VI SA/Wa 795/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-23
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo oddalił wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego rzeczywistego używania, pomimo że używanie to było realizowane przez osobę trzecią na podstawie licencji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo oddalił wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy. Sąd podzielił stanowisko organu, że używanie znaku towarowego przez osobę trzecią na podstawie licencji, za zgodą uprawnionego, stanowi rzeczywiste używanie znaku w rozumieniu przepisów Prawa własności przemysłowej. Wystarczające jest, aby znak był dostępny na rynku i kojarzony przez konsumentów z danym towarem, nawet jeśli towar nie pochodzi bezpośrednio od uprawnionego.Stan faktyczny
Spółka R. S.A. wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "R." nr [...] dla towarów z klas 29, 30, 31, 32, twierdząc, że znak nie był używany. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając, że znak był używany przez R. Sp. z o.o. na podstawie licencji. Spółka R. S.A. zaskarżyła tę decyzję do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko Urzędu Patentowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi R. S.A. z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr Sp. [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) - zwanej dalej p.w.p., po rozpoznaniu wniosku R. S.A. z siedzibą w S. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego R. nr [...] oddalił wniosek oraz orzekł co do zwrotu kosztów postępowania.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Znak towarowy R. nr [...] został zgłoszony do rejestracji przez spółkę R. z siedzibą w A. (Niemcy) w dniu [...] listopada 1995 r. dla towarów w klasach:
- 29 (mięso, ryby, drób i dziczyzna; ekstrakty mięsne; konserwowane, suszone i gotowane owoce i warzywa; galaretki mięsne, rybne, owocowe i warzywne: konfitury, sosy owocowe; jaja, mleko i produkty mleczne, masło, sery, śmietana, jogurt, twaróg, mleko w proszku do celów żywieniowych; oleje jadalne i tłuszcze; sosy do sałat; konserwy mięsne, rybne, owocowe, warzywne),
- 30 (kawa, herbata, kakao, cukier, ryż, tapioka, sago, namiastki kawy; mąka i produkty mączne (z wyjątkiem pasz); chleb, drobne pieczywo i wyroby cukiernicze; lody jadalne; miód, syrop z melasy; drożdże, proszek do pieczenia; sól jadalna; musztarda; ocet, sosy (z wyjątkiem sosów do sałat); przyprawy; lód do chłodzenia),
- 31 (produkty rolne, ogrodnicze i leśne, ziarna nasienne, nieprzerobione zboże, jaja wylęgowe, nieprzerobione drewno; zwierzęta żywe; świeże owoce i warzywa; nasiona, cebulki, sadzonki, rośliny żywe i kwiaty naturalne; karma dla zwierząt, słód),
- 32 (piwa; wody mineralne i wody gazowane oraz inne napoje bezalkoholowe; napoje i soki owocowe; syropy i inne preparaty do przygotowywania napojów),
- 33 (napoje alkoholowe (z wyjątkiem piwa))
i decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2000 r. został zarejestrowany jako znak słowno-graficzny, zastrzeżenia: czerwony, niebieski (v. ostatecznie przeredagowany wykaz zgłoszonych towarów z dnia [...] kwietnia 2000 r. w aktach sprawy).
W dniu [...] czerwca 2006 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek R. S.A. z siedzibą w S. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy R. [...] dla następujących towarów objętych rejestracją w klasach: 29, 30, 31, 32:
- kl. 29 - "mięso, ryby, drób i dziczyzna, ekstrakty mięsne, konserwowane, suszone i gotowane owoce i warzywa, galaretki mięsne, rybne, owocowe i warzywne, konfitury, sosy owocowe, sosy do sałat, konserwy mięsne, rybne, owocowe, warzywne;
- kl. 30 - kawa, herbata, kakao, namiastki kawy, wyroby cukiernicze, lody jadalne, musztarda, ocet, sosy (z wyjątkiem sosów do sałat), przyprawy;
- kl. 31 - produkty rolne, ogrodnicze i leśne, świeże owoce i warzywa, rośliny żywe;
- kl. 32 - wody mineralne i wody gazowane oraz inne napoje bezalkoholowe, napoje i soki owocowe, syropy".
Jako materialno-prawną podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Uzasadniając wniosek podniósł, że z przeprowadzonych przez niego badań rynku wynika, że sporny znak nigdy nie był używany w sposób rzeczywisty dla towarów w klasach: 29, 30, 31, 32. Ponadto od daty wydania decyzji o rejestracji spornego znaku minęło 5 lat, w związku z powyższym wniosek o wygaśnięcie przedmiotowego prawa wnioskodawcy, w pełni uzasadniony.
W uzasadnieniu interesu prawnego wnioskodawca wskazał, że sporne prawo stanowi przeszkodę w udzieleniu na jego rzecz prawa ochronnego na znak towarowy R. S.A. o nr zgłoszenia [...]. Uznał, iż rejestracja spornego znaku blokuje mu możliwość wprowadzenia do obrotu towarów tego samego rodzaju, co towary oznaczane znakiem spornym.
Uprawniony do spornego znaku, w pismach z dnia [...] stycznia i [...] lutego 2009 r. odpowiedział na wniosek o wygaśnięcie przedmiotowego prawa do znaku. Uznając wniosek za bezzasadny, wniósł o jego oddalenie. Przedstawił swoje stanowisko w sprawie w postaci materiału dowodowego na okoliczność rzeczywistego używania znaku "Real" na terytorium Polski. Poinformował, że od 1997 r. do 2009 r. powstało 50 marketów REAL, na terenie całej Polski. Wskazał raport Polish Market Review - Polish Label in Poland 2002, dotyczący prywatnego sektora w 2001 r., w którym stwierdzono, że uprawniony prowadził największą sieć supermarketów w Polsce (zał. nr 2 do pisma z dnia [...] lutego 2009 r.). Na okoliczność prowadzenia przez hipermarkety sprzedaży produktów żywnościowych, drogeryjnych i przemysłowych uprawniony przedłożył do akt przedmiotowej sprawy wydruk z Wikipedii dotyczący sieci REAL. Wskazał także, iż znakiem REAL oznaczane są, od początku istnienia hipermarketów w Polsce, rozmaite produkty spożywcze z klas: 29, 30, 31, 32 i 33. Na dowód czego przedłożył do akt przedmiotowej sprawy katalogi z ofertą handlową hipermarketów REAL (zał. nr 5 do pisma z dnia 2 stycznia 2009 r.). Uprawiony podkreślił, że wiele rodzajów towarów sprzedawanych w hipermarketach REAL pakowanych jest na miejscu i oznaczanych wyłącznie znakiem REAL oraz odpowiednią etykietą cenową z tym znakiem (zat. nr 6 do pisma z dnia 2 stycznia 2009 r.). Na dowód używania spornego znaku uprawiony załączył także zestawienie cen wybranych produktów dostępnych w hipermarketach w latach 2003 do 2008 na podstawie raportu Polityki "Ranking hipermarketów" (zał. nr 9 do pisma z dnia [...] stycznia 2009 r.).
Uprawniony stwierdził, że marka REAL jest jedną z najbardziej zakorzenionych w świadomości polskich konsumentów, co wynika z badań przeprowadzonych przez GFK Polonia i GFK INCOMA. O renomie marki świadczy, zdaniem uprawnionego, m.in. nastawienie konsumentów wypowiadających się pozytywnie o sklepach REAL. Uprawiony przedstawił dowody na okoliczność, że marka REAL od początku działalności podmiotu uprawnionego do spornego znaku tj. od 1997 r. jest rozpoznawalna i ceniona przez polskich konsumentów (zał. nr 5, nr 6, nr 7, do pisma z dnia 5 lutego 2009 r.). Poinformował, że posiada od 1997 r. własną domenę internetową, za pośrednictwem której regularnie zamieszcza komunikaty dla swoich klientów (zał. nr 3 do pisma z dnia [...] lutego 2009 r.). W piśmie z dnia [...] marca 2009 r. uprawiony złożył oświadczenie, że R. Sp. z o.o. używa znaku o nr [...] dla wszystkich zarejestrowanych towarów i usług na podstawie umowy licencyjnej ze spółką R. z siedzibą w A..
Wnioskodawca przedłożył dowody na okoliczność używania swoich oznaczeń tj. słownego oznaczenia REAL oraz słowno-graficznego oznaczenia REAL, w barwach tożsamych z barwami spornego znaku REAL w okresie poprzedzającym datę zgłoszenia w Polsce znaków towarowych uprawnionego m.in. zaświadczenia o prowadzonej działalności gospodarczej, umowy najmu, faktury, w których stroną jest przedsiębiorstwo H. .
Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2009 r. wnioskodawca podtrzymał wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego REAL R – [...]. W opinii wnioskodawcy uprawniony wykazał jedynie, że prowadzi działalność usługową, która jest ujęta w klasie 35 Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług. Podkreślił, że wykonywania usług sprzedaży towarów nie można uznać za tożsame z używaniem znaku odnośnie zarejestrowanych towarów. Wskazał, że etykiety przedłożone jako dowód w załączniku nr 3 do pisma uprawnionego z dnia [...] lutego 2009 r. poza umieszczonym w górnej części napisem REAL, nie zawierają żadnej informacji, są pustymi etykietami, które niczego nie dowodzą. Natomiast etykiety zaprezentowane w załączniku nr 6 do pisma uprawnionego z dnia [...] stycznia 2009 r. opatrzone są datą [...] września 2007 r. tj. datą po złożeniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowego prawa, a zatem nie mogą być uznane za dowód w sprawie. W opinii wnioskodawcy, uprawniony nie używa w sposób rzeczywisty znaku towarowego REAL. Na tę okoliczność wnioskodawca przedłożył dowód w postaci katalogu opatrzonego znakiem REAL, z którego nie wynika, że którykolwiek z oferowanych w nim towarów pochodzi od firmy REAL. Z katalogu tego wynika w ocenie wnioskodawcy, że większość znajdujących się w nim towarów opatrzonych jest oznaczeniami innymi niż REAL tj. takimi jak np. FORTUNA, TCHIBO, NESCAFE, WINIARY, TYMBARK i wiele innych oraz, że źródłem ich pochodzenia nie jest firma REAL. Wnioskodawca zakwestionował także renomę znaku REAL, bowiem w dacie zgłoszenia znaku REAL nie można było mówić o renomie znaku REAL i brak jest na to jakichkolwiek dowodów.
W opinii uprawnionego źródłem pochodzenia towarów, które objęte są zakresem ochrony jest R. , ponieważ przedsiębiorstwo to sprzedaje wszystkie wymienione w załączonych dowodach towary i przyjmuje reklamacje w ich sprawach. Pojęcie używania znaku towarowego należy, wg uprawnionego, rozumieć szeroko. Strona wskazała, że nie ma obowiązku oznaczania każdego towaru znakiem REAL. Podkreśliła, że spółka REAL jest producentem przetworów mięsnych, kiełbasy, pieczywa, kajzerek, na co wskazują dowody zawarte w załączniku nr 6 do pisma z dnia [...] stycznia 2009 r. Znakiem REAL, zdaniem uprawnionego, opatrywane są także wszelkiego rodzaju produkty na wagę tj. owoce, warzywa, ryby - załącznik nr 5 do pisma z dnia [...] stycznia 2009 r. Uprawiona wskazała na załącznik nr 3 do pisma z dnia [...] lutego 2009 r. zawierający etykiety, na których widnieje znak REAL. Z dowodów tych wynika, zdaniem uprawnionego, że znak REAL jest używany w stosunku do analizowanych towarów.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Urząd Patentowy RP stwierdził wygaśnięcie spornego prawa na znak towarowy REAL [...] z dniem [...] listopada 2005 r., w części dotyczącej wszystkich towarów w klasach 29, 30, 31, 32.
W wyniku wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrokiem z dnia 27 września 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 451/10 decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. została uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Urząd Patentowy RP.
Na rozprawach w dniach [...] listopada 2011 r., [...], [...], [...] stycznia i [...] marca 2012 r. strony przedstawiły swoje stanowiska w sprawie. Wnioskodawca uzupełnił materiał dowodowy o kopię paragonów, zdjęć etykiet i towarów, zdjęć strojów służbowych pracowników hipermarketów REAL, na okoliczność używania spornego znaku. Uprawniony wniósł także o przesłuchanie świadków w osobach M. H., J. W., P. M., M. O., I. G., A. G., M. C., G. B., M. K., na okoliczność współpracy z dostawcami towarów oraz stosowania etykiet cenowych (organ uwzględnił powyższy wniosek i przesłuchał świadków).
Wnioskodawca podtrzymał swoje stanowisko, podnosząc m.in., że z materiału dowodowego przedstawionego w sprawie, nie wynika rzeczywiste używanie dla wszystkich towarów do oznaczania których przeznaczony został znak sporny. Wskazał w swoim stanowisku, że znak towarowy REAL umieszczony na stoisku/nad stoiskiem czy na odzieży pracowników nie dowodzi używania tego znaku.
W powyższych ustaleniach Urząd Patentowy RP wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] marca 2012 r.
Organ wskazał, że celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa na znak towarowy jest eliminowanie praw udzielonych na te znaki towarowe, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego dla towarów (usług), do oznaczania których znak został przeznaczony. Nieużywanie znaku towarowego może skutkować w określonych sytuacjach stwierdzeniem wygaśnięcia tego prawa.
Zgodnie z art. 169 ust. 6 p.w.p. w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego.
Organ dokonując analizy materiałów przedłożonych przez uprawnionego do akt sprawy na okoliczność używania spornego znaku towarowego, uznał, że przedmiotowy znak towarowy był używany przez osobę trzecią, tj. przez R. Sp. z o.o. z siedzibą w S. za zgodą uprawnionego. Wskazuje na to oświadczenie z dnia [...] marca 2009 r. (k. 92, Sp. [...], T III akt adm.), stwierdzające, że na sporny znak została udzielona licencja R. Sp. z o.o. Spółka ta używała przedmiotowego znaku w odniesieniu do takich towarów jak "mięso, ryby, drób i dziczyzna, ekstrakty mięsne, konserwowe, suszone i gotowane owoce i warzywa, galaretki mięsne, rybne, owocowe i warzywne, konfitury, sosy owocowe, jaja, mleko i produkty mleczne, masło, sery, śmietana, jogurt, twaróg, mleko w proszku do celów żywieniowych, oleje jadalne i tłuszcze, sosy do sałat, konserwy mięsne, rybne, owocowe, warzywne, kawa, herbata, kakao, cukier, ryż, tapioka, sago, namiastki kawy, mąka i produkty mączne (z wyjątkiem pasz), chleb, drobne pieczywo i wyroby cukiernicze, lody jadalne, miód, syrop z melasy, drożdże, proszek do pieczenia, sól jadalna, musztarda, ocet, sosy (z wyjątkiem sosów do sałat), przyprawy, lód do chłodzenia, produkty rolne, ogrodnicze i leśne, ziarna nasienne, nieprzerobione zboże, jaja wylęgowe, nieprzerobione drewno, zwierzęta żywe, świeże owoce i warzywa, nasiona, cebulki, sadzonki, rośliny żywe i kwiaty naturalne, karma dla zwierząt, słód, piwa, wody mineralne, i wody gazowane oraz inne napoje bezalkoholowe, napoje i soki owocowe, syropy i inne preparaty do przygotowywania napojów, napoje alkoholowe (z wyjątkiem piwa)".
W ocenie organu, dla wykazania używania znaku towarowego przez osobę trzecią wystarczające jest przedłożenie przez uprawnionego dowodów, że osoba trzecia używała danego oznaczenia. Zgodnie z powyższym zadośćuczynienie obowiązkowi używania następuje jedynie w przypadku używania znaku w związku z towarem. Związek ten nie musi być fizyczny, wystarczające jest jego wystąpienie potencjalne w sferze mentalnej (psychologicznej) przeciętnego odbiorcy. Chodzi o to, żeby odbiorca mógł w obrocie łączyć określony towar z danym znakiem. Obowiązkowi używania czyni zadość jedynie takie używanie znaku, które pozostaje w związku z towarem (wyroki z dnia 12 lutego 2004 r. sygn. akt II SA 2035/02 oraz z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA 3166/02). Dla wypełnienia obowiązku używania znaku towarowego nie jest konieczne, aby uprawniony używał swojego znaku towarowego dla towarów objętych wykazem z rejestracji, ale także dla towarów niepochodzących od niego samego. W takiej sytuacji wystarczy gdy korzystanie ze znaku odbywa się zgodnie z wykazem towarów lub usług. Posiadanie prawa na znak towarowy w zakresie obcych towarów nie zakłada, że te towary będą wynikiem działalności samego właściciela. Dla wypełnienia obowiązku używania konieczne jest bowiem zastosowanie znaku dla danego towaru z wykazu, rozumie się przez to sytuację w której znak jest użyty wyłącznie konkretnie, a nie tylko między innymi dla takiego towaru lub usługi.
