycznych, ani nie prowadzi postępowania dowodowego. Wyjątek w zakresie dowodowym stanowią dokumenty.
Art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Sąd dopuścił dowód z instrukcji obsługi wag SAW/seria II i SAW 10A/10C na wskazane okoliczności: w jakim trybie, w jakich okolicznościach i do jakiego celu wagi te mogą być używane i "prawidłowego dokonania pomiaru kontrolowanego pojazdu".
Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie niewyjaśnienia: po drodze jakiej kategorii poruszał się pojazd marki [...] o nr rej. [...] w chwili zatrzymania go do kontroli, jaka była rzeczywista masa całkowita kontrolowanego pojazdu oraz jaki był rzeczywisty nacisk osi napędowej w ww. samochodzie, niewyjaśnienie jakiego typu wag używał organ podczas kontroli w dniu [...] sierpnia 2015r., nieustaleniu czy kontrola przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2015r. została przeprowadzona w sposób rzetelny i umożliwiający precyzyjne określenie, czy skarżący dopuścił się jakichkolwiek naruszeń, to stwierdzić należy, że mają one charakter wyłącznie polemiczny, bowiem nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym.
Z dokumentu urzędowego, jakim jest protokół kontroli, podpisany bez zastrzeżeń przez kierowcę wynika bowiem, że zatrzymanie pojazdu skarżącego miało miejsce na drodze publicznej, ulicy [...] w T. w dniu [...] sierpnia 2015r. o godz. 10.47. – w miejscu o dopuszczalnym nacisku na oś 8 ton. Protokół określa także miejsce przeprowadzenia kontroli. Kwestionowanie powyższych ustaleń na etapie skargi pozbawione jest jakichkolwiek podstaw tym bardziej, że skarżący nie podaje na jakim niepublicznym odcinku ulicy [...] poruszałby się kierowca (i jak tam dojechał). Numery uzytych do kontroli wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II: [...] i [...] zostały wpisane do protokołu kontroli, a kierowca potwierdził podpisem zapoznanie się ze świadectwami legalizacji przyrządów pomiarowych i pouczeniu o zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdu przy użyciu wag samochodowych i procedurze ważenia. Do akt administracyjnych zostały dołączone świadectwa zgodności wymienionych wyżej wag SAW 10C/II.
Z instrukcji obsługi i opisu technicznego wynika, że wagi te służą do pomiaru nacisku koła i określania ciężaru-każda do 10 000 kg.( opis techniczny instrukcji SAW 10A/10C pkt I. 1.1.).
Oznacza to, że użycie dwóch wag pozwalało określić wymienione parametry : nacisk koła i ciężar do 20 000 kg.
Z pktu 2.2.2. instrukcji SAW 10A/10C wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru nacisku, nacisku koła, nacisku na oś, nacisku na grupę osi lub pomiaru ciężaru 2 i 3 osiowych samochodów ciężarowych.
Potwierdza to instrukcja wag SAW/seria II. Jak wynika z opisu, SAW jest wagą przeznaczoną do pomiaru obciążenia kół o wartości do 15 000 kg, przy czym przy połączeniu dwóch wag SAW przy pomocy przewodu – tworzy sie waga do pomiaru obciążenia osi. (pkt 1.2). Z pkt 2.5 i przedstawionego tam rysunku wynika możliwość ważenia osi 2 osiowej ciężarówki za pomocą 1 pary wag.
Powyższe oznacza, że oba typy wag SAW opisane w instrukcjach służą do m.in. pomiaru nacisku osi dwuosiowego pojazdu skarżącego. Takie pomiary zostały dokonane, opisane w protokole kontroli, powołane w decyzji organu I i II instancji. Brak jakichkolwiek zastrzeżeń kontrolowanego kierowcy, podpisanie protokołu kontroli oznacza także, że kontrola przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2015r. została przeprowadzona w sposób rzetelny i umożliwiający precyzyjne określenie, czy skarżący dopuścił się przypisanych mu naruszeń, jako przedsiębiorca wykonujący transport.
Jako bezprzedmiotowe należy określić zarzuty dotyczące wyników ważenia w oparciu o Wystąpienie Pokontrolne z dnia [...] lipca 2011r. nr [...] gdzie Najwyższa Izba Kontroli wypowiada się w przedmiocie braku homologacji typu WE dopuszczającego wagi SAW 10C na rynek europejski do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych, ponieważ mogą służyć wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi. Ostatecznie bowiem, przedmiotem ustaleń organu odwoławczego był nacisk osi pojazdu dwuosiowego, a przyjęte przez organ odwoławczy wyniki ważenia dotyczyły wyłącznie pomiaru nacisków na osie, w tym oś pojedynczą napędową. Taki rodzaj pojazdu uwidoczniony jest także w instrukcji wag SAW 10A/10C – w rubryce pierwszej (k.11 akt adm.).
W ocenie Sądu, całkowicie pozbawiony podstaw jest zarzut naruszenia art. 140aa ust. 4 prd przez jego niezastosowanie. Twierdzenie skarżącego – dopiero na etapie skargi, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, a ponadto - w wypadku gdyby wystąpiło naruszenie, nie miał na nie wpływu pozostaje w oderwaniu od materiału dowodowego – w szczególności zeznań kierowcy jako świadka. Gołosłowne , w konfrontacji z powołanymi wyżej zeznaniami kierowcy jest twierdzenie, że "skarżący zorganizował pracę w swoim przedsiębiorstwie w taki sposób, aby każdorazowo były dochowane normy wynikające z przepisów prawa, wprowadzając odpowiednie procedury i udzielał kierowcom odpowiednich informacji co do ograniczeń wynikających z przepisów prawa". Zeznania kierowcy wskazują bowiem, że procedur nie było, w każdym razie kierowcy o nich nie było wiadomo. Wskazany na tę okoliczność dowód z przesłuchania skarżącego nie został przez Sąd uwzględniony jako niedopuszczalny. Na marginesie należy przypomnieć, że skarżący nie stawił się na rozprawę, zawiadomiony prawidłowo o terminie.
Wszystkie pozostałe zarzuty procesowe i materialne mają zatem charakter polemiczny i nie zostały podzielone przez Sąd jako oderwane od stanu faktycznego.
Z powyższych względów skarga jako pozbawiona podstaw została przez Sad oddalona na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło