VI SA/Wa 829/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi K. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania K. Ś. prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący, pan K. Ś., złożył w dniu 2 lipca 2007 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika, uzupełniony następnie wskutek wezwania Sądu w dniu 30 lipca 2007 r. i 27 sierpnia 2007 r. Z nadesłanego przez skarżącego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał w 2006 r. przychód na poziomie 874 801 zł., co przy kosztach uzyskania w kwocie 1 010 939 zł. przyniosło stratę w wysokości 136 137 zł. Jak podnosi natomiast w formularzu aktualnie strata z prowadzonej działalności gospodarczej sięga 150 000 zł., przy czym w piśmie złożonym w dniu 30 lipca 2007 r. wyjaśnia, iż w związku z powyższym nie posiada zeznania o dochodzie osiągniętym w bieżącym roku. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, panią B. Ś., która jest osoba bezrobotną. Na utrzymaniu małżonków Ś. pozostaje trójka małoletnich dzieci. Jako majątek pan K. Ś. wskazał nieruchomość rolną o powierzchni 1 hektara oraz budynek gospodarczy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie należy zauważyć, iż postępowanie sądowoadministracyjne jest następstwem działalności gospodarczej skarżącego. W takim przypadku natomiast, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 12 maja 2003 r. /sygn. I SA/Wr 484/03/ koszty sądowe stanowią dochód budżetu Państwa, zwolnienie więc od tego obowiązku oznacza w rzeczywistości swoistą formę kredytowania podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tych kosztów i niedopuszczalna jest sytuacja, gdy podmioty te wykonując ciążące na nich zobowiązania żądają, by koszty sądowe pokrywał im Skarb Państwa. Na gruncie niniejszej sprawy należy zaznaczyć, że skarżący prowadząc działalność gospodarczą ponosi z tego tytułu stratę. Jednakże, jak wynika z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego, na bieżąco dokonywane są na rzecz skarżącego przelewy przez jego kontrahentów w kwotach oscylujących od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych. Skarżący reguluje również bieżące opłaty obejmujące zarówno faktury, jaki i składki ubezpieczeniowe oraz zaliczki na podatek dochodowy. Co więcej, w okresie od dnia 7 czerwca 2007 r. do dnia 29 czerwca 2007 r. skarżący dysponował środkami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie natomiast skarżący wielokrotnie dysponował wolnymi środkami na swoim rachunku bankowym w kwotach pozwalających na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego a sam fakt notowania strat z działalności gospodarczej nie przesądza o tym, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z powyższym w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.