W przedmiotowej sprawie, spółka nabyła prawo nie tylko wytwarzania, lecz również do sprzedaży wyrobów (towarów), które podała w zgłoszeniu. Przedmiotem działalności uprawnionej spółki jest m.in. handel hurtowy i detaliczny wszelkimi artykułami spożywczymi i konsumpcyjnymi. Zatem nie można powiedzieć, że uprawniona wykonywała swoją działalność, polegającą na sprzedaży towarów skonkretyzowanych w decyzji udzielającej prawa z rejestracji, niezgodnie z prowadzoną działalnością gospodarczą.
R. Sp. z o.o. z siedzibą w S., która używała za zgodą uprawnionego spornego znaku towarowego nie prowadzi działalności produkcyjnej w całym w/w zakresie towarów. Spółka ta zajmuje się natomiast sprzedażą wszystkich towarów. Z przedłożonego do akt sprawy oświadczenia (k. 92, [...], T III) wynika, że R. Sp. z o.o. miał zgodę uprawnionego na używanie spornego znaku towarowego oraz umieszczał sporny znak towarowy REAL (identyczny ze znakiem [...], a więc nie zbliżony w świetle art. 169 ust. 4 p.w.p.) w gazetach reklamowych - katalogach z lat 2004 -2005 (k. 217 do 414, [...], T II), na odzieży pracowniczej (k.361 i 360, [...], T II), na opakowaniach towarów, etykietach, cenówkach (k. 1 do 160, [...], T II), torebkach na produkty - pieczywo (k. 362, [...], T II) itp. Ponadto uprawniony przedłożył do akt przedmiotowej sprawy kopie paragonów (k. 229 do 295, [...] T II), które potwierdzają, że R. Sp. z o.o. faktycznie wprowadzał do obrotu gospodarczego na terytorium Polski takie towary jak "mięso, ryby, drób i dziczyzna, ekstrakty mięsne, konserwowe, suszone i gotowane owoce i warzywa, galaretki mięsne, rybne, owocowe i warzywne, konfitury, sosy owocowe, jaja, mleko i produkty mleczne, masło, sery, śmietana, jogurt, twaróg, mleko w proszku do celów żywieniowych, oleje jadalne i tłuszcze, sosy do sałat, konserwy mięsne, rybne, owocowe, warzywne, kawa, herbata, kakao, cukier, ryż, tapioka, sago, namiastki kawy, mąka i produkty mączne (z wyjątkiem pasz), chleb, drobne pieczywo i wyroby cukiernicze, lody jadalne, miód, syrop z melasy, drożdże, proszek do pieczenia, sól jadalna, musztarda, ocet, sosy (z wyjątkiem sosów do sałat), przyprawy, lód do chłodzenia, produkty rolne, ogrodnicze i leśne, ziarna nasienne, nieprzerobione zboże, jaja wylęgowe, nieprzerobione drewno, zwierzęta żywe, świeże owoce i warzywa, nasiona, cebulki, sadzonki, rośliny żywe i kwiaty naturalne, karma dla zwierząt, słód, piwa, wody mineralne, i wody gazowane oraz inne napoje bezalkoholowe, napoje i soki owocowe, syropy i inne preparaty do przygotowywania napojów, napoje alkoholowe (z wyjątkiem piwa).
Wyżej wymienione towary były nie tylko reklamowane, ale przede wszystkim były dostępne w sklepach REAL i stanowiły przedmiot sprzedaży (według paragonów) na terytorium Polski przez R. Sp. z o. o. w 2005 r., a więc w okresie 5 lat po dniu wydania decyzji o udzieleniu spornego prawa. Zgodnie natomiast z raportem magazynu Polityka, także w latach 2003 - 2005, a więc na co najmniej kilka lat przed złożeniem wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa.
W świetle powyższych dowodów organ uznał, że sporny znak towarowy był w sposób rzeczywisty dostępny na rynku krajowym, a więc używany przez R. Sp. z o.o. za zgodą uprawnionego w związku z takimi towarami z klas 29, 30, 31, 32 jak "mięso, ryby, drób i dziczyzna, ekstrakty mięsne, konserwowe, suszone i gotowane owoce i warzywa, galaretki mięsne, rybne, owocowe i warzywne, konfitury, sosy owocowe, jaja, mleko i produkty mleczne, masło, sery, śmietana, jogurt, twaróg, mleko w proszku do celów żywieniowych, oleje jadalne i tłuszcze, sosy do sałat, konserwy mięsne, rybne, owocowe, warzywne, kawa, herbata, kakao, cukier, ryż, tapioka, sago, namiastki kawy, mąka i produkty mączne (z wyjątkiem pasz), chleb, drobne pieczywo i wyroby cukiernicze, lody jadalne, miód, syrop z melasy, drożdże, proszek do pieczenia, sól jadalna, musztarda, ocet, sosy (z wyjątkiem sosów do sałat), przyprawy, lód do chłodzenia, produkty rolne, ogrodnicze i leśne, ziarna nasienne, nieprzerobione zboże, jaja wylęgowe, nieprzerobione drewno, zwierzęta żywe, świeże owoce i warzywa, nasiona, cebulki, sadzonki, rośliny żywe i kwiaty naturalne, karma dla zwierząt, słód, piwa, wody mineralne, i wody gazowane oraz inne napoje bezalkoholowe, napoje i soki owocowe, syropy i inne preparaty do przygotowywania napojów, napoje alkoholowe (z wyjątkiem piwa), nie tylko przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia, ale przede wszystkim przed dniem [...] listopada 2005 r. Powyższe ustalenia zostały także potwierdzone przez świadków.
