VI SA/Wa 819/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant referent Anna Chudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. A. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach [...]-[...] kwietnia 2023 r. z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę Przedmiotem skargi M. A. (dalej: "Strona", "Skarżąca", "Zdająca") jest uchwała Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2023 r. znak [...] utrzymująca w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w Z. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego. Podstawę prawną uchwały stanowił art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1166) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej "k.p.a.". Zaskarżona uchwała została wydana w następującym stanie sprawy: W dniach od 25 do 28 kwietnia 2023 r. Skarżąca przystąpiła do egzaminu radcowskiego, przed Komisją Egzaminacyjną do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w Z. (dalej: "Komisja Egzaminacyjna") powołaną zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2022 r. (Dz. Urz. M.S. z 2022 r. poz. 21). Po dokonaniu oceny każdego z zadań z zakresu: prawa karnego, cywilnego, gospodarczego, administracyjnego i zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że Zdająca otrzymała z zadania: - z zakresu prawa karnego – ocenę dobrą, - z zakresu prawa cywilnego – ocenę dobrą, - z zakresu prawa gospodarczego – ocenę niedostateczną, - z zakresu prawa administracyjnego – ocenę dostateczną, - z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki – ocenę dostateczną. Mając na uwadze uzyskane przez Zdającą oceny, Komisja ustaliła, że Zdająca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. Od powyższej uchwały odwołanie wniosła Zdająca, kwestionując ocenę uzyskaną z zakresu prawa gospodarczego. Podniosła m.in., że jej praca była merytorycznie trafna, zawierała prawidłowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego. Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] grudnia 2023 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości (dalej: "Komisja II stopnia", "organ II instancji", "organ") utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej. W uzasadnieniu Komisja II stopnia przytoczyła zadanie egzaminacyjne z zakresu prawa gospodarczego, a następnie wskazała, że opis istotnych zagadnień nie ma charakteru wiążącego i nie tworzy nowych kryteriów ocen, gdyż te zawarte są wyłącznie w ustawie o radcach prawnych. Zdaniem organu nie oznacza to jednak, że nie może być on pomocny przy dokonywaniu tej oceny, zwłaszcza jeżeli Komisja podziela wyrażone w tym opisie uwagi. Dalej Komisja II stopnia wskazała, że prawidłowe wykonanie zadania z prawa gospodarczego polegało - przy podanym stanie faktycznym zadania - na sporządzeniu pozwu o rozwiązanie spółki M., którego podstawę stanowi art. 271 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych, dalej "k.s.h.", przy czym nie było uzasadnione sporządzenie pozwu o wyłączenie wspólnika A. K. ze spółki, albowiem § 25 umowy spółki jest sprzeczny z art. 266 § 1 i 2 k.s.h., który to przepis ma charakter ius cogens. Z art. 266 k.s.h. wynika, że ze spółki z o.o. nie może zostać wyłączony wspólnik, który ma udziały o wartości co najmniej połowy kapitału zakładowego, nawet gdyby po jego stronie zachodziły ważne powody do wyłączenia ze spółki. Ponieważ A. K. ma udziały w spółce o wartości 50% kapitału zakładowego, to sąd nie może orzec o jego wyłączeniu ze spółki. Legitymację bierną w sprawie o rozwiązanie spółki posiada wyłącznie spółka, która powinna zostać pozwana. Dalej organ wyjaśnił, że w uzasadnieniu roszczenia o rozwiązanie spółki należało podnieść, iż w przedstawionym w zadaniu stanie faktycznym nie tylko zachodzi konflikt między wspólnikami, ale ma on charakter istotny i trwały, który wpływa na funkcjonowanie spółki, w której rozkład głosów między wspólnikami będącymi w konflikcie (50:50) uniemożliwia podejmowanie w spółce decyzji przez jej organy. W pozwie należało wnioskować o ustanowienie kuratora dla pozwanej, na podstawie art. 69 § 1 k.p.c., gdyż w spółce nie został powołany pełnomocnik do reprezentowania spółki w sporach z członkami zarządu ani też nie została ustanowiona rada nadzorcza. Zachodzi zatem brak w organie uniemożliwiającym reprezentacją spółki (zgodnie z art. 210 § 1 k.s.h.) w sporze z M. S., który na dzień złożenia pozwu jest członkiem zarządu. Proponując rozwiązanie zadania, Zdająca sporządziła pozew o wyłączenie wspólnika. Oceniając zasadność odwołania Komisja II stopnia stwierdziła, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Zdaniem Komisji II stopnia wszystkie uwagi obu Egzaminatorów dotyczące zastosowania w pracy przepisów prawa, umiejętności ich interpretacji, te dotyczące poprawności zaproponowanego przez Zdającą sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentowała oraz dotyczące języka, stylu i staranności pracy są trafne (z tym zastrzeżeniem, że trafność niektórych uwag jest prawidłowa tylko o tyle, o ile uwzględni się wybrany przez Zdającą sposób rozwiązania zadania egzaminacyjnego, w tym przede wszystkim wybrany rodzaj pozwu, a nie właściwe (prawidłowe) jego rozwiązanie przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów prawa). Odnosząc się do zarzutów odwołania, Komisja II stopnia wyjaśniła, że mając na uwadze obowiązywanie przepisu art. 266 k.s.h. w niezmienionej treści od wejścia w życie Kodeksu spółek handlowych i ugruntowany bezwzględny charakter formalnego wymogu spełnienia warunku kapitałowego, nie można podzielić wywodów Zdającej w zakresie wniosków związanych z liberalną wykładnią celowościową brzmienia bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 266 § 2 k.s.h. Przepis ten, w zestawieniu z art. 266 § 1 k.s.h. w sposób precyzyjny i jednoznaczny, a zatem niebudzący wątpliwości określa zasady dotyczące wyłączenia wspólnika i nie wymaga pogłębionych zabiegów interpretacyjnych. Niedopuszczalne jest też pominięcie przepisu ius cogens, aby osiągnąć wyznaczony cel w postaci utrzymania funkcjonowania spółki. Zdaniem organu, nie ma podstaw, aby dopuścić pozew o wyłączenie wspólnika przy równości udziałów. W tym zakresie decyzja ustawodawcy była całkowicie świadoma i logiczna. Wynika niej, że jedynie wspólnicy mający ponad połowę udziałów mogą złożyć pozew o wyłączenie wspólnika. W § 2 art. 266 k.s.h. ustawodawca przewidział, że umowa spółki może przyznać prawo wystąpienia z powództwem, o którym mowa w § 1, także mniejszej liczbie wspólników, ale tylko wówczas gdy ich udziały stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego. W tym przypadku powinni być pozwani wszyscy pozostali wspólnicy. W każdym przypadku żądania wyłączenia wspólnika ze spółki z o.o. niezbędnym jest, aby wszyscy pozostali wspólnicy, albo wspólnicy (wspólnik) którzy domagają się wyłączenia wspólnika, o ile umowa przewiduje, aby z żądaniem takim wystąpili nie wszyscy pozostali wspólnicy - posiadali