VI SA/Wa 791/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej organem) postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Pana W. P. (zwanego dalej zainteresowanym/stroną/skarżącym) od postanowienia dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (zwanego dalej organem I instancji) z dnia [...] marca 2017 r., odmawiającego wznowienia postanowienia zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] października 2016 r. w sprawie podlegania przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Ustalono, że dyrektor [...] OW NFZ wydał decyzję nr [...], ustalającą, że skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2007 r. Decyzja została skutecznie doręczona stronie w dniu 13 października 2016 r. Zainteresowany nie wniósł odwołania od ww. decyzji. W dniu 24 stycznia 2017 r wystąpił do [...] OW NFZ o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Zażalenie na postanowienie wniósł w terminie skarżący. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy wcześniejsze postanowienie. Wskazał, że dokumenty załączone do podania o wznowienie postępowania nie mogą być traktowane jako nowe okoliczności w sprawie, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ okoliczności były znane organowi w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji. Ponadto nie uprawdopodabniają nieprowadzenia działalności gospodarczej przez zainteresowanego, bowiem on sam w toku postępowania nie zaprzecza, że prowadził działalność gospodarczą, a jedynie usprawiedliwia, że działał w błędnym przekonaniu, że jako osoba niepełnosprawna z prawem do renty nie winna uiszczać składek na ubezpieczenia zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Zaznaczył, że decyzja organu I instancji była jedynie potwierdzeniem, że zainteresowany z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w spornym okresie. Nie rozstrzyga jednak, czy powinien on z tego tytułu opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne, ponieważ właściwym organem w powyższej sprawie jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych a nie Narodowy Fundusz Zdrowia. Biorąc pod uwagę powyższe Organ stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do uchylenia postanowienia z dnia [...] marca 2017 r., oraz postanowienia dyrektora [...] OW NFZ. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. W związku z powyższym wnosił o uchylenie postanowień. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie organu z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] marca 2017 r. odmawiające wznowienia postanowienia zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z w sprawie podlegania przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Instytucja wznowienia postępowania, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 Kpa. Z tego też powodu instytucja ta może być stosowana tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu koniecznych warunków. Przepis art. 145 § 1 Kpa. wskazuje na przyczyny wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (nowe dokumenty muszą być istotne dla sprawy). W treści art. 145 § 1 pkt 5 Kpa., mowa jest więc o ujawnieniu nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Strona może na tej podstawie domagać się wznowienia postępowania jedynie wówczas, gdy przed wydaniem decyzji ostatecznej nie wiedziała o tychże okolicznościach lub dowodach. Do wznowienia postępowania może zatem dojść, jeżeli spełnione zostaną łącznie cztery warunki: po pierwsze – okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, po drugie – są one istotne, po trzecie - zostały one ujawnione po wydaniu decyzji i po czwarte – te "nowe okoliczności faktyczne" i "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. – należy więc rozumieć okoliczności prawotwórcze z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych; nie może to dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (wyr. NSA w Łodzi z 23.4.1999 r., I SA/Łd 1331/07, ONSA 2000, Nr 2, poz. 74). Nie może być również uznany za "nową okoliczność" lub "nowy dowód" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. brak określonych dowodów w aktach sprawy. Takie ujęcie "nowych okoliczności" i "nowych dowodów" byłoby – w opinii Sądu – "zbyt daleko idące" (wyr. NSA z 8.2.2008 r., I OSK 64/07, Legalis). Za "nową okoliczność" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego (wyr. NSA z 14.9.1998 r., IV SA 970/96, Legalis). Odmienna, a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi, nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa (wyr. NSA w Łodzi z 24.7.1997 r., I SA/Łd 674/96, Legalis; wyr. NSA z 27.9.2006 r., II OSK 1128/05, Legalis). W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania, które jest odrębnym trybem od postępowania zwykłego, występuje stadium pierwsze, które warunkuje przejście do następnego stadium postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Takie wyodrębnienie stadium postępowania w sprawie wznowienia postępowania wynika wprost z regulacji art. 149 § 2 Kpa. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 Kpa.). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3). We wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a Kpa., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 Kpa. Gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie organy wykazały, że dokumenty załączone do podania o wznowienie postępowania nie mogą być traktowane jako nowe okoliczności w sprawie, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa., ponieważ okoliczności były znane organowi w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji. Ponadto nie uprawdopodabniają nieprowadzenia działalności gospodarczej przez zainteresowanego, bowiem on sam w toku postępowania nie zaprzecza, że prowadził działalność gospodarczą, a jedynie usprawiedliwia, że działał w błędnym przekonaniu, że jako osoba niepełnosprawna z prawem do renty nie winna uiszczać składek na ubezpieczenia zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Reasumując, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.