Organ uznał, że sporny znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego na terytorium Polski w odniesieniu do wszystkich wymienionych w wykazie towarów, z klas 29, 30, 31, 32 i wobec powyższego oddalił wniosek.
W ocenie organu uznanie, iż sporny znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty w całym zakresie, a nie tylko w części (art. 171 p.w.p.) dla towarów do oznaczania których został przeznaczony, wpływa na brak celowości rozpoznawania powszechnej znajomości czy też renomy znaku towarowego REAL. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest zatem kwestia powszechnej znajomości czy też renomowanego charakteru spornego znaku, tym bardziej, że zarówno ustawa o znakach towarowych jak i ustawa prawo własności przemysłowej, nie przewidują braku możliwości wygaszenia znaku z uwagi na jego renomowany charakter czy też powszechną znajomość. Ustawodawca nałożył na uprawnionego obowiązek używania znaku towarowego dla towarów objętych wykazem bez względu na charakter znaku i jednocześnie ustawodawca umożliwił w drodze stwierdzenia wygaśnięcia prawa wyeliminowanie z obrotu takiego znaku, który nie jest używany. Tak więc przesłanką umożliwiającą stwierdzenie wygaśnięcia prawa wyłącznego jest niewykonywanie obowiązku używania znaku, a nie walor samego oznaczenia - powszechnej znajomości czy renomy znaku towarowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. S.A z siedzibą w S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. poprzez wydanie decyzji na podstawie niewyczerpujacego materiału dowodowego w przedmiocie rzeczywistego i poważnego używania przez uczestnika znaku towarowego REAL nr [...] dla każdego z towarów objętego klasami 29, 30, 31 i 32 Klasyfikacji Nicejskiej oraz nie wykazanie w jakim czasie uczestnik używał przedmiotowy znak towarowy, a tym samym naruszenie zasady praworządności i w konsekwencji wydanie orzeczenia na podstawie niekompletnego materiału dowodowego w sprawie;
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 7, art. 77 § 4 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. poprzez przekroczenie przez organ administracji swobodnej oceny dowodów przedstawionych przez uczestnika - uprawnionego z rejestracji znaku towarowego REAL nr [...] - na okoliczność rzeczywistego, poważnego i czasowo trwałego używania w/w znaku towarowego dla każdego z towarów objętego klasami 29, 30, 31 i 32, a tym samym naruszenie zasady praworządności i w konsekwencji wydanie orzeczenia na podstawie niekompletnego materiału dowodowego w sprawie;
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 7, art. 77 § 4 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. poprzez dopuszczenie przez organ dowodów ze zdjęć towarów oznaczonych etykietą cenową sprzedawcy - uczestnika w niniejszym postępowaniu, podczas gdy skarżący w toku postępowania zakwestionował te dowody, a fakt, że uczestnik nie wylegitymował się tymi dowodami w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą akt [...] (z wniosku złożonego w dniu [...] czerwca 2006 r.) oraz VI SA/Wa 451/10 podważa autentyczność takich dowodów (pojawiających się dopiero na tym etapie postępowania) i stanowi przekroczenie przez organ administracji zasady swobodnej oceny dowodów;
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. poprzez nie wskazanie przez organ administracji publicznej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji konkretnych, precyzyjnie wymienionych dowodów, na podstawie których uznał, że uczestnik używał znaku towarowego REAL nr [...] przed dniem [...] listopada 2005 r. w sposób rzeczywisty, poważny i czasowo trwały dla każdego z towarów wymienionych w klasach 29, 30, 31 i 32 zgodnie z rejestracją tego znaku;
- w związku z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego naruszenie prawa materialnego a to art. 154 i art. 169 p.w.p. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu polegającym na uznaniu przez organ administracji, że uczestnik przed dniem [...] listopada 2005 r. używał w sposób rzeczywisty, poważny i czasowo trwały znaku towarowego REAL nr [...] dla każdego z towarów zastrzeganych w klasach 29, 30, 31 i 32, podczas gdy z całokształtu materiału dowodowego oraz zasad prawidłowej logiki popartej zwykłym doświadczeniem życiowym wynika, że uczestnik nie używał przedmiotowego znaku towarowego dla wszystkich towarów objętych tymi klasami w funkcji powodującej asocjację między towarem, znakiem i jego właścicielem.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto poszczególne zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy, podtrzymując argumentację zawartą w decyzji, wnosił o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia [...] października 2013 r. uczestnik postępowania spółka R. (dalej powoływana jako "[...]") wniosła o oddalenie skargi. Wyjaśniła, że zakres postępowania spornego przed Urzędem Patentowym, a tym samym również zakres niniejszej sprawy, był ograniczony wnioskiem z dnia [...] czerwca 2006 r. w którym skarżąca R. SA wystąpiła o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji na słowno-graficzny znak towarowy "real,-" nr [...] w odniesieniu jedynie do części towarów, zarejestrowanych na rzecz uprawnionego w klasach 29-32. Przedmiotowy wniosek dotyczył mianowicie wyłącznie następujących towarów:
Klasa 29: mięso, ryby, drób i dziczyzna; ekstrakty mięsne; konserwowane, suszone i gotowane owoce i warzywa; galaretki mięsne, rybne, owocowe i warzywne; konfitury, sosy owocowe; sosy do sałat; konserwy mięsne, rybne, owocowe, warzywne;
Klasa 30: kawa, herbata, kakao, namiastki kawy, wyroby cukiernicze, lody jadalne, musztarda, ocet, sosy (z wyjątkiem sosów do sałat), przyprawy;
Klasa 31: produkty rolne, ogrodnicze i leśne, świeże owoce i warzywa, rośliny żywe;
Klasa 32: wody mineralne i wody gazowane oraz inne napoje bezalkoholowe; napoje i soki owocowe, syropy.