udziały wynoszące więcej niż połowę kapitału zakładowego. Prawidłowe są zatem, zdaniem Komisji II stopnia, ustalenia Egzaminatorów o wadliwości przyjętego przez Zdającą rozwiązania. W ocenie Komisji II stopnia, nie można podzielić zarzutów Zdającej, że podstawą negatywnej oceny jej pracy przez Egzaminatorów było zaproponowanie rozwiązania innego niż wskazane w Opisie istotnych zagadnień. Egzaminatorzy w sporządzonych ocenach skupili się na analizie prawnej zaproponowanego rozwiązania, a dokonując oceny pracy Zdającej zbadali ją pod kątem kryteriów zawartych w ustawie o radcach prawnych. Przede wszystkim Egzaminatorzy wskazali na błędne zastosowanie przez Zdającą art. 266 k.s.h. Wymóg dysponowania przez wspólników lub wspólnika udziałami stanowiącymi więcej niż połowę kapitału zakładowego dla możliwości żądania wyłączenia wspólnika jest normą ius cogens. Rozwiązanie zaproponowane przez Zdającą nie tylko narusza tę normę, ale wpływa też niekorzystnie na sytuację reprezentowanej strony. Pozew w postaci przedstawionej przez Zdającą sąd oddaliłby wprost zbadawszy jedynie wielkość udziałów wspólników w spółce bez badania zaistnienia dalszych przesłanek przewidzianych w art. 266 k.s.h. Zdaniem Komisji II stopnia, Zdająca nie zaproponowała rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentowała. Przeciwnie, składając do sądu oczywiście bezzasadny pozew naraziłaby swojego klienta nie tylko na utratę czasu niezbędnego do rozstrzygnięcia jego sprawy, ale i na szkodę obejmującą co najmniej opłatę od pozwu, jak również ewentualnie koszty zastępstwa procesowego. Przy przyjętym stanie faktycznym i obowiązującym stanie prawnym, uwzględniając wolę mocodawcy, co do zasady jedynym właściwym rozwiązaniem było sporządzenie pozwu o rozwiązanie spółki na podstawie art. 271 pkt 1 k.s.h. Dalej Komisja II stopnia wskazała, że zaproponowany przez Zdającą sposób rozwiązania zadania egzaminacyjnego, wbrew jej stanowisku, nie był alternatywny i nie uwzględniał ani okoliczności faktycznych sprawy, ani przepisów obowiązującego prawa. Sporządzenie pracy egzaminacyjnej nie polega na przygotowaniu jakiegokolwiek rozwiązania, a jedynie takiego, które w danych okolicznościach faktycznych i prawnych może zostać wykorzystane w celu realizacji przysługujących danej osobie uprawnień mających zakotwiczenie w obowiązujących przepisach prawa. Wyjaśniła, że dla uzyskania oceny pozytywnej, nie jest wystarczającym prawidłowe określenie stron postępowania, czy spełnienie innych wymagań formalnych w stosunku do rodzaju pozwu, który Zdająca wybrała dla reprezentowania stanowiska swojego klienta w sytuacji, gdy zaproponowany rodzaj pozwu (rozwiązania) nie miałby żadnych szans na uwzględnienie, czy to w całości, czy choćby tylko w nieznacznej części. Praca egzaminacyjna musi zatem odpowiadać zadaniu egzaminacyjnemu, czy to w całości, czy choćby tylko w części, aby mogła zostać oceniona pozytywnie, a takiego przymiotu, zdaniem organu, nie spełnia praca egzaminacyjna Skarżącej. Także, zdaniem Komisji II stopnia, wniosek o udzielenie zabezpieczenia zawarty w pracy egzaminacyjnej nie zostałby uwzględniony właśnie z uwagi na oczywistą niezasadność żądania pozwu, co powoduje, że również w tym minimalnym zakresie Skarżąca nie zabezpieczyła interesów mandanta. Gdyby jednak hipotetycznie tylko przyjąć skuteczne wniesienie tego wniosku na gruncie wybranego przez Zdającą sposobu rozwiązania zadania egzaminacyjnego, to i tak wniosek ten obejmował wyłącznie zawieszenie pozwanego w wykonywaniu przez niego praw udziałowych w spółce, a pomijał ewentualną jego działalność w zarządzie spółki, czego Zdająca nie dostrzegła. Nadto Komisja II stopnia zauważyła, że nie można przyjąć, iż przygotowanie pozwu o wyłączenie wspólnika, który w okolicznościach zadania egzaminacyjnego nie mógł zostać uwzględniony nawet w części, zamiast pozwu o rozwiązanie spółki, to uchybienie, które nie miało charakteru błędu istotnego, było niewielkim uchybieniem i nie wpłynęło na prawa i obowiązki klienta, a przez to zasługiwało na ocenę pozytywną przy uwzględnieniu gradacji ocen. Dalej Komisja II stopnia wskazała, że wbrew stanowisku Skarżącej, Egzaminatorzy nie przyjęli z góry, że sporządzenie innego rozwiązania, niż to z zaproponowane w Opisie istotnych zagadnień jest błędem. Czym innym jest inne rozwiązanie zadania egzaminacyjnego od tego zaproponowanego w Opisie istotnych zagadnień, a czym innym zaproponowanie rozwiązania, które w okolicznościach faktycznych zadania i przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów prawa w ogóle nie ma możliwości w jakikolwiek sposób zabezpieczyć interesów klienta, którego Zdająca reprezentowała przygotowując pracę egzaminacyjną, skoro pozew podlegał oddaleniu a limine. Alternatywne rozwiązanie w stosunku do tego zaproponowanego w Opisie istotnych zagadnień, aby za takie mogło być uznane i ocenione pozytywnie powinno zabezpieczać interesy klienta w imieniu którego zostało podjęte, zatem choćby w określonym zakresie powinno zasługiwać na uwzględnienie. Tytułem przykładu Komisja II stopnia podała, że takim alternatywnym rozwiązaniem mógłby być pozew wytoczony np. przeciwko drugiemu ze wspólników o zapłatę odszkodowania oparty na art. 300 k.s.h. w zw. z art. 415 k.c., który niewątpliwie byłby z jednej strony innym rozwiązaniem kazusu, od tego zaproponowanego w Opisie istotnych zagadnień, a z drugiej – miałby szanse przy odpowiedniej argumentacji i udowodnieniu na uwzględnienie przez sąd (podobnie roszczenie oparte na art. 295 k.s.h.). W ocenie Komisji II stopnia, egzamin radcowski nie polega na sprawdzeniu tego, czy egzaminowany potrafi przygotować jakikolwiek pozew (umowę, apelację, opinię) w zakresie prawa, a to czy z jednej strony ma wiedzę prawną czy potrafi dokonywać wykładni przepisów prawa, czy znane mu jest orzecznictwo i poglądy doktryny i co najistotniejsze, czy tą wiedzę potrafi wykorzystać w praktyce w celu ochrony uprawnień określonych osób przewidzianych w prawie, ale przy uwzględnieniu danego stanu faktycznego. Dalej wskazano, że zadanie egzaminacyjne nie zostało sformułowane wadliwie i w sposób wprowadzający zdających w błąd. Przeciwnie zostało przygotowane w taki sposób, aby zdający dysonujący wiedzą prawną i umiejętnościami stosowania przepisów prawa wychwycili ową niezgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami o charakterze ius cogens, a następnie zaproponowali rozwiązanie zgodne z tymi przepisami. Sporządzenie pozwu na podstawie art. 266 § 1 i 2 k.s.h. niewątpliwie w okolicznościach zadania egzaminacyjnego musi być traktowane jako błąd, i nie chodzi o to, że przepis ten nie może być zastosowany w spółkach dwuosobowych. Przeciwnie może być zastosowany, ale taka możliwość powinna wynikać z umowy spółki i wspólnik domagający się wyłączenia drugiego wspólnika musi posiadać ponad połowę udziałów w kapitale zakładowym. Zdaniem Komisji II stopnia, stwierdzone w pracy Zdającej uchybienia świadczą o niewystarczającym opanowaniu przez nią materiału prawnego i prawniczego oraz umiejętności stosowania prawa w praktyce, a przygotowany projekt nie uwzględnienia interesu strony, którą zgodnie z zadaniem Zdająca reprezentowała. Nie uwzględnia także interesu samej spółki. Pozew w przedstawionej przez Zdającą postaci zostałby oddalony, a w interesie reprezentowanej strony nie jest poszukiwanie - po takim oddaleniu - kolejnych rozwiązań prawnych, z którymi będą wiązać się kolejne koszty. Skargę na powyższą uchwałę wniosła Skarżąca, kwestionując ją w całości. Zaskarżonej uchwale Strona zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 368 ust. 1 i 9 ustawy o radcach prawnych poprzez niewłaściwe zastosowanie: 1) wyrażające się brakiem merytorycznej kontroli zadania egzaminacyjnego z części trzeciej (prawo gospodarcze), i braku oceny prawidłowości i konkretności treści zadania, które miała rozwiązać Skarżąca i pomimo tego, dokonanie oceny pracy Skarżącej, podczas gdy od oceny samego zadania uzależniona jest ocena rozwiązania tego zadania, a wadliwości w zadaniu polegały na sformułowaniu jego treści w sposób uniemożliwiający jednoczesne zastosowanie do jego oceny trzech ustawowych kryteriów oceny tj. formalnego, merytorycznego i uwzględniającego interes reprezentowanej strony, albowiem rekomendowane rozwiązanie zadania polegające na sporządzeniu pozwu o rozwiązanie spółki nie uwzględnia interesu reprezentowanej strony, 2) i uznanie, iż rozwiązanie Skarżącej nie może zostać wykorzystane w celu realizacji przysługujących danej osobie uprawnień mających zakotwiczenie w obowiązujących przepisach prawa, podczas gdy zaprezentowane rozwiązanie jako jedyne, daje realną możliwość osiągnięcia celu, jakim jest rozwiązanie problemu, tj. rozwiązanie konfliktu ze wspólnikiem przy jednoczesnej realizacji przysługujących mu uprawnień, a mających zakotwiczenie w obowiązujących przepisach prawa, albowiem pozew sporządzony przez Skarżącą nie tylko nie podlegałby odrzuceniu, ale musiałby zostać merytorycznie rozpoznany przez sąd, co poprzez możliwe sposoby zakończenia sprawy: zawarcie ugody, cofnięcie pozwu, zawieszenie postępowania i jego niepodjęcie wskutek podjęcia innych pozasądowych działań przez wspólników spółki, a rozwiązujących konflikt, uznanie żądania pozwu, dawałoby szanse mocodawcy na uzdrowienie sytuacji w spółce i zachowanie spółki, albowiem taki jest cel instytucji wyłączenia wspólnika, 3) i przyjęcie, że rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z prawa gospodarczego polegało na rozwiązaniu spółki, choć z treści tego zadania wynika jednoznacznie, że klient zwrócił się do radcy prawnego o pomoc w zakresie rozwiązania zaistniałego w spółce konfliktu między wspólnikami, a nie o pomoc w zakresie rozwiązania spółki, a w konsekwencji forsowanie rozwiązania zadania z prawa gospodarczego przez organy I i II instancji jako prawidłowego, które polega na rozwiązaniu spółki, a nie stanowi odpowiedzi na problem, tj. nie rozwiązuje konfliktu między wspólnikami w spółce, tylko rozwiązuje spółkę, co tym samym, w przeciwieństwie do powództwa o wyłączenie wspólnika wraz z zabezpieczeniem, nie daje żadnej, nawet najmniejszej szansy na uzdrowienie sytuacji w spółce i zachowanie spółki, albowiem celem tego postępowania jest unicestwienie jej bytu, co powoduje oczywistą sprzeczność pomiędzy treścią zadania egzaminacyjnego z prawa gospodarczego - pomoc w zakresie uzdrowienia sytuacji w spółce i dalsze jej istnienie, a treścią proponowanego rozwiązania tego zadania i forsowanego przez organy I i II instancji - rozwiązania spółki - unicestwienie spółki; b) art. 178 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie przy ocenie zadania egzaminacyjnego i brak ustaleń, że uwzględnienie jakiegokolwiek powództwa w prawie polskim jest uzależnione jedynie od sądu, który na podstawie Konstytucji jest niezawisły, podczas gdy organ II instancji, pomijając wadliwości i braki stanu faktycznego zadania, a także rzeczywistą treść problemu mocodawcy, wskazując, że: 1) powództwo o rozwiązanie spółki byłoby z pewnością uwzględnione, podczas gdy z treści zadania egzaminacyjnego wynika, że właściwym do rozpoznania sprawy o rozwiązanie spółki byłby Sąd Okręgowy Wydział Gospodarczy w K., który jest sądem niezawisłym i w okolicznościach zadania egzaminacyjnego, wbrew twierdzeniom organu II instancji, nie ma żadnej pewności, że sąd uwzględniłby powództwo, albowiem bez przeprowadzonego postępowania dowodowego w sprawie, nie można przewidzieć jego wyniku, co stanowi wyraz nie tylko istnienia demokratycznego państwa prawa, respektującego prawa człowieka, ale przede wszystkim prawa do rzetelnego procesu sądowego, zakończonego orzeczeniem, które na dodatek podlega kontroli drugiej instancji, a którego gwarantem jest Konstytucja, a w ustalonym stanie faktycznym zadania z prawa gospodarczego, sąd może oddalić powództwo, mając na względzie doniosłe skutki jego uwzględniania w znaczeniu gospodarczym i podmiotowym, z choćby następujących powodów: dobra kondycja finansowa spółki, niewyczerpanie możliwości zniwelowania konfliktu za pomocą innych środków (umożliwienie działania wspólnikowi i spółce po uwzględnieniu przez sąd wniosku powoda o zabezpieczenie powództwa o wyłączenie wspólnika), brak pozytywnej oceny prawnej, że konflikt pomiędzy wspólnikami ma charakter istotny i trwały, powództwo sprzeczne z interesami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, występowanie realnej możliwości zakończenia sporu pomiędzy wspólnikami i uzdrowienie sytuacji w spółce poprzez zbycie udziałów przez A. K. na skutek wszczętego postępowania o wyłączenie wspólnika, wzgląd na charakter i cel działań podejmowanych przez A. K. i jego małżonkę, przedwczesność powództwa; 2) powództwo o wyłączenie wspólnika zaproponowane przez Skarżącą, sąd oddaliłby wprost zbadawszy jedynie wielkość udziałów bez badania dalszych przesłanek przewidzianych w art. 266 k.s.h., podczas gdy legitymacja należy do merytorycznych przesłanek powództwa i jest badana na chwilę zamknięcia rozprawy, a precyzyjniej, na chwilę wyrokowania (art. 316 § 1 k.p.c.), a nie na chwilę zainicjowania sporu, zatem wbrew twierdzeniom organu II instancji, oddalenie powództwa następuje dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie, w którego toku następują takiego rodzaju zmiany legitymacji czynnej czy biernej, które wpływają ostatecznie, w chwili wyrokowania na jego treść, 3) żaden sąd nie udzieliłby zabezpieczenia na czas trwania postępowania o wyłączenie wspólnika z uwagi na oczywistą niezasadność żądania pozwu, podczas gdy z przepisów wynika, że zawarty w k.s.h. przepis art. 268 stanowi przepis szczególny w stosunku do uregulowania z kodeksu postępowania cywilnego w zakresie przesłanek udzielenia zabezpieczenia i w tym celu wystarczające jest uprawdopodobnienie, że zachodzą okoliczności uzasadniające żądanie zabezpieczenia, a w konsekwencji wbrew twierdzeniom organu II instancji, decyzja sądu o udzieleniu zabezpieczenia jest tylko i wyłącznie wynikiem prowadzonego przez niezawisły sąd badania czy uprawdopodobniono okoliczności uzasadniające żądanie zabezpieczenia, 4) sprzeczność oceny pracy z obowiązującymi przepisami prawa poprzez ustalenie, że wybrany przez Skarżącą sposób rozwiązania nie miałby żadnych szans na uwzględnienie czy to w całości czy choćby tylko w nieznacznej części, co wynika z przyjęcia wąskiej i jedynie formalnej perspektywy organu II instancji, podczas gdy szersza perspektywa pozwala dostrzec, że złożenie pozwu o wyłączenie wspólnika wraz z zabezpieczeniem powództwa, umożliwia zakończenie sporu w następujący sposób: zawarcie ugody, cofnięcie pozwu, zawieszenie postępowania i jego niepodjęcie wskutek podjęcia innych pozasądowych działań przez wspólników spółki, a rozwiązujących konflikt, uznanie żądania pozwu, co de facto powoduje w 100% osiągnięcie celu, tj. udzielenie pomocy prawnej klientowi poprzez rozwiązanie zaistniałego w spółce konfliktu ze wspólnikiem i umożliwienie dalsze prowadzenie spółki, która ma potencjał i perspektywy, c) art. 4 w zw. z art. 6 ustawy o radcach prawnych poprzez dokonanie przez organ II instancji błędnej wykładni tego przepisu i uznanie, że praca zawodowa radcy prawnego polega m.in. na świadczeniu usług niezgodnych z oczekiwaniami klienta w zakresie przedstawianego przez niego stanu faktycznego i dokonanie na tej podstawie oceny pracy Skarżącej, jako radcy prawnego, który zgodnie z treścią zadania miał reprezentować klienta, podczas gdy praca radcy prawnego w ogóle nie polega na świadczeniu usług niezgodnych z oczekiwaniami klienta w zakresie przedstawianego przez niego stanu faktycznego, d) art. 364 ust. 1 w zw. z art. 13 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 7 Kodeksu etyki radcy prawnego poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że podczas egzaminu radcowskiego, sporządzając pozew, jako radca prawny, należy wyłączyć obowiązywanie zasady niezależności radcy prawnego wynikający z art. 13 ustawy o radcach prawnych oraz art. 7 Kodeksu etyki, podczas gdy z treści tych przepisów wynika, że egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, a zatem podczas egzaminu radcowskiego "zdający" sporządzając pracę jako radca prawny winien wręcz kierować się niezależnością, która w wykonywaniu zawodu radcy prawnego jest gwarancją ochrony praw i wolności obywatelskich, demokratycznego państwa prawnego oraz prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, nadto gwarantuje mu przy wykonywaniu czynności zawodowych, że powinien być wolny od wszelkich wpływów, co w tej sytuacji nie powinno wykluczać odmiennego sposobu rozwiązania zaproponowanego przez Skarżącą, albowiem pozew nie podlegałby odrzuceniu i koresponduje z problemem, który wystąpił w sprawie, e) art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy o radcach prawnych poprzez niedokonanie przez organ II instancji ponownej oceny propozycji rozwiązania zadania egzaminacyjnego z zakwestionowanej przez Skarżącą części w zakresie kryterium, jakim jest działanie w interesie reprezentowanej strony w kontekście zaproponowanego przez Zdającą rozwiązania zadania, polegającego na sporządzeniu pozwu o wyłączenie wspólnika wraz z wnioskiem o zabezpieczenie polegającym na zawieszeniu pozwanego wspólnika w wykonywaniu jego praw udziałowych i bez racjonalnej oceny całości pracy pod kątem zawartych w niej pozytywnych elementów, co ostatecznie skutkowało stwierdzeniem, że praca Skarżącej z prawa gospodarczego zasługuje na ocenę niedostateczną, w sytuacji gdy zasługiwała co najmniej na ocenę dostateczną, f) art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych poprzez jego niezastosowanie i dokonanie oceny pracy za pomocą: - pozaustawowych kryteriów oceny, tj. kryterium ustalającym czy Skarżąca sporządzając pracę kierowała się intencjonalnym działaniem czy przypadkiem, podczas gdy z treści przepisów ustawy o radcach prawnych wynika, że organ II instancji do oceny zaproponowanego przez Skarżącą rozwiązania może posługiwać się tylko kryteriami ustawowymi, - dodatkowych, przyjętych dowolnie przez organy I i II instancji wytycznych tj., że postępowanie ma być krótkie i tanie albo bezkosztowe, podczas gdy nic takiego nie wynika z treści zadania egzaminacyjnego, - błędnej wykładni pojęcia interesu reprezentowanej strony, która w ich ocenie polega jedynie na nienarażaniu reprezentowanej strony na poniesienie kosztów postępowania przy jednoczesnym braku wyjaśnienia, skąd pochodzi pewność, że w sprawie objętej zadaniem egzaminacyjnym, niezawisły sąd jednoznacznie uwzględniłby powództwo o rozwiązanie spółki, oraz że to postępowanie będzie krótkie, - dodatkowych założeń organu II instancji, że zaproponowane rozwiązanie zadania z prawa gospodarczego, jest wynikiem braku znajomości przepisów prawa, a w szczególności art. 266 k.s.h. oraz charakteru tego przepisu, jako bezwzględnie obowiązującego i w związku z tym braku możliwości odmiennego uregulowania w umowie spółki, podczas gdy z pozwu sporządzonego przez Skarżącą, takie wnioski nie wypływają, albowiem Skarżąca intencjonalnie wybrała rozwiązanie, na podstawie obowiązujących przepisów prawa polegające na zapewnieniu ochrony prawnej reprezentowanej strony poprzez żądanie wyłączenia wspólnika wraz z wnioskiem o zabezpieczenie powództwa poprzez zawieszenie pozwanego wspólnika w wykonywaniu praw udziałowych, które jest uzasadnione występowaniem ważnych powodów, a rozwiązanie spółki, w tych okolicznościach sprawy, jest zbyt daleko idące i co najmniej przedwczesne, - art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżąca, rozwiązując zadanie z części trzeciej (prawo gospodarcze) nie wykazała przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, podczas gdy Skarżąca: 1) zaproponowanym przez siebie rozwiązaniem zwróciła uwagę na problem dotyczący zasadności dopuszczenia możliwości żądania wyłączenia wspólnika w spółce dwuosobowej, w której każdy ze wspólników posiada po 50% kapitału zakładowego i organ II instancji wskazał, w uzasadnieniu do zaskarżonej uchwały, że mogą one stanowić argumenty de lege ferenda i co najwyżej uzasadniają rozważenie przez ustawodawcę możliwości nowelizacji tego przepisu we wskazanym zakresie, 2) zaproponowanym przez siebie rozwiązaniem zwróciła uwagę na problem braku ochrony prawnej dla wspólnika w spółce dwuosobowej, w której każdy ze wspólników posiada po 50% kapitału zakładowego i brak instrumentu prawnego służącego ochronie wspólnika i spółki, 3) dostrzegła szerszy kontekst sprawy i wpływ tej sprawy na inne podmioty będące w podobnej sytuacji, 4) kierowała się przede wszystkim podmiotowym zapewnieniem ochrony prawnej mocodawcy i spółce, a nie przedmiotowym unicestwieniem bytu spółki i pozbawienie mocodawcy wraz z jego rodziną możliwości dalszego prowadzenia tej spółki z uwagi jedynie na formalny aspekt, który z racjonalnych przyczyn