VI SA/Wa 771/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-27

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Joanna Kruszewska-Grońska, Magdalena Maliszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba wykonująca zawód komornika sądowego może jednocześnie figurować na liście adwokatów (nawet niewykonujących zawodu), a jeśli nie, to czy jej skreślenie z listy adwokatów narusza prawo nabyte?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 72 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze, interpretowany celowościowo i systemowo, zakazuje łączenia funkcji komornika sądowego ze statusem adwokata, niezależnie od kolejności objęcia tych stanowisk. Skreślenie z listy adwokatów osoby będącej komornikiem sądowym nie narusza praw nabytych, ponieważ przepis ten nie wyklucza późniejszego ponownego wpisu na listę adwokatów.
Stan faktyczny
Skarżący, będący komornikiem sądowym, został wpisany na listę adwokatów. Po wpisie nie złożył ślubowania ani nie zrezygnował z funkcji komornika. Okręgowa Rada Adwokacka (ORA) skreśliła go z listy adwokatów, uznając, że łączenie funkcji komornika z byciem na liście adwokatów jest niedopuszczalne. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA) utrzymało tę uchwałę w mocy. Skarżący zaskarżył uchwałę Prezydium NRA, zarzucając naruszenie prawa do wykonywania zawodu i błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów oddala skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z [...] stycznia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1058 ze zm., nazywanej dalej: "P.a.") po rozpoznaniu odwołania adw. J. S. utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] (nazywanej dalej: "ORA") z [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów [...] Izby Adwokackiej. ORA chwałą z [...] listopada 2014 r. nr [...] wpisała J. S. na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej w [...] Wpisowi Skarżącego na listę adwokatów nie sprzeciwił się również Minister Sprawiedliwości. Po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów Skarżący nie złożył ślubowania. W związku z załączonym do wniosku o wpis na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej oświadczeniem, że Skarżący albo zrezygnuje z pełnienia funkcji komornika sądowego albo pozostanie na liście adwokatów niewykonujących zawodu Sekretarz ORA pismem z [...] marca 2016 r. zwrócił się do Strony o podanie informacji czy wygasło powołanie na stanowisko komornika sądowego a jeśli tak to w jakiej dacie to nastąpiło. W piśmie tym powołano argumentację na poparcie stanowiska o niedopuszczalności jednoczesnego pełnienia funkcji komornika sądowego i pozostawania na liście adwokatów. W odpowiedzi Skarżący [...] kwietnia 2016 r. nadesłał stanowisko, w którym szeroko prezentował orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, w jego ocenie, z jednej strony na brak kolizji między faktycznym wykonywaniem zawodu komornika z jednoczesnym pozostawaniem na liście adwokatów nie wykonujących zawodu, z drugiej zaś wskazywał na poglądy, które nie uzasadniają twierdzenia o statusie komornika jako organu wymiaru sprawiedliwości. Uchwałą z [...] grudnia 2016 r. ORA skreśliła Skarżącego z listy adwokatów, na podstawie art. 72 ust. 1 pkt. 4 P.a. ORA wskazała, że komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym, co pozwala zaszeregować go do kategorii "organu wymiaru sprawiedliwości". ORA powołała się na systemową i celowościową wykładnię przywołanego przepisu stwierdzając, że skreśleniu z listy adwokatów podlegają zarówno osoby, które objęły stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości, jak i te, które już w chwili wpisu stanowisko takie zajmowały, ale z niego nie zrezygnowały. Ratio legis tej formy jest przeciwdziałanie sytuacji, w której osoby zatrudnione w wymiarze sprawiedliwości lub organach ścigania mogłyby się równocześnie znajdować na liście adwokatów. Ustawodawca nie miał intencji różnicowania sytuacji adwokatów wedle momentu objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości (przed lub po wpisie na listę adwokatów). W ocenie ORA łączenie zawodu adwokata z funkcją komornika godzi w interes publiczny, podrywając zaufanie do zawodu adwokata. Pismem z [...] grudnia 2016 r. Skarżący odwołał się od uchwały ORA, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów. Skarżący zarzucił uchwale ORA naruszenie art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, art. 65, 66 ust. 1 pkt. 2 i art. 72 ust. 1 pkt. 4 P.a. Wskazał, że żaden przepis nie obliguje do rozpoczęcia wykonywania zawodu adwokata w określonym terminie od uzyskania wpisu, dlatego też nie złożył ślubowania i nie zrezygnował z zawodu komornika. Wskazał, że zgodnie z aktualnym stanowiskiem NSA nabycie prawa do wykonywania zawodu należy odróżnić od samego prawa wykonywania zawodu. Kwestia przystąpienia do wykonywania zawodu adwokata jest pozostawiona woli osoby zainteresowanej, a sam wpis na listę nie uprawnia jeszcze do występowania w roli profesjonalnego pełnomocnika. Art. 72 ust. 1 pkt. 4 P.a. ma jedynie zapobiegać jednoczesnemu wykonywaniu zawodu adwokata i zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości. Ponadto, według Skarżącego, art. 72 ust. 1 pkt. 4 P.a. dotyczy jedynie wypadków, gdy wpis na listę adwokatów został dokonany wcześniej, niż objęcie stanowiska w wymiarze sprawiedliwości, zatem nie jest dopuszczalne dokonanie wykładni rozszerzającej działanie tego przepisu również na sytuację, gdy chronologia zdarzeń była odmienna (tak jak expressis verbis zostało to uregulowane w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych). Zaskarżona uchwała oznaczała, w opinii Skarżącego, bezprawne pozbawienie prawa nabytego i ograniczenie konstytucyjnie gwarantowanej wolności wyboru zawodu, a oczekiwanie, że zrzeknie on się stanowiska komornika, było pozbawione podstaw prawnych. Prezydium NRA, w zaskarżonej uchwale wyjaśniło, że rozróżnienie na adwokatów wykonujących i niewykonujących zawodu ma jedynie charakter wewnątrzorganizacyjny, nie przesądza co do istoty o odmiennym statusie osoby figurującej na jednej lub drugiej liście i wpływa jedynie na zakres obowiązku ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (art. 8a ust. 2 P.a.), nie zaś - na całokształt praw i obowiązków w strukturze samorządowej. Adwokat, który nie wykonuje zawodu bezsprzecznie pozostaje adwokatem i ma prawo posługiwania się tym tytułem zawodowym, który w świetle art. 1 ust. 4 P.a. podlega ochronie prawnej. Prezydium NRA nie znalazło podstaw dla wywodzenia skutków prawnych, mających płynąć z faktu, że Skarżący nigdy nie podjął wykonywania zawodu adwokata. Istotną w sprawie pozostała okoliczność, że Skarżący figuruje na liście adwokatów i nie zrezygnował z wykonywania zawodu komornika. Prezydium NRA zgodziło się z poglądem, że w sytuacjach analogicznych z rozpatrywaną ma miejsce paradoks polegający na tym, że w identycznym stanie faktycznym doszło najpierw do wpisania czynnego komornika na listę adwokatów, a następnie - na bazie tych samych przesłanek - do jego skreślenia. Takie jednak efekty daje brak konsekwencji ustawodawcy w kształtowaniu prawa i wewnętrzna niespójność przyjętych rozwiązań ustawowych. Tak jak istnieją uzasadnione wątpliwości, czy art. 72 ust. 1 pkt. 4 p.o.a. może stanowić przeszkodę dla uzyskania przez komornika wpisu na listę adwokatów, tak nie budzi podobnych wątpliwości, czy przepis ten stwarza podstawę dla skreślenia z tejże listy uprzednio wpisanej na nią osoby, która nadal pozostaje komornikiem. W ocenie Prezydium NRA w aspekcie treści art. 72 ust. 1 pkt. 4 p.o.a. nie można poprzestać na wykładni językowej i na stwierdzeniu, że przepis ten ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy objęcie stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości nastąpiło po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów. Wszystkie inne rodzaje wykładni, a zatem: celowościowa, funkcjonalna i systemowa prowadzą do konkluzji, że istotą tego przepisu jest bezwzględny zakaz łączenia stanowiska w wymiarze