W konsekwencji uczestnik postępowania nie był zobligowany do wykazania rzeczywistego używania spornego znaku w odniesieniu do wszystkich objętych rejestracją towarów w klasach 29 - 32, a jedynie wobec części towarów, a mianowicie tych, których dotyczył przedmiotowy wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia.
Uczestnik podnosi, że prawo ze spornej rejestracji obejmuje ponadto inne towary z klas 29- 32, które nie zostały objęte wnioskiem skarżącej spółki, a mianowicie:
Klasa 29: jaja, mleko i produkty mleczne, masło, sery, śmietana, jogurt, twaróg, mleko w proszku do celów żywieniowych; oleje jadalne i tłuszcze;
Klasa 30: cukier, ryż, tapioka, sago, mąka i produkty mączne (z wyjątkiem pasz); chleb, drobne pieczywo, miód, syrop z melasy; drożdże, proszek do pieczenia; sól jadalna; lód do chłodzenia;
Klasa 31: ziarna nasienne, nieprzerobione zboże, jaja wylęgowe, nieprzerobione drewno; zwierzęta żywe; nasiona, cebulki, sadzonki, kwiaty naturalne; karma dla zwierząt;
Klasa 32: słód, piwa, inne preparaty do przygotowywania napojów (poza syropami); napoje alkoholowe (z wyjątkiem piwa).
Dlatego też skarżący, zdaniem spółki R., w sposób nieuprawniony domaga się, w różnych miejscach skargi, dowodów na rzeczywiste używanie i zarzuca uczestnikowi niewykazanie rzeczywistego używania spornego znaku towarowego dla wszystkich towarów, w tym również dla towarów, które nie były objęte wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia. Strona podkreśla, że towary, które nie zostały objęte wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia, pozostają poza sporem, którego dotyczy niniejsze postępowanie.
Uczestnik akcentuje, że decyzja zaskarżona w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym została wydana w następstwie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 451/10 uchylającego poprzednią decyzję Urzędu Patentowego. Zdaniem R., ocena prawna i wskazania tego Sądu zostały uwzględnione przez Urząd Patentowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wypada poczynić pewną uwagę porządkującą która wyjaśnia zakres rozważań merytorycznych organu i Sądu w niniejszej sprawie.
W rozpatrywanej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej, pod względem zgodności z prawem, podlegała decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2012 r. wydana na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (p.w.p.) o oddaleniu wniosku R. sp. z o.o. z siedzibą w S. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego REAL o numerze [...] udzielonego na rzecz spółki R. z siedzibą w A., Niemcy z pierwszeństwem od [...] listopada 1995 r.
Powyższa decyzja została wydana w następstwie uchylenia przez tutejszy Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 27 września 2010 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 451/10 wcześniejszej decyzji organu wydanej w tej sprawie w dniu [...] czerwca 2009 r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem [...] listopada 2005 r. prawa ochronnego na przedmiotowy znak dla towarów w klasach 29, 30, 31, 32.
Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Ocena prawna stanowi wyjaśnienie treści przepisów prawnych zawartych w uzasadnieniu wyroku mających zastosowanie w sprawie jak i zbadaniu prawidłowości zastosowania przez organ tychże przepisów w sprawie poddanej kontroli Sądu.
Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku oznacza, że ani organy administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych czy odmiennych poglądów będących w sprzeczności z uprzednio wyrażonym. Ocena prawna traci bowiem moc jedynie w sytuacji zmiany prawa, czy istotnych okoliczności faktycznych sprawy, które zaistniały już po wydaniu wyroku, jak również w sytuacji wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego taką ocenę prawną. Podobnie wskazania, co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku wiążą Sąd jak i organy administracji orzekające w danej sprawie.
Przywołany przepis pociąga za sobą daleko idące konsekwencje zarówno dla ponownie przeprowadzanego postępowania administracyjnego, toczącego się w następstwie wydania wyroku, jak i dla kolejnego postępowania sądowoadministracyjnego, w którym ocenie podlegałyby decyzje administracyjne wydane w tymże, ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Po pierwsze, co podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowiłaby prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (tak w wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 625/07, publ. LEX 344933).
Po drugie, ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (tak w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 1890/07, publ. LEX nr 397665).
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r. IIIRN 130/97/OSNP 1999/1/2 wyjaśnił, że zasada z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zm.), w myśl której "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd, będzie on związany, oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy.
Wykładnia zawarta w przytoczonym orzeczeniu Sądu Najwyższego jest aktualna również na gruncie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 22 marca 1999 r. IV SA 527/97 LEX nr 47275).
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż przy ponownym orzekaniu Urząd Patentowy RP był związany następującymi ocenami prawnymi i wytycznymi wynikającymi z wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 września 2010 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 451/10:
1/ wnioskodawca wykazał się interesem prawnym, wynikającym z przepisów art. 120 i nast. p.w.p., do złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na słowno- graficzny znak towarowy "real,-" nr [...]
