VI SA/Wa 829/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w J. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku rejestracji dwudziestu dziewięciu używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za ich używanie p o s t a n a w i a: odmówić stronie skarżącej M. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowej z siedzibą w J. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca – M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w J. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W tym kontekście wskazała, że dysponuje pięcioma rachunkami prowadzonymi w Banku [...], na których salda końcowe wynoszą odpowiednio: -378.846,27 zł, 6.464,61 zł, 8.575,19 zł, 96.614,15 zł i 3.074,06 zł. Podała również, iż posiada nieściągalne - z uwagi na bezskuteczność egzekucji – wierzytelności, wynikające z dwóch orzeczeń sądowych zapadłych przeciwko dłużnikom spółki: M. L. i K. L., na kwoty odpowiednio 682.845 zł oraz 89.703,90 zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, że wartość środków trwałych spółki (według bilansu za ostatni rok) wyniosła 3.122.750,80 zł, a za ostatni rok obrotowy osiągnęła zysk w kwocie 726.858,85 zł. Natomiast z dokumentów nadesłanych przez skarżącą wynika, iż w roku 2014 spółka, przy przychodzie w wysokości 5.888.191,95 zł, uzyskała dochód w kwocie 726.858,85 zł (załączono sprawozdanie finansowe za rok 2014 wraz z zawartym w nim rachunkiem zysków i strat). Bilans spółki za rok obrotowy 2014 zamknął się po stronie aktywów i pasywów kwotą 4.621.808,23 zł. Skarżąca przedłożyła również wyciągi z pięciu rachunków bankowych prowadzonych w Banku [...] za okres od [...] lipca 2015 r. do [...] września 2015 r. Ponadto przedstawiła kserokopie następujących orzeczeń: 1) nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z [...] listopada 2013 r. wydanego na podstawie weksla przez Sąd Okręgowy [...], w którym nakazano pozwanym M. L. i K. L., aby zapłacili solidarnie skarżącej spółce kwotę 682.845 zł wraz z ustawowymi odsetkami od [...] sierpnia 2013 r. do dnia zapłaty, kosztami sądowymi w kwocie 8.536 zł oraz kosztami zastępstwa procesowego w kwocie 7.271 zł. W dniu [...] stycznia 2014 r. ww. nakaz zapłaty został opatrzony klauzulą prawomocności, 2) postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] lipca 2013 r. [...] nadającego klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu przeciwko dłużnikom M. L. i K. L. na rzecz skarżącej spółki do kwoty 89.703,90 zł, 3) postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] z [...] sierpnia 2014 r. [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z wniosku skarżącej przeciwko dłużnikom M. L. i K. L. wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając stan majątkowy skarżącej należy mieć na uwadze, iż skarżąca spółka w roku ubiegłym przy bardzo dużych przychodach netto ze sprzedaży (5.888.191,95 zł), uzyskała znaczny dochód (726.858,85 zł). Na uwagę zasługuje także duża skala wydatków na koszty działalności operacyjnej (5.107.709,81 zł), na które składają się m.in. zużycie materiałów i energii, usługi obce oraz wartość sprzedanych towarów i materiałów. Podkreślenia wymaga, że w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy skarżąca) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /NSA/ z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10). Natomiast nie wiadomo jak przedstawiają się wyniki finansowe spółki w roku bieżącym – skarżąca nie odpowiedziała bowiem na wezwanie Sądu do nadesłania dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej od 1 stycznia do 31 lipca 2015 r. (vide lit. b wezwania Sądu z [...] września 2015 r.). W odniesieniu do kwestii nieściągalnych wierzytelności, objętych ww. orzeczeniami sądowymi z 2013 r., należy zwrócić uwagę, iż wprawdzie w sprawozdaniu finansowym za 2014 rok w rubryce Aktywa obrotowe odnotowano ten fakt ("należności dochodzone na drodze sądowej w kwocie 609.554,92 zł dotyczą kontrahenta L."), jednak w konkluzji stwierdzono, że w roku 2014 nie wystąpiły straty nadzwyczajne. Tak więc skutki ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej nie stanowią w analizowanym przypadku okoliczności uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych (vide postanowienie NSA z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1265/14). Analiza transakcji dokonywanych na rachunkach bankowych skarżącej prowadzi do wniosku, że spółka obraca dużymi kwotami od kilku do kilkudziesięciu tysięcy zł. W skali miesiąca jej obroty na tych rachunkach sięgają kilkuset tysięcy zł (np. w lipcu 2015 roku na rachunku bankowym o numerze [...] suma transakcji uznaniowych wyniosła 609.448,24 zł). Ponadto przedłożone wyciągi bankowe wskazują, iż skarżąca posiada także rachunek w Banku [...] (o numerze [...]), na który dokonuje wpłat (celem pokrycia transakcji dokonanych kartami płatniczymi), a z którego nie przedstawiła wyciągów. Nie wiadomo zatem jaki jest stan tego rachunku. Z treści cytowanego wyżej przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła w sposób zupełny i klarowny swojej sytuacji majątkowej. W szczególności nie wyjaśniła faktycznego stanu jej środków pieniężnych, nie ujawniając rachunku prowadzonego w Banku [...]. Z kolei nadesłane przez nią dokumenty świadczą o dobrej kondycji finansowej spółki pomimo braku możliwości wyegzekwowania wierzytelności od dłużników M. L. i K. L. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że skarżąca spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w kwocie 504 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.