VI SA/Wa 83/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku O. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt. VI SA/Wa 83/15 w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2011 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Wyrokiem z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 83/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję O. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 maja 2015 r. (potwierdzenie odbioru - k. 317 akt sądowych). W dniu 3 czerwca 2015 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącej spółki złożył bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego sporządzoną skargę kasacyjną od rzeczonego wyroku. Skargę tę w dniu 12 czerwca 2015 r. (data prezentaty) Naczelny Sąd Administracyjny przekazał według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2015 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną spółki O. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], wobec upływu terminu do jej wniesienia. Pismem z dnia 1 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podniósł m.in., że "dochował zawodowej staranności i nie ponosi winy w uchybieniu terminu(...), w niniejszej sprawie za przygotowanie załączników do pisma oraz za przygotowanie skargi kasacyjnej do wysłania w tym zaadresowania koperty w której znajdowała się skarga kasacyjna odpowiedzialny był doświadczony pracownik kancelarii (...) który w marcu 2015 r. podszedł do egzaminu adwokackiego i uzyskał pozytywny wynik(...), pełnomocnik powierzył zatem wykonywanie czynności osobie, od której przy dołożeniu zawodowej staranności można zasadnie wymagać, iż należycie przygotuje pismo sądowe do wysłania(...). Błędne zaadresowanie koperty ze skargą kasacyjną wywołane było niezawinionymi okolicznościami dotyczącymi nagłego i niespodziewanego pogorszenia się stanu zdrowia pracownika (...) na które nie miał wpływu, a które ograniczyły świadomość przy wykonywanych czynnościach". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") wprowadził zasadę, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). W przypadku strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Lex. Wydanie 3. 2009. str. 258). W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka reprezentowana była przez pełnomocnika – adwokata [...]. Tryb złożenia wniosku o przywrócenie terminu szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącej spółki nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminowi było następstwem niezawinionych okoliczności. Po pierwsze, pełnomocnik powinien tak zorganizować pracę kancelarii - w tym również prawidłowy obieg korespondencji - aby swoim postępowaniem nie narazić klienta na negatywne konsekwencje związane z tokiem prowadzonych postępowań. Innymi słowy pełnomocnik miał obowiązek zorganizowania pracy w sposób, jaki zapewniałby mu sprawną obsługę toczących się postępowań sądowych. To bowiem na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. Po drugie, profesjonalny pełnomocnik – w niniejszej sprawie adwokat, ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi się posługuje przy prowadzeniu swoich spraw, a za zaniedbania swoich pracowników/współpracowników ponosi odpowiedzialność. Zatem niedochowanie w niniejszej sprawie przez pełnomocnika terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, spowodowane omyłkowym zaadresowaniem przez pracownika, a w konsekwencji wniesieniem skargi kasacyjnej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego - co uniemożliwiło pełnomocnikowi skarżącej spółki zachowania terminu do jej wniesienia - nie jest następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. W tym miejscu jeszcze raz wymaga podkreślenia, że brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Kryteria te są jeszcze surowsze w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (vide: wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98, LEX 42023). Osoby te zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat, radca prawny lub rzecznik patentowy posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowo-administracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Prowadzący kancelarię prawną adwokat czy radca prawny odpowiedzialny jest za właściwe zorganizowanie pracy pracowników w kancelarii zatrudnionych i na nim spoczywa bieżący nadzór nad pracownikami. Nadzór ten nie może ograniczać się do kwestii merytorycznych, lecz obejmuje również kwestie formalne jak np. zorganizowanie odbioru pism kierowanych do kancelarii (niezależnie od tego czy imiennie do wspólników czy zatrudnionych radców prawnych lub adwokatów czy też tylko ogólnie do kancelarii) oraz zorganizowanie wysyłki pism przygotowanych w kancelarii. Mając na uwadze kapitalne znaczenie dochowania terminu do wykonania określonej czynności procesowej, należy przyjąć, iż zapewnienie prawidłowości pracy kancelarii na tym odcinku jest obowiązkiem osób prowadzących kancelarię. Obowiązek ten realizuje się przez powierzenie wysyłki pism odpowiedzialnemu pracownikowi oraz sprawowanie bieżącej kontroli nad wykonywaniem takich czynności jak wysyłanie pism procesowych, których termin złożenia jest określony i których niedochowanie może skutkować utratą przez klienta kancelarii możliwości dochodzenia swoich praw (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 1115/10 LEX nr 1070216). Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.