2/ "nabytym przez spółkę prawem pozostaje prawo do znaku towarowego pozwalającego także na sprzedaż wyrobów (towarów) będących przedmiotem jej działalności (art. 6 ust. 1 u.z.t.), bowiem taką rejestrację jej znaku REAL (takie prawo) przyznawała spółce decyzja z dnia [...] listopada 2000 r. Mając na względzie to uprawnienie spółki nie można obecnie, w związku z art. 315 ust. 1 p.w.p. (do praw istniejących w dniu wejścia w życie ustawy p.w.p. stosuje się przepisy dotychczasowe), stosować zasad z ustawy Prawo własności przemysłowej, które nabyte uprawnienie modyfikowałyby. Inne jest bowiem rozumienie obecnie przez ustawę Prawo własności przemysłowej "towaru" od rozumienia "towaru" w ustawie o znakach towarowych, która określała prawa skarżącej." "Wymienioną decyzją oznaczono rodzaj i zakres działania przedsiębiorstwa jako wytwarzanie i sprzedaż wyrobów wymienionych w wykazie towarów. Należy zatem zauważyć, że spółka nabyła prawo nie tylko do wytwarzania lecz również do sprzedaży wyrobów (towarów), które podała w zgłoszeniu. Pod rządami ustawy o znakach towarowych zgodnie z jej art. 5 pkt 2 przez towary rozumiało się także usługi. Ustawa nie zawierała definicji towaru, podobnie jak też nie zawiera definicji usługi. (...) Rozumienie pojęcia towaru zostało zdefiniowane w słowniczku (art. 5 pkt 2 u.z.t.) jako tożsame z usługą."
3/ Urząd Patentowy powinien powtórnie przeanalizować cały materiał dowodowy, wziąć pod uwagę w szczególności kwestię używania przedmiotowego znaku w reklamie, co z uwagi na naturę prawa z rejestracji udzielonego na zasadzie przepisów ustawy z 1985 r. o znakach towarowych i na normy intertemporalne p.w.p. samo w sobie oznacza rzeczywiste używanie znaku, jak również kwestię wprowadzania do obrotu towarów produkowanych bezpośrednio w sklepach "real,-" oraz kwestię wagi dowodowej etykiet cenowych, złożonych przez uczestnika.
Sąd stwierdził m.in. "Towary oferowane i reklamowane przez spółkę R. z całą pewnością były dostępne na rynku krajowym, co w rozumieniu art. 169 ust. 5 p.w.p. stanowiło o rzeczywistym używaniu znaku przez skarżącą. Organ administracji nie odniósł się również do tej kwestii".
"Należy zauważyć, że na przedmiotowych katalogach spółka umieszczała swój znak towarowy REAL, a więc nie powinno budzić wątpliwości kto towary wymieniane w nich reklamuje i oferuje do sprzedaży. Zatem w świetle przepisu art. 154 p. w.p. w postępowaniu administracyjnym spółka przedstawiała dowody na potwierdzenie używania spornego znaku towarowego w rozumienie przepisu art. 154 p.w.p., a rzeczą Urzędu Patentowego było do tych dowodów odnieść się również w aspekcie wymienionego przepisu."
"Urząd Patentowy zauważył oświadczenie skarżącej z dnia [...] marca 2009 r. stwierdzające, że na sporny znak została udzielona licencja spółce R. sp. z o. o., która to spółka (zgodnie z przedłożonym oświadczeniem) przedmiotowego znaku używa. Jednakże ze spostrzeżenia tego nie wyprowadził żadnych wniosków nie ustosunkowując się do nich w decyzji stosownie do art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p. Według tego przepisu przez używanie znaku, w rozumieniu ust. 1, rozumie się również używanie znaku przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego (w sprawie to używanie znaku odbywało się na podstawie licencji udzielonej owej osobie trzeciej)".
4/ Okres, w którym należało wykazać rzeczywiste używanie znaku "biegł od daty wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak REAL i kończył się z dniem [...] listopada 2005 r."
W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji z dnia [...] marca 2012 r. organ respektował wytyczne wyrażone w wyroku z dnia 27 września 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 451/10, wobec czego nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a.
Należy przy tym zauważyć, że rozpoznając niniejszą sprawę administracyjną organ był przy jej rozpatrywaniu związany wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia (v. art. 255 ust. 4 p.w.p.). Zatem rozważania Urzędu Patentowego RP dotyczące używania spornego znaku dla towarów nieobjętych przedmiotowym wnioskiem były zbędne.
Z powyższych względów należy również przyznać rację uczestnikowi postępowania (v. pismo z dnia 3 października 2013 r.), że był zobligowany do wykazania rzeczywistego używania spornego znaku jedynie wobec części towarów, a mianowicie tych, których dotyczył przedmiotowy wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia.
Ponieważ z uzasadnienia zakwestionowanej decyzji wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że Urząd Patentowy uznał, iż sporny znak był używany, w adekwatnym okresie, w sposób rzeczywisty dla towarów objętych wnioskiem o wygaśnięcie (v. strona 12 decyzji), zamieszczenie niepotrzebnych rozważań w zakresie pozostałych towarów jako, że nie mają one znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, należy zakwalifikować jako naruszenie, które nie miało wpływu na wynik sprawy, a więc nie mogło prowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W powyższym wyroku z dnia 27 września 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 451/10 zaakceptowano pogląd, że w niniejszej sprawie do oceny wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego zastosowanie znajdują przepisy p.w.p. Wniosek złożony został po wejściu w życie p.w.p., zatem istnienie warunków do stwierdzenia wygaśnięcia musi być dokonane w oparciu o przepisy tej ustawy. Natomiast samo prawo z rejestracji, jako udzielone na podstawie przepisów u.z.t. ma kształt nadany tą ustawą i kształt ten nie może być zmieniony przez przepisy p.w.p.
