VI SA/Wa 768/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...], którą nałożono na skarżącą Spółkę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi wydanym decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. skarżąca Spółka złożyła w Urzędzie [...] wniosek o wydanie zezwolenia na dalsze zajęcie pasa drogowego drogi gminnej na prawach wyłączności, w okresie od [...] kwietnia 2009 r. do dnia [...] czerwca 2009 r., w celu wygrodzenia placu budowy dla potrzeb prac rozbiórkowych jednokondygnacyjnej hali przemysłowej zlokalizowanej przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Prezydent [...] wyraził zgodę na dalsze zajęcie tego odcinka pasa drogowego drogi gminnej, we wnioskowanym okresie. Kolejnym pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. Spółka ponowiła prośbę o wydanie zezwolenia na dalsze zajęcie wspomnianego pasa drogowego, w okresie od [...] czerwca 2009 r. do [...] sierpnia 2009 r. Organ decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. wyraził zgodę na zajęcie odcinka pasa w okresie od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2009 r. Nadmienił, że z uwagi na upływ w dniu [...] czerwca 2009 r. okresu, na który uprzednie zezwolenie zostało wydane, stanowisko w sprawie zajęcia przedmiotowego terenu przez skarżącą w dniach [...] – [...] czerwca 2009 r., zarządca drogi zajmie w odrębnej decyzji. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Prezydent [...] powołując się na art. 19 ust. 5 oraz art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) – dalej udp., nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w kwocie 66.300 złotych, za zajęcie pasa drogowego ul. [...] z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi wydanym decyzją z dnia [...] marca 2009 r., za okres od dnia [...] do dnia [...] czerwca 2009 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżąca pouczona była o konieczności złożenia stosownego wniosku o wyrażenie zgody na zajęcie odcinka pasa drogowego, co najmniej 7 dni przed upływem terminu ważności decyzji obowiązującej, jednak wniosek ten złożyła z uchybieniem wskazanego terminu, wnosząc jednocześnie o jego przywrócenie. W toku postępowania wyjaśniającego organ nie znalazł podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu i w konsekwencji nałożył karę pieniężną za zajmowanie odcinka pasa drogowego w okresie, którego wydane zezwolenie nie obejmowało. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym między innymi art. 40 § 1 i 2 Kpa. poprzez doręczenie decyzji nakładającej karę pieniężną skarżącej Spółce, zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, art. 58 Kpa. poprzez uznanie, iż nie ma podstaw prawnych i faktycznych do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do przedłużenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a także art. 7 i 77 Kpa. poprzez nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Spółka zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 12 pkt 2 udp. poprzez przyjęcie, że zasadnym było nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi. Podkreśliła, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że w sytuacji akceptowania przez zarządcę drogi faktu zajmowania pasa drogowego przez Spółkę, choć bez wyraźnego zezwolenia, brak jest podstaw do pobierania kary pieniężnej, a organ powinien naliczyć za okres zajmowania pasa nieujęty w zezwoleniu, opłatę zgodnie z przyjętym mnożnikiem, który stosuje wydając zezwolenie. W związku z tym wskazała, że wydanie przez Prezydenta [...] w dniu [...] czerwca 2009 r. zezwolenia na zajmowanie pasa drogowego w kolejnym okresie, konwalidowało fakt braku zezwolenia w okresie [...] – [...] czerwca, z powodu którego została nałożona kara pieniężna. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] – dalej SKO, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. w związku z art. 40 ust. 1 i 12 utd., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO, powołując się na zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy, wskazuje, że w przedmiotowej sprawie doszło do zajęcia przez skarżącą Spółkę pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od dnia [...] do dnia [...] czerwca 2009 r. Podkreśliło, że zezwolenie takie jest zezwoleniem wydawanym na z góry określony czas, stąd upływ terminu w nim wskazanego, skutkuje wygaśnięciem tego zezwolenia i rodzi po stronie Spółki zainteresowanej uzyskaniem dalszego zezwolenia, obowiązek wystąpienia ze stosowanym wnioskiem. W dalszej kolejności SKO wskazało, że niedoręczenie decyzji organu I instancji pełnomocnikowi skarżącej Spółki, nie powoduje konieczności uchylenia tej decyzji, tym bardziej, że odwołanie zostało ostatecznie wniesione przez ustanowionego pełnomocnika, który zajął stanowisko w sprawie. SKO uznało, że organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, a jego decyzja, zgodnie z art. 107 § 1 Kpa. zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Na powyższą decyzję SKO, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła skarżąca Spółka. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 12 pkt 2 utd. oraz szereg przepisów postępowania, w tym między innymi art. 6, art. 7, art. 8, art. 58, art. 77, art. 80 Kpa. Wskazała, że złożenie wniosku o przedłużenie zezwolenia na dalszy okres zajmowania pasa drogowego, nastąpiło z naruszeniem siedmiodniowego terminu, gdyż osoba kierująca działalnością skarżącej Spółki przebywała od [...] maja do [...] czerwca 2009 r. za granicą, nie mogła w związku z tym udzielić upoważnienia do załatwiania spraw Spółki i w efekcie przedmiotowy wniosek złożony został zbyt późno, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej za okres zajmowania odcinka drogi pomiędzy [...], a [...] czerwca 2009 r. W dalszej części skargi Spółka powtórzyła argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, a zatem skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem tej decyzji jest kara za zajęcie przez skarżącą Spółkę w okresie od dnia [...] do dnia [...] czerwca 2009 r. pasa drogowego ul. [...] w [...], z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika bezspornie, iż skarżąca, wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r. wystąpiła do Urzędu [...], Wydziału Infrastruktury dla [...] o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ulicy [...], w celu wygrodzenia placu budowy dla potrzeb prac rozbiórkowych jednokondygnacyjnej hali przemysłowej zlokalizowanej przy tej ulicy pod nr [...]. Wskazała na planowany okres zajęcia pasa drogowego od [...] czerwca do [...] sierpnia 2009 r. Wniosek ten został uwzględniony decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., jednakże zgoda na dalsze zajęcie odcinka pasa drogowego obejmowała okres od [...] czerwca do [...] sierpnia 2009 r. Wobec okresu zajęcia pomiędzy [...], a [...] czerwca 2009 r., Prezydent [...] zajął stanowisko w decyzji z dnia [...] września 2009 r., nakładając za ten czas karę pieniężną z tytułu zajęcia pasa drogowego z przekroczeniem terminu określonego w uprzednio wydanym zezwoleniu zarządcy drogi. Wskazano, że we wcześniej wydanym zezwoleniu (decyzji), w pouczeniu wskazano możliwość przedłużenia zezwolenia na dalsze zajęcie pasa drogowego, zgodnie z którym wniosek winien wpłynąć co najmniej 7 dni przed upływem terminu ważności decyzji. Jak zaznaczył organ, wniosek taki nie wpłynął do Urzędu w wyznaczonym terminie, stąd zasadnym było nałożenie kary pieniężnej za okres, w którym zezwolenie nie obowiązywało. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd nie dopatrzył się zarzucanych organom naruszeń w postępowaniu. Wręcz przeciwnie, organ I instancji rzetelnie przedstawił w decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. warunki wydanego zezwolenia, zaś w decyzji z dnia [...] września 2009 r. określił wymogi przedłużenia wydanego wcześniej zezwolenia i mając na uwadze dzień złożenia wniosku o dalsze przedłużenie zezwolenia, nałożył karę pieniężną za okres nieobjęty stosownym zezwoleniem. Nie jest również zasadne twierdzenie skarżącej Spółki, iż ponowne wydanie zgody może stanowić jednocześnie "konwalidację" faktu braku zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w spornym okresie. Zgodnie z regułą przyjętą w art. 40 ust. 1 cytowanej ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Przepis ten nakłada zatem obowiązek uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego. Zezwolenia takiego wymaga m.in. zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 (art. 40 ust. 2 pkt 4 wskazanej ustawy). Z ust. 12 cytowanego artykułu oraz ze sposobu naliczania opłaty za zajęcie wynika natomiast, że jest to zgoda czasowa. Oznacza to, że z upływem ostatniego dnia zezwolenia podmiot, który na jego podstawie zajmuje pas drogowy jest zobowiązany do przywrócenia pasa drogowego do poprzedniego stanu użyteczności, pod rygorem nałożenia kary w trybie art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych - za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu. Jak wynika z powołanych przepisów możliwość kontynuowania zajęcia pasa drogowego po okresie na jaki udzielona została uprzednio zgoda, uzależniona jest od wydania kolejnego zezwolenia. Tak więc dla legalnego pozostawania w pasie drogowym, wymagane jest zezwolenie na zajęcie pasa drogowego na każdy kolejny okres jego zajęcia (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008r., sygn. akt II GSK 45/08, LEX nr 467109 oraz wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008r., sygn. akt II GSK 253/08, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skoro skarżąca Spółka z kolejnym wnioskiem o wydanie zezwolenia wystąpili dopiero [...] czerwca 2009 r. i otrzymała zgodę od dnia [...] czerwca 2009 r., to zasadnie organy przyjęły, iż w terminie od [...] do [...] czerwca 2009 r. przedmiotowy pas drogowy skarżąca zajmowała bez wymaganego zezwolenia. Wbrew stanowisku skarżącej powołane przepisy obligują podmiot zamierzający zająć pas drogowy do uzyskania stosownego zezwolenia właściwego zarządcy drogi. Konsekwencją niespełnienia tego obowiązku jest późniejsze działanie zarządcy drogi. Ma on mianowicie, stosownie do brzmienia ust. 12 art. 40 omawianej ustawy, wymierzyć w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4 – 6, a więc również sposób wyliczenia kary został ściśle określony w ustawie. Dlatego też na nałożenie kary i jej wymiar nie może wpłynąć podniesiona w skardze okoliczność braku udzielenia upoważnienia do prowadzenia spraw firmy przez osobę nią kierującą, czy też sama nieobecność tej osoby w kraju, skutkujące nieterminowym złożeniem wniosku o przedłużenie zezwolenia na zajęcie odcinka drogi. Reasumując stwierdzić należy, iż organy orzekające prawidłowo zastosowały powyższy przepis w okolicznościach faktycznych sprawy, prawidłowo też naliczając wysokość kary. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.