sprawiedliwości ze statusem adwokata, bez względu na kolejność zdarzeń prowadzących do zaistnienia takiej kolizji interesów. Innymi słowy, norma prawna wynikająca z przeprowadzonej poprawnie interpretacji powyższego przepisu, jest negatywną przesłanką posiadania podwójnego statusu: pozostawania na liście adwokatów i jednoczesnego zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub wykonywania zawodu notariusza. Skreślenie z listy adwokatów osoby wykonującej zawód komornika nie nosi znamion naruszenia Konstytucji RP wobec niesłusznie zarzuconego przez Skarżącego złamania zasady "praw nabytych". Każde prawo nabyte, w przypadku spełnienia określonych przesłanek, może być bowiem uprawnionemu odjęte, a takie przesłanki zaistniały właśnie w nin. sprawie. W skardze z [...] marca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Prezydium NRA z [...] stycznia 2017 r., Skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z uchwałą poprzedzającą. Zaskarżonej uchwale Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 65 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 P.a., poprzez bezpodstawne skreślenie Skarżącego z listy adwokatów i pozbawienie go nabytego prawa do wykonywania zawodu adwokata w oparciu o rygorystyczne przesłanki, które nie wynikają wprost z żadnego przepisu prawa, a nadto na podstawie identycznych okoliczności faktycznych i prawnych, które uprzednio stanowiły podstawę do wpisu Skarżącego na listę i przyznania mu uprawnień do wykonywania zawodu adwokata, 2) art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a., przez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że: - stanowi on podstawę do skreślenia z listy adwokatów osoby, która uzyskała jedynie potwierdzenie uprawnienia do wykonywania zawodu (sam wpis na listę adwokatów) i nie podjęła się wykonywania zawodu, podczas gdy przepis ten wprowadza zakaz łączenia czynnie wykonywanego zawodu adwokata z jednoczesnym obejmowaniem stanowisk w organach wymiaru sprawiedliwości i nie odnosi się do sytuacji osoby, która nabyła samo prawo do wykonywania zawodu adwokata, - osoba wykonująca zawód komornika sądowego zajmuje stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości i jako taka podlega (po uzyskaniu wpisu) skreśleniu z listy adwokatów niewykonujących zawodu, podczas gdy z zastosowanego przepisu prawa w żadnym zakresie to nie wynika, a doszukiwanie się przez organ w ustawie podstawy prawnej do działania w sytuacji, gdy nie została ona w normie kompetencyjnej określona w sposób wyraźny (wprost), pozostaje nie do pogodzenia z zasadą państwa prawnego, 3) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej uchwały ORA w sytuacji, gdy istniały oczywiste podstawy do jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że wbrew twierdzeniom organu, brak jest w obowiązującym porządku prawnym regulacji, która wprowadzałaby dla komornika sądowego zakaz pozostawania na liście adwokatów niewykonujących zawodu. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podał, że przywołany w treści uchwały art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. dotyczy wyłącznie wypadków czynnie wykonywanego zawodu adwokata, a nadto gdy wpis na listę został dokonany wcześniej niż objęcie stanowiska i w żadnym zakresie nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Nie można podzielić wykładni, która wprowadza dopuszczalność pozbawienia praw nabytych przez wyprowadzenie rygorystycznych przesłanek, które nie zostały ustanowione wprost w przepisach prawa. Art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. nie można interpretować w ten sposób, że na jego podstawie jest dopuszczalne skreślenie z listy adwokatów osoby, która po uzyskaniu wpisu dalej pracuje, nie podejmując się wykonywania zawodu adwokata. Oznaczałoby to bowiem, w skrajnym przypadku, że skreślenie takiej osoby z listy adwokatów jest dopuszczalne tuż po wpisie na tę listę. Restrykcyjną sankcję wynikającą z art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. należy odnieść do wykonywania zawodu adwokata i jednoczesnego pozostawania na stanowisku komornika sadowego. Natomiast nie można podzielić wykładni, która przyjmuje dopuszczalność pozbawienia praw nabytych przez wyprowadzenie rygorystycznych przesłanek, które nie zostały ustanowione wprost w przepisach prawa. Nie mogą znaleźć jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw twierdzenia organu, jakoby nie można było różnicować sytuacji formalnego pozostawania na liście adwokatów i czynnego wykonywania zawodu adwokata, a sam wpis na listę adwokatów stanowił o zaistnieniu uszczerbku dla interesu publicznego czy spowodował podważanie zaufania do zawodu adwokata. Sam wpis na listę adwokatów potwierdza wyłącznie nabycie uprawnienia (prawa) do wykonywania zawodu i pod żadnym pozorem nie można go utożsamiać z wykonywaniem zawodu adwokata. Organ nie może interpretować w sposób rozszerzający przesłanek prowadzących do pozbawienia prawa nabytego, jeżeli przepis prawa takiej restrykcyjnej sankcji wyraźnie nie wprowadza. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się w sposób jednoznaczny, że w ustawie - Prawo o adwokaturze ustawodawca wyraźnie odróżnia dwie sytuacje dotyczące statusu adwokatów. Pierwsza obejmuje samo nabycie prawa do wykonywania zawodu adwokata, druga - wykonywanie tego zawodu. Nabycie prawa do wykonywania zawodu określają przepisy art. 65 z zastrzeżeniem art. 66 ust. 1 i ust. 2 P.a. Ustalają one wymogi osobowe kandydata na adwokata, których spełnienie przesądza o wpisaniu na listę adwokatów. Wyczerpują przy tym w całości przesłanki stanowiące podstawę wpisu na listę. Wpis na listę adwokatów jest elementem niezbędnym, ale niewystarczającym do rozpoczęcia wykonywania zawodu adwokata. Skarżący podkreślił, że art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. odnosić się może nadto wyłącznie do osób wykonujących zawód adwokata i dotyczyć może zdarzeń przyszłych, dokonanych po wpisie na listę adwokatów. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadzić musiałoby do irracjonalnych rozstrzygnięć, że organ skreśla osobę z listy adwokatów (nawet tuż po wpisie) na podstawie identycznych przesłanek, które stanowiły uprzednio podstawę do wpisu na tę listę. W regulacji prawnej nabycia prawa do wykonywania zawodu adwokata nie została wprowadzona przesłanka ograniczająca prawo wystąpienia o dopuszczenie do zawodu przez osobę zajmującą dotychczas stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości, czy w organach ścigania. Wywodzenie takich przesłanek niewynikających wprost z przepisu prawa stanowi o ograniczeniu konstytucyjnego prawa jednostki do wyboru zawodu, ustanowionego w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący, wskazując na niedopuszczalnie rozszerzoną wykładnię organu dotyczącą statusu komornika jako rzekomego organu wymiary sprawiedliwości powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2017 r., sygn. akt I FPS 8/16, w której Sąd uznał, że komornik sądowy, którego status określa ustawa o komornikach sądowych i egzekucji, nie sprawuje wymiaru sprawiedliwości, nie jest częścią administracji publicznej i nie posiada przymiotu organu władzy publicznej. Wykonuje on działalność w ramach wolnego zawodu w sposób zorganizowany i ciągły, a niezależna działalność gospodarcza wykonywana w ramach wolnego zawodu na własny rachunek nie może być w żadnej mierze uznana za atrybut władzy publicznej. Komornik nie posiada statusu podmiotu publicznego i nie wykonywanie czynności w charakterze podmiotu prawa publicznego. Świadczy on jedynie w sposób odpłatny i niezależny usługi w ramach prowadzonej przez siebie kancelarii. W odpowiedzi na skargę Prezydium NRA wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Badając legalność zaskarżonej uchwały Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie jest zasadna, gdyż uchwała nie narusza przepisów prawa. Podstawę materialno-prawną zaskarżonej uchwały stanowił art. 72 ust. 2 pkt 4 P.a., zgodnie z którym okręgowa rada adwokacka skreśla adwokata z listy w wypadku objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęcia wykonywania zawodu notariusza. Wprawdzie przepis mówi o objęciu stanowiska, a nie pozostawaniu na stanowisku w organach wymiaru sprawiedliwości, to wykładnia celowościowa, jak i systemowa prowadzą do wniosku, że ustawodawca wprowadził zakaz łączenia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości bądź wykonywania zawodu komornika przy jednoczesnym wpisie na listę adwokatów, bez względu na moment objęcie stanowiska komornika sądowego. Odmienne rozumienie tej normy prawnej prowadziłoby do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej osób, które podlegają - lub nie - skreśleniu z listy adwokatów z uwagi na to, kiedy objęły stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości. Z tego powodu uzasadnione jest odejście od literalnej wykładni omawianego przepisu. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 302/12 (LEX 1324197) status adwokata uzyskuje się poprzez wpis na listę adwokatów. Lista ta obejmuje zarówno adwokatów wykonujących czynności zawodowe, jak i niewykonujących tych czynności. W świetle art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. bez znaczenia jest czy adwokat pozostający na stanowisku w organach wymiaru sprawiedliwości faktycznie wykonuje czynności zawodowe. W ustawie sytuacja prawna osób wpisanych na listę a niewykonujących zawodu adwokata – nie została w sposób wyraźny określona. Nadto brak jest jakichkolwiek racjonalnych przesłanek, aby różnicować sytuację adwokata, który objął stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości po dokonaniu wpisu na listę adwokatów od sytuacji adwokata, który przed wpisem zajmował takie stanowisko i nadal pozostaje na takim stanowisku. Ustawodawca użył w omawianym przepisie zwrotu "w wypadku objęcia stanowiska", co – posługując się wykładnią językową – może sugerować, że przepis ten dotyczy tylko przypadków, w których wpis na listę adwokatów został dokonany wcześniej niż objęcie stanowiska, o którym mowa w tym przepisie i nie ma zastosowania do sytuacji odwrotnej, to znaczy takiej, w której osoba zajmująca to stanowisko uzyskała wpis na listę adwokatów i nie zrezygnowała z tego stanowiska. Poprzestanie na tej wykładni, w świetle wcześniejszych wywodów, prowadziłoby do stosowania tego przepisu w sposób sprzeczny z jego ratio legis. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw prawnych do różnicowania tych sytuacji. W obu przypadkach chodzi o adwokata wpisanego na listę, tj. legitymującego się statusem adwokata, obejmującego (zajmującego) stanowisko w organach przewidzianych w tym przepisie. Wobec powyższego zgodnie z prawidłową wykładnią art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. skreśleniu z listy adwokatów podlegają zarówno osoby, które objęły stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęły wykonywanie zawodu notariusza po wpisaniu na te listę, jak i osoby, które już w chwili wpisu zajmowały te stanowiska i nie zrezygnowały z nich. Skarżący w momencie wpisania go na listę adwokatów były komornikiem sądowym, który działa przy sądzie rejonowym, prezes właściwego sądu nadzoruje jego działalność, sąd sprawuje nadzór judykacyjny nad czynnościami egzekucyjnymi komornika. Usytuowanie komornika przy sądzie rejonowym i prowadzenie przez komornika czynności egzekucyjnych w związku z działalnością wymiaru sprawiedliwości, która ma wszelkie cechy wykonywania imperium państwowego, pozwala na zaliczenie zawodu komornika do pomocniczego organu wymiaru sprawiedliwości, pomimo że nie jest on organem władzy sądowniczej i nie sprawuje wymiaru sprawiedliwości (por. ww. wyrok NSA z 24 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 302/12). Oceniając zatem status prawny komornika, w świetle jego organizacyjnego i funkcjonalnego powiązania z organami wymiaru sprawiedliwości, należy uznać, że zajmowanie stanowiska komornika mieści się w pojęciu zajmowania stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, w rozumieniu