Podstawę materialną wniosku stanowił art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.
Zgodnie z tym przepisem prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.
Sąd podziela stanowisko organu, że sporny znak towarowy był dostępny na rynku polskim, używany w sposób rzeczywisty w adekwatnym okresie, w odniesieniu do towarów wymienionych we wniosku o wygaśnięcie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Urząd Patentowy RP szczegółowo wyjaśnił jakie dowody świadczą, zdaniem organu, o rzeczywistym używaniu spornego znaku w okresie pięciu lat liczonych od [...] listopada 2000 r. (data wydania decyzji o rejestracji).
Sąd podziela pogląd organu, że dla wykazania używania znaku towarowego przez osobę trzecią wystarczające jest przedłożenie przez uprawnionego dowodów, że osoba trzecia - tym przypadku R. sp. z oo. - na podstawie udzielonej przez uprawnioną licencji - używała danego oznaczenia (w sposób rzeczywisty) dla omawianych towarów. Wykonywanie bowiem przez uprawnionego przysługującego mu prawa może przybrać postać nie tylko bezpośredniej eksploatacji znaku towarowego ale także eksploatacji pośredniej, która polega na czerpaniu korzyści z rozporządzenia prawem z rejestracji. Bezsporne zatem jest, że używanie znaku przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego powinno być zaliczone uprawnionemu z rejestracji (w tym przypadku spółce R.).
Według Sądu, rację ma organ twierdząc, że można uznać używanie znaku towarowego naniesionego na towar, który nie jest produkowany od początku przez uprawnionego.
W tym zakresie konieczne jest zaakcentowanie, że sporne oznaczenie było zarejestrowane pod rządami ustawy o znakach towarowych.
Niewątpliwie uwzględnienie przesłanki "rzeczywistego" używania przy stosowaniu przepisów ustawy o znakach towarowych wynikało z konieczności ich interpretacji w sposób zgodny z dyrektywą o znakach towarowych (Dyrektywa Parlamentu i Rady Nr 2008/95/WE z 22 października 2008 r., Dz. Urz. UEL 299 z 8 listopada 2008 r.) wynikającej ze zobowiązań stowarzyszeniowych Polski.
Rzeczywiste używanie musiało pozostawać w zgodzie z działalnością uprawnionego przedsiębiorstwa. W świetle art. 28 uzt do uczynienia zadość obowiązkowi używania znaku towarowego, a tym samym do zachowania prawa z rejestracji znaku wymagane było prowadzenie "rzeczywistej działalności" w zakresie towarów objętych rejestracją. Brak prowadzenia takiej działalności traktowane było równoznacznie z nieużywanie znaku.
W konsekwencji używanie znaku określone w powyższym przepisie miało być rozumiane jako "rzeczywiste używanie".
Przedmiotem działalności uprawnionej spółki był i jest m.in. handel hurtowy i detaliczny. Pod rządami ustawy o znakach towarowych przez towary rozumiało się także usługi (art. 5 pkt 2 uzt).
Zatem sprzedaż towarów opatrzonych spornym znakiem w taki sposób, że następowało to przez naklejenie oznaczenia "Real" [...] na opakowaniu, zamieszczanie ww. znaku na etykiecie z ceną etc. nawet jeżeli towary te nie pochodziły od uprawnionej spółki R.(nie były przez nią wyprodukowane) należy uznać za używanie tego znaku towarowego (Real [...]).
W ocenie Sądu, prawidłowo organ stwierdził, że Uprawniony wykazał, iż używanie spornego oznaczenia miało charakter rzeczywisty.
Uprawniony używał go bowiem na terenie Polski w sposób obiektywnie faktyczny, czasowo trwały (stały) i w stabilnej postaci.
Używanie przedmiotowego znaku odbywało się w kontekście działalności handlowej uprawnionego, mającej na celu uzyskanie korzyści gospodarczej. Czynności używania nie były jednorazowe czy sporadyczne, co wykazano w toku postępowania, a organ zasadnie ocenił dowody przedłożone na tę okoliczność przez uprawnionego jako dowody potwierdzające, że sporne oznaczenie było używane przez R. w adekwatnym okresie w sposób rzeczywisty (v. zaskarżona decyzja str. 11-13).
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że organ dopuścił dowody ze zdjęć towarów oznaczonych etykietami cenowymi ze znakiem Real w sytuacji gdy te "dowody" nie pojawiły się w postępowaniu prowadzonym pod sygn. [...] oraz VI SA/Wa 451/10
należy wskazać, że ustawa Prawo własności przemysłowej przewiduje w art. 169 ust. 6 konieczność wykazania przez uprawnionego używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie w postępowaniu w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego.
W ocenie Sądu, przedstawienie dodatkowych okoliczności faktycznych i dodatkowych dowodów przez uprawnionego ze spornego znaku towarowego na okoliczność rzeczywistego używania tego znaku było możliwe także po uchyleniu przez Sąd wyrokiem z dnia 27 września 2010 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa451/10 pierwszej decyzji wydanej w niniejszej sprawie przez Urząd Patentowy RP. Toczyło się bowiem (ponownie) postępowanie w sprawie wniosku skarżącej o wygaśnięcie prawa ochronnego na znak Real [...].
Inną kwestią jest natomiast dokonanie przez organ oceny przedłożonych dowodów.
Jak już wyżej wskazano, według Sądu, w zakresie towarów objętych wnioskiem organ dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego nie przekraczając, wbrew zarzutom skargi, zasady swobodnej oceny dowodów.
Z przedstawionych wyżej względów skarga spółki R. nie zasługiwała na uwzględnienie w związku z czym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło