VI SA/Wa 770/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach w B. postanowił zawiesić postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach w B.. Postanowienie to zostało wydane w oparciu o art. 8, art. 129 ust. 1 oraz art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: "u.g.h." lub "ustawa o grach hazardowych"). E. sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej także: "skarżąca") wniosła skargę do tutejszego Sądu na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie między innymi art. 138 ust. 1 i art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Fakultatywne przesłanki zawieszenia postępowania wymienione są w art. 125 § 1 pkt 1 - 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Redakcja tego przepisu wskazuje, że zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o wymienioną przesłankę następuje z urzędu, a nie na wniosek strony. Jego celowość została natomiast pozostawiona ocenie Sądu i co do zasady występuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym zależy od wyniku innego postępowania (administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym). Praktyka sądowa i piśmiennictwo, wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, wskazują na szerokie rozumienie sformułowania: "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania" (patrz: postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt I FZ 248/09; postanowienie NSA z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 200/08; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wydanie 4 Lex a Wolters Kluwer business Warszawa 2011, uwaga 4, str. 375; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tarno, wydanie 5 Lexis Nexis uwaga 4 str. 333). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się także, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, a przyczyna zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia możliwości wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 221/08 cytowane w uzasadnieniu postanowienia NSA z dnia 18 lutego 2014 r. II GZ 39/14, dostępne na stronie https://cbois.nsa.gov.pl). Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie rozpoznającemu niniejszą sprawę z urzędu wiadomym jest, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 686/13, na podstawie art. 193 Konstytucji RP przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne następującej treści: "czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". W ocenie Sądu, powyższe pytanie prawne przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu ma istotne znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zważyć należy, że zarówno w rozpoznawanej sprawie, jak i w sprawie w której Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne pojawiły się istotne wątpliwości co do możliwości ograniczenia prawa urządzania gier na automatach tylko do kasyn, z uwagi na brak notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych, m.in. art. 129 ust. 1 tej ustawy. Naruszenie obowiązku notyfikacji przepisów technicznych, wynikającego z dyrektywy 98/34/WE, ma charakter naruszenia trybu ustawodawczego, którego konstytucyjność jest badana wyłącznie w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. Jeżeli w konkretnym postępowaniu sąd poweźmie wątpliwości, że doszło do wskazanej wadliwości trybu ustawodawczego, może nie stosować określonych przepisów i zawiesić prowadzone postępowanie, jeżeli zostało skierowane stosowne pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego. Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 stycznia 2014 r. IV KK 183/13 (publ. LEX nr 1409532). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za niecelowe przedstawianie Trybunałowi Konstytucyjnemu kolejnego pytania prawnego, z uwagi na to, że dokonał tego już Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie akt II GSK 686/13. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 stycznia 2014 r. NSA wskazał, że rozstrzygnięcie kwestii braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych odnosi się w zasadniczej części do zarzutów naruszenia Konstytucji RP, poprzez pominięcie istotnego elementu krajowej procedury ustawodawczej, a także naruszenia zasady wolności gospodarczej. Rozstrzygnięcie tych zagadnień prawnych leży w gestii Trybunału Konstytucyjnego i dopiero po uzyskaniu jego stanowiska, rolą sądu administracyjnego będzie dokonanie oceny na ile i czy w ogóle wskazane kwestie związane z notyfikacją przepisów ustawy hazardowej mają wpływ na zapadłe przed organami decyzje. Z uwagi na powyższe uznać należało, że odpowiedź na pytanie prawne NSA sformułowane w postanowieniu z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 686/13 będzie miało decydujący wpływ na ustalenie właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Mimo, że dotyczy ono art. 14 ust. 1 i art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h., jego istotą jest wyjaśnienie wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP również innych przepisów tej ustawy, które mogą potencjalnie być uznane za przepisy techniczne, z uwagi na przebieg procesu legislacyjnego. Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy zależy w istocie od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym (sprawa zarejestrowana pod sygnaturą P 4/14). Podzielając wątpliwości NSA wyrażone w wyżej powoływanym pytaniu prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności w aspekcie wymogu notyfikowania przepisów ustawy o grach hazardowych, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, oraz ekonomiki procesowej, a także mając na względzie konieczność rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, doszedł do przekonania, że zawieszenie postępowania, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jest w pełni uzasadnione.