art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. Z powyższych względów nie można zgodzić się ze Skarżącym, że brak jest w obowiązującym porządku prawnym regulacji, która wprowadzałaby dla komornika sądowego zakaz pozostawania na liście adwokatów niewykonujących zawodu. Wprawdzie żaden przepis prawa nie nakłada na osobę wpisaną na listę adwokatów obowiązku rozpoczęcia wykonywania zawodu adwokata i tym samym zrzeczenia się wykonywania zawodu komornika, po uzyskaniu samego wpisu na listę, a przed rozpoczęciem wykonywania zawodu adwokata, jednak norma prawna wynikająca z art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a., nie pozostawia wyboru działania okręgowej radzie adwokackiej w przypadku, w którym dana osoba zostanie wpisana na listę adwokatów i pozostaje na stanowisku komornika sądowego. Ustawodawca bowiem w przepisie tym nie zawarł rozróżnienia: na adwokatów wpisanych na listę adwokatów wykonujących bądź niewykonujących zawodu adwokata, odnosząc się do każdego adwokata z listy adwokatów. Ustawodawca na gruncie ustawy Prawo o adwokaturze rozwiązał omawianą kwestię w odmienny sposób niż na gruncie ustawy o radcach prawnych, gdzie w art. 26 uregulował negatywną przesłankę wpisu na listę radców prawnych osób wykonujących zawód m.in. komornika. Rozwiązanie przyjęte w ustawie Prawo o adwokaturze umożliwia wpisanie na listę adwokatów osoby wykonującej zawód m.in. komornika sądowego, co pozwala uniknąć wystąpienia sytuacji, w której dana osoba pretendująca do wpisu na listę adwokatów, zrezygnowała z wykonywania zawodu komornika, jednak z jakichś względów nie została wpisana na listę adwokatów. Taka regulacja, w ocenie Sądu, daje możliwość wyboru wykonywanego zawodu (w tym przypadku adwokata albo komornika sądowego) w warunkach korzystniejszych z punktu widzenia zainteresowanej osoby. Ustawodawca nie ma obowiązku regulowania w identyczny sposób tych samych kwestii na gruncie podobnych zawodów. W ocenie Sądu, w realiach omawianego problemu, nie można mówić o pozbawieniu praw nabytych poprzez skreślenie z listy adwokatów osoby, która nie zrezygnowała z wykonywania zawodu komornika Sądowego. Skreślenie z listy adwokatów w realiach niniejszej sprawy nie oznacza bowiem definitywnego uniemożliwiania danej osobie, która spełniła wszystkie wymogi uprawniające ją do wpisu na listę adwokatów do ponownego wpisu na tę listę. Nie zamyka zatem drogi do wykonywania zawodu adwokata. Zgodnie z art. 73 ust. 1 P.a., osoba skreślona z listy adwokatów z przyczyn, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2, 4-5 i 7 oraz ust. 1a, podlega na swój wniosek ponownemu wpisowi na listę, jeżeli spełnia wymagania określone w art. 65, z uwzględnieniem art. 82 ust. 2. Zatem również po skreśleniu z listy adwokatów osoba wykonująca zawód komornika sądowego, ma nadal przez co najmniej 10 lat w związku z ust. 2 tego przepisu, swobodę wyboru zawodu adwokata poprzez możliwość ponownego wpisu na listę adwokatów, na swój wniosek. Z tych względów Sąd stwierdza, że niezasadne są zarzuty podniesione w skardze dotyczące naruszenia art. 65 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 P.a., poprzez bezpodstawne skreślenie Skarżącego z listy adwokatów i pozbawienie go nabytego prawa do wykonywania zawodu adwokata w oparciu o rygorystyczne przesłanki, które nie wynikają wprost z żadnego przepisu prawa oraz art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a., przez jego błędną wykładnię, a także art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej uchwały ORA w sytuacji, gdy istniały oczywiste podstawy do jej uchylenia. Jak wynika z akt sprawy Skarżący nie zrezygnował z pełnionej funkcji komornika sądowego, nie podjął nawet działań których celem było dokonanie wyboru pomiędzy jednym z zawodów, a zatem zaistniała przesłanka określona w art. 72 ust. 1 pkt 4 P.a. obligująca okręgową radę adwokację do skreślenia Skarżącego z listy adwokatów. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), skargę oddalił

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło