VI SA/Wa 831/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi T. U. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania T. U., zwanego dalej skarżącym od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 14200 zł, utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję. Do powyższych rozstrzygnięć organów obu instancji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 24 kwietnia 2008 r. w na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] zatrzymany został do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Powyższym pojazdem skarżący, prowadzący przedsiębiorstwo [...] wykonywał transport drogowy kruszarki na trasie W. – G. Kierowcą był P. T. Po dokonaniu pomiaru ważenia oraz pomiaru długości i szerokości pojazdu stwierdzono przekroczenie nacisku pierwszej osi wielokrotnej naczepy o 9,934t, przekroczenie nacisku drugiej osi wielokrotnej naczepy o 3,711t, przekroczenie nacisku trzeciej osi wielokrotnej naczepy o 0,575t, przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu członowego o 1,40 m przekroczenie dopuszczalnej szerokości pojazdu członowego wraz z ładunkiem o 0,35m, przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego o 18,074t. Kierowca nie okazał do kontroli zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Powyższe okoliczności potwierdzają załączone do akt sprawy: protokół kontroli oraz protokół z ważenia pojazdu. W piśmie z dnia 6 czerwca 2008 r. skarżący podniósł, iż ważenia nie przeprowadzono w sposób prawidłowy. Pomiar był przeprowadzony tylko raz, co nie gwarantuje weryfikacji uzyskanych wyników. Zdaniem skarżącego ważenie było przeprowadzone niewłaściwym sposobem. Kontrolujący do ułożenia wag przenośnych pod koła ważonego pojazdu wykorzystali zagłębienia w nawierzchni drogi, co mogło wpłynąć na wynik ważenia. W piśmie z dnia 21 sierpnia 2008 r. skarżący podtrzymał zarzuty dotyczące prawidłowości dokonanych pomiarów. W dniu 30 września 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził dowód z ważenia pojazdu członowego na punkcie kontrolnym w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...]. Ważenie pojazdu przeprowadzono przy użyciu wag przenośnych posiadających legalizację Urzędu Miar. Dowód miał wyjaśnić, czy umieszczenie wag we wnękach bez zastosowania podkładek wyrównujących na stanowisku pomiaru powoduje zawyżenie lub zaniżenie pomiaru w stosunku do ważenia przeprowadzonego na tych samych wagach umieszczonych poza wnękami. Wynik ważenia wykazał, iż rozbieżności pomiędzy pomiarami dokonanymi we wskazanych powyżej warunkach nie wykraczają poza zakres błędu pomiarowego wag. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 14200 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ wskazał w uzasadnieniu, iż protokóły z zatrzymania i kontroli oraz ważenia pojazdu zostały podpisane przez kierowcę, który nie zgłaszał jakichkolwiek uwag do ich treści. Pomiaru dokonano w miejscu spełniającym wymogi geodezyjne określone przez właściwe przepisy oraz przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych posiadające legalizacje Urzędu Miar. Organ stwierdził następujące naruszenie parametrów pojazdu: 1) masa pojazdu 60,074 t - przekroczenie o 18,074 t - za co nałożył karę pieniężną 1440 zł, 2) szerokość pojazdu 2,90 m - przekroczenie o 0,35 m - za co nałożył karę pieniężną 160 zł, 3) nacisk I osi wielokrotnej naczepy, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m 17,934 t - przekroczenie o 9,934 t - za co nałożył karę pieniężną 8880 zł, 4) nacisk II osi wielokrotnej naczepy, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m 11,711 t - przekroczenie o 3,711 t - za co nałożył karę pieniężną 3120 zł, 5) nacisk III osi wielokrotnej naczepy, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m 8,575 t - przekroczenie o 0,575t - za co nałożył karę pieniężną 360 zł. W ocenie organu proces ważenia został przeprowadzony w sposób prawidłowy. Organ wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz sposób obliczania wysokości kary za poszczególne naruszenia. W odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji strona wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego - art. 75, § 1 k.p.a. poprzez dopuszczenie - w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego - dowodu sprzecznego z prawem, polegającego na przeprowadzeniu pomiarów w punkcie ważenia pojazdów, który nie odpowiadał wymaganiom określonym we właściwych przepisach. Wskazał, że podczas kontroli oraz w toku prowadzonego postępowania organ nie przedstawił dodatkowych dokumentów, świadczących o wykonaniu na tym stanowisku, pomiarów potwierdzających spełnianie warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdu w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 188, poz. 1345). Dowodzi to faktu, iż organ nie dysponuje stosownym dokumentem, potwierdzającym, iż ww. miejsce ważenia pojazdów poddane zostało odpowiednim badaniom i w dniu kontroli spełniało wszystkie wymagania określone w ww. akcie prawnym. W dalszej części dowodził, iż miejsce ważenia nie spełnia także innych wymagań technicznych, określonych w powołanym powyżej rozporządzeniu. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1 a, ust. 2, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), lp. 1, lp. 3 lit. a, lp. 8 pkt. 12 lit. c, d i e, lp. 9 pkt 11 c załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), § 2 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2003, Nr 32, poz. 262 z późń. zm.) zaskarżoną decyzję utrzymał w całości w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że wyjaśnienia skarżącego zawarte w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia odwołania. Podkreślił, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdu w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych dotyczy wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Wagi te, jak i miejsca, w których mogą one się znajdować muszą odpowiadać dość surowym rygorom technicznym, gdyż cała procedura ważenia odbywa się bez zatrzymywania pojazdów. Tymczasem, jak wskazał organ, spornego ważenia dokonano na wagach przenośnych do pomiarów statycznych; w trakcie takiego ważenia pojazd znajdujący się na wadze jest unieruchomiony. Powyższe przepisy - zdaniem organu - nie mają więc zastosowania w niniejszej sprawie i miejsce ważenia nie podlega ocenie pod kątem zgodności z wymogami określonymi w ww. akcie prawnym. Organ odwoławczy podkreślił, że wagi użyte w trakcie kontroli winny w dniu kontroli spełniać jedynie wymogi określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (obecnie kwestie te reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 152). Rozporządzenie to nie wprowadzało szczególnych warunków dla miejsca, na którym miało być wykonywane ważenie przy pomocy wag nieautomatycznych. Co więcej, w obowiązujących przepisach brak jest uregulowania procedury ważenia za pomocą wag nieautomatycznych przez organy kontrolne. Mimo to, jak wskazał organ w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników, Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy. Tak też -zdaniem organu- było w niniejszej sprawie, gdyż miejsce przeprowadzenia ważenia w miejscowości [...] legitymuje się dokumentem zatwierdzającym wydanym przez właściwe organy, po przeprowadzeniu odpowiednich pomiarów przez uprawnionego geodetę. Organ stwierdził, że dokonane przezeń pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych (pojazdów w ruchu), co oznacza, że na takim miejscu mogłyby również być dokonywane pomiary dynamiczne. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie, umorzenie postępowania i zwrot wpłaconej kary. Podtrzymał i powtórzył wszystkie zarzuty opisane w odwołaniu. W opinii skarżącego, przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, powołane przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego do oceny zgodności procesu ważenia, odnoszą się wyłącznie do wag i nie obejmują całego procesu ważenia. Wbrew stanowisku organu w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdu w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych zostały określone wymagania zarówno do samych wag, jak i do miejsca ważenia. W jego ocenie rozporządzenie powinno mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Skarżący na poparcie swojej argumentacji powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 455/08. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumentację zaprezentowaną w trakcie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa. Główny zarzut skargi, podobnie jak i odwołanie od decyzji, wydanej w I instancji sprowadza się do kwestionowania wyników ważenia, na podstawie których na skarżącego nałożona została kara pieniężna z uwagi na to, że miejsce ważenia pojazdów w miejscowości [...] nie odpowiadało wymogom określonym w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345). Dlatego też skarżący kwestionuje wyniki uzyskane podczas pomiarów dokonanych przez organ kontrolny. Ustosunkowując się do tego zarzutu Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie zostały potwierdzone w głównej mierze w protokole kontroli z dnia 24 kwietnia 2008 r., który został podpisany bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem. Z protokołu tego wynika, iż został on pouczony o zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdu przy użyciu wag samochodowych, o przysługujących mu prawach w czasie kontroli. Odczytu wskazań pomiarowych dokonano w obecności kierowcy pojazdu, miał on możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wag ze świadectwami legalizacji, zapoznał się z legitymacją służbową kontrolującego. Treść protokołu została odczytana kierującemu pojazdem przed złożeniem przez niego podpisu. Wymaga podkreślenia, iż miejsce ważenia legitymuje się dokumentem, potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów, wydanym przez uprawnionego geodetę, który zatwierdził to miejsce do kontroli pojazdów po przeprowadzeniu stosownych pomiarów w dniu 27 października 2007 r. Ponadto, co istotne, w odpowiedzi na wątpliwości strony skarżącej odnośnie wiarygodności przeprowadzonych pomiarów organ przeprowadził w trakcie postępowania administracyjnego oględziny miejsca ważenia, w trakcie którego dokonano ważenia pojazdu członowego, które to ważenie potwierdziło prawidłowość dokonywanych na tym stanowisku pomiarów. Powyższe ustalenia dowodzą, iż wbrew twierdzeniom skarżącego zachowana została procedura ważenia pojazdu. Przedmiotowego pomiaru nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu dokonano za pomocą wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych, które w dniu kontroli posiadały ważną legalizację. Ze znajdujących się w aktach świadectw legalizacji wynika, że w dniu ważenia wagi te odpowiadały wymaganiom zawartym w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791). Obecnie obowiązujący akt prawny dotyczący tej materii to rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152). Zgodzić się należy z organem, że zarówno rozporządzenie z 2003 r. jak i z 2008 r. nie przewidywało szczególnych wymogów dotyczących miejsca ważenia za pomocą wag nieautomatycznych. Niezasadnie -zdaniem organu- skarżąca powołuje się na rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, albowiem akt ten dotyczy wyłącznie ważenia wagami do pomiaru pojazdów w ruchu i nie ma zastosowania w przypadku ważenia pojazdów za pomocą wag nieautomatycznych, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Wprawdzie rozporządzenie z 25 września 2007 r. przewiduje dwa rodzaje ważenia statyczne i dynamiczne, ale za pomocą wag do ważenia pojazdów w ruchu. Stąd też wymogów co do miejsca ważenia, przewidzianych w ww. rozporządzeniu nie można przekładać na ważenie za pomocą wag nieautomatycznych. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, inspekcja drogowa, aby zapewnić dokładność ważenia, korzysta z miejsc odpowiednio wypoziomowanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy. W niniejszej sprawie organ dysponował protokołem z pomiaru pochylenia terenu. W tym miejscu należy podkreślić, iż stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 maja 2008 r. - sygn. akt VI SA/Wa 455/08, na które powołuje się skarżący, zostało podważone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 810/08 uchylił powyższe orzeczenie, opowiadając się za poglądem, zgodnie z którym rozporządzenie Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z 10 lutego 2004 r. - obecnie zastąpione przez rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych - dotyczy tylko i wyłącznie wymagań metrologicznych wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Nie ma zatem zastosowania - jak stwierdził NSA - do oceny legalności pomiarów nacisków osi i masy całkowitej nieruchomego pojazdu dokonanego przy pomocy przenośnych wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych. Sąd w niniejszym postępowaniu podzielił całkowicie poglądy zawarte w cytowanym wyroku NSA. Ponadto należy wskazać, iż stanowisko dotyczące braku podstaw do zastosowania cyt. rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. znalazło potwierdzenie w orzecznictwie WSA w Warszawie (vide: wyrok z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt VISA/Wa 2580/08 i wyrok z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt VISA/Wa 26/09). W tym stanie rzeczy nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji Sąd orzekł o oddaleniu skargi na mocy art. 151 p.p.s.a. Obie decyzje zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego, z zachowaniem reguł wynikających z procedury administracyjnej.