winien być przez ustawodawcę zmieniony, 5) intencjonalnie wybrała powództwo o wyłączenie wspólnika ze spółki wraz z jego zabezpieczeniem, aby w jak najszerszym zakresie reprezentować interesy mocodawcy, 6) dostrzegła, że w okolicznościach zadania egzaminacyjnego sporządzenie pozwu o rozwiązanie spółki, stanowi działanie na rzecz wspólnika reprezentującego przeciwne interesy do reprezentowanej przez Skarżącą strony, co pozostaje w sprzeczności z art. 2 ustawy o radcach prawnych oraz z art. 8 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, 7) dostrzegła wadliwość konstrukcji wyłączenia wspólnika ze spółki z o.o. w prawie polskim, która odbiega od analogicznych konstrukcji tego rodzaju spółki w krajach UE, 8) dostrzegła, że sprawa ma charakter wieloaspektowy, w którym rozwiązanie dobrze prosperującej spółki wpływa nie tylko na mocodawcę i jego rodzinę oraz samą spółkę z o.o., ale również na pracowników tej spółki i ich rodziny, dlatego pozew o rozwiązanie spółki z o.o. nie może być wynikiem impulsywnego działania bez szczegółowej analizy konsekwencji takiego działania, co zostało potwierdzone w subsydiarnym charakterze tego powództwa, 9) przy wyborze sposobu rozwiązania zadania z prawa gospodarczego kierowała się nie tylko etycznymi zasadami wykonywania tego zawodu, ale przede wszystkim oceną moralną swojego wyboru, w sprzeczności ze sporządzeniem pozwu o rozwiązanie spółki z o.o. w okolicznościach, które nie dawały do tego podstaw, a co najmniej pozew taki byłby przedwczesny, czym, wbrew twierdzeniom organów I i II instancji wykazała przygotowanie do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, - art. 2 ustawy o radcach prawnych poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że interes reprezentowanej strony polega jedynie na nienarażaniu reprezentowanej strony na poniesieniu kosztów postępowania i braku utraty czasu niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy przy jednoczesnym braku wyjaśnienia, skąd pochodzi pewność, że w sprawie objętej zadaniem egzaminacyjnym, niezawisły sąd jednoznacznie uwzględniłby powództwo o rozwiązanie spółki, oraz że to postępowanie będzie krótkie i strona nie poniesie kosztów, podczas gdy prawidłowa wykładnia interesu reprezentowanej strony polega z jednej strony na podjętych przed radcę prawnego działaniach cechujących się lojalnością, działaniem zgodnym z przepisami prawa i zasadami etyki, szeroko pojętą niezależnością, czy zachowaniem wolności od wszelkich nacisków, z drugiej zaś na doradzaniu klientowi, zapewnianiu zastępstwa procesowego oraz wyjaśnianiu wątpliwości prawnych. 2. przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak szczegółowej analizy i oceny treści zadania egzaminacyjnego, a także niedokonanie szczegółowej analizy przepisów prawa, poglądu doktryny i orzecznictwa, co doprowadziło w konsekwencji do dokonania wybiórczej i nierzetelnej oceny poprawności zaproponowanego przez Skarżącą rozwiązania oraz błędnych ustaleń faktycznych, b) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez: - niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, poprzez pominięcie okoliczności przemawiających za uznaniem, że Skarżąca wykazała przygotowanie do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, co skutkowało utrzymaniem w mocy przez organ II instancji zaskarżonej uchwały, - zaniechanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, brak konkretnego i merytorycznego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń zawartych w odwołaniu oraz brak uwzględnienia zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, a także przekroczenie granic uznania administracyjnego, co skutkowało naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, - art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ II instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny całokształtu materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że popełnione przez Skarżącą błędy stanowią uchybienia kategorycznie przekreślające wartość merytoryczną pracy, gdy tymczasem nie powinny one wywoływać skutku w postaci wystawienia oceny niedostatecznej z trzeciej części egzaminu (prawo gospodarcze), co w konsekwencji skutkowało oceną negatywną z całego egzaminu zawodowego, d) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wnikliwego i logicznego uzasadnienia i nieodniesienia się do treści odwołania Skarżącej oraz niewskazania w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przyczyn, dla których organ II instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej twierdzeniom Skarżącej oraz odmówił wiarygodności i mocy dowodowej treści jej pracy, z której wynika, że Skarżąca intencjonalnie wybrała sposób rozwiązania zadania egzaminacyjnego z prawa gospodarczego, a wybór ten nie był przypadkowy, albowiem stanowił wyraz wieloaspektowego podejścia do problemu, e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej uchwały organu I instancji, podczas gdy organ II instancji winien był dostrzec dokonane przez organ I instancji uchybienia w zakresie oceny pracy Skarżącej, a zatem winien był uchylić zaskarżoną uchwałę i ustalić pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego. Mając na uwadze przytoczone wyżej zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie uchwały zaskarżonej oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi Strona podniosła argumenty na poparcie ww. zarzutów, mające na celu wykazanie, że zaproponowane przez nią rozwiązanie zadania było dopuszczalne i miało na celu przede wszystkim działanie na korzyść reprezentowanego klienta. Nadto Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu (str. 23 skargi) z wniosku Skarżącej do Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, odpowiedzi na ten wniosek, pisma Skarżącej z dnia 14 listopada 2023 r. oraz decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2023 r. odmawiającej udostępnienia przetworzonej informacji publicznej celem ustalenia, że Skarżąca podjęła próbę zgromadzenia informacji w zakresie przez siebie żądanym, aby dokonać analizy tych danych w kontekście formułowania ewentualnych postulatów zmian w przepisach. Na dzień dzisiejszy nie ma żadnych danych czy tak specyficznie ukształtowana struktura spółki ma charakter marginalny czy też jest powszechna. W odpowiedzi na skargę Komisja II stopnia wniosła o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. Strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska. Nadto Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wymienionych w piśmie z dnia 6 czerwca 2024 r. (k. 55) i załączonych do tego pisma na okoliczność ilości spraw o rozwiązanie sp. z o.o. oraz ilości uwzględnionych powództw, a w szczególności że na 348 spraw zaledwie 23% zostało uwzględnionych oraz na okoliczność braku transparentności w działalności Ministerstwa Sprawiedliwości przy organizowaniu prawniczych egzaminów zawodowych i udzielenie odpowiedzi, że dane te (dotyczące składu osobowego powoływanych zespołów do przygotowania zadań na egzamin radcowski w latach 2019-2024) ze względu na dane osobowe jej członków nie są publikowane do czasu zakończenia egzaminu radcowskiego w danym roku kalendarzowym, podczas gdy ze strony Ministerstwa wynika, że od 2017 r. dane dotyczące składu osobowego zespołu nie są publikowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie jest uchwała Komisji II stopnia z dnia [...] grudnia 2023 r. utrzymująca w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. Komisji Egzaminacyjnej, stwierdzającą że Skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jej uchylenie. Zgodnie z art. 366 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną. W sprawie na ustaleniu wyniku negatywnego egzaminu zaważyła ocena niedostateczna z zakresu prawa gospodarczego. W tym też zakresie Skarżąca wniosła odwołanie od uchwały I instancji, którą Komisja II stopnia utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałą. Z treści art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych wynika, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Oceny rozwiązania zadania z części piątej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego. Wskazany artykuł w ust. 3 stanowi, że każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego. Z ust. 4 omawianego artykułu wynika, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu radcowskiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów. Z ustawy o radcach prawnych wynika, że celem aplikacji radcowskiej jest przygotowanie aplikanta do należytego i samodzielnego wykonywania zawodu radcy prawnego, w szczególności wykształcenie umiejętności z zakresu zastępstwa procesowego, sporządzania pism, umów i opinii prawnych oraz przyswojenie zasad wykonywania zawodu (art. 32 ust. 1 ustawy), zaś proces szkolenia aplikanta wieńczony jest egzaminem radcowskim, który mając na uwadze cele aplikacji polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego (art. 36⁴ ust. 1 ustawy). Zasady tego egzaminu oraz warunki, od spełnienia których uzależniony jest jego pozytywny wynik zostały szczegółowo określone przez ustawodawcę. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że od kandydata do zawodu radcy prawnego należy wymagać takich kwalifikacji, aby mógł on sprostać wymaganiom świadczenia pomocy prawnej, o jak najwyższej jakości. Kwalifikacje te winny - co do zasady - gwarantować prawidłowe wykonywanie zawodu radcy prawnego, a więc realizację ustawowego zobowiązania sumiennego i zgodnego z przepisami prawa wypełniania przez niego obowiązków (por. wyrok NSA z 6.05.2021 r. II GSK 1057/20). Rolą sądu administracyjnego w zakresie kontroli ostatecznego wyniku egzaminów prawniczych, w tym również egzaminu radcowskiego, jest kontrola działań organów, co obejmuje ocenę prawidłowości procedury przeprowadzenia egzaminu radcowskiego, w tym sposobu oceniania pracy zdającego, nie zaś merytoryczne odnoszenie się do zagadnień będących przedmiotem zadań egzaminacyjnych. Zadaniem Sądu nie jest zatem rozstrzygnięcie merytorycznych problemów związanych z oceną pracy, gdyż sąd nie dokonuje merytorycznej oceny pracy egzaminacyjnej po raz kolejny (trzeci), a jedynie kontroluje, czy dokonując tej oceny i wydając zaskarżoną uchwałę, organy działały zgodnie z prawem (por. m.in. wyrok NSA z 24.11.2021 r. II GSK 411/18 czy z 15.03.2022 r. II GSK 1754/18). Przypomnieć w tym miejscu należy, że postępowanie w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Celem tego postępowania jest przede wszystkim sprawdzenie wiedzy i stopnia przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu pod względem zdolności do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. W postępowaniu dotyczącym ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego obowiązkiem komisji egzaminacyjnych jest ochrona interesu publicznego, który w tym wypadku należy rozumieć jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane (por. m.in. wyrok NSA z 19.03.2013 r. II GSK 2333/11). Zasadnicze znaczenie w sprawie ma, ustalający wzorzec oceny części pierwszej do czwartej egzaminu zacytowany wyżej przepis art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Formułuje on bowiem kryteria oceny przygotowania zdającego do wykonywania zawodu radcy prawnego, które, co nie ulega wątpliwości, muszą zostać spełnione łącznie (por. wyrok NSA z 19.03.2013 r. II GSK 2333/11). Tak surowa regulacja, mająca na celu ochronę interesu społecznego, ma gwarantować dopuszczenie do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, których przygotowanie pod względem samodzielności i należytej wiedzy nie może budzić wątpliwości. W ocenie Sądu, przeprowadzonej przez Komisję II stopnia ocenie zaproponowanego przez Skarżącą rozwiązania zadania egzaminacyjnego z zakresu prawa gospodarczego nie można zarzucić naruszenia prawa. Sąd aprobuje stanowisko organu, że sporządzona przez Skarżąca praca z zakresu prawa gospodarczego nie spełniała wymogów wskazanych w ust. 2 art. 365 ustawy o radcach prawnych. Wbrew twierdzeniom skargi ani przepisy postępowania, ani przepisy prawa materialnego, w tym licznie powołane przez Stronę w skardze, nie zostały przez Komisję naruszone. Realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Wedle art. 77 § 1 k.p.a. organ obowiązany jest: podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przedmiotem dowodu są fakty mające znaczenie sprawy, a zatem dotyczące danej sprawy i mające znaczenie prawne. Przy czym, stosownie do art. 80 k.p.a., "Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.". Swobodna ocena dowodów aby nie przekształciła się w dowolną musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. A mianowicie: należy opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów. Decydujący dla uchwały w sprawie wyniku egzaminu radcowskiego jest zebrany w sprawie i podlegający ocenie według zasady swobodnej oceny dowodów, materiał dowodowy, który stanowią rozwiązane zadania z wszystkich części egzaminu i wystawione przez dwóch niezależnych od siebie egzaminatorów oceny cząstkowe z kolejnych zadań na etapie postępowania przed komisją egzaminacyjną oraz dodatkowo pisemne opinie dotyczące zasadności podniesionych w odwołaniu zarzutów wraz ze stanowiskiem opiniujących na etapie postępowania przed Komisją II stopnia (tak NSA w wyroku z 13.07.2017 r. II GSK 3638/15). Prace egzaminacyjne oceniane są przez egzaminatorów według zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), ale przy zastosowaniu ściśle określonych w ustawie kryteriów oceny w celu dokonania prawidłowych ustaleń (wystawienia ocen), będących podstawą rozstrzygnięcia (ustalenia wyniku egzaminu). Ocena materiału dowodowego (prac egzaminacyjnych) dokonywana jest przez egzaminatorów, specjalistów z właściwych dziedzin prawa, którzy z jednej strony gwarantują znajomość przepisów prawa i obiektywną ocenę prawidłowości zastosowanych rozwiązań, a z drugiej zawierają element własnej "eksperckiej" oceny poziomu pracy, aby następnie wedle ich najlepszej wiedzy, w ramach prawem określonych, ustalić, czy praca spełnia wymogi, a kandydat na radcę prawnego posiada odpowiednie przygotowanie prawnicze do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego (tak wyrok NSA z 10.07.2023 r. II GSK 1428/19). W ocenie Sądu, Komisja II stopnia nie naruszyła ww. przepisów. Akta sprawy zawierają kompletny materiał dowodowy, a jego ocena została dokonana z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. W zaskarżonej uchwale organ dokładnie opisał rozwiązanie zadania zaproponowane przez Skarżącą wskazując w sposób konkretny i szczegółowy, dlaczego w opinii Komisji to rozwiązanie nie mogło być uznane za poprawne w świetle kryteriów określonych w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały dokonano wskazania błędów pracy egzaminacyjnej. Wskazano ich wagę dla ochrony interesów strony. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zgodnie z wymogami uzasadnienia decyzji, merytorycznie, ze wskazaniem konkretnych norm prawnych, wyjaśniło motywy i przesłanki rozstrzygnięcia. Uzasadnienie uchwały wypełnia zatem kryteria art. 107 § 3 k.p.a. Organ odniósł się także do zarzutów odwołania, wyjaśniając dlaczego nie mogły one zostać uwzględnione. Komisja II stopnia wykazała, że zaproponowane przez Stronę rozwiązanie tj. sporządzenie pozwu o wyłączenie wspólnika w warunkach zadania nie mogło zostać uznane za prawidłowe. I nie ma przy tym znaczenia, że wedle Skarżącej stan faktyczny opisany w zadaniu egzaminacyjnym jest rzadko spotykany w obrocie gospodarczym. Sąd nie ocenia bowiem zadania przygotowanego dla celów egzaminacyjnych pod kątem tego, czy w obrocie gospodarczym taki stan faktyczny jak w zadaniu jest stosunkowo powszechny czy należy do rzadkości. Zadaniem zdającego jest zaproponować poprawne rozwiązane, poruszając się w granicach stanu faktycznego zadania i obowiązujących przepisów prawa. Rację ma Komisja, że w warunkach zadania egzaminacyjnego obowiązkiem zdających jest taka ocena obowiązujących przepisów by zaproponować klientowi rozwiązanie jak najbardziej korzystne w ramach stanu faktycznego zadania. Komisja II stopnia uznała, że propozycji Skarżącej nie można uznać za prawidłową, a to z tej przyczyny, że zaproponowany pozew o wyłączenie wspólnika podlegałby oddaleniu a limine, albowiem reprezentowany przez Skarżącą wspólnik nie posiadał legitymacji do skutecznego wystąpienia z tego rodzaju pozwem. Z przepisu art. 266 § 1 k.s.h. wprost wynika, że sąd może orzec wyłączenie wspólnika ze spółki na żądanie wszystkich pozostałych wspólników, jeżeli udziały wspólników żądających wyłączenia stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego. § 2 art. 266 k.s.h. stanowi zaś, że "Umowa spółki może przyznać prawo wystąpienia z powództwem, o którym mowa w § 1, także mniejszej liczbie wspólników, jeżeli ich udziały stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego. W tym przypadku powinni być pozwani wszyscy pozostali wspólnicy.". Warunek, że udziały żądających wyłączenia muszą reprezentować więcej niż 50% kapitału zakładowego, jest w istocie decydujący, albowiem możliwa jest zmiana zasad osobowych (umowa dopuszcza żądanie mniejszej liczby osób), ale nie reguł kapitałowych. Norma art. 266 § 1 k.s.h. ma charakter ius cogens, co oznacza że nie jest możliwe skuteczne prawne odmienne uregulowanie przez strony kwestii przez nią normowanej (w zadaniu, że z żądaniem wyłączenia wspólnika może wystąpić wspólnik (wspólnicy) reprezentujący co najmniej połowę kapitału zakładowego - § 25 umowy spółki). W realiach zadania obaj wspólnicy posiadali taką samą ilość udziałów o takiej samej wartości, a więc o wartości równo połowy kapitału zakładowego. A zatem stanowisku Komisji, że propozycja Skarżącej, a to sporządzenie pozwu o wyłączenie wspólnika, nie zabezpieczała interesu klienta, a narażała go tylko na koszty i utratę czasu, nie można zarzucić sprzeczności z prawem. Za nienaruszające prawa Sąd uznał także stanowisko Komisji II stopnia, że okoliczność, iż Skarżąca sformułowała pozew poprawnym językiem, prawidłowo z punktu widzenia warunków formalnych, nie dawało podstaw do pozytywnej oceny pracy, mając na uwadze skalę ocen. Trafnie bowiem podniosła Komisja, że zadanie egzaminacyjne nie polega na sporządzeniu jakiegokolwiek pozwu, byle poprawnego z punktu widzenia przepisów postępowania, czy nawet prawa materialnego mieszczącego się w koncepcji zdającego, w sytuacji gdy zaproponowane rozwiązanie nie jest poprawne z punktu widzenia realiów zadania egzaminacyjnego. Zauważyć przy tym należy, że Komisja nie wykluczyła możliwości innego rozwiązania aniżeli pozew o rozwiązanie spółki, wskazano jednakże jeden warunek – by zaproponowane rozwiązanie, w okolicznościach faktycznych zadania i przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów, miało chociaż minimalne szanse powodzenia, co oznacza zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji i zabezpieczało chociaż w pewnym stopniu interesy klienta, a zatem by poprawność rozwiązania spełniała kryterium rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą reprezentuje. W warunkach faktycznych zadania przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów, oceniono że rozwiązanie zaproponowane przez Skarżąca nie miało szansy się powieść, skoro powództwo o wyłączenie wspólnika zostałoby oddalone, bez głębszego wchodzenia w istotę sprawy, w związku z brakiem legitymacji czynnej reprezentowanego przez Zdającą wspólnika. A zatem nie można odmówić racji organowi, że zaproponowane rozwiązanie wpłynęłoby w sposób niekorzystny na sytuację reprezentowanej strony, narażając ją koszty i utratę czasu niezbędnego do zakończenia postępowania wywołanego pozwem. Stanowiska tego, zdaniem Sądu, nie podważa argumentacja skargi, że przepisy kodeksu postępowania cywilnego przewidują możliwość nieobciążania kosztami strony przegrywającej w całości bądź w części, a przepisy Konstytucji PR gwarantują każdemu prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Zdaniem Sądu, legalności zaskarżonej uchwały nie podważają dalsze zarzuty skargi. Skarżąca powołuje się na to, że nie wiadomo jaką decyzję na skutek zaproponowanego pozwu, w sytuacji gdy jego poprawność formalna warunkowała przyjęcie go do rozpoznania, podjąłby sąd. Wskazała także na możliwe zachowania wspólników na złożony pozew np. zaproponowanie zbycia udziałów przez pozwanego wspólnika czy cofnięcie pozwu. Zdaniem Sądu, te hipotetyczne założenia wykraczają poza ramy zadania i nie mają żadnego wpływu na ocenę zaskarżonej uchwały. Dalej Skarżąca podniosła, że pozew o rozwiązanie spółki nie mieści w ramach interesu reprezentowanego przez nią wspólnika, który był zainteresowany przede wszystkim utrzymaniem bytu spółki, a dopiero w ostateczności jej rozwiązaniem. Okoliczność, że reprezentowany wspólnik był zainteresowany utrzymaniem bytu spółki, a tylko w ostateczności dopuszczał jej rozwiązanie, nie zmienia faktu, że zaproponowane przez Skarżącą rozwiązanie jako naruszające normy prawa bezwzględnie obowiązującego (art. 266 § 1 i 2 k.s.h.), nie może się obronić. Sąd wskazuje przy tym, że organ wskazał na inne aniżeli przewidziane w Opisie istotnych zagadnień możliwe rozwiązania zadania, które mogłyby zostać uznane za poprawne, gdyż w jakimś stopniu zabezpieczałyby interesy klienta (np. pozew o zapłatę odszkodowania opartego o przepis art. 300 k.s.h.). Komisja II stopnia nie naruszyła podniesionych przez Stronę przepisów art. 368 ust. 1 i 9 ustawy o radcach prawnych, gdyż wykonała swoje zadanie i rozpoznała odwołanie Skarżącej od wyników egzaminu radcowskiego, ponownie oceniając pracę Skarżącej. W sprawie nie został także naruszony art. 4 i 6 ustawy wskazujący na sposób wykonywania zawodu radcy prawnego. Wbrew przekonaniu Strony, organ II instancji nie zajął stanowiska, że praca radcy prawnego polega na świadczeniu usług niezgodnie z oczekiwaniami klienta. Nadto, wbrew twierdzeniom Strony, sporządzona przez nią praca została oceniona w jej całokształcie. Komisja wskazała przecież nie tylko na błędy pracy, ale i na elementy pozytywne. Organ II instancji wskazał na błędy pracy, w tym błędy podstawowe dotyczące błędu oceny sprzeczności § 25 umowy spółki z art. 266 § 2 k.s.h., które skutkowały zaproponowaniem niewłaściwego rozwiązania. Przy czym – jak podano – ani w pracy, ani w uwagach do niej Skarżąca nie wskazała, że dostrzega ten problem (sprzeczność postanowień umowy z normą o charakterze ius cogens), a mimo to wybrała rozwiązanie w postaci pozwu o wyłączenie wspólnika. Brak takich uwag uzasadniał przyjęcie przez organ, że proponując rozwiązanie Skarżąca nie dostrzegła konieczności posiadania przez reprezentowanego wspólnika udziałów stanowiących więcej niż połowę kapitału zakładowego albo wadliwie przyjęła, że posiada on udziały stanowiące więcej niż połowę kapitału zakładowego. Sąd nie podzielił przy tym stanowiska Strony, że jej praca została oceniona z uwzględnieniem pozaustawowych kryteriów oceny tj. czy skarżąca sporządzając pracę kierowała się intencjonalnym działaniem czy przypadkiem. Wyrażone w tym zakresie stanowisko Komisji stanowiło odpowiedź na zarzuty odwołania (str. 29 i następ. uchwały). Odnosząc się zaś do stanowiska skargi, że Komisja II stopnia w sposób nieuprawniony oceniła, iż pozew o wyłączenie wspólnika podlegałby oddaleniu, wniosek o udzielenie zabezpieczenia nie zostałyby uwzględniony, zaś powództwo o rozwiązanie spółki z pewnością zostałoby uwzględnione, podczas gdy decyzja o oddaleniu powództwa lub jego uwzględnieniu należy do sądu, wskazać trzeba, że powyższe stanowisko zostało sformułowane przy ocenie poprawności pracy Skarżącej, wedle kryteriów określonych w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Skarżąca przystępując do egzaminu winna liczyć się z tym, że jej praca podlegać będzie ocenie, w tym zostaną sformułowane argumenty odnoszące się zarówno do pozytywnych jak i negatywnych aspektów pracy. W sprawie wykazując niepoprawność zaproponowanego przez Skarżącą rozstrzygnięcia problemu, jak i rozstrzygnięcia problemu bez uwzględnienia interesu strony, organ wskazał m.in. na niemożność uwzględnienia powództwa z uwagi na stojące temu na przeszkodzie bezwzględnie obowiązujące normy prawne. Sąd zgodził się zatem z organem, że podstawowy błąd pracy przejawiający się wyborem niewłaściwego rozwiązania (nieprawidłowego rodzaju pozwu), w realiach zadania egzaminacyjnego, uniemożliwiał przyjęcie, że Skarżąca jest odpowiednio przygotowana do wykonywania pomocy prawnej w sposób przewidziany ustawą o radcach prawnych. Zróżnicowanie ocen pozytywnych (od dostatecznej do celującej) nie oznacza, że popełnione w rozwiązaniu zadania błędy świadczące o niespełnieniu podstawowych kryteriów określonych w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, mogą być kwalifikowane w ramach stopniowalności oceny pozytywnej (por. wyrok NSA z 10.07.2023 r. II GSK 1428/19). Podsumowując, w ocenie Sądu niewadliwie Komisja II stopnia uznała, że stwierdzone w pracy Zdającej uchybienia świadczą o niewystarczającym opanowaniu materiału oraz o niewystarczającej umiejętności stosowania przepisów prawa, a zaproponowane rozwiązanie – wbrew twierdzeniem skargi – nie uwzględnienia interesu strony. Podkreślić przy tym należy, że ocenie egzaminatorów, a następnie organu II instancji podlega praca sporządzona przez Skarżącą jako rozwiązanie zadania. Tylko na tej podstawie, w ramach egzaminu, oceniana jest wiedza i przygotowanie zdających do samodzielnego wykonywania zawodu radcy prawnego. Działania podjęte na dalszych etapach postępowania, w celu konwalidacji wad pracy nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie pracy egzaminacyjnej zdających. Dodać przy tym trzeba, że organ odniósł się do zarzutów Skarżącej dotyczących wadliwości zadania, wyjaśniając że zadaniem zdających była ocena postanowień umowy spółki, niezależnie od tego, że umowa ta została sporządzona przez notariusza, a spółka zarejestrowana w KRS. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, żaden z licznych zarzutów skargi naruszenia przepisów prawa materialnego ani zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez Komisję II stopnia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie uchwały wyjaśnia powody jej podjęcia. Zaskarżona uchwała została wydana w oparciu o całokształt materiału dowodowego, mającego znaczenie w niniejszej sprawie, a organ odniósł się do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Dlatego też, zdaniem Sądu, Komisja prawidłowo utrzymała w mocy uchwałę I instancji. Praca Skarżącej została oceniona z punktu widzenia przesłanek zawartych w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. A Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które usprawiedliwiałyby uchylenie zaskarżonej uchwały. Końcowo dodać należy, że Sąd nie dopatrzył się także uchybień procesowych przy podejmowaniu uchwał, ani naruszeń prawa na etapie poprzedzającym ich podjęcie. Stosownie do treści art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W orzecznictwie zasadnie się podnosi, że sąd administracyjny może w toku uzupełniającego postępowania dowodowego dokonywać wyłącznie ustaleń, które mają wpływ na ocenę legalności aktu lub czynności (por. wyrok WSA w Krakowie z 25.11.2019 r. I SA/Kr 955/19). W sprawie Sąd oddalił wnioski Strony o przeprowadzenie dowodów uzupełniających oceniając je jako nieprzydatne. Kwestia wielości występujących w obrocie gospodarczym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, z tak ukształtowaną strukturą jak w zadaniu egzaminacyjnym, nie może mieć żadnego przełożenia na ocenę legalności zaskarżonej uchwały. Podobnie dane statystyczne dotyczące sposobów zakończenia spraw o wyłączenie wspólnika. Ze ww. przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji o oddaleniu skargi.