VI SA/Wa 829/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-12-10

Skład orzekający: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący prowadzący działalność gospodarczą, mimo ponoszenia strat, może zostać zwolniony od kosztów postępowania sądowego, jeśli jego rachunek bankowy wykazuje okresowe wpływy środków pozwalające na pokrycie tych kosztów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, mimo strat z działalności gospodarczej, dysponował na rachunku bankowym środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma na celu pomoc osobom, które nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, a nie kredytowanie podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.
Stan faktyczny
Skarżący K. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie dotyczącej nałożenia kary pieniężnej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący złożył sprzeciw. Sąd rozpatrując sprzeciw, analizował sytuację majątkową skarżącego, który prowadzi działalność gospodarczą, ponosi straty, ale jednocześnie otrzymuje znaczące przelewy na rachunek bankowy i reguluje bieżące zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono K. Ś. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. Ś. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2007 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w sprawie ze skargi K. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty p o s t a n a w i a odmówić K. Ś. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Postanowieniem z dnia 9 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu K. Ś. w sprawie niniejszej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Powyższe postanowienie z dnia 9 listopada 2007 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] listopada 2007 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Skarżący został prawidłowo pouczony, iż od postanowienia przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. Sprzeciw od powyższego postanowienia skarżący złożył w dniu [...] listopada 2007 r. (koperta w aktach sprawy), przy czym zauważyć należy, iż w sprzeciwie skarżący nie podniósł żadnych nowych okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych w stosunku do informacji stanowiących podstawę rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2007 r. i rozpoznanego przez Sąd w dniu 9 listopada 2007 r. W treści ww. sprzeciwu nie wskazano okoliczności dotyczących kwestii sytuacji majątkowej, które Sąd mógłby wziąć pod uwagę przy rozpoznawaniu sprzeciwu w związku z wcześniejszą odmową przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] czerwca 2007 r. skarżący przesłał na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Z uwagi na fakt, iż złożony wniosek był niewystarczający do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2007 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia ww. wniosku poprzez przesłanie: a) odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego małżonki za rok 2006, ewentualnie dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskanych przez nich w tym okresie, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku bieżącym (w zależności od formy opodatkowania), c) udokumentowanie sytuacji finansowej małżonki skarżącego, d) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń. Ponadto zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 1 sierpnia 2007 r. skarżący został wezwany do przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadane przez niego na rachunkach bankowych środki pieniężne. Z nadesłanego przez skarżącego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał w 2006 r. przychód na poziomie [...] zł., co przy kosztach uzyskania w kwocie [...] zł. przyniosło stratę w wysokości [...] zł. Jak podnosi natomiast w formularzu aktualnie strata z prowadzonej działalności gospodarczej sięga [...] zł., przy czym w piśmie złożonym w dniu [...] lipca 2007 r. wyjaśnia, iż w związku z powyższym nie posiada zeznania o dochodzie osiągniętym w bieżącym roku. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, panią B. Ś., która jest osobą bezrobotną. Na utrzymaniu małżonków Ś. pozostaje [...] małoletnich dzieci. Jako majątek pan K. Ś. wskazał nieruchomość rolną o powierzchni [...] oraz budynek gospodarczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie należy zauważyć, iż postępowanie sądowoadministracyjne jest następstwem działalności gospodarczej skarżącego. W takim przypadku natomiast, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 12 maja 2003 r. /sygn. I SA/Wr 484/03/ koszty sądowe stanowią dochód budżetu Państwa, zwolnienie więc od tego obowiązku oznacza w rzeczywistości swoistą formę kredytowania podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tych kosztów i niedopuszczalna jest sytuacja, gdy podmioty te wykonując ciążące na nich zobowiązania żądają, by koszty sądowe pokrywał im Skarb Państwa. W przedmiotowej sprawie należy wskazać, że skarżący prowadząc działalność gospodarczą ponosi z tego tytułu stratę. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego natomiast wynika, iż na bieżąco dokonywane są na rzecz skarżącego przelewy przez jego kontrahentów w kwotach oscylujących od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych. Ponadto skarżący reguluje bieżące opłaty obejmujące zarówno faktury, jak i składki ubezpieczeniowe oraz zaliczki na podatek dochodowy. Co więcej, w okresie od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] czerwca 2007 r. skarżący dysponował środkami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie natomiast skarżący wielokrotnie dysponował wolnymi środkami na swoim rachunku bankowym w kwotach pozwalających na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, a sam fakt notowania strat z działalności gospodarczej nie przesądza o tym, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tym samym nie można zakwalifikować skarżącego do zakreślonego w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. kręgu osób, w przypadku których stan majątkowy nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sprzeciwie z dnia [...] listopada 2007 r. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2007 r. skarżący nie wskazał nowych okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej, a zatem należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do przyznania mu w sprawie niniejszej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak jest zatem podstaw do przeniesienia kosztów związanych z przedmiotową sprawą na Skarb Państwa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło