VI SA/Wa 768/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3, art. 156 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku A. W. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r., mocą której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 (trzech tysięcy) złotych na Panią A. W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nałożył na Panią A. W., zwaną dalej skarżącą, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "A." karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Stan faktyczny ustalono podczas kontroli pojazdu marki [...] wraz z naczepą przeprowadzonej w dniu 19 kwietnia 2005 r. na drodze krajowej nr [...]. Podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej stanowił art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2, art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.), lp. 1.4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). W odwołaniu od powyższej decyzji strona podnosiła, iż kierowca zagubił przekazaną przez właściciela firmy miesięczna kartę, opłaty i posłużył się inną miesięczną winietą. Prawidłowa winieta została odnaleziona w dokumentach innego pojazdu i nadesłana wraz z odwołaniem. Była to miesięczna karta opłaty za przejazd po drogach krajowych nr [...], przeznaczona dla pojazdów powyżej 12 ton, ważna od 10 kwietnia 2005 r. do 9 maja 2005 r. Karta ta została zakupiona w [...] Stacji Paliw "[...]" s.c. [...] w P. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2006 r. utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że argumenty strony zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, zaś nałożenie kary pieniężnej było zasadne bowiem karta opłaty drogowej nr [...] nadesłana przez stronę nie zawiera daty zakupu, a ustalenia organu zmierzające do ustalenia tej daty były bezskuteczne. Od powyższej decyzji strona wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która to skarga została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 30 czerwca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1120/06. W podaniu z dnia 15 września 2006 r. strona wystąpiła o stwierdzenie nieważności powyższych decyzji - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wniosek uzasadniono tym, iż w dniu 29 maja 2005 r. została przesłana do Głównego Inspektora Transportu Drogowego kopia karty opłaty za przejazd po drogach krajowych [...] - potwierdzona za zgodność z oryginałem, a zatem wydane decyzje rażąco naruszają przepisy ustawy o transporcie drogowym tj. lp. 1.4.1 gdyż karta opłaty została zakupiona przed dniem kontroli. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r., zaś decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzję tę utrzymał w mocy. W uzasadnieniu obu tych decyzji organ wskazał, iż kwestionowane decyzje nie zawierają wad prawnych, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ prawidłowo postąpił utrzymując w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie lp. 1.4.1 załącznika do ustawy transporcie drogowym, który karą 3.000 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych skoro okazało się, iż [...] Spółka Paliw "[...]" s.c. mimo wezwania do przesłania informacji, kiedy ww. karta opłaty została zakupiona, informacji tych nie udzieliła. W tym stanie rzeczy dokonana ocena materiału dowodowego nie jest dowolna bowiem [...] Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego prawidłowo ustalił, że strona wykonywała dnia 19 kwietnia 2005 r. transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Okazana przez prowadzącego pojazd karta nie stanowiła dowodu uiszczenia opłaty gdyż stwierdzono, że naklejka koloru czerwonego została przeklejona z innej karty opłaty, co zostało odnotowane w protokole kontroli przez inspektora transportu drogowego. Karta opłaty drogowej seria [...] zakupiona została 29 marca 2005 r. i wypisana na okres od 30 marca do 29 kwietnia 2005 r. Zgodnie z czerwoną naklejką ww. karta opłaty przeznaczona jest na pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, cztery osie i więcej. Po bliższym obejrzeniu ww. kart stwierdzono, że naklejka koloru czerwonego została przeklejona z innej karty. Świadczy o tym fakt, iż naklejka łatwo odchodzi od karty opłaty oraz nie jest przyklejona prawidłowo niedoklejona na brzegach. Po sprawdzeniu w zestawieniu kart przekwalifikowanych na inny pojazd ww. karta nie figuruje jako karta opłaty na przejazd o dmc powyżej 12 ton, cztery osie i więcej. Ponadto, Urząd Pocztowy w M. potwierdził, iż karta ta została zakupiona za kwotę 54 zł, a więc jako karta opłaty miesięcznej przeznaczona jest na pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 ton do 12 ton, dwie osie. Organ stwierdził, iż zarzut strony co do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest całkowicie nietrafny. Należy bowiem zauważyć, iż [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w chwili wydania decyzji z dnia [...] maja 2005 r. w ogóle nie wiedział o istnieniu karty opłaty za przejazd po drogach krajowych o nr [...]. Wady o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. mają charakter materialnoprawny i muszą tkwić w samej decyzji. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 1999 r. sygn. akt IV SA 787/98, zgodnie z którym "postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w tym postępowaniu nie można rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym". W skardze do Sądu skarżąca podtrzymała swoje argumenty opisane we wniosku o stwierdzenie nieważności. Zdaniem skarżącej skoro stosownie do przepisu § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) kartę opłaty wypełnia jednostka, o której mowa w art. 42 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, zatem przedsiębiorca nie może ponosić odpowiedzialności za zaniedbania jednostki wydającej kartę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę pod tym kątem Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, w sprawie nastąpiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Trafnie zatem organ uznał, iż skarżąca jako przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność prawnoadministracyjną za stwierdzone naruszenia. Nie można podzielić stanowiska skarżącej co do tego, iż całkowita odpowiedzialność za brak wpisu daty zakupu karty o nr [...] spoczywa na jednostce wydającej winietę, w tym wypadku [...] Stacji Paliw "[...]" s.c. [...] w P. Analiza przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz rozporządzenia Ministerstwa Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zmianami) prowadzi do wniosku, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek posiadania właściwie wypełnionej przed rozpoczęciem przejazdu - karty opłaty. Zatem fakt, iż kartę opłaty wypełnia jednostka, o której mowa w art. 42 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym nie zwalnia przedsiębiorcy z czuwania nad tym, aby karta została należycie wypełniona. Ponadto na odwrocie karty znajduje się pouczenie jednoznacznie wskazujące, iż niewypełniona lub nienależycie wypełniona karta opłaty drogowej nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. W tej sytuacji, nie zwrócenie przez przedsiębiorcę uwagi na to, iż odwrotna strona karty opłaty w części dotyczącej daty wydania karty nie została przez sprzedającego wypełniona świadczy o braku należytej staranności ze strony przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2005 r. sygn. akt OSK 1875/04). Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie administracyjnym jedną z przesłanek zastosowania trybu stwierdzenia nieważności jest rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), które określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa (por. wyrok WSA z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 706/05). Należy przy tym podkreślić, iż tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym nadzwyczajnym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Ponadto postępowanie prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności nie może skutkować wzruszeniem ostatecznych decyzji w oparciu o nieprawidłowości nie mające charakteru wad kwalifikowanych (art. 156 § 1 k.p.a.). O tym zaś, czy miało rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość naruszenia i jego wpływ na załatwienie sprawy. Wobec powyższego Sąd uznał, iż w obu zaskarżonych decyzjach brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ poczynił w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonania prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialno-prawnym. Z tych wszystkich względów na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wymagającym